Meteoroloji 15’inci Bölge Müdürlüğü datalarına nazaran, en yüksek sıcaklıklar Diyarbakır’ın Bismil ilçesinde 45, Batman’ın Beşiri ilçesinde 46, Mardin’in Nusaybin ilçesinde 44, Siirt’in Kurtalan ilçesinde 45, Şırnak’ın Cizre ilçesinde 46 derece olarak ölçüldü.

Meteoroloji 13’üncü Bölge Müdürlüğü bilgilerine nazaran ise en yüksek sıcaklıklar Elazığ’ın Keban ilçesinde 42, Bingöl’ün Genç ilçesinde 40, Tunceli’nin Çemişgezek ilçesinde de 40 olarak ölçüldü. Hava sıcaklığının mevsim normallerinin üzerinde seyretmeye devam edeceği kestirim edilirken, vatandaşlar, sıcaklığa karşı kendilerince tahlil aradı.

Çocuklar süs havuzlarını doldururken, yetişkinler gölgelik alanları tercih etti. Bazıları de arabalarını sıcaktan korumak için üzerini kilim yahut gibisi örtüyle kapladı. Sıcaklığın 40’dereceyi geçtiği Diyarbakır’ın Sur ilçesinde bulunan tarihi Anzele Parkı’na giden çocuklar girilmesi tehlikeli ve yasak olmasına süs havuzuna girerek serinlerken, yetişkinler de parklarda ve UNESCO Dünya Kültür Mirası Listesi’nde yer alan surların tabanında oturarak serinlemeyi tercih etti.

KLİMA YARAR ETMEYİNCE KAPISI AÇIK GİTTİ

Bölgede sıcaklığın yüksek olduğu kentlerden Mardin’de Derik ilçesinde termometre 48,5 dereceyi gösterdi. Kent merkezinde Cumhuriyet Meydanı çok sıcak nedeniyle sessizliğe büründü. Kimi toplu taşıma aracı şoförleri, klimanın gereğince soğutmaması üzerine farklı sistemlere başvurdu. Birtakım şoförlerin, yasak ve tehlikeli olmasına karşın kapıları açık bir biçimde yolcu taşıdığı görüldü. Kentin turizm kenti olduğunu ve sıcaklardan olumsuz etkilediğini söz eden Zekeriya Güler, kente gelen konukların sayısında azalma olduğunu belirterek, “İl merkezi ilçelere nazaran daha serindir. Buna karşın hava çok sıcak. Kente gelen turist sayısında da azalma oldu” dedi. 

Adapazarı’ndan Mardin’i gezmeye gelen öğretmen Halil Yıldız, “Ailemle birlikte tatile Mardin’e geldim. Kent çok hoş, ama hava çok sıcak. Mardin’i daha evvel kitaplardan okuyup televizyonlarda görmüştüm. Bu kere gelip kendi gözümle görmek istedim” diye konuştu. 

Derik ilçesinde 48.5 derecenin üzerinde olan hava sıcaklığı nedeniyle ilçenin Cevizpınar Mahallesi’nde kahvehanede çalışan Şeyhdavut Abukan, “Çok sıcak, sıcaktan bunalıyoruz. Sıcaktan işimizi yapamıyoruz. Terlediğimiz için saatte bir duş almak zorunda kalıyoruz” sözlerini kullandı.

Kale Mahallesinde saat tamirciliği yapan Dursun Göngörür (85) ise, “85 sene ömür yaptım, bu türlü bir sıcak görmedim. 50 dereceye yakın sıcaklık başladı. Çok rahatsız oluyorum. Dayanma gücümüz kalmadı, ne yapacağımızı bilemiyoruz. Daima soğuk su içiyorum” diye konuştu.

ŞIRNAK’TA VATANDAŞLAR ZARURÎ OLMADIKÇA DIŞARI ÇIKMADI

Sıcaklığın 45 dereceyi geçtiği Cizre ve Silopi ilçelerinde, esnaf ve halk mecburî hallerin dışında dışarıya çıkmıyor. Cadde ve sokaklarda yaşanan yoğunluk, sıcaklıkların artmasıyla birlikte azaldı. Silopi ilçesinde çarşıya zarurî kaldığı için çıktığını söyleyen Salih Ülger “Bugün hava çok sıcak. Mevsim normalleri üzerinde sıcaklık hissediyoruz. Çöl iklimi üzere bir sıcaklık yaşıyoruz. İşimiz olmazsa dışarı çıkmıyoruz. Gölgede beklediğim halde şu anda bile terliyorum” dedi. 

Esnaf Selim Taşkın ise çalışmak için dışarıya çıkmak zorunda kaldığını tabir ederek, “İlçemiz çok sıcak. Dışarıya çıkıyoruz, sıcaktan dayanamıyoruz. Mecburen çıkıyoruz. Hayatı idame ettirmek için çalışıyoruz. Sıcak olsun ya da olmasın bir halde dışarı çıkmamız gerekiyor. Mecburî olduğu için çıkıyoruz. Mecburi olmazsa bu sıcakta kimse dışarıya çıkmaz” diye konuştu.

SİİRT’TE DÖNER USTALARININ SICAKTA ŞİDDETLİ MESAİSİ

Siirt’te termometreler 46 dereceyi gösterirken, artan hava sıcaklıkları nedeniyle kentin farklı noktalarında çocuklar süs havuzlarında serinlemeye çalıştı. Birtakım taksi şoförleri araçlarının sıcaklıktan etkilenmemesi için üzerlerine halı serdi. Sıcak havanın tesiriyle meydan ve caddeler boş kaldı. Kent merkezinde bir iş yerinde döner ustası olarak çalışan Şakir Esmer, sıcak havalarda ateşin başında döner kesen ustaların zorlandığını söz ederek, “Şu an sıcaklık 42 derece ancak tabi ki burası rahatlıkla 50, 55 dereceyi hatta daha fazlasını da buluyor.  Ateş başında çalışırken şüphesiz zorlanıyoruz lakin yapacak bir şey yok çalışmak zorundayız. Serinlemek için üst kata klima yerleştirdik. Diğer da dermanımız yok tabi ki burayı ne yapsan da soğutamazsın. Zira ilerde fırın var, döner ve ızgara olduğu için yapacak bir şey yok” sözlerini kullandı.

İlk kez bu türlü bir sıcaklık yaşadığını belirten Hüseyin Akgül de “Yıllardır bu memlekette birinci sefer bu türlü bir sıcaklığa denk geliyorum. Serinlemek için peçete kullanıyorum. Günde bir paket peçete bitiyor. Mevsim normallerinin üzerinde bir sıcaklık var. Gördüğünüz üzere  arabaya sıcaktan etkilenmemesi için halı ile örtmüşler. Bugün sıcaklık 50 derece içinde. Arabanın içinden çektiğim fotoğrafta gördünüz sıcaklık 50 dereceyi bulmuş” halinde konuştu.

BATMAN’DA BİDONLA SERİNLİK

Termometrelerin 44 dereceyi gösterdiği Batman’da serinlemek isteyen bir kişi, başından aşağı bir bidon su döktü. O anları kayıt altına alan kişi, “Ne bu sıcaklık Allah’ım? Yanıyorum, nereye gitsem sımsıcak. Afrika’yı geçti burası” dedi. Çocuklar da, kentteki süs havuzlarında serinledi. 

ELAZIĞ’DA SICAKTAN BUNALANLAR, PARK VE BAHÇELERİ TERCİH ETTİ

Gün içerisinde hava sıcaklığının 40 dereceyi bulduğu Elazığ’da sıcaktan bunalanlar, serinlemek için park, bahçe ve mesire alanları üzere açık alanları tercih etti. Hava sıcaklıklarının düştüğü akşam saatlerinde ise Kültürpark’a akın eden aileler, buralardaki kafelerde, çocuklar da parklarda vakit geçiriyor.

BİNGÖL’DE CADDE VE SOKAKLAR BOŞ KALDI

Bingöl’de de 40 dereceye yaklaşık sıcaklıkla çocuklar çeşmelerde serinlemeye çalışırken, cadde ve sokaklar boş kaldı. Kentte gündüz boş kalan sokaklar, akşam saatlerinde hareketlendi. Birtakım vatandaşlar da serinlemek için park ve bahçeleri tercih etti.

Termometre 48,5 dereceyi gösterdi! Doğu ve Güneydoğu’nun serinleme arayışı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Sempozyuma katılmak üzere geldiği Sivas’ta açıklamada bulunan Tatar, sarsıntının akabinde yaraların sarılması noktasında başlatılan çalışmaların her alanda aralıksız devam ettiğini belirtti.

Tatar, sarsıntıya karşı kentlerin kesinlikle dirençli hale getirilmesi gerektiğine dikkati çekerek, “Bir zelzele olduğunda, bir afet karşımıza çıktığında binalarımızın yıkılmaması gerekiyor zira binalar yıkıldığında ne yazık ki vatandaşlarımızı da kaybediyoruz.” dedi.

Ülkenin her yerinde riskli yapıların belirlenmesi gerektiğini söz eden Tatar, “Riskli yapıları kesinlikle belirli bir plan dahilinde dönüştürmemiz son derece büyük kıymet taşıyor. Bu manada devletimiz birinci basamakta İstanbul’da ‘Yarısı Bizden’ kampanyasıyla bu projeyi başlattı. Bu, ilerleyen devirlerde yüksek sarsıntı riski altındaki öbür vilayetlerimizde yaygınlaştırılarak sürecektir. Vatandaşlarımızın buna kesinlikle büyük bir heyecanla katılmaları, bu işin ehemmiyetini kavramaları son derece değerli.” diye konuştu.

Tatar, öbür kıymetli mevzunun ise vatandaşların afet öncesi, sırası ve sonrasında gerçek davranış değişikliğine gitmesi olduğunu, bu kapsamda AFAD uyumunda sarsıntı tatbikatlarının süreceğini aktardı.

“KONTEYNER SAYISI 200 BİNİ BULACAK”

Deprem bölgelerinde çok kıymetli işler yapıldığını vurgulayan Tatar, şu ana kadar 130 bini aşkın konteyner kurulduğunu, haziran sonuna kadar bu sayının 200 bini bulacağını kaydetti.

Bu sürecin etap evre devam edeceğini anlatan Tatar, şunları söyledi:
“Bunun bir sonraki etabı da vatandaşlarımızın kalıcı konutlarına kavuşması, bir yandan da bu süreç devam ediyor. Bir yandan orada her gün 1,5 milyon öğün yemek dağıtılıyor, bu çok değerli. Her gün depremzedelere 4 milyon ekmek dağıtılıyor, kumanyalar, birebir yardımlar derken orada büyük bir operasyon yürütülüyor. Bu manada da devletimizin tüm kurumları Türkiye afet müdahale planı kapsamında AFAD’ın uyumunda vazifelerini çok önemli biçimde yürütüyor.”

“7-10 METREYE KADAR YER DEĞİŞTİRMİŞ ALANLAR VAR”

Tatar, bölgede yaşanan iki büyük sarsıntı sonrası birbirinden farklı 7 başka fay kesiminin kırıldığını, dünyanın hiçbir bölgesinde, hiçbir jeolojik ortamında bu türlü bir afetin yaşanmadığını lisana getirdi.

Fay kırılmaları nedeniyle 7-8 metreye varan yatay tarafta yer değiştirmeler yaşandığına değinen Tatar, “Bunlar bölgede hem jeolojik manada yüzey kırığı oluştururken, başka yandan afet kadastrosu diye isimlendirdiğimiz 7-10 metreye kadar yer değiştirmiş parseller, tarla hudutları, binalar, yerleşim yerleri var. Bunların her birinin farklı başka çalışılması gerekiyor. Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü bununla ilgili çalışmaları yapıyor.” tabirlerini kullandı.

‘TÜRKİYE’DE FAAL 485 FAY SINIRININ HER BİRİ 5.5 VE ÜZERİ ZELZELE ÜRETME POTANSİYELİNE SAHİP’

Türkiye’de etkin 485 fay sınırından her birinin 5,5 ve üzeri büyüklükte sarsıntı üretme potansiyeli bulunduğuna işaret eden Tatar, bu fayların en son ne vakit yıkıcı zelzele ürettiği, hangi büyüklükte sarsıntı meydana geldiği üzere parametrelerinin bilinmesi gerektiğini belirtti.

Tatar, bu parametrelerin bilinmesi durumunda o fayın gelecekte sarsıntı üretme potansiyelinin daha âlâ anlaşılacağını anlatarak, şunları kaydetti:
“AFAD’ın içinde olduğu Etraf Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığımız, MTA Genel Müdürlüğümüz ve TÜBİTAK ile bütün faylar çalışılmaya başlandı, bu çok değerli bir kademe. Sivas özelinde yahut Orta Anadolu özelinde çok uzun yıllar zelzele üretmemiş lakin etkin olduğunu bildiğimiz, uzun yıllar sessiz olan fay sınırları var. Bu fay sınırlarının hasar yaratması için illa bir yerleşim yerinden geçmesi de gerekmiyor, bunu Elazığ ve İzmir’de gördük. Büsbütün yerden kaynaklanan sorunlar oldu. O açıdan Sivas her ne kadar içinden etkin fay çizgisi geçen kent olmasa bile Suşehri, Doğanşar, Koyulhisar, Gölova, Akıncılar ilçelerimizin içinden Kuzey Anadolu Fay Zonu’nun değişik kolları geçiyor. Şarkışla civarından Meczuplar fay çizgisinin değişik kolları geçiyor. Buraların sarsıntı üretme potansiyeli var. Bir sarsıntı ürettiğinde de azamî sarsıntı üreteceği bedeller biliniyor. Her halükarda bir sarsıntı olduğunda Sivas ve bu bölgede bulunan tüm kentlerimizde riskli yapıların belirlenmesi gerekir. Bizim bir an evvel bu kentlerimizi daha dirençli hale getirmemiz gerekiyor. Bu çeşit yerlerde taban çok kıymetli ve Sivas’ın bu manada bilhassa yerin âlâ olmadığını bildiğimiz alanlarını daha dirençli hale getirmemiz gerekiyor.”

‘Türkiye’de faal 485 fay sınırının her biri 5.5 ve üzeri sarsıntı üretme potansiyeline sahip’ dedi, o ili uyardı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.