Dünyada her yıl 5 milyon, Türkiye’de ise 100 binden fazla kişi sigaranın yol açtığı sıhhat sıkıntıları nedeniyle hayatını kaybediyor. Son yıllarda pek çok kişi sigarayı bırakmak yerine daha az ziyanlı olduğunu düşündüğü elektronik sigaraya yöneliyor. Lakin toplumdaki yaygın inanışın tersine elektronik sigaralar da sıhhat açısından büyük tehdit oluşturuyor.

Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Bülent Tutluoğlu, sıhhat meselelerine yol açması nedeniyle elektronik sigara kullanımından kaçınılması gerektiğini söyledi. 

“ZARARLI TESİRLERİNİ YENİ GÖRMEYE BAŞLADIK”

Tutluoğlu, “Elektronik sigaralar yaklaşık son 10 yılda hayatımıza girdi. Ziyanlı tesirlerini daha yeni yeni görmeye başladık. Yıllar geçtikçe ziyanlarını daha çok tespit edebileceğimizi düşünüyorum” dedi.

Elektronik sigaranın konvansiyonel sigaradan daha az ziyanlı olduğuna dair bir bulgu olmamasına karşın toplumda bu türlü bir algı olduğunu belirten Tutluoğlu şu sözleri kullandı:

“Sigaranın içeriğindeki ziyanlı hususların birçoğu elektronik sigara eserlerinde de mevcut. Bu ziyanlı kimyasalların olağan sigaradakiler kadar ziyanlı olduğu yapılan çalışmalarla ortaya kondu.

“AKCİĞERLERE ULAŞMASINA YOL AÇIYOR”

Elektronik sigarada yer alan likid buharlaştığı vakit içeriğinde yer alan gliserol, propilen, glikol, aseton, kadmiyum, silikon, bakır, nikel ve kurşun üzere binlerce ziyanlı kimyasal unsurun akciğerlere ulaşmasına yol açıyor. Üstelik elektronik sigara daha fazla buhar oluşturduğu için kirletici ögeler pasif sigara dumanına maruz kalan şahıslarda alt teneffüs yollarını daha fazla etkileyebiliyor.”

“AKUT AKCİĞER HASARINA YOL AÇIYOR”

Tutluoğlu, “Elektronik sigaranın günümüzde bilinen en değerli ziyanı, akut akciğer hasarına yol açarak hayatı tehdit edebilmesi. Birtakım şahıslarda, elektronik sigaranın akciğerde hava keseciklerini koruyan makrofajların işleyişini bozarak neden olduğu hasar sonucunda her iki akciğerde yaygın, ufak ve beyaz lekeler oluşuyor. Bu beyaz lekelerin patlamış mısıra benzemesi nedeniyle toplumda ‘akciğerde patlamış mısır hastalığı’ olarak isimlendirilen akut akciğer hasarı, nefes darlığı ile öksürme, çok daha değerlisi süratle ilerleyen bir teneffüs yetmezliğiyle sonuçlanabiliyor. Bu tabloda elektronik sigara kullanan hastaların bir kısmı uzun mühlet ağır bakım ünitelerinde tedavi olmak zorunda kalırken, bir kısmı ise maalesef hayatını kaybediyor” ikazında bulundu.

Uzmanından elektronik sigaraya ait uyarılar! yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

En sık rastlanılan nedenleri ortasında üst hava yolu öksürük sendromu, astım ve gastroözofageal reflü yer alır. Kronik öksürüğün yüzde 39-75’inde tek bir neden saptanır lakin bazen birden fazla neden etiyolojide rol alabilir. Münasebetiyle kesinlikle sistematik tanısal yaklaşım gerektirir. Bununla birlikte ömür kalitesini bozan bu durumun kâfi tedavisi yapılmalıdır. Kronik öksürük yakınmasıyla başvuran her hastada öncelikle ayrıntılı anamnez alınmalı, fizik muayene yapılmalı ve akciğer grafisi çekilmelidir. Gerekli durumlarda bilgisayarlı tomografi ve bronkoskopi üzere süreçler yapılmalıdır” tabirlerini kullandı.

“SİGARA İÇMEYEN ERİŞKİNLERDE SIKLIĞI YÜZDE 24-29 ORTASINDA DEĞİŞMEKTEDİR”

Astımın yüzde 57 oranında tek başına öksürük semptomuyla başladığına dikkat çeken Göğüs Hastalıkları Uzmanı Bahtiyar, “Üst hava yolu öksürük sendromu hastalar sıklıkla boğaz temizleme formunda olan öksürükten yakınırlar. Hastanın boğazına bir şeylerin aktığını hissetmesi, burun akıntısı ve sık boğaz temizleme hikayesine dayanır. Bu hastalar horlama ya da hırıltılı teneffüsten ve yatar durumda semptomların artmasından yakınabilir. Astım kronik öksürüğün ikinci en sık nedenidir. Sigara içmeyen erişkinlerde sıklığı yüzde 24-29 ortasında değişmektedir. Astım ekseriyetle gece ortaya çıkan öksürük, nefes darlığı ve hırıltılı teneffüs ile görülmesine karşılık bazen karşımıza tek başına öksürükle de çıkabilir. Astım tanısı için teneffüs işlev testi ve akciğer grafisi yapılmalıdır. Astımın yüzde 57 oranında tek başına öksürük semptomuyla başladığı gösterilmiştir. Yalnızca öksürük ile seyreden astım tiplerinde teneffüs işlev testleri ve akciğer grafisi büsbütün olağan olabilmektedir. Bu nedenle hastanın şikayetleri, fizik muayenesi, tedaviye alınan karşılık üzere faktörlerin uzman tabip tarafından kıymetlendirilmesi değer taşımaktadır” formunda konuştu.

8 HAFTAYI GEÇEN ÖKSÜRÜKLERE DİKKAT!

8 haftayı geçen öksürüklerin kesinlikle Göğüs Hastalıkları uzmanına başvurmaları gerektiğini belirten Dr. Betül Cengiz Bahtiyar, şu ihtarlarda bulundu:

”Kronik bronşit, bilhassa kış aylarında olmak üzere, yılda en az 3 ay süren ve ez az iki yıldır devam eden öksürük ve eşlik eden balgam çıkarma, olarak tanımlanır. Sigara içen şahıslarda bu durum, ilerleyici geri dönüşümlü olmayan hava yolu darlığı gelişiminin belirtisi olabilir. Kronik bronşitte bilhassa sabahları olan öksürük ve gri renkli balgam çıkarma tipiktir. Prodüktif öksürük, üst teneffüs yolu infeksiyonları ve toz ya da dumana maruz kalmayla artar. Şayet teneffüs testi parametrelerinde darlık gelişimini destekleyen bulgu varsa hasta KOAH olarak kıymetlendirilebilir. Sık görülen bu sebeplerin yanında kronik öksürüklerde akciğer kanseri kesinlikle akılda tutulmalı; bilhassa ağır sigara hikayesi olan hastalarda akciğer grafisi teneffüs testi üzere tetkiklerde rastgele bir sorun saptanmaz ise bilgisayarlı tomografi ve hatta gerekirse bronkoskopi üzere süreçlerin yapılması erken teşhiste ve tedavide epey kıymetlidir. 8 haftayı geçen tüm öksürüklerde kesinlikle göğüs hastalıkları uzmanına başvurulması, ayrıntılı kıymetlendirme yapılması ve buna yönelik tedavi başlanması hayati değer taşımaktadır”

Öksürük deyip geçmeyin! yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Riskli iş kollarında çalışan şahısların nizamlı taramalara alınmasının çok değerli olduğunu vurgulayan Karalezli, “En çok kaynakçılar, döküm personelliği, diş teknisyenliği üzere işlerde çalışanlarda akciğer rahatsızlıklarıyla karşılaşıyoruz. İlerleyen devirlerde teneffüs yetmezliği üzere önemli sıhhat meselelerine neden olabilen interstisyel akciğer hastalıkları karşımıza çıkıyor. Bu durumda kişinin o iş kolunu değiştirmesi gerekliliği oluşuyor. Bu nedenle belli dönemlerle sıhhat taramalarının yapılması gerekiyor” diye konuştu.

Karalezli, kurumsal iş yerlerinde esasen rutin taramalar yapıldığına fakat temel riskin “merdiven altı” olarak tanımlanan iş yerlerinde ortaya çıktığına dikkati çekti.

TÜTÜN ESERLERİ KULLANIMI TEHLİKEYİ ARTIRIYOR

Prof. Dr. Karalezli, dünya genelinde başta KOAH olmak üzere akciğer hastalıklarında geçmiş yıllara nazaran artış yaşandığına işaret ederek, bunun en değerli nedenleri ortasında sigara kullanımının yer aldığını söyledi.

Mesleksel maruziyetle birlikte etraf kirliliğinin de risk ögeleri ortasında yer aldığını bildiren Karalezli, “Tütün ve tütün eserlerinden herkes uzak durmalı fakat riskli meslek kümesinde çalışan bir kişi buna çok daha dikkat etmeli. Zira akciğer hastalığı açısından var olan tehlikeyi bu eserleri kullanarak daha da artırmış oluyorlar” ihtarında bulundu.

Karalezli, meslek hastalıklarının önlenebilmesi açısından şahsî esirgeyici ekipmanlardan fazla riski kaynağında yok etmenin ehemmiyet taşıdığını belirtti.

“‘GÜVERCİN BESLEYENLERİN AKCİĞERİ’ OLARAK İSİMLENDİRDİĞİMİZ BİR HASTALIK TABLOSU VAR”

Prof. Dr. Karalezli, meskende kuş beslemenin, bahçede, çatıda güvercin üzere kuş çeşitlerinin ağır yaşamasının da akciğer hastalıklarına neden olabildiğini belirterek, şu bilgileri paylaştı:

“Güvercinlerde ve öbür kuşlarda bulunan proteinlerin antijenik bir özelliği var. Birtakım hassas bireylerde bu proteinlerle temas edilmesi, akciğerde gaz alışverişinde bozulmaya yol açıyor. Bu sebeple akciğerde minik nodüller oluşuyor ve hastalar önemli nefes darlığı yaşayabiliyor.

Biz bu hastalık tablosunu ‘güvercin besleyenlerin akciğeri’ olarak da isimlendiriyoruz ancak yalnızca güvercin olarak düşünmemek lazım, bütün kuşlarda bu durum yaşanabiliyor. Konutta kuş beslemek hatta konutun çatısında kuşların yaşaması yahut kuş pisliğini temizlemek de akciğerlerde hastalık oluşumuna sebep olabiliyor. Bilhassa hassas bireylerde bu tabloyu sık görüyoruz. Bu türlü durumlarda kesinlikle etkenden uzaklaşmak gerekiyor. Zira şayet hastalık başlangıç devrindeyse ilaçlarla tedavi sağlanabiliyor lakin bazen ilerlemiş durumlarda çaresiz kalıyoruz.”

“BİR HASTAMIZIN KONUTUNDA 30 MUHABBET KUŞUNU BESLEDİĞİNİ ÖĞRENDİK”

Bir hastasından örnek veren Karalezli, “Akciğer rahatsızlığı sebebiyle hastaneye yatırdığımız bir bayan hastanın durumunu araştırdığımızda meskeninde 30 muhabbet kuşu beslediğini öğrendik. Onu hastaneye yatırıp 15 gün mühletle kuşlardan uzaklaştırınca durumu düzelmeye başladı. Meskene gönderirken de her yer yeterlice temizlensin, kesinlikle badana yapılsın diye uyararak taburcu ettik. Yeniden de kıyamamış bir tane muhabbet kuşunu saklamış. Tedavisi, denetimlerle sürüyor.” diye konuştu.

BİR AY GEÇMEYEN ÖKSÜRÜĞE DİKKAT

Geçmeyen öksürük şikayetlerinin araştırılmasının değerine de değinen Karalezli, “Grip sonrası bile olsa bir ay boyunca geçmeyen öksürüğü olan şahıslara kesinlikle bir uzmana başvurmalarını öneriyoruz. Bunun nedenlerinin araştırılması gerekiyor zira bazen grip, altta yatan ve o güne kadar çok belirti vermeyen diğer hastalıkların ortaya çıkmasına neden olabiliyor. Viral enfeksiyonlar bilhassa astımı çok tetikliyor” ikazında bulundu.

Prof. Dr. Karalezli, yürürken artan nefes darlığı, göğüs ağrısı, sabahları öksürükle sık balgam çıkarma, süratli kilo kaybı, gece terlemesi üzere belirtilerde de göğüs hastalıkları uzmanına başvurulmasını önerdi.

Kuş besleyenlerde ‘akciğer hastalığı’ gelişebilir yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

ÖLÜM RİSKİNİ AZALTIYOR

Akciğer kanseri, her yıl yaklaşık 1,8 milyon kişinin vefatına neden oluyor. Yale Üniversitesi tarafından yürütülen son kademe çalışmanın sonuçları Amerikan Klinik Onkoloji Derneği’nin (Asco) Chicago’daki yıllık toplantısında sunuldu. Yale Kanser Merkezi Müdür Yardımcısı ve çalışmanın başyazarı Dr. Roy Herbst, “Otuz yıl evvel bu hastalar için yapabileceğimiz hiçbir şey yoktu. Artık elimizde bu güçlü ilaç var.” sözlerini kullandı.

DonanımHaber’de yer alan geliştirilen ilaç, 26 ülkede 30 ila 86 yaş ortasındaki hastalarda denendi. Hastalığın en yaygın formu olan küçük hücreli dışı akciğer kanseri hastalarında ilacın tedaviye yardımcı olup olmadığına bakıldı.

Denemelere dahil olan herkes, global akciğer kanseri hadiselerinin yaklaşık dörtte birinde bulunan ve Asya’daki olayların yüzde 40’ını oluşturan EGFR gen mutasyonuna sahipti. EGFR mutasyonu bayanlarda erkeklerden daha yaygın olup, hiç sigara içmemiş ya da hafif sigara içicisi olan şahıslarda de daha sık görülüyor.

Herbst, ilacın “heyecan verici” sonuçları sayesinde hastalığın nüksetme riskinin de yarıya indirdiğini söyledi. Yapılan açıklamada ilacın, dünya çapında EGFR mutasyonuna sahip akciğer kanseri hastalarının dörtte biri için “bakım standardı” haline gelmesi gerektiğini söylendi. Herbst, çalışmanın bulguları göz önüne alındığında, akciğer kanseri teşhisi konan herkesin EGFR mutasyonu için test edilmediğini ve bunun değişmesi gerektiğini söyledi.

Araştırma sonuçlarına nazaran, Tagrisso olarak da bilinen ve AstraZeneca tarafından üretilen osimertinib ile ameliyat sonrası tedavi, akciğer kanseri hastalarında vefat riskini “önemli ölçüde azalttı”. Çalışma kapsamında, plasebo ile tedavi edilen hastaların yüzde 78’ine kıyasla, tümörlerinin çıkarılmasından sonra günlük osimertinib hapını alan hastaların yüzde 88’i hala hayatta olduğu vurgulandı. Genel olarak, osimertinib alanların vefat riski plasebo alanlara kıyasla yüzde 51 daha düşük olduğu belirtildi.

Çalışmadaki 682 hastanın yaklaşık üçte ikisi bayandı. Hastaların yaklaşık üçte ikisinde sigara içme geçmişi de yoktu, bu da hapın akciğer kanseri teşhisi konan sigara içen ve içmeyenler için işe yaradığını gösteriyor. Akciğer kanseri yardım kuruluşu olan EGFR Positive UK’in lideri Angela Terry, bulguların “çok heyecan verici” ve “son derece önemli” olduğunu söyledi. Geliştirilen ilaca halihazırda İngiltere ve ABD başta olmak üzere birkaç ülkedeki hastanın erişebildiği belirtiliyor. İlaç, AstraZeneca’nın Türkiye sitesinde de listeleniyor.

Yeni akciğer kanseri ilacı vefat riskini yarı yarıya azaltıyor yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.