Soruşturma kapsamında “kasten öldürme suçuna iştirak etmek” suçundan tutuklanan anne Güran’dan, savcılığın talebi üzerine Diyarbakır Gazi Yaşargil Eğitim ve Araştırma Hastanesine bağlı Ağız ve Diş Sağlığı Hastanesinde ağız ve diş yapısına ilişkin örnekler alındı.

Örnekler, İstanbul Adli Tıp Kurumu’na gönderilecek.

Hazırlanacak raporda, aynı suçtan tutuklu Narin Güran’ın ağabeyi Enes Güran’ın kolundaki ısırık iziyle anneden alınan örneklerin uyuşup uyuşmadığının tespit edileceği öğrenildi.

Narin’in annesinin ağız ve diş yapısına ilişkin örnekler alındı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

‘AKSİNE ARTIRIM GELİYOR’

‘UCUZ BESİNLER ÇÜRÜĞÜ ARTIRIYOR’

Çoğu çocuğun ucuz besinlerle günlerini geçirdiğini kaydeden İşmen, beslenme tipinin de diş sıhhatine büyük tesiri olduğunu söz etti. İşmen “Birçok çocuk en ucuz dediğimiz nişasta bazlı besinleri tüketiyor. Protein alımı azalıyor, bu nedenle çocuklardaki çürük oranı da artıyor. Ülkenin fakirleşmesi ve geniş kesitin taban fiyatla geçinmeye çalışması çocukların ağız bakımı konusunda geri kalmasına yol açıyor” tabirlerini kullandı .

Çocuklar çürüğe mahkûm: Ekonomik krizle derinleşen yoksulluktan ağız ve diş sıhhati da etkileniyor yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

‘AKSİNE ARTIRIM GELİYOR’

‘UCUZ BESİNLER ÇÜRÜĞÜ ARTIRIYOR’

Çoğu çocuğun ucuz besinlerle günlerini geçirdiğini kaydeden İşmen, beslenme çeşidinin de diş sıhhatine büyük tesiri olduğunu söz etti. İşmen “Birçok çocuk en ucuz dediğimiz nişasta bazlı besinleri tüketiyor. Protein alımı azalıyor, bu nedenle çocuklardaki çürük oranı da artıyor. Ülkenin fakirleşmesi ve geniş kesitin taban fiyatla geçinmeye çalışması çocukların ağız bakımı konusunda geri kalmasına yol açıyor” sözlerini kullandı .

Çocuklar çürüğe mahkûm: Ekonomik krizle derinleşen yoksulluktan ağız ve diş sıhhati da etkileniyor yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Prof. Dr. Eda Güler, “Diş çürüklerinden korunmak için dişleri günde en az iki defa fırçalamak gerekiyor. Orta yüz fırçası yahut diş ipi kullanmak çok değerli. Dişleri tertipli olarak temizlemek, plak oluşumunu azaltır ve diş minesini güçlendirir. Dünya Sıhhat Örgütü’nün datalarına nazaran, dünya nüfusunun üçte birinden fazlası diş çürüğüyle yaşıyor. Bu sorunu önlemenin en kolay yolu ağız hijyenine itina göstermek” dedi.

DÜZENLİ VE HAKİKAT FIRÇALAMA ÖNEMLİ

Gün içerisinde tüketilen besinlerin, ağız içerisindeki bakterilerin fermente ederek plak oluşturduğunu söyleyen Prof. Dr. Eda Güler, “Plağın bir miligramı yaklaşık bir milimetre küptür. Bunun içerisinde çok sayıda bakteri vardır. Moleküler bazlı çalışmalar, ağız içerisinde yaklaşık 700 tıbbın olduğunu ve üç yüzden fazla bakteri çeşidinin de kültüre edilebildiğini gösteriyor. Bu plağın belirli aralıklarla ve nizamlı bir halde uzaklaştırılması lazım. Plaklar uzaklaştırılmazsa diş çürümeye başlar. Plağı en faal halde uzaklaştırmanın metodu ise dişleri hakikat metot ve sistemli olarak fırçalamak” tabirlerini kullandı.

“SAĞLIKLI DİŞLER BEYAZININ TERSİNE SÜT BEYAZI RENKTEDİR”

Ağız ve diş sıhhatinde en değerli iki hastalığın diş çürükleri ve periodontal hastalık olduğunu ve okul çağındaki çocukların yaklaşık yüzde 90’ında, yetişkinlerin ise neredeyse tümünde diş çürüğü olduğunu belirten Prof. Dr. Eda Güler, “Diş çürüğünün önlenmesinde flor bizim esas savunma elemanımızdır. Bu yüzden diş macunlarının florlü olmasına dikkat etmemiz gerekiyor.

Diş fırçalamanın temel ideolojisi; diş içerisinde oluşan plağın faal bir halde uzaklaştırılmasıdır. Sağlıklı dişler tebeşir beyazının bilakis süt beyazı renktedir. Diş çapraşıklığı olan ve ortodontik tedavi alan hastalar için diş fırçalamak kâfi olmayabilir. Bu hastalar için diş ipi, arayüz fırçaları yardımcı olarak kullanılabilir” diye konuştu. 

Çocukların yüzde 90’ında diş çürüğü görülüyor! yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Dünya Sıhhat Örgütünün bilgilerine nazaran, dünya nüfusunun üçte birinden fazlasının diş çürüğüyle yaşadığına dikkati çeken Güler, Türkiye’de de diş çürüğünün kıymetli bir sıhhat sorunu olduğunu aktardı.

Güler, gün içinde tüketilen besinlerin ağız içinde plak oluşumuna yol açtığını, fırçalanmayan dişlerde çürük oluştuğunu anlatarak, şöyle devam etti:

“YETİŞKİNLERİN NEREDEYSE TÜMÜNDE DİŞ ÇÜRÜĞÜ MEVCUT”

“Dünya Sıhhat Örgütü‘nün datalarına nazaran, dünya nüfusunun üçte birinden fazlası diş çürüğüyle yaşıyor. Bu sorunu önlemenin en kolay yolu ağız hijyenine itina göstermek. Okul çağındaki çocukların yüzde 60 ila yüzde 90’ında, yetişkinlerin ise neredeyse tümünde diş çürüğü mevcut. Sağlık Bakanlığı‘nın 2018 yılında yaptığı Türkiye Ağız ve Diş Sıhhati Profili Araştırma Raporu‘na nazaran diş çürüğü, en yaygın ağız sıhhati sorunu olarak görülüyor.”

Gece yatmadan evvel, sabah kahvaltıdan sonra dişlerin orta sertlikte diş fırçasıyla florürlü diş macunu kullanarak fırçalanmasını öneren Güler, şu değerlendirmede bulundu:

“Biz tabipler olarak, genelde orta sertlikte diş fırçalarını öneriyoruz. Dişleri beyazlatmak için sert kıllı fırçaların ve yüksek aşındırıcı içeren macunların kullanılması yapılan kusurların başında geliyor. Sert kıllı fırçaları bastırarak kullanmak katiyetle yanlış ve dişte aşınmaya, hassasiyete neden oluyor. Fırçayı ıslattığımız takdirde fırçanın sertliği azalarak temizleme özelliğini azaltabilir. Ağız kokusundan şikayetçi olan hastalar ise lisanlarını de fırçalayabilirler. Fırçalarken tek bir istikamete yanlışsız fırçalamak gerçek olacaktır.”

Prof. Dr. Güler, diş çapraşıklığı olan ve ortodontik tedavi alan hastalar için diş fırçalamanın kâfi olmayacağını bu bireylerin diş ipi, arayüz fırçaları da kullanmaları gerektiğini, çocuk ve yaşlı hastalar içinde uygulama basıncı daha denetimli olduğu için elektrikli diş fırçası önerdiğini kaydetti.

Göründüğünden büyük bir sorun: Diş çürükleri yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

“PSİKOLOJİ TEORİLERİNDEN YARARLANMAK GEREKİYOR” 

Ortodonti tedavisinde dişlerin ve çene pozisyonlarının karşılıklı alakalarının düzeltilmesinin amaçlandığını tabir eden Dr. Öğr. Üyesi Özkan, “Bu tedavi sırasında hastaların ilgili muhtaçlıklarının göz önüne alınması gerekiyor. Ortodonti ve psikoloji ortasındaki bağlantı çok derin ve manalıdır. Ortodonti uygulamalarında, psikoloji teorilerinden yararlanmak gerekiyor”  dedi. 

“ÖZELLİKLE ÇOCUKLAR VE GENÇLER ETKİLENİYOR” 

Gülümsemelerin düzgün olmasının, şahısların ruhsal gereksinimlerini karşılamak için kıymetli olduğunu söz eden Ortodonti Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Özkan, “Ortodonti ve psikoloji ortasındaki bağlantı, şahısların öz inançları ile temaslıdır. Bilhassa çocuklar ve gençler, dişleri ve gülümsemeleri ile ilgili kaygılar yaşayabilirler. Bu kaygılar, bireylerin öz inançlarını etkileyebilir. Bu nedenle ortodontistler, hastaların öz itimatlarını kıymetlendirme konusunda çok dikkatli olmalılar” diye konuştu. 

“ORTODONTİK TEDAVİ İLE HEM FİZİKÎ HEM DE RUHSAL MUHTAÇLIKLAR KARŞILANIYOR”

Psikoloji teorileri ortasından bilhassa ‘Bilişsel Davranışçı Yaklaşım’ın hastaların kanıları ve davranışlarının birbiriyle ilgisini anlamak için kullanılabileceğini söz eden Dr. Öğr. Özkan, “Bu terapi, hastaların kendilerine yönelik negatif niyetlerini ele alarak, öz inançlarını artırmaya ve tasalarını azaltmaya yönelik olabilir. Ortodonti tedavisi sırasında, hastaların sağlıklı bir gülümsemeye, öz inançlarına ve güzel hissetmelerine katkıda bulunmak için ruhsal muhtaçlıklarını dikkate almak gerekiyor. Bu sayede hem hastaların fizikî ve estetik gereksinimleri hem de ruhsal faktörler karşılanmış olur” sözlerini kullandı. 

Ağız ve diş sıhhati problemleri özgüven düşürüyüyor! yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

AĞIZ KOKUSUNA NE SEBEP OLUR?

3- Kalıcı ağız kokusu yahut ağızda berbat bir tat da periodontal hastalık belirtisi olabilir. Dişlerde plak birikmesi ve diş etlerini tahriş eden toksinler diş eti hastalığına neden olabilir.

4- Ağız kokusu diş eti hastalığından kaynaklanıyorsa, mümkün olan en kısa müddette tedavi edilmelidir. Tedavi edilmeyen diş eti rahatsızlıkları dişlere ve çene kemiğine ziyan verebilir.

Ağız kokusunun öbür nedenleri şunlar olabilir :

Sinüzit

Bademcik iltihabı

Alkol kullanımı

Burun ve burun boşluğu rahatsızlıkları

Ağız içi mantar enfeksiyonları

Diş çürükleri (oyuklar)

Mide ve bağırsak sistemi hastalıkları

Uzun müddetli açlık

Sigara ve tütün ürünleri

Ağız kuruluğu

Diyabet

Böbrek rahatsızlıkları

AĞIZ KOKUSUNA KARŞI KOLAY ÖNERİLER

AĞIZ KOKUSU (HALİTOS) NASIL TEDAVİ EDİLİR?

1- Ağız kokusunun altında yatan neden ağız hijyeninin tam olarak sağlanamaması olabilir. Bu durumda dişlerin günlük olarak en güzel biçimde temizlenmesi, diş ipi ve gargara kullanılması üzere kolay yollar işe yarayabilir.

3- Diş bakımının yanı sıra lisan üzerindeki bakterileri temizlemek için özel üretilmiş lisan temizleme fırçaları ile gün içinde lisan üzerinde biriken bakterileri de temizleyebilirsiniz. Şayet takma diş kullanıyorsanız gece çıkarılmalı ve sonraki gün takmadan evvel güzelce temizlenmelidir.

4- Ağız kokusu diş çürüğü yahut diş etlerindeki bir enfeksiyona bağlı olarak gelişiyorsa diş doktoru tarafından en uygun tedavi sistemleri uygulanarak ağız kokusu tedavi edilebilir. Diş taşları ağız kokusuna neden olan bir öbür faktördür ve yılda bir sefer temizlenmesi gerekir. Sağlıklı bir kişinin yılda iki defa ağız ve diş muayenesi yaptırması önerilir.

5- Gün içinde az su tüketimi de ağız kokusuna neden olabilen faktörler ortasındadır. Su içmek tükürük üretimini uyarır, bu da bakterilerin ağızdan atılmasına yardımcı olur. Ayrıyeten kişi sigara içiyorsa sigarayı bırakmasında da değerli rol oynar.

Ağız kokusu sorununa son! Nedenleri ve tesirli tahlilleri yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Sağlık bakanlığı doktorların mesai saati ve mesai içerisindeki Merkezi Tabip Randevu Sistemi (MHRS) üzerinden bakılacak hasta kotası artırdı. Yeni yapılan düzenlemeyle Ankara genelindeki ağız ve diş sıhhati merkezleri (ADSM) ile ağız ve diş sıhhati hastanelerinde (ADSH) birinci hastaya 08.15’te, öğlen sonrası birinci hastaya 13.00’te ve son hastaya da 16.30’da bakılacak. Ayrıyeten entegre klinik gün içinde 20 MHRS, 6 devam eden MHRS (DMHRS) hastasına bakmak zorunda. 

DOKTOR DA YURTTAŞ DA TEPKİLİ

Hekimler, hizmetin seriye dönmesine isyan ederken yurttaşlar da bakanlığın “dayattığı” kısa mühletler içerisinde tedavilerinin tamamlanamadığından şikâyetçi. 

Sağlık ve Toplumsal Hizmet İşçileri Sendikası (SES) Ankara Şube Lideri Kubilay Yalçınkaya, “Bu durum hem tedavi müddeti bakımından hem de tedavinin uzaması durumunda dışarıdaki hastanın beklemesiyle tabiple hastayı karşı karşıya getiriyor” dedi. 

(Kubilay Yalçınkaya)

Daha fazla MHRS’yle de MHRS’nin daha sıkı kontrolüyle de sıhhat hizmetlerinin probleminin çözülemeyeceğini vurgulayan Kubilay Yalçınkaya, “Yapılması gereken bilhassa büyükşehirlerde ünite başına düşen 10 binin üzerindeki nüfusu azaltmak. Bakanlık, sorunu çözeyim derken nitelikli kamusal sıhhat hizmetlerine daha fazla ziyan veriyor” tabirlerini kullandı.

Kubilay Yalçınkaya, MHRS’yi sabah ve öğle daha erkene, akşam da geç saate çekmenin, sıhhat işçilerinin dinlenme hakkını da gasp ettiğine dikkat çekti. 

Ağız ve diş sıhhati krizi büyüyor: Doktorla hasta karşı karşıya yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Sağlık bakanlığı tabiplerin mesai saati ve mesai içerisindeki Merkezi Doktor Randevu Sistemi (MHRS) üzerinden bakılacak hasta kotası artırdı. Yeni yapılan düzenlemeyle Ankara genelindeki ağız ve diş sıhhati merkezleri (ADSM) ile ağız ve diş sıhhati hastanelerinde (ADSH) birinci hastaya 08.15’te, öğlen sonrası birinci hastaya 13.00’te ve son hastaya da 16.30’da bakılacak. Ayrıyeten entegre klinik gün içinde 20 MHRS, 6 devam eden MHRS (DMHRS) hastasına bakmak zorunda. 

DOKTOR DA YURTTAŞ DA TEPKİLİ

Hekimler, hizmetin seriye dönmesine isyan ederken yurttaşlar da bakanlığın “dayattığı” kısa müddetler içerisinde tedavilerinin tamamlanamadığından şikâyetçi. 

Sağlık ve Toplumsal Hizmet İşçileri Sendikası (SES) Ankara Şube Lideri Kubilay Yalçınkaya, “Bu durum hem tedavi mühleti bakımından hem de tedavinin uzaması durumunda dışarıdaki hastanın beklemesiyle tabiple hastayı karşı karşıya getiriyor” dedi. 

(Kubilay Yalçınkaya)

Daha fazla MHRS’yle de MHRS’nin daha sıkı kontrolüyle de sıhhat hizmetlerinin probleminin çözülemeyeceğini vurgulayan Kubilay Yalçınkaya, “Yapılması gereken bilhassa büyükşehirlerde ünite başına düşen 10 binin üzerindeki nüfusu azaltmak. Bakanlık, sorunu çözeyim derken nitelikli kamusal sıhhat hizmetlerine daha fazla ziyan veriyor” tabirlerini kullandı.

Kubilay Yalçınkaya, MHRS’yi sabah ve öğle daha erkene, akşam da geç saate çekmenin, sıhhat işçilerinin dinlenme hakkını da gasp ettiğine dikkat çekti. 

Ağız ve diş sıhhati krizi büyüyor: Tabiple hasta karşı karşıya yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

‘BAŞARISIZLIK İTİRAFI’

Sağlık ve Toplumsal Hizmet İşçileri Sendikası (SES) Ankara Şube Başkanı Kubilay Yalçınkaya, özele yönlendirilen yurttaşların fahiş fiyatlar ödediğini vurguladı. Yalçınkaya, “Sağlık Bakanlığı, 2022 faaliyet raporunda diş sıhhati konusundaki başarısızlığını itiraf ediyor. Diş ünitesi başına nüfus amacı olarak 7 bin 900 denmiş lakin gaye, 8 bin 223 olarak gerçekleşmiş. Pandemi devrinde yatırımların aksadığı, önceliğin değiştiği ve yatırım yapılmadığını tabir ediliyor” dedi.

(Kubilay Yalçınkaya)

‘ESTETİK GÖRÜYORLAR’

Kamuda diş sıhhati hizmetinde kalitesiz materyal kullanıldığının altını çizen Yalçınkaya, “Hem ekipman ve gereç hem işçi eksikliği halkın diş sıhhatine erişimini engelliyor. Bakanlık diş dışındaki alanlarda 5 dakikada muayene uygulamasıyla sorunu çözmeye çalışıyor. Lakin diş sıhhatinde bu kadar kısa tedavi mümkün değil” diye konuştu.

Bakanlığın diş sağlığını “estetik” olarak algıladığını belirten Yalçınkaya, “SGK’den sorumlu bir bakan son model bir Mercedes’e biniyor ve bunu bir gereksinim olarak görüyorsa insanların protez, implant üzere sağlıklı bir dişe erişim hakkı da estetik olarak bedellendirilemez. Minimum fiyatlı bir kişi, bu tedaviyi almak zorunda kalıyorsa estetik olarak bedellendirilemez. Minimum fiyatlı fakat hayatında elzem olanı karşılayabilir. Yurttaş, SGK primini ödüyorsa tüm sıhhat hizmetlerini de fiyatsız ve nitelikli alması gerekiyor” tabirlerini kullandı.

Ağız ve diş sıhhatinde kriz: Hastalara beş yıl sonraya randevu yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.