AB Dış İlişkiler Servisi (EEAS) tarafından yapılan yazılı açıklamada, İsrail’in saldırılarının yıkıcı insani sonuçlara yol açtığına ve uzun süreli bir çatışmayı tetikleme riski taşıdığına dikkat çekildi.

Açıklamada, “İsrail’in Lübnan’daki operasyonlarını durdurması gerekmektedir.” vurgusu yapılırken, saldırılardan derin endişe duyulduğunun altı çizildi.

Lübnan’daki insani durumun halihazırda kötü olduğuna işaret edilen açıklamada, ülkede 1 milyondan fazla kişinin yerinden edilmesinin söz konusu olduğu, bunun da toplam nüfusun yaklaşık yüzde 25’ine karşılık geldiği ifade edildi.

Açıklamada, sivillerin can kayıpları açısından da en ağır bedeli ödediğinin altı çizilerek, aralarında 100’den fazla çocuğun da bulunduğu yaklaşık 900 kişinin hayatını kaybettiği anımsatıldı.

“Hizbullah’ın Lübnan’ı bu savaşa sürükleme kararı, silahlarını teslim etmeyi reddetmesi ve İsrail’e yönelik ayrım gözetmeyen saldırılarını sürdürmesi kınanmaktadır.” denilen açıklamada, sivillere, sivil altyapıya, sağlık personeline ve tesislerine, ayrıca Birleşmiş Milletler Lübnan Geçici Görev Gücü’ne (UNIFIL) yönelik saldırıların kabul edilemez olduğu ve derhal durdurulması gerektiği vurgulandı.

Açıklamada, Lübnanlı yetkililerin İsrail ile doğrudan müzakere çağrısının memnuniyetle karşılandığı, Lübnan ve İsrail’in doğrudan görüşmelere başlamasının hayati öneme sahip olduğu kaydedildi.

Tüm taraflara Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin 1701 sayılı kararını tam olarak uygulaması çağrısı yapılan açıklamada, “Lübnan hükümetinin Hizbullah’ı silahsızlandırma ve askeri faaliyetlerine son verme yönündeki çabalarını destekliyoruz.” ifadeleri kullanıldı.

AB’den İsrail’e Lübnan’daki operasyonlarını durdurma çağrısı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Açıklamada, “İran’daki vahim insan hakları durumu ve idamlardaki endişe verici artış kabul edilemez olup rejimin gerçek yüzünü göstermektedir.” ifadesi kullanıldı.

Söz konusu İsveç vatandaşının Haziran 2025’ten bu yana gözaltında tutulduğu aktarılan açıklamada, İsveç’le tam dayanışma içinde olunduğu kaydedildi.

Açıklamada, İran’da bir İsveç vatandaşının idam edilmesi “anlamsız şiddetin vahşi bir eylemi” olarak tanımlanarak kınandı.

AB’den bir İsveç vatandaşını idam eden İran’a sert tepki yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Üst düzey bir AB yetkilisi, “Bu liderlerin farkında olduğu önemli bir konu,” dedi.

Euronews’e konuşan bazı diplomatlar, zirve hazırlıkları sırasında Fransa’nın nadir topraklar konusunu gündeme getirdiğini ve sonuç bildirgesine bir ifade eklenmesini önerdiğini belirtti. Polonya, geniş destek bulamayan Fransa’nın önerisini destekledi.

Sonuç bildirgesinin son taslağında Çin’den açıkça bahsedilmiyor. Ancak bu durum liderler düzeyinde bir tartışmayı engellemeyecek.

Bir AB yetkilisine göre Almanya zirve sırasında nadir toprak elementleri konusunu gündeme getirmek istiyor. Bloğun en büyük ekonomisi olan Almanya görüşmeleri etkileyebilir ve diğer başkentlerin de aynı şeyi yapmasını sağlayabilir.

Ancak Berlin, Alman şirketlerinin Asya ülkesinde sahip olduğu derin bağlar nedeniyle Çin söz konusu olduğunda ikili oynamakla suçlanıyor. Geçtiğimiz yıl Almanya, Çin’in elektrikli otomobillere uyguladığı sübvansiyon karşıtı tarifeleri engellemeye çalıştı.

Bir diplomat, “Almanya’nın açıklamaları bir yana, eylemleri tam tersini gösteriyor,” dedi.

AB liderleri, Pekin’in bu ayın başında uygulamaya koyduğu yeni ve katı ihracat koşulları nedeniyle engellenen sanayilerinin baskısı altında.

Söz konusu kararladaha önce hedef alınan yedi madene getirilen kısıtlamalar geri alındı ve listeye 17 nadir toprak elementinin neredeyse tamamını kapsayan beş maden daha eklendi.

Yeni kurallar uyarınca, yabancı şirketlerin belirlenen nadir toprak elementlerinden yüzde 0,1 veya daha fazlasını içeren malları ithal etmeden önce Çin’in onayını alması gerekecek.

Savunma sektörüne yönelik ihracatlar tamamen yasaklanacak ve mikroçipler ve yapay zekâ gibi çift kullanımlı etkileri olabilecek ileri teknolojiler için duruma göre değişen bir sistem getirilecek. Nadir toprak madenciliği, eritme, geri dönüşüm ve mıknatıs yapımı ile ilgili teknolojiler için ek kısıtlamalar uygulanacaktır.

Çin Ticaret Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, “Dünyadaki kargaşa ve sık sık yaşanan askeri çatışmalar bağlamında Çin, orta ve ağır nadir toprak elementlerinin ve ilgili kalemlerin askeri alandaki önemli kullanımlarına dikkat çekmiştir,” denildi.

Ticari yaptırımlar

Sınırlamalar Atlantik’in her iki yakasını da öfkelendirdi.

ABD Başkanı Donald Trump misilleme olarak Çin mallarına yüzde 155 gümrük vergisi uygulamakla tehdit ederek ABD-Çin ticaret savaşını daha da tırmandırdı.

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, ekonomik güvenliği güçlendirmek ve yabancı tedarikçileri çeşitlendirmek için “kararlı ve acil” tedbirler sözü verdi.

“Yeni ve tehlikeli bağımlılıklara düşmeyi göze alamayız. Son yıllarda, tek bir ülke kritik bir ürün ya da teknolojinin tedarikini kontrol altına aldığında neler olduğuna hepimiz şahit olduk,” dedi.

“Önümüzdeki günlerde Avrupalı liderler ve uluslararası ortaklarla da çok yakın temas halinde olacağım; çünkü kritik ham maddelerin tedarikinde bir kriz artık uzak bir risk değil. Kapımızın eşiğinde,” diye ekledi.

Yenilenen Çin baskısı, bloğun mal, hizmet, doğrudan yabancı yatırım, mali piyasalar, kamu alımları, fikri mülkiyet ve ihracat kontrollerini hedef almak için kullanılabilen “Ekonomik Baskı ile Mücadele Aracı”na (Anti-coercion Instrument) ışık tuttu.

AB liderlerinin perşembe günü bu aracın kendisini tartışıp tartışmayacakları belli değil. Büyükelçiler zirve hazırlıklarında bu konuya değinmediler.

“Ekonomik Baskı ile Mücadele Aracı” adıyla anılan tüzüğün devreye sokulması için 27 üye ülkenin nitelikli çoğunluğu gerekiyor ki bu da görüş ayrılıklarının olduğu durumlarda karşılanması zor bir eşik.
Bazı üye devletlerin Çin ile yakın ekonomik ilişkileri – Pekin’in Avrupa topraklarında otomotiv sektörüne yaptığı son yatırımlar ya da Avrupalı şirketlerin Çin’deki varlığı – bazı ülkelerin son çare olarak düşünülen bu aracı harekete geçirmesini engelleme riski taşıyor.

Brüksel şu ana kadar Pekin ile temas kurarak tansiyonu düşürmeyi umuyor.

“Diyalog bu meseleyi çözmenin en uygun ve en etkili yoludur. Biz de buna odaklanmış durumdayız,” diyen Komisyon sözcüsü, yürütmenin konuya ekonomik zorlama merceğinden bakıp bakmadığı konusunda spekülasyon yapmayı reddetti.

Avrupa Komisyonu’nun Ticaretten Sorumlu Üyesi Maros Sefcovic’in önümüzdeki hafta Brüksel’de Çinli mevkidaşı Wang Wentao ile bir araya gelmesi planlanıyor. Buna paralel olarak Sefcovic, ortak bir yanıtın ince ayarını yapmak üzere G7 müttefikleriyle temas halinde.(Euronews)

AB’den Çin’in nadir element baskısına yanıt arayışı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

AB’den Trump’ın gümrük vergilerine karşı hamle hazırlığı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Bu aşamada AB ürünlerine ek tarifelerin uygulanmasıyla ilgili ABD’den resmi bir bildirim alınmadığı belirtilen açıklamada, “AB, ihracatına tarife uygulanması için hiçbir gerekçe görmüyor. Avrupa’daki işletmelerin, çalışanların ve tüketicilerin çıkarlarını haksız önlemlerden korumak için tepki göstereceğiz.” değerlendirmesi yapıldı.

Açıklamada, AB ve ABD’nin ticaret ve yatırımlar yoluyla çok entegre üretim zincirleri kurduğu anımsatılarak, tarifelerin uygulanmasının hukuka aykırı olacağı ve ekonomik olarak ters etki ortaya koyacağı kaydedildi.

Tarifelerin esasen vergi anlamına geldiğine dikkat çekilen açıklamada, ABD’nin tarifeler uygulayarak kendi vatandaşlarına vergi koyacağı, işletmelerinin maliyetlerini artıracağı ve enflasyonunu körükleyeceği vurgulandı.

Açıklamada, ABD’nin gümrük vergileri getirmesinin ekonomik belirsizliği artıracağı, küresel piyasaların verimliliğini ve entegrasyonunu bozacağı ifade edildi.

ABD Başkanı Donald Trump, dün çelik ve alüminyum ithalatına yönelik yüzde 25 oranında gümrük vergisi açıklayacağını duyurdu. Trump, Kanada ile Meksika’dan gelen alüminyum ve çeliğin de tarifelere tabi olacağını bildirdi.

Yarın veya çarşamba günü için ise mütekabiliyet esasına dayalı tarifeleri duyuracağını dile getiren Trump, “Eğer onlar bizden yüzde 130 vergi alırken biz onlardan hiçbir şey almıyorsak, bu böyle kalmayacak.” ifadesini kullandı.

AB’den ABD’nin ilave vergi uygulamasına tepki! yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Donald Trump yönetiminin pazarlık dilini benimsediğini, AB’nin de bu şekilde karşılık vermesi gerektiğini ifade eden Kallas, “Grönland konusunda müzakere etmiyoruz. Elbette üye ülkemiz Danimarka’yı ve özerk bölgesi Grönland’ı destekliyoruz.” dedi.

Kallas, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio‘yu AB Dışişleri Bakanları Toplantısına davet ettiğini, kendisinin de Washington’ı ziyaret etmeye istekli olduğunu bildirdi.

Yeni ABD yönetimine ilişkin Kallas, şunları kaydetti:

“Gücümüzün ne olduğunu da hesaba katmalıyız. Biz ekonomik gücüz. Amerika ile çok fazla iç içe geçmiş durumdayız. Güvenlikle ilgili ilişkilerde de öyle. Yani Amerika’nın da Avrupa’da çıkarları var. Çok fazla iç içe geçmiş durumdayız ve bu da bizim de elimizde bir şeyler olduğu anlamına geliyor. ‘Birisi bize ne yapacağımızı söylüyor ve biz de onu takip ediyoruz’ gibi bir durum söz konusu değil. Biz de güçlüyüz ve ne olursa olsun, ortaklarımızla konuşurken, aynı zamanda rakiplerimize karşı harekete geçerken kendi gücümüzü hafife almamalıyız.”

Trump’ın ilk başkanlık döneminde AB-ABD ilişkileri ciddi ölçüde gerilemiş, ABD Başkanı, son seçim kampanyasında da AB’ye yönelik savunmadan ticarete birçok konuda endişe verici söylemlerde bulunmuştu.

20 Ocak’ta görevi teslim alan Trump ve AB yönetimi arasında halen resmi temas kurulmadı.

Öte yandan Trump, Grönland’ın ülkesinin kontrolünde bulunması gerektiğine ilişkin söylemini yineleyerek, Ada’nın mülkiyeti ve kontrolüne sahip olmanın “mutlak zorunluluk” olduğunu savunuyor.

AB’den Trump’a Grönland tepkisi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Sözcü’nün haberine göre 2021’de başlaması gereken sistem gecikti. Almanya, Fransa ve Hollanda yetiştiremese de, bazı AB üyeleri için sistem Kasım 2024 ortası başladı. Vize alanların zaten kaydedildiği ETIAS sistemi, vize istenmeyen pasaportla AB‘ye gideni seyahat öncesi kontrol edecek. Amaç güvenlik olsa da, ön vize kontrolü olacak. Başvuruların yüzde 90 ile 95’ine olumlu cevap verileceği düşünülüyor.

Türklerin çok seyahat ettiği ülkelerden olan Almanya’ya gidecek yeşil ve diplomatik pasaportlular için ön bildirim 2025’in ilk yarısı başlayacak. ETIAS’tan aralarında Türklerin de olduğu 1 milyar kişi etkilenecek. AB’nin güvenlik sistemine giriş için, öncelikle AB’nin IT uygulaması olan EES sisteminin tanıtılması gerekiyor. EES (Entry/Exit System- Einreise-/Ausreisesystem) ile AB dışı ülke vatandaşlarının kaydı mümkün olacak.

Red cevabı gelirse yolcu AB’ye alınmayacak

Seyahat öncesi sistem tanıtılıp bir form doldurulup ETIAS’a girilmiş olacak. Sisteme pasaport dışında, e-mail adresi ve ödeme bilgileri girilecek. İlk sınır kontrolünde bilgiler görüntülenecek ve kişi, Türkiye’den çıkmadan bilgileri AB sistemine girilmiş olacak. Kişisel ve biyometrik verilerden sonra red cevabı gelirse kişi AB’ye alınmayacak veya Türkiye’den çıkamayacak ve 7 Euroluk ödeme de yanacak. 18 yaşından küçükler için ödeme yapılmayacak.

ETIAS’a kayıt için ilk şart, ödeme. Otomatik ödeme ya da kartla ödeminin artından ETIAS yetkilendirme süreci başlayacak. Başvuruya cevap bir kaç dakika içinde ya da 96 saat içinde sonuçlanabilecek. Bu yüzden erken başvurmakta yarar var. Güvenlik kontrolünden geçen herkese, ETIAS seyahat izni verilecek. AB bunun vize olmadığını seyahat izni olduğunu söylese de, Türkler açısından bir anlamda bir tür vize anlamına geliyor.

AB’den Yeşil Pasaport sahiplerine ön vize şartı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Von der Leyen, “ABD seçimlerinin sonuçlarını tartıştık. ABD bizim en büyük ekonomik ve ticaret ortağımız. Eşsiz tarihi bağları paylaşıyoruz. Yeni yönetimle en başından iyi ilişkiler inşa etmek çok önemli.” dedi.

Trump’la telefon görüşmesi yaptığına işaret eden von der Leyen, Ukrayna, savunma, ticaret ve enerji gibi konuları ele aldıklarını, bu alanlarda ilişkileri derinleştirmek istediğini vurguladı.

Von der Leyen, AB ve ABD’nin ortak menfaati olan konuları müzakere edeceklerini belirtti.

ABD’den daha fazla LNG ithalatı hazırlığı

Trump’la görüşmesinde önemli bir konunun da LNG olduğunu anlatan von der Leyen, “Rusya’dan çok fazla LNG alıyoruz. Neden bunu bizim için daha ucuz olan ve enerji fiyatlarımızı düşüren Amerikan LNG’siyle değiştirmeyelim. Bu ticaret açığıyla da ilgili tartışabileceğimiz bir konu.” dedi.

Von der Leyen, zirvenin ana gündeminin rekabetçilik olduğuna dikkati çekerek, AB’nin inovasyon açığını kapatması ve AB içinde üretimin artırılması gerektiğini anlattı.

“Daha fazla yatırıma ihtiyacımız var” diyen von Leyen, Avrupa’da yatırım ve tasarruf birliği konusunda çalışacaklarını vurguladı.

ABD ile işbirliği ve koordinasyon

AB Konseyi Başkanı Michel de ABD’de Trump’ın seçilmesinin ardından transatlantik ittifak ve ABD ile ilişkiler konusunda görüş alışverişinde bulunduklarını belirterek, “Transatlantik bağları güçlendirmeye, ABD ile çeşitli alanlarda işbirliği yapmaya ve koordinasyon sağlamaya hazırız.” dedi.

AB ve ABD’nin ticaret, yatırım, güvenlik ile Ukrayna ve Orta Doğu gibi jeopolitik sınamalar karşısında birlikte çalışmaya devam edeceğine inandığını belirten Michel, AB’nin Ukrayna’yı desteklemeyi sürdüreceğini ifade etti.

Michel, “Rekabetçilik konusunda görüş alışverişinde bulunduk. Tek pazarı derinleştirmeliyiz.” diye konuştu.

Avrupa’nın savunma kapasitesini artırması ve bu alanda daha fazla işbirliği yapması gerektiğini söyleyen Michel, savunma sanayisine yönelik desteğin de artırılmasının önemine işaret etti.

Trump’la müzakere kolay olmayacak

Macaristan Başbakanı Orban ise “ABD Başkanı ile müzakere kolay olmayacak.” dedi.

Orban, Trump’ın zor bir müzakereci olduğunu ve ticaret konusunda yeni fikirler öne süreceğini iddia ederek, “Dik durmalı ve müzakere etmeliyiz ve sonra günün sonunda bir anlaşma yapmalıyız.” değerlendirmesinde bulundu.

Rekabetçilik bildirisi

Zirvenin ardından rekabetçilik konusunda yayımlanan Budapeşte bildirisinde, “Yeni jeopolitik gerçekler ve ekonomik ve demografik zorluklar karşısında, AB liderleri olarak, ortak ekonomik refahımızı güvence altına almaya, rekabet gücümüzü artırmaya, AB’yi dünyanın ilk iklim nötr kıtası yapmaya ve AB’nin egemenliğini, güvenliğini, dayanıklılığını ve küresel etkisini garanti altına almaya kararlıyız.” ifadesi kullanıldı.

“Karşı karşıya olduğumuz rekabet zorlukları, hem kamu hem de özel finansmanı harekete geçirerek önemli yatırımlar gerektirecektir.” değerlendirmesinin yer aldığı bildiride, hedefler doğrultusunda tüm araçları araştırmaya ve bunlardan yararlanmaya kararlı olunduğu kaydedildi.

Bildiride, yeni mali araçlar ve öz kaynakların geliştirilmesi üzerine de çalışılacağı vurgulandı.

Eski Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı ve eski İtalya Başbakanı Mario Draghi, AB ekonomisinin küresel gelişmeler karşısında nasıl rekabetçi kalabileceği konusundaki raporunu eylül ayında AB Komisyonu Başkanı von der Leyen’e sunmuştu.

Raporda, AB’nin ABD ve Çin ile ekonomik olarak rekabet edebilmesi için daha koordineli bir sanayi politikasına, hızlı karar alabilmeye, yatırımları artırmaya ve ortak borçlanmaya ihtiyacı olduğuna işaret edilmişti.

Liderler, Draghi raporu çerçevesinde, görüş alışverişinde bulundu. AB içinde ortak borçlanma ise en hassas konu olarak öne çıkıyor. Almanya’nın başını çektiği bazı ülkeler ortak borçlanma konusuna mesafeli yaklaşıyor.

AB’den Trump dönemi hazırlığı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

AB’den Kuzey Kore’ye kınama yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Açıklamada, yeni paketle mevcut yaptırımlardaki kanuni boşlukların kapatılacağı, yaptırımların çevresinden dolaşmanın zorlaştırılacağı ve enerji alanına yeni tedbirler getirileceği belirtilerek, “Paket, Ukrayna’nın toprak bütünlüğünü, egemenliğini ve bağımsızlığını tehdit eden eylemlerden sorumlu 116 kişi ve kuruluşa yönelik kısıtlayıcı tedbirlerin yanı sıra çeşitli sektörel tedbirler içeriyor.” ifadesi yer aldı.

Rusya LNG’sinin üçüncü ülkelere aktarılmasında AB tesislerinin kullanılmasının önleneceği kaydedilen açıklamada, “AB, Rus LNG’sinin AB topraklarında yeniden yükleme hizmetlerini yasaklayacak.” değerlendirmesi yapıldı.

Açıklamada, AB yaptırımlarının atlatılmasını engelleyecek yeni tedbirlerin de alındığı, Rus askeri sistemlerinin gelişimi için önemli olan malların üçüncü ülkelere ihracatında tespit mekanizmaları getirileceği kaydedildi.

“AB Konseyi, Rusya Merkez Bankasının kısıtlayıcı önlemlerin etkisini ortadan kaldırmak için geliştirdiği özel bir finansal mesajlaşma hizmeti olan Finansal Mesajların Aktarımı Sistemi’nin SPFS kullanımını yasaklamaya karar verdi.” ifadesi yer alan açıklamada, AB operatörlerinin Rusya dışında SPFS kullanan özel olarak listelenmiş kuruluşlarla işlem yapmasının da yasaklanacağı belirtildi.

Açıklamada, Rusya’ya katkıda bulunan bazı gemilerin AB limanlarına erişiminin yasaklanacağı bildirildi.

Rusya’ya hem sivil hem askeri (çift kullanımlı) teknoloji sağlayan 61 şirketin listelendiğine işaret edilen açıklamada, bazıları üçüncü ülkelerde bulunan söz konusu şirketlerin daha sıkı ihracat kısıtlamalarına tabi tutulacağına dikkat çekildi.

Bu paketle, AB ilk defa Rus LNG’sine yönelik kısıtlayıcı tedbir almış oldu.

AB, savaş nedeniyle Rusya’ya yönelik ticaret, finans, petrol ve kömür de dahil enerji, sanayi, teknoloji, ulaşım, çift kullanımlı ve lüks ürünler ile altın ve elması da içeren geniş yelpazeye yayılmış kısıtlamalar uyguluyor.

AB’den Rusya’ya 14’üncü yaptırım paketi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.