Ekonomist Acemoğlu, Mehmet Şimşek’in bakan olarak atanmasından sonra birçok yabancı yatırımcıda daha optimist bir yaklaşımın olduğunu kaydetti.

“POLİTİK ATAMALAR DA VAR, VİTRİN İÇİN YAPILMIŞ ATAMALAR DA”

Ekonomiye dair birtakım atamaların “vitrin için” yapıldığını savunan Prof. Acemoğlu, “Birincisi, natürel ki, gerçek politik güç cumhurbaşkanının elinde ve mahallî seçimler gelirken tıpkı siyasetlerin devam etmesi hala pek mümkün. İkincisi, yapılan atamalar nitekim ekspertizi arttırmak ve ekonomik sorunlara tahlil getirmek için mi yapıldı yoksa öbür nedenlerden mi belirli değil. Bunların içinde politik atamalar da var, vitrin için yapılmış atamalar da var üzere duruyor” tabirlerini kullandı.  

Türkiye ekonomisi konusunda İngilizce attığın mesajların Türkçe bir özetini vereceğim şimdi.

— Daron Acemoglu (@DAcemogluMIT) June 16, 2023

Değerlendirmelerinin devamında mevcut problemlerin yapısal olduğunu belirten Acemoğlu, şu konuları lisana getirdi:

“Ama daha da kıymetlisi, Türkiye’nin ekonomik sorunları çok daha yapısal. Ve şu anda bunlara karşılık getirmek üzere bir yaklaşım yok üzere. Türkiye’deki büyüme 2006 yılından beri düşük kaliteli, teknolojik olarak ilerleme olmadan ve verimliliğin çok az arttığı bir biçimde oldu. Örneğin bu kitapta bunun ayrıntıları anlatılıyor.”

“TÜRK İKTİSADININ POTANSİYELİ ÇOK YÜKSEK”

“Şu anda faizleri biraz arttırıp çok negatif gerçek faizlerden daha az negatif gerçek faizlere geçersek bunun bu yapısal sorunlara büyük bir katkısı olmayacak. Çok daha radikal ekonomik değişime gerek var. Türk iktisadının potansiyeli çok yüksek ve çok daha kaliteli olarak büyümesi mümkün. Genç nüfus, Teşebbüsçü yaklaşım. Üretkenliği akmaya başlayan bir çok şirket var.

Bu potansiyelin gerçeğe dönüştürülmesi için kurumsal ıslahatlara gerek var. Bunlar içinde yolsuzluğu azaltmak, daha çok rekabet yaratmak, politik meçhullüğü azaltmak ve yargı kurumlarını düzgünleştirmek değerli.”

“EN BÜYÜK TEHLİKE…”

“Teknolojiye, eğitime ve personellerin üretkenliğini yatırım çok değerli. Türkiye’nin önündeki kıymetli bir tehlike bir 10 sene daha düşük kaliteli büyüme ile devam edip elindeki potansiyeli kaybetmek. Bu müddette nüfus yaşlanmaya başlayacak ve yapay zeka ve öteki teknolojiler ilerleyip, Türkiye’yi daha da geride bırakabilir. Bence Türkiye’nin önündeki en büyük tehlike bu türlü vasat bir biçimde devam etmesi.”

Ekonomist Daron Acemoğlu, Türkiye’nin önündeki en büyük tehlikeyi paylaştı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Ünlü ekonomist Daron Acemoğlu: Kısa vadede işsizliği artırmadan enflasyonu düşürmenin bir yolu yok yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

“En makus senaryo, gelecek 15 yılın bundan evvelki 15 sene üzere devam etmesi olur”

Acemoğlu, Türkiye’nin geleceğine dair yöneltilen sorulara yönelik şu yanıtı verdi:

“Olasılığı yüzde 5’in üstünde olan bir senaryo düşünülürse, Türkiye için en makûs senaryo, gelecek 15 yılın de, bundan evvelki 15 sene ve 1990’lardaki üzere devam etmesi olur. Üretkenliğin yüksek olmadığı, demokrasinin kuvvetlenmediği ve hatta 1990’larda olduğu üzere, iktisadın istikrarsız olduğu bir nizamdan bahsediyorum. Halbuki Türkiye’nin demokrasiyi tesis etme ihtimali yüksek, yatırım alma ihtimali yüksek. Türkiye, önündeki 15 sene içerisinde fırsatları teperse, genç nüfusunu kaybetmiş olacak, teknolojik olarak geri kalmış olacak ve bu epeyce trajik bir durum.”

“Mehmet Şimşek’in, gerçek siyasetleri uygulamaya gücünün yeteceğinden emin değilim”

Acemoğlu, Demirtaş’ın iktisattaki değişimin politik olarak mümkün olup olmadığıyla ilgili yönelttiği soruya ait şu sözleri kullandı:

“Bence şu anda mümkün değil. Mehmet Şimşek, gelebilecek şahıslar içinde kalifikasyonu en yüksek olanlardan bir tanesi ancak burada bahsettiğim siyasetleri uygulayıp uygulamayacağından, hatta uygulamaya gücünün yetip yetmeyeceğinden emin değilim.”

“Türkiye kurumları kötüleşiyor; kurumsal çöküş, siyasi hakların çöküşüyle alakalı”
Acemoğlu, Türkiye’nin konjonktürüyle ilgili yaptığı değerlendirmede karamsar bir tablo çizerek, şunları belirtti:

“Türkiye kurumları giderek kötüleşiyor. Kurumsal çöküş, kendi başına olmuyor. Bu çöküş, siyasi hakların çöküşüyle alakalı. Bunların hepsini bir ortada görmek lazım. Teknolojinin nereye gittiğine bakmamız lazım. Siyasi, toplumsal ve iktisadi kurumlar, teknolojinin gittiği yeri ve teknolojinin eserlerinin nasıl paylaşıldığını belirler.”

Prof. Daron Acemoğlu: Mehmet Şimşek’in gücü kâfi mi, emin değilim yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Türk iktisadı için aslında parlak bir gelecek fırsatı bulunduğunu, fakat bunun için kapsamlı siyaset değişikliğine gidilmesi gerektiğini söyleyen Acemoğlu, “Şu anda Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın bunu yapmakla ilgilendiğinden ya da yapsa bile tam manasıyla inandırıcı olacağından çok da emin değilim” dedi.

Mehmet Şimşek’in Türkiye iktisadında kıymetli bir rol üstlenmesinin çok âlâ olacağını, lakin bunun tek başına kâfi olamayacağını vurgulayan Acemoğlu, “Erdoğan hâlâ art planda iktisatla ilgili siyasetleri belirlerse, olağan ki o vakit güya Mehmet Şimşek daha çok vitrinde duruyormuş üzere bir durum olur” dedi.

Türkiye’yi bekleyen iki büyük tehlike

Acemoğlu, “Türkiye’nin karşı karşıya bulunduğu en kıymetli sınamalar sizce ne?” sorusuna şu karşılığı verdi:

– Şu anda Türkiye’nin iki büyük tehditle karşı karşıya bulunduğunu söylemek mümkün. Birincisi demokrasi ile ilgili bunu biraz evvel konuştuk, ikincisi iktisat. İktisadın durumu bence hiç güzel değil. Ve kimin seçimi kazandığından bağımsız olarak bu esasen sorun olacaktı. Yani Erdoğan seçildi iktisat daha makus diyebilir miyiz? Belki… Lakin muhalefet gelseydi de iktisadın durumu bir anda iyileşmeyecekti ve hatta bence muhalefet de iktisadın bu baskısı altında, çok güç vakitlerden geçecekti. Şu anda Türkiye iktisadının hem yapısal meseleleri hem de daha orta vadeli problemleri var. Ve ikisi de çok önemli.

– Yapısal olarak Türkiye iktisadı kurumsal bozukluklardan dolayı, bir açıdan da demokrasinin zayıflığından dolayı, üretkenliğini arttıramıyor, verimliliğini arttıramıyor, teknolojiyi hoş kullanamıyor. Ve bu, son 15 sene içinde artık çok net olarak görebildiğimiz bir şey. İktisadın yeni kesimlere geçmesi, yatırım yapması, bunların hepsi çok yavaşladı. Birebir vakitte orta vadeli sorunlar de var…

Prof. Dr. Daron Acemoğlu: Durum Hiç Yeterli Değil yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Ekonomi Profesörü Daron Acemoğlu, sorunun karışık siyasetler, giderek azalan döviz ve altın rezervleri olduğunu söyledi.

Acemoğlu tam kapsamlı bir kriz gerçekleşmesi durumunda Kur Muhafazalı Mevduat hesaplarının hükümete doğurabileceği maliyete ve artan döviz talebi nedeniyle birbirinden farklı kur düzeylerinin yaygın formda sunuluyor olduğu gerçeğine dikkat çekerek, “Kur muhafazalı TL hesapları, sağlam mi?” sorusunu sordu.

Daron Acemoğlu.

Reuters’a konuşan Acemoğlu, Türkiye’nin 2001’de yıkıcı bir devalüasyonla sonuçlanan tüm vakitlerin en ziyan verici krizlerinden birinin oluşum basamağına atıfta bulunarak, “1990’lara geri dönüyoruz. Arjantin gibisi bir durum kelam konusu” dedi.

Acemoğlu durumun düzelip düzelmeyeceğini, bunun ne vakit ya da nasıl olacağını öngörmenin güç olduğunu söz etti.

JPMorgan, doların 30 TL’ye yükselebileceğini öngördü

JPMorgan ise seçimin ikinci çeşidi sonrası alışılmış para siyasetine açık bir dönüş gerçekleşmemesi hâlinde dolar/TL’nin 30’a kadar yükselebileceği bir senaryo öngördü.

Bankacılıkta birleşme ve satın almaların en parlak devri için, “Bunlar ucuz varlıklar olarak görülmüyordu, mücevher olarak görülüyordu” diyen Acemoğlu, Erdoğan’ın kazandığı varsayıldığında karşı karşıya kalacağı durum hakkında yöneltilen soruya ise “Kolay bir çıkış yolu görmüyorum” cevabını verdi.

Sermaye denetimi başlamıştı

Arjantin’de yüzde 100’ün üzerindeki enflasyon ve ülke iktisadında resesyona neden olabilecek sorunlar nedeniyle önemli bir ekonomik darboğaz yaşanıyor.

Arjantin’de hükümetin fiyat dondurma, sermaye denetimleri ve çoklu döviz kuru üzere stratejileri peso üzerindeki baskıyı yatıştıramazken ülkede şubatta yıllık 102,2 ile 30 sene sonra birinci sefer üç haneli enflasyon görüldü.

Arjantin’de para ünitesi pesonun bedel kaybının önünün alınamaması nedeniyle hükümet, sermaye denetimi siyasetlerini devreye sokmuştu.

Ünlü Ekonomist Prof. Dr. Daron Acemoğlu: 1990’lara geri dönüyoruz, Arjantin gibisi bir durum kelam konusu yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.