Taksi bana hakikat yaklaşırken kalp atışlarım hızlanıyor. Bu ömrümde şahit olacağımı düşünmediğim tuhaf bir görüntü.

Yaklaşan taksinin bir şoförü yok. Tam önümde duruyor ve beni gece karanlığında verdiğim adrese taşımadan evvel telefonumla kapının kilidini açmaya davet ediyor.

Ancak tam içeri girecekken yoldan geçen biri yaklaşıyor.

“Bu araçlar güvensiz” diyor bana. Birinin bu robotaksilerden biri tarafından neredeyse ezildiğini gördüğünü söylüyor, dikkatli olmam konusunda beni uyarıyor.

Bu adam San Francisco’da robotaksilere karşı bir kümeye dahil… Bu küme kent idaresinin, insan hayatını riske atan tehlikeli bir deney içinde olduğunu savunuyor.

Bu küme içinden kimileri bir adım daha ileri gitti kuka hareketleri yapmaya başladı. Bu harekette kaportalarına kukalar koyulan araçlar, görüş açıları kapatılarak devre dışı bırakılıyor.

Safe Street Rebel (Güvenli Sokaklar için İsyan) isimli küme, aksiyonlarını “coning” (kukacılık) olarak tanımlıyor.

BBC Waymo şoförsüz taksiden görünüm

Ancak kentin idaresi, şimdilik, bu araçların sokaklarda faaliyet göstermesine müsaade vermekte kararlı.

10 Ağustos 2023’te Kaliforniya Kamu Hizmetleri Komitesi (CPUC), yapılan oylamayla iki şoförsüz taksi şirketinin (Waymo ve Cruise) 24 saat hizmet verebilmesine imkan verdi.

Daha evvel bu şirketlerin sırf geceleri fiyatlı taşıma yapmalarına müsaade veriliyordu.

Ancak bu oylamadan evvel yetkililer, halktan şahısların telaşlarını de içeren altı saatlik bir oturum düzenledi.

Buraya katılan Uber ve Lyft şoförleri, robotaksilerin geçim kaynaklarını ortadan kaldıracağından endişeleniyordu.

Uber sürücüsü bekar bir anne olan Rosine, “Sürücüsüz taksilerin yaygınlaşmasına müsaade verirseniz, işlerimizi elimizden alacaklar. Ben bekar bir anneyim” diye hezeyanını lisana getirdi.

Çöp kamyonu firmalarının temsilcileri, şoförsüz araçların sık sık arıza yaptığını ve araçlarının önünü tıkadığından şikayet etti.

San Francisco itfaiye teşkilatı yetkilileri de birebir sebepten ötürü bu otomobilleri eleştirdi ve sırf bu yıl 55 kere önlerinin tıkandığını savundu.

Oturuma katılanlar ortasında bu teknolojinin şimdi inançlı olduğunu kanıtlamadığına inananlar da vardı.

Sürücüsüz taksi yanlıları şoförleri eleştiriyor

San Francisco’da taksi sürücüsü olan Matthew Sutter, “Ben teknoloji yanlısı biriyim lakin bu teknoloji şimdi hazır değil arkadaşlar. Bu, San Francisco halkı için bir tehlike” yorumunu yaptı.

Engellileri temsil eden bir kurum da, birtakım durumlarda şoför yardımı olmadan araçlara engelli bireylerin binmesinin imkansız olabileceğini kayda geçirdi.

Sürücüsüz taksi lehinde de konuşmalar yapıldı.

San Francisco’da ortopedi cerrahı ve tezli bir bisiklet şoförü olan George Janku, taksilerin “nasıl davrandığını güzel bildiğini” robotaksilere kızgın şoförlerden daha fazla güvendiğini söyledi.

Görme engelli Jessie Wolinsky de, Uber ve Lyft şoförleri tarafından tacize uğradığı olayları anlattı ve Waymo’nun şoförsüz taksilerinin kendisine “daha evvel hiç yaşamadığı bir güvenlik düzeyi sağladığını” iletti.

Taksi sürücüleri tarafından çocuk koltuğu nedeniyle reddedildiğini anlatan bir anne de şoförsüz bir taksilerin bu türlü bir şeyi “asla yapamayacağını” hatırlattı.

BBC Safe Street Rebel kümesi başkanlarından biri

Ben bu tartışmanın her iki açısını da yaşadım.

Cruise isimli şirketin robotaksisini son birkaç ayda rastgele bir kaza olmadan birkaç sefer kullandım. Fakat bindiğim taksilerden biri yol ortasında kaldı.

Sağa gerçek sert bir dönüşü nasıl yapacağından emin olamayınca apansız duruverdi.

Arkamdaki araçlar kornanın yarar etmeyeceğini anladıktan sonra, kaldırıma çıkarak yanımdan geçtiler. Yani onların yaşadığı gerilimi de anlayabiliyorum.

Robotaksi kullanımına müsaade veren oylamadan yalnızca sekiz gün sonra, bir Cruise şoförsüz aracı itfaiye aracıyla kazaya karıştı.

Bu kaza sonrası Cruise, Motorlu Taşıtlar Kurumu’nun talebiyle yollardaki araç sayısını yarıya indirmek zorunda kaldı.

Kentin Başsavcısı David Chiu da Kamu Hizmetleri Komisyonu’nu uyadı ve San Fransisco’nun bu denetimsiz genişlemeden ziyan göreceğini savundu.

Ancak Cruise ve Waymo şoförsüz taksilerin inançlı olduğu konusunda ısrar ediyor.

BBC’ye açıklama yapan Waymo, şirket araçlarının iki milyon milden fazla tam otonom sürüş gerçekleştirdiğini kaydetti. Bu sürüşlerde bir yaya yahut bisikletli ile tek bir kaza bile yaşanmadığını da açıkladı.

Waymo ayrıyeten, yapılan kazaların her birinde öteki aracın kural ihlal ettiğini ya da tehlikeli bir biçimde araç kullandığı için kaza yaşandığını sav ediyor.

Cruise şirketi de, BBC’ye tam otonom üç milyon kilometrenin tamamladığını, teknolojilerinin güçlü bir güvenlik geçmişine sahip olduğunu savunuyor.

BBC ‘Kukalanan’ şoförsüz taksiler

Ancak pek çok San Franciscolu ikna olmuş değil.

Şehrin sakin paklarından birinde, isminin kapalı kalmasını isteyen Safe Street Rebel kümesi önderlerinden biriyle tanıştım.

Kukacılık (coning) protestosunun yapay zekaya karşı birinci fizikî protestolardan biri olabileceğini anlatıyor ve bu tıp aksiyonlarının giderek daha yaygın hale geleceğini söylüyor.

Bu küme robotaksiye ait kaygılarının dinlenmemesinden ötürü bir kızgınlık yaşıyor:

“Kesinlikle kanun dışına çıkacak bir topluluk değiliz. Biz yalnızca sesimizi duyurmak için kendi kendini organize eden topluluğuz.”

Onlara, 19. yüzyılın başlarındaki teknolojik değişikliklere şiddetle karşı çıkan bir küme olan Luddite’nin 21. yüzyıl versiyonu olup olmadıklarını soruyorum.

“Evet, sanırım ortamızda paralellikler var. Bence Luddite’ye adil davranılmadı” karşılığını veriyor.

San Francisco tuhaf bir dönemeçte.

Şehir yeniliğin öncüsü olmak istiyor. Lakin kentin idaresi kent halkının tamamını ikna edebilmiş değil.

Sürücüsüz taksi şirketleri de araçlarının inançlı olduğu konusunda ısrarlı. Fakat yollardaki gelecekleri, o taksileri kullanacak San Franciscoluları ikna etmelerine bağlı.

Şoförsüz taksiler San Fransisco’yu neden ikiye böldü, ‘kuka’ aksiyonları neyi amaçlıyor? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Akbelen Ormanı’nda katliam sürerken köylülerin ve dayanışmaya gelenlerin gayreti devam ediyor.

Yurttaşlar direnişte ısrarcı olmaya devam ederken, jandarma da yurttaşları TOMA’larla, biber gazlarıyla ve gözaltılarla sindirmeye çalışıyor.

MUHTARLARDAN DİKKAT ÇEKEN ZİYARET

Son olarak Milas Kaymakamı Mustafa Ünver Böke, beraberindeki Milas Muhtarlar Derneği Lideri Ersoy Yılmaz ve İkizköy Mahallesi başta olmak üzere Yeniköy ve Kemerköy Termik santrallerinin etrafındaki mahallelerin muhtarları ile birlikte Muğla Valisi Orhan Tavlı’yı ziyaret etti.

Muğla Valiliği 75. Yıl Salonu’ndaki toplantıda İkizköy Mahallesi Muhtarı Muhsin Bilge, Ören Mahallesi Muhtarı Bekir Keser, Çamlıca Mahallesi Muhtarı Süleyman Öz, Türkevleri Mahallesi Muhtarı Ercan Yılmaz, Hüsamlar Mahallesi Muhtarı Muhammet Kulakoğlu, Sekköy Mahallesi Muhtarı Niyazi Dülger, Bozalan Mahallesi Muhtarı Dursun Kayıhan, Çökertme Mahallesi Muhtarı Ertan Konar, Bayır Mahallesi Muhtarı Nazmi Şen, Pınar Mahallesi Muhtarı Gürdal Kaya, Kalem Mahallesi Muhtarı Mustafa Karataş, Dereköy Mahallesi Muhtarı Mehmet Sarıoğlu, Yoğunoluk Mahallesi Muhtarı İsa Gezer, Çakıralan Mahallesi Muhtarı Zafer Gökçe, Alatepe Mahallesi Muhtarı Osman Öner, Fesleğen Mahallesi Muhtarı Erkan Kaba, Akçakaya Mahallesi Muhtarı Haydar Yılmaz, Kultak Mahallesi Muhtarı Hüsnü Kayıkçı, Zeytinköy Mahallesi Muhtarı İbrahim Aykaç ve Muğla Valiliği Yönetim ve Kontrol Müdür Vekili Umut Gülmüş katıldı.

Ziyarette Akbelen Ormanı’nda maden alanı genişletme çalışması kapsamında ağaç bölümü yapılmasına yönelik aksiyonlar konuşuldu.

Muhtarlar, termik santrallerin güç üretiminin yanında bölge iktisadının vazgeçilmez bir ögesi olduğunu belirterek, yöredeki binlerce ailenin geçimini santrallerden sağladığını söyledi.

‘PROVOKATİF AKSİYONLARI ONAYLAMIYORUZ’

Otobüsle dışarıdan gelen kimi şahısların kendilerini yöre insanı üzere tanıtıp, onlar üzere giyinip konuşarak, santrallere karşı aksiyon yaptığını söyleyen muhtarlar, bölge halkının bu durumdan rahatsız olduğunu belirtti. Muhtarlar, köylülerin huzurunu kaçırdığını belirttikleri bu çeşit provokatif hareketleri asla onaylamadıklarını tabir etti.

Söz konusu alan hakkındaki kararın yargı tarafından verildiğini hatırlatan Muğla Valisi Orhan Tavlı, kolluk güçleri tarafından vatandaşların can ve mal güvenliğine yönelik tüm önlemlerin mevzuat çerçevesinde alındığını söyledi.

Vali Tavlı, “Süreç boyunca çeşitli provokasyonlar sonucu kolluk kuvvetlerine yönelik tahrik edici, nahoş ve gayeli taarruzlara karşı gerekli isimli ve idari çalışmaların ilgili kurumlar tarafından başlatılmıştır. Bölgede misyonunu ifa eden kamu çalışanlarına müdahalede bulunmaya davet edenlere ve provokasyon ortamı oluşturmaya yönelik telaffuz oluşturanlara karşın, bugüne kadar hassas davranan bölge halkına teşekkür ederim” dedi. 

Ağaç katliamı sürerken Akbelen muhtarlarından Muğla Valiliği’ne ‘destek’ ziyareti: ‘Provokatif aksiyonları asla onaylamıyoruz’ yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Akbelen Ormanı’nda katliam sürerken köylülerin ve dayanışmaya gelenlerin çabası devam ediyor.

Yurttaşlar direnişte ısrarcı olmaya devam ederken, jandarma da yurttaşları TOMA’larla, biber gazlarıyla ve gözaltılarla sindirmeye çalışıyor.

MUHTARLARDAN DİKKAT ÇEKEN ZİYARET

Son olarak Milas Kaymakamı Mustafa Ünver Böke, beraberindeki Milas Muhtarlar Derneği Lideri Ersoy Yılmaz ve İkizköy Mahallesi başta olmak üzere Yeniköy ve Kemerköy Termik santrallerinin etrafındaki mahallelerin muhtarları ile birlikte Muğla Valisi Orhan Tavlı’yı ziyaret etti.

Muğla Valiliği 75. Yıl Salonu’ndaki toplantıda İkizköy Mahallesi Muhtarı Muhsin Bilge, Ören Mahallesi Muhtarı Bekir Keser, Çamlıca Mahallesi Muhtarı Süleyman Öz, Türkevleri Mahallesi Muhtarı Ercan Yılmaz, Hüsamlar Mahallesi Muhtarı Muhammet Kulakoğlu, Sekköy Mahallesi Muhtarı Niyazi Dülger, Bozalan Mahallesi Muhtarı Dursun Kayıhan, Çökertme Mahallesi Muhtarı Ertan Konar, Bayır Mahallesi Muhtarı Nazmi Şen, Pınar Mahallesi Muhtarı Gürdal Kaya, Kalem Mahallesi Muhtarı Mustafa Karataş, Dereköy Mahallesi Muhtarı Mehmet Sarıoğlu, Yoğunoluk Mahallesi Muhtarı İsa Gezer, Çakıralan Mahallesi Muhtarı Zafer Gökçe, Alatepe Mahallesi Muhtarı Osman Öner, Fesleğen Mahallesi Muhtarı Erkan Kaba, Akçakaya Mahallesi Muhtarı Haydar Yılmaz, Kultak Mahallesi Muhtarı Hüsnü Kayıkçı, Zeytinköy Mahallesi Muhtarı İbrahim Aykaç ve Muğla Valiliği Yönetim ve Kontrol Müdür Vekili Umut Gülmüş katıldı.

Ziyarette Akbelen Ormanı’nda maden alanı genişletme çalışması kapsamında ağaç bölümü yapılmasına yönelik aksiyonlar konuşuldu.

Muhtarlar, termik santrallerin güç üretiminin yanında bölge iktisadının vazgeçilmez bir ögesi olduğunu belirterek, yöredeki binlerce ailenin geçimini santrallerden sağladığını söyledi.

‘PROVOKATİF AKSİYONLARI ONAYLAMIYORUZ’

Otobüsle dışarıdan gelen kimi bireylerin kendilerini yöre insanı üzere tanıtıp, onlar üzere giyinip konuşarak, santrallere karşı aksiyon yaptığını söyleyen muhtarlar, bölge halkının bu durumdan rahatsız olduğunu belirtti. Muhtarlar, köylülerin huzurunu kaçırdığını belirttikleri bu tıp provokatif aksiyonları asla onaylamadıklarını söz etti.

Söz konusu alan hakkındaki kararın yargı tarafından verildiğini hatırlatan Muğla Valisi Orhan Tavlı, kolluk güçleri tarafından vatandaşların can ve mal güvenliğine yönelik tüm önlemlerin mevzuat çerçevesinde alındığını söyledi.

Vali Tavlı, “Süreç boyunca çeşitli provokasyonlar sonucu kolluk kuvvetlerine yönelik tahrik edici, berbat ve amaçlı ataklara karşı gerekli isimli ve idari çalışmaların ilgili kurumlar tarafından başlatılmıştır. Bölgede misyonunu ifa eden kamu çalışanlarına müdahalede bulunmaya davet edenlere ve provokasyon ortamı oluşturmaya yönelik telaffuz oluşturanlara karşın, bugüne kadar hassas davranan bölge halkına teşekkür ederim” dedi. 

Ağaç katliamı sürerken Akbelen muhtarlarından Muğla Valiliği’ne ‘destek’ ziyareti: ‘Provokatif aksiyonları asla onaylamıyoruz’ yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.