Sahada yürütülen faaliyetleri yerinde gören Bakan Bayraktar, birinci reaktörün kontrol odasında yetkililerden bilgi aldı.

Bayraktar, Rusya’daki özel eğitimin ardından Akkuyu NGS’de işe başlayan Türk mühendislerle kontrol odasında bir süre sohbet ederek kendilerine başarılar diledi.

Rosatom Genel Müdürü Alexey Likhachev ile bir araya gelen Bayraktar, projede gelinen son aşamayı ve projenin hedeflerini ele aldı. Ziyarette Bayraktar’a Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu da eşlik etti.

Bayraktar, Nsosyal hesabından yaptığı paylaşımda, Türkiye’nin 70 yıllık nükleer rüyasının gerçeğe dönüştüğü Akkuyu NGS sahasında incelemelerde bulunduklarını aktararak, “Rosatom Genel Müdürü Sayın Alexey Likhachev ile inşasının yüzde 99’u tamamlanan birinci reaktörün beyni konumundaki kontrol odasında sürdürülen çalışmaları yerinde inceledik. Ardından kapsamlı bir görüşme gerçekleştirerek projedeki ilerlemeyi ele aldık.” ifadelerini kullandı.

Türkiye’nin hedefinin sıfır emisyonlu, kesintisiz ve çevre dostu nükleer enerjiyi ülkenin enerji sepetindeki en güçlü kaynaklardan biri haline getirmek olduğunu vurgulayan Bayraktar, şunları kaydetti:

“Nükleer enerji bizim için sadece bir elektrik üretim aracı değil, teknolojik atılımın, ekonomik kalkınmanın ve enerji yüzyılının da anahtarıdır. Bu güçlü vizyonla yalnızca Akkuyu ile kalmayarak Sinop ve Trakya’da da planladığımız yeni santrallerin yanı sıra küçük modüler reaktörleri de üretim portföyümüze ekleyeceğiz. 2050’ye kadar nükleer kapasitemizi 20 bin megavata ulaştıracağız.”

Akkuyu’da NGS’de ilk reaktörün yüzde 99’u tamamlandı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Akkuyu Nükleer Güç Santrali’nin (NGS) Rusya ve Türkiye için önemine dikkati çeken Komarov, “Türkiye’nin ilk büyük nükleer güç santrali olacak. Akkuyu, günümüzde aynı sahada bir anda inşa edilen, toplam kapasitesi neredeyse 5 bin megavat olan 4 güç ünitesinin inşa edildiği dünyanın en büyük nükleer inşaat sahası.” ifadelerini kullandı.

Komarov, Akkuyu NGS tamamlandığında Türkiye’nin elektriğinin yaklaşık yüzde 10’unun buradan üretileceğine dikkati çekerek, “En önemlisi çevre dostu temiz enerji olacak. Sadece karbondioksit emisyonlarının azaltılmasına değil aynı zamanda Türk ekonomisinin gelişimine, Türk ürünlerinin rekabet gücünün artmasına katkıda bulunacak. Çünkü ürünlerin üretimlerindeki karbon ayak izinin çok düşük olması, enerjinin temiz olmasının yanı sıra çevreye duyarlı olarak üretildiğini gösterilebilecek. Bu ürünler dünyanın farklı ülkelerine ihraç edilebilecek.” diye konuştu.

Projenin başarısı için iki ülkenin büyük çaba sarf ettiğini dile getiren Komarov, şunları kaydetti:

“Şüphesiz, gerçek dünyada yaşadığımızın farkındayız. Ancak şunu da vurgulamalıyım ki ne Türkiye’deki Akkuyu projesine ne de Rosatom’a karşı herhangi bir Batı yaptırımı uygulanmıştır. Doğal olarak, bugün dünyada var olan genel atmosferin bu projeyi etkilememesi mümkün değil. Son zamanlarda lojistikte ve ekipman tedarikinde bir dizi zorlukla karşılaştık. Örneğin, Siemens şirketinin güç çıkış sistemini santrale teslim etmekten hiçbir gerekçe göstermeden kaçındığını çok iyi biliyorsunuz. Ancak bu sorunu çözdük, Rusya’dan ve Çin’den tedarikçileri dahil ettik. Bugün itibarıyla sistem neredeyse çalışmaya hazır, yıl sonuna kadar yeni ekipmanın montajı tamamlanmış olacak.”

Komarov, projenin finansmanına ilişkin, “ABD’de, projenin hayata geçirilmesi için ayrılan 2 milyar doların bloke edilmesiyle ilgili hoş olmayan bir durum yaşandı. Ancak finansal konular da son zamanlarda, öncelikle Rusya Federasyonu hükümetinin desteğiyle başarılı bir şekilde çözüldü. Bugün itibarıyla proje tamamen fonlanmış durumda, sahadaki çalışan sayısını tekrar artırıyoruz, 2028 yılı sonuna kadar 4 güç ünitesinin inşasını tamamlamak için çalışmaya devam ediyoruz. Eminiz ki bu hem Rusya’ya hem de Türkiye’ye fayda sağlayacak başarılı bir proje olacak.” değerlendirmesinde bulundu.

​”Projeye katılan Türk şirket sayısı 2 bini aştı”

Rosatom’un yurt dışı projelerinde mümkün olan maksimum yerlileştirme ilkesini benimsediğini vurgulayan Komarov, “Nükleer güç santrali inşaatı gerçekten uzun bir süreç. Bu, 10 yıllık yoğun bir çalışma. Ancak en önemlisi bundan sonra santral 60-80, belki de 100 yıllık bir süre boyunca işletilecek. Tüm bu işletim süresi boyunca yerel şirketlerin santrali destekleyebilmesi, bakım ve servis çalışmaları yapabilmesi, yedek parça veya santralin uzun ömrü boyunca değişmesi gereken ekipmanı tedarik edebilmesi çok önemli.” diye konuştu.

Komarov, Akkuyu NGS projesinde yerlileşme konusuna da değinerek, şu ifadeleri kullandı:

“Size, Türkiye Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile gösterdiğimiz özel çabalar sayesinde, beklentilerimizin ötesinde bir sonuç elde ettiğimizi söylemek isterim. Başlangıçta yaklaşık 400 Türk şirketinin bu projeye katılabileceğini düşünüyorduk. Bugün itibarıyla bu şirketlerin sayısı 2 bini aştı. 2 binden fazla Türk şirketinin bu devasa, eşi benzeri olmayan projenin hayata geçirilmesinde yer aldığını hayal edin. Türk şirketlerinin bu proje kapsamında aldığı toplam sipariş hacmi bugün itibarıyla 11 milyar doları aştı. Önemli olan sadece para değil, aynı zamanda artan yetkinlikler. Türk inşaatçılar nükleer güç santrali inşaatına katılmayı öğreniyor, gerekli bilgileri ediniyor, gerekli teknolojilere erişim sağlıyor.”

“Türk şirketlerinin Akkuyu’daki deneyimi yeni projelerde kullanabileceklerine inanıyorum”

Türk şirketlerinin bu deneyimlerini Türkiye’de ve farklı ülkelerde tekrarlayabileceklerini belirten Komarov, “Bugün bile Macaristan’da çalışan Türk şirketleri var. Mısır’da El-Dabaa NGS sahasında çalışan Türk şirketleri var. Kazakistan ve Özbekistan’da inşaatlar var. Türk şirketlerinin deneyiminin defalarca kullanılacağına inanıyoruz. Çünkü bu bilgiler, yetkinlikler benzersiz.” dedi.

Komarov, dünya genelinde nükleer enerjiye yönelik artan ilgiye dikkati çekerek, “Türk şirketlerinin Akkuyu projesini hayata geçirirken edindikleri deneyimi hem Türkiye’deki hem de diğer ülkelerdeki yeni projelerde kullanabileceklerine inanıyorum.” ifadesini kullandı.

“Barışçıl nükleer teknolojiler, her türlü siyasi türbülanstan uzak tutulmalı”

Rusya’nın Ukrayna krizinin ardından karşılaştığı zorlukların Rosatom’un faaliyetlerine etkisine ilişkin Komarov, “Son 3 yılda, 2022, 2023 ve 2024, Rosatom’un yurt dışı geliri 9 milyar dolardan 18 milyar dolara çıkarak 2 kat arttı. Aynı zamanda sipariş portföyümüz yaklaşık 200 milyar dolar seviyesinde sabit kalıyor. Bu, sadece mevcut kontratları yerine getirerek gelirimizi artırmakla kalmadığımızı, aynı zamanda gelecek için sağlam bir temel oluşturarak yeni kontratlar imzalamaya devam ettiğimizi gösteriyor.” değerlendirmesinde bulundu.

Komarov, bunun Rosatom’un dünya nükleer enerji endüstrisindeki rolünden kaynaklandığını belirterek, “Bugün ihracat için nükleer güç santrali inşa eden dünyanın bir numaralı şirketiyiz. Bugün farklı ülkelere ihracat için inşa edilen 25 güç ünitesinin 22’si Rus teknolojileriyle inşa ediliyor. Bu yüzde 85’ten fazla. Uranyum zenginleştirmede dünya lideriyiz, küresel payımız yaklaşık yüzde 40. Doğal uranyumun, nükleer yakıtın, onkolojik hastalıkların teşhisi ve tedavisi için gerekli tıbbi izotopların önemli bir tedarikçisiyiz, bunların da küresel pazar payı neredeyse yüzde 30-40.” diye konuştu.

Barışçıl nükleer teknolojilerin küresel güvenlik, verimlilik, dünya çapında bilim ve teknolojinin gelişimi için önemini vurgulayan Komarov, şöyle devam etti:

“Bu yüzden her türlü siyasi türbülanstan mümkün olduğunca uzak tutulmalı. Son yıllarda yaşananlar, bu ilkenin işe yaradığını gösteriyor. Finlandiya’daki Hanhikivi projesi hariç, Rusya’nın dünyadaki diğer tüm çalışmaları yalnızca aynı seviyede kalmadı, verdiğim rakamlardan da açıkça görüldüğü gibi arttı da. Batılı ülkelerle çalışmaya devam ediyoruz. ABD’ye zenginleştirilmiş uranyum tedarik ediyoruz ve Batı Avrupa ülkeleriyle çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Çünkü üstlendiğimiz yükümlülüklerin kusursuz bir şekilde yerine getirilmesi temel ilkemiz. Herhangi bir siyasi konjonktürle yönlendirilmiyoruz, yükümlülüklerimizi dürüstçe yerine getiriyoruz.”

Rosatom’un başarılarının en önemli nedenlerinden birinin de nükleer enerji sektöründeki gelişimin bugün ağırlıklı olarak Küresel Güney ülkelerinde gerçekleşmesi olduğuna işaret eden Komarov, “Eğer 3 yıl önce batılı ve küresel güneyli veya Küresel doğulu siparişlerin oranı eşitse, bugün portföyümüzün yüzde 80’inden fazlasını, kalkınmaya ihtiyaç duyan, bu kalkınma için çok fazla enerjiye ihtiyaç duyan küresel güney ülkelerinin siparişleri oluşturuyor.” değerlendirmesinde bulundu.

Akkuyu’da rekor katılım: 2 bini aşkın Türk şirketi sahada! yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Türkiye ile Rusya arasındaki Akkuyu NGS projesine ilişkin hükümetler arası anlaşmaya göre, birinci güç ünitesinin tüm gerekli lisansların ve izinlerin alınmasını müteakiben 7 sene içinde devreye alınması gerektiğini kaydeden Sezemin, “Hükümetler arası anlaşmaya göre bu tarih 2025’e tekabül ediyor.” dedi.

Sezemin, “Projede çok önemli bir aşamaya gelmiş durumdayız. Projenin tüm tarafları devreye alma öncesinde gerekli tüm çalışmaları tamamlamak için elbirliğiyle çalışmaya devam ediyor.” ifadesini kullandı.

Projede en önemli konunun güvenliğin sağlanması olduğunu dile getiren Sezemin, “Sadece inşaat anlamında güvenlikten bahsetmiyorum. Bu, tedarikçileri de kapsayan bir konu. Projenin tüm katılımcılarının zamanında tedarik sağlaması gerekiyor ki güvenli şekilde güç ünitesinin devreye alınmasını gerçekleştirebilelim.” diye konuştu.

Sezemin, tedarikin zamanında yapılmasının projenin takvime uygun ilerlediği anlamına geldiğini ifade ederek, “Ancak Siemens tarafından bize tedarik edilmesi gereken ekipmanın bir kısmı henüz sahaya ulaştırılmamış durumda.” bilgisini paylaştı.

Proje kapsamında, “şalt tesisi ekipmanı” olarak ifade edilen ve üretilen elektriğin dağıtımında kullanılacak ekipmanın Siemens’ten sipariş edildiğini kaydeden Sezemin, şöyle devam etti:

“400 kilovoltluk gerilim ekipmanının yüzde 60’ı halihazırda Siemens tarafından üretilmiş, sevk edilmek üzere hazır. Ancak geçen sene temmuzdan bu yana hazır durumda olmasına rağmen sahaya sevk edilemedi. Almanya’da bulunan bu ekipmanın sahaya sevk edilmesi için Türkiye tarafıyla çok kapsamlı girişimlerde bulunduk ancak olumlu sonuca ulaşamadık.”

Sezemin, hiçbir kısıtlama veya yaptırım olmamasına rağmen söz konusu ekipmanın tedarikinin yapılmadığını vurgulayarak, “Her durumda proje takvimine kati bir şekilde uymamız gerektiğinin önemini dikkate alarak, bu yıl ocakta bu ekipmanı Çin’den yeniden sipariş etmek durumunda kaldık.” dedi.

Söz konusu ekipmanın maliyetinin Akkuyu Nükleer AŞ tarafından karşılanmak üzere yeniden sipariş edildiğinin altını çizen Sezemin, “Zaman kaybetmemek ve inşaat takvimine uymak adına yeniden siparişimizi gerçekleştirdik. Farklı bir durum sergilediğimiz takdirde, örneğin beklemek durumunda kaldığımız takdirde, inşaat takviminde gecikmeler yaşanabileceğini dikkate alarak bu yolu tercih ettik. Hükümetler arası anlaşma kapsamında her türlü gayreti proje şirketi olarak ortaya koyuyoruz ki 2025’te birinci güç ünitesinin devreye alınmasını sağlamış olalım.” değerlendirmesinde bulundu.

“Ekiplerimiz 7/24 çalışıyor”

Sezemin, Akkuyu NGS’nin 4 güç ünitesinde de çalışmaların eş zamanlı olarak devam ettiğine dikkati çekerek, “Bir nükleer tesisin devreye alınması için 560 bina ve yapının hazır hale getirilip işletmeye alınması gerekiyor. Dolayısıyla bu amaca ulaşmak için ekiplerimiz 7/24 esasına göre çalışmalarına devam ediyor.” ifadesini kullandı.

Projedeki önemli gelişmelere de değinen Sezemin, şöyle devam etti:

“Birinci güç ünitesindeki tüm inşaat ve kurulum çalışmaları tamamlanma aşamasına geldi. Bu çalışmaların tamamlanması, kurulumu yapılan ekipmanlar ve sistemlerin test edilmesine olanak sağlayan bir aşama. Dolayısıyla bu yılın sonuna doğru bu testlerin yapılması için tüm hazırlık çalışmalarını tamamlamış ve test aşamasına geçmiş olacağız.”

Sezemin, Akkuyu NGS de ilk elektrik üretim aşamasına ilişkin de, “Bu aşama, bir nükleer reaktöre yakıt çubuklarının yüklenmesi, düşük kuvvetle çalışarak üretime başlayan nükleer reaktörün Türkiye’deki elektrik şebekesine bağlanması ve fiilen elektrik üretimine geçmiş olmasını ifade ediyor. Bu da enerjiyi devreye alma aşamasını ifade ediyor.” bilgisini paylaştı.

Akkuyu Nükleer AŞ olarak proje kapsamındaki yerelleştirme konusunu önemsediklerini dile getiren Sezemin, hükümetler arası anlaşmaya göre projenin gerçekleştirilmesinde satın alınan mal ve hizmetlerin yüzde 40’ının yerel piyasadan tedarik edilmesi gerektiğini anımsattı.

Sezemin, Türk şirketlerinin saha içi ve dışında projeye birçok hizmet sağladığını, böylece yerelleştirme konusunda katkıda bulunduklarını dile getirdi.

Akkuyu NGS projesinin yerli tedarikçiler için büyük bir fırsat olduğunu kaydeden Sezemin, bu projede elde edilen deneyimlerle farklı çalışmalara da dahil olabilme imkanının bulunduğunu söyledi.

Sezemin, Akkuyu NGS projesindeki yerelleştirme hacmine ilişkin de, “Projede, yerelleştirme hacmi 7,7 milyar dolara ulaşmış durumda.” bilgisini paylaştı.

Akkuyu’da yerelleştirme hacmi 7.7 milyar dolar yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.