Türkmenistan’ın daimi tarafsızlığının ilanının 30. yıl dönümü etkinliklerine katıldığı Aşkabat ziyaretini tamamladığını belirten Erdoğan, bu etkinliklerin aynı zamanda Birleşmiş Milletler (BM) tarafından ilan edilen ve Türkiye’nin de ortak sunucu olduğu “Uluslararası Barış ve Güven Yılı” münasebetiyle tertiplenmesinin, kutlamalara ayrı bir mana kazandırdığını söyledi.

Türkmenistan Milli Lideri ve Halk Maslahatı Başkanı Gurbangulu Berdimuhamedov ve Devlet Başkanı Serdar Berdimuhamedov’a teşekkür eden Erdoğan, 3 yıl önce ziyaret ettiği Türkmenistan’la ortak tarih, dil, din ve kültüre dayanan münasebetleri her geçen gün pekiştirmenin gayretinde olduğunu ifade etti.

Erdoğan, Türkmenistan’la ekonomik ve ticari işbirliğinin son derece güçlü durumda olduğuna işaret ederek, şöyle konuştu:

“İş insanlarımız, Türkmenistan’ın bağımsızlığından bu yana yaklaşık 55 milyar dolar tutarında projeyi tamamladılar. Halihazırda 10 milyar dolar tutarında 19 proje yürütülüyor. Türkmenistan bu anlamda Rusya Federasyonu’ndan sonra firmalarımızın en çok proje gerçekleştirdikleri ikinci ülke konumunda. 2024 yılında 2 milyar doları aşan ticaret hacmimizi 5 milyar dolara yükseltmenin gayreti içindeyiz. İlişkilerimizin beşeri boyutuna da elbette son derece önem veriyoruz. Türkmen kardeşlerimizin üniversite eğitimi için Türkiye’yi ilk sırada tercih etmeleri bizim açımızdan memnuniyet verici. Bu gençlerimizin eğitimlerini tamamladıktan sonra Türkmenistan’a dönerek ülkelerinin kalkınmasına katkıda bulunmalarından memnuniyet duyuyoruz.”

Türkmenistan’ın, BM Genel Kurulu’nun 12 Aralık 1995 tarihli oturumunda kabul edilen kararla daimi tarafsızlık statüsü elde ettiğini anımsatan Erdoğan, “Bu statüyü 30 yıldır başarıyla sürdürüyor. Ayrıca tarafsızlık kavramını bir barış felsefesine dönüştürmek için de özel çaba sarf ediyor. Türkmenistan’ın bağımsızlığını ilk tanıyan ülke olarak, Türkmenistan’ın daimi tarafsızlık statüsünü destekleyen ülkelerin de başında yer aldık. Türkmenistan’ın tarafsızlık temelinde barış inşasına yönelik vizyonunu desteklemeyi sürdürüyoruz.” açıklamalarında bulundu.

Forumda yaptığı hitapta Türkmenistan’a desteğini tekrar vurguladığını belirten Erdoğan, ayrıca Türkiye’nin bölgesel ve küresel barışa yönelik yaptığı katkılara ve Gazze’de yaşanan insanlık dramına dikkat çektiğine işaret etti.

“Bu savaşın çoktan bitmesi gerektiğini düşünüyoruz”

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ile de ikili görüşmeler gerçekleştirdiğini hatırlatan Erdoğan, değerlendirmelerini şöyle sürdürdü:

“Türkmen tarafıyla bilhassa enerji, ulaştırma, ticaret ve diğer alanlardaki işbirliğimizi gözden geçirdik. Sayın Putin ile de ikili ilişkilerimiz ile Ukrayna’daki savaş ve bölgesel meseleler hakkında görüş alışverişinde bulunduk. Sayın Trump’ın girişimleriyle başlatılan diyaloğu olumlu bulduğumuza işaretle, ülkemizin barış çabalarına yapabileceği katkıları kendisiyle değerlendirdik. Ziyaretimiz vesilesiyle Türkmenistan’ın ulaştığı kalkınmışlık düzeyine ve Türk insanının ve firmalarının bu düzeye ulaşılmasındaki katkısına bir kez daha gururla şahit olduk. Bu duygu ve düşüncelerle ziyaretimizin dost ve kardeş ülkeler için hayırlara vesile olmasını, uluslararası barışa katkı sunmasını temenni ediyorum.”

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Putin’le görüşmesinin detayına ilişkin soru üzerine, Putin’le oldukça verimli, kapsamlı, derinlikli bir görüşme gerçekleştirdiklerini bildirdi.

Erdoğan, “Görüşmemizde özellikle kendisini her an beklediğimi ifade ettim. Bunun için de en kısa zamanda bir araya gelmemiz gerektiğini konuştuk. Kendisi de ‘sözümü yerine getireceğim’ dedi. Ümit ederim ki en yakın zamanda bu ziyareti gerçekleştiririz. Bizim Rusya ile ilişkilerimiz günübirlik çıkar hesaplarıyla yürüyen ilişkiler değildir. Köklü bir tarih, güçlü bir diplomatik zemin ve karşılıklı güven üzerine kuruludur. Ağırlıklı olarak savaşı ve barış çabalarını konuştuk. Türkiye’nin bu meselede nerede durduğunu bütün aktörler gibi Sayın Putin de çok yakından biliyor. Biz bu savaşın çoktan bitmesi gerektiğini düşünüyoruz. Bunu da bütün muhataplarımıza açık bir şekilde söylüyoruz.” diye konuştu.

Ukrayna-Rusya Savaşı ile ilgili soru üzerine Erdoğan, şöyle devam etti:

“Konuyla ilgili biliyorsunuz ABD Başkanı Donald Trump devrede. Trump’ın devrede olmasının yanında bizler de Amerika’yı teşvik ediyoruz. Dışişleri Bakanımız Hakan Bey’in Amerika’daki ilgililerle sürekli irtibatı devam ediyor. Bizler de zaman zaman liderlerle telefon diplomasisi yürütüyoruz. Putin ile yaptığımız bu görüşme sonrası, ABD Başkanı Trump’la da inşallah barış planını da değerlendirme fırsatı buluruz. Barış uzakta değil, onu görüyoruz. Tek yapmamız gereken istikametimizi barışın bulunduğu yöne çevirmektir. Karadeniz’in bir hesaplaşma alanı olarak görülmemesi gerekir. Böyle bir durum Rusya ve Ukrayna’ya sadece zarar verir, hiçbir fayda sağlamaz. Karadeniz’de seyrüsefer güvenliğine herkesin ihtiyacı var. Bu mutlaka sağlanmalıdır.”

“Çatışmaların Suriye’ye bir şey kazandırmadığı yakın geçmişte görülmüştür”

Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Sayın Trump’la Suriye’deki 10 Mart mutabakatı konusunda konuşur musunuz? Orada nasıl bir takvimin uygulanmasını bekliyorsunuz?” sorusuna ise şu cevabı verdi:

“Suriye’de 10 Mart Mutabakatı’nın hayata geçirilmesi, bölgenin geleceğini yakından ilgilendiren bir süreçtir. Mutabakatın öngördüğü hedeflere ulaşılması, Suriye için en hayırlı netice olacaktır. Mutabakatın uygulanmasıyla Suriye’nin toprak bütünlüğü, birliği, beraberliği, istikrarı ve müreffeh geleceğe yürüyüşü tahkim edilecek. Ayrılıkların, çatışmaların Suriye’ye bir şey kazandırmadığı yakın geçmişte görülmüştür. Suriye yönetiminin, Suriye’yi oluşturan bütün unsurların bir araya gelmesi vizyonuyla hareket etmesi önemlidir. Bu yaklaşım kıymetlidir ve desteklenmeyi hak etmektedir. Suriye hakkında birçok odağın planları olabilir, hayalleri olabilir. Ancak önemli olan Suriye halkının ortak gelecek tahayyülüdür. Gerçekçi hayalleri Suriye’nin cefakar halkı kurmaktadır. Tuzak kuranların oyunlarını bu mutabakatın hayata geçirilmesi bozacaktır. Biz, Türkmen, Arap, Kürt, Sünni ve Nusayri ayırt etmeden, kardeş Suriye halkının tamamının barışını, huzurunu, refahını istiyoruz. 10 Mart Mutabakatı’nın uygulanması, kuşkusuz bu iradeyi güçlendirecektir.”

Gazze’deki ateşkes sonrası oluşması beklenen Barış Konseyinde Türkiye’nin yer alıp almayacağı sorusuna ilişkin Erdoğan, “Henüz bize gelmiş bir teklif, talep yok. Böyle bir toplantının yapılacağı istikametinde dedikoduları duyuyoruz. Yeter ki barış için bu tür toplantılar yapılsın. Adım atalım, biz her an hazırız.” diye konuştu.

Öte yandan İsrail’in ateşkes ihlallerinin sürdüğüne dikkati çeken Erdoğan, şöyle devam etti:

“11 Ekim’den bu yana 3702’yi aşkın kardeşimiz şehit oldu. İsrail, ne yazık ki taahhütlerini yerine getirmiyor. İnsani yardım girişlerinde sıkıntılar sürüyor. İsrail’in verdiği sözleri yerine getirmesi, ateşkese tam anlamıyla uyması ve Gazze’de hayatın normale dönmesine müsaade etmesi şarttır. Kış şartları, iyiden iyiye kendini hissettirmeye başladı. Gazze’deki barınma sorunlarını, temel ihtiyaçların karşılanamaması problemini acilen çözmek gerekiyor. Bunun için ise İsrail’in oluşturduğu güvenlik sorununun ortadan kalkması lazım. Türkiye, hiçbir zaman elini taşın altına koymaktan kaçınmaz.”

“Avrupa’nın stratejik bir vizyonla ilişkilerimize bakması, onlar açısından kazanç”

Erdoğan, bir basın mensubunun “Belçika Savunma Bakanı’nın ‘Türkiyesiz güvende olmayız.'” açıklamasını hatırlatması üzerine, şunları söyledi:

“Avrupa Birliği üyelik sürecinde biliyorsunuz 50 yılı devirdik. Bizi bu tür tekerlemelerle maalesef oyaladılar. Avrupa Birliği’ne daha önce süreçte olmayan ülkeler alındı ama Türkiye, ne yazık ki bugün 86 milyon nüfusuyla, sanayisiyle, kapasitesiyle bu kadar güçlü bir ülke olarak Birliğe güç katacakken maalesef AB’ye hala alınmadı. Oyalama devam ediyor. Dışişleri Bakanıma ısrarla ‘Avrupalılarla nerede görüşürsen hep kendilerine bunu hatırlat.’ diyorum. Ben de görüştüğüm liderlere hala bunu söylemeye devam ediyorum. NATO’nun en büyük ikinci kara gücüyüz. Savunma sanayiinde son yıllardaki atılımlarımız herkesin malumu. Bu süreçte gizli-açık kısıtlamalarla hatta ambargolarla karşılaştık fakat savunma yeteneklerimizi geliştirmeye devam ettik. Biz, dostluk ve müttefiklik bağlarımızın bulunduğu Avrupa ülkeleri ile kazan kazan temelinde her alanda işbirliğimizi güçlendirmeye hazırız. Avrupa’nın stratejik bir vizyonla ilişkilerimize bakması, onlar açısından da kazanç olacaktır. Avrupa’dan gelecek adımlar ise bundan sonraki süreci inşa edecektir.”

Futbolda illegal bahis iddialarına ilişkin soru üzerine Erdoğan, “İdarecisinden yöneticisine ve futbolcusuna kadar birçok ismin burada bulunması ve bu kişilerin adının böylesi skandallara karışması, ülkemde bunun olması, bir Cumhurbaşkanı olarak bizleri gerçekten üzmüştür, hayretlere düşürmüştür. Bu rakamlar için milyonlarca lira transfer ücreti alan bu insanlar, bu işin içerisine nasıl bulaşır, nasıl girer? Yöneticilere bakıyorsun, ya bu yöneticiler bunu nasıl yapar, nasıl bulaşır?” ifadelerini kullandı.

“Biz, futbolun asil ve temiz ruhundan yanayız”

Futbolun ruhunun adalet olduğunun altını çizen Erdoğan, şu değerlendirmelerde bulundu:

“Eğer biz bu adaleti tesis edemezsek sahalardan çıkan netice bizi asla tatmin etmez çünkü adaletten uzak bir netice ortaya çıkacaktır. Bunun bizi tatmin etmesi mümkün olmaz. Bütün bunların yanında biz, futbolun asil ve temiz ruhundan yanayız. Ben yargı mekanizmasının adil bir şekilde çalışmasından sonra bunun da tesis edileceğine inanıyorum. Nereden gelirse gelsin, hangi kulüpten gelirse gelsin, A kulübü, B kulübü fark etmez. Burada adalet, bizim için çok çok önemli. Şu anda da bence yargı, bu görevini en ideal şekilde yapmaktadır. Biz, bu mücadeleyi özellikle de tribünlerin sesi, gençlerin hayalleri, bu milletin temiz futbol özlemi adına sonuna kadar sürdüreceğiz.”

A Milli Basketbol Takımı’nın Bosna Hersek karşısındaki başarısına ilişkin değerlendirmesi sorulan Cumhurbaşkanı Erdoğan, şunları kaydetti:

“Bosna Hersek, biliyorsunuz sıradan bir takım değildi, güçlü bir takımdı. O güçlü takımın karşısında gerçekten bizim ekipte iki veya üç tane eksiğimiz vardı, onlar katılamamışlardı. O eksiklerimize rağmen ortaya başarılı bir performans koydular ve o farkla o maçı aldılar. İyi bir başlangıç aslında. İlk iki maçı iyi götürdüler. Şimdi önümüzde tabii zorlu bir maç var, Sırbistan. Sırbistan maçı önem arz ediyor. Sırbistan’ı da yenerek inşallah Dünya Kupası’na bu defa katılmalıyız. Maçtan sonra soyunma odasına gittik. Orada bize ‘Dünya Kupas’ına gidersek neticesi ne olur?’ falan dediler. Biliyorsunuz sporcunun beklediği hep nedir? Biz de dedik ki ‘Dünya Kupası’na gitmemiz halinde yerli ve milli markamız TOGG’u inşallah sizlere de hediye ederiz.’ İnşallah kazasız belasız bu elemeleri geçip takımımız, doğrudan 2027 Dünya Kupası’ndaki yerini alacaktır. Milletimiz, onların yanında, biz onların yanındayız.”

“Sivil, özgürlükçü, kuşatıcı bir anayasayı yapma arzusu içerisindeyiz”

Cumhurbaşkanı Erdoğan, yeni anayasa çalışmalarına ilişkin soru üzerine de somut netice almak için yola çıktıklarını söyledi.

Erdoğan, şöyle konuştu:

“Soyutta kalırsak bunun bir anlamı olur mu? Olmaz. Şu an itibarıyla da hem sivil hem özgürlükçü hem kuşatıcı bir anayasayı yapma arzusu içerisindeyiz. Bunu yapalım ki milletimiz de ‘İşte benim Anayasam.’ desin. Kendi geleceği ile ilgili de herhangi bir endişeye kapılmasın. Yeni anayasa sözünü AK Parti olarak biz, özellikle meydanlarda verdiğimiz gibi bütün siyasi partiler de millete aynı taahhütte bulunmuştur. Öyleyse birlikte bu işe sahip çıkacağız. Hassaten Cumhur İttifakı olarak da yaptığımız çalışmayla bunu başaracağız. Bu konuda kararlılığımız var. Bütün bunların yanında yeni anayasa çalışmalarına şu anda partimiz, en hazır parti konumundadır. Sürekli olarak kurduğumuz anayasa çalışmaları ekibi, bu işi yürütüyor. Kendilerinden zaman zaman brifingler alıyorum. Bütün bunların yanında MKYK, MYK ekibimiz içerisinde sadece bu anayasa çalışmalarını yürüten arkadaşlarımız var. Bunlarla birlikte de inşallah üzerinde şüpheye yer bırakmayacak, köhnemiş değil milletimize ‘Her yönüyle benim Anayasam.’ dedirteceğimiz anayasamızı hazırlıyoruz. Diğer taraftan bu işin takvimi olmaz. Sürekli çalışırsın ve bu çalışmanın neticesinde de vakti, saati geldiğinde adımı da atarsın. Bu dönem, bu işin neticeye bağlanacağı dönem olacaktır.”

“Ailede ne kadar birbirimize kenetlenir, bağlanırsak o zaman güçlü millet oluruz”

Bir basın mensubunun, “2025, Aile Yılı ilan edildi. Aile Bakanlığıyla birlikte çok önemli çalışmalar yapıldı. 2025’in artık sonuna doğru geliyorken de yapılan kampanyalara ilgi nasıldı? Bir de sizin hep dikkat çektiğiniz unsur var, nüfus artış hızı azalıyor. 2026 yılı içerisinde bu teşvikler, aile kurumunun teşviki için yeni çalışmalar planlanıyor mu?” şeklindeki sorusu üzerine Erdoğan, şu yanıtı verdi:

“Her şeyden öte bu son cümle çok çok önemli. Nüfus artış hızı noktasında gerçekten dertliyiz. Bunu artırmamız şart. Bugün öğrendim, Rusya ‘En az iki çocuk’ diyordu, şimdi onlar da ‘En az üç çocuk’ diyor. Biz, bunu söylediğimizde çok tartışmalar çıktı, çok eleştirildik ama haklılığımızı bu gelişmeler ortaya koyuyor. Aile Yılı derken ailenin kutsiyetini ifade etmek istiyorum. Aile, bizde kutsaldır. Her yönüyle kutsaldır. Anneyle, babayla, bütün kardeşlerle bu kutsiyeti bizim ihya etmemiz önemli. Aileyi ne kadar ihya edersek, ailede ne kadar birbirimize kenetlenir, bağlanırsak o zaman güçlü millet oluruz. Güçlü aile, güçlü millet yani güçlü milletler, güçlü ailelerden doğar. Eğer güçlü bir aile yapınız olmazsa siz, güçlü millet de olamazsınız. Bu sıkıntıyı yaşıyor muyuz? Bana göre yaşıyoruz ama ümitsiz miyiz? Asla çünkü bu milletin tohumunda var yani biz yeniden ayağa kalkacağız, yeniden küllerimizden doğacağız. Bu millet, o güçlü ailelerle inşa ve ihya hareketini de yürütecektir. Bu noktada aile değerlerini korumanın ülkemiz açısından çok çok önemli açılımları olacak.”

Ailenin korunmasının yanında eğitimin de önemine değinen Cumhurbaşkanı Erdoğan, eğitimi de asla ihmal etmediklerini vurguladı.

Üniversite sayısının 76’dan 208’e yükseldiğini hatırlatan Erdoğan, şunları kaydetti:

“Bize ‘Bu kadar üniversite niye?’ diyenler, şimdi ‘Haklıymışsın.’ demeye başladılar. Eğitim öğretimin olmadığı bir ülkeden güçlü bir millet doğar mı? Güçlü bir millet için eğitim öğretimde her yönüyle kuvvetli bir altyapı olacak ki buradan da güçlü bir millet çıksın. İbrahim Tatlıses kardeşimizin meşhur sözü var ya ‘Urfa’da Oxford vardı da biz mi gitmedik?’ diye. O, Urfa’da üniversite aradı, biz 81 vilayetin 81’ine de üniversiteler kurduk. Şimdi üniversite olmayan ilimiz kalmadı ve bununla da iftihar ediyoruz. Buralarda kaliteli, güçlü kariyer sahibi hocalarımız görev yapmaya başladı. Ağrı’ya gidiyorsun, üniversitemiz maşallah her yönüyle güçlü. Hakkari’de her yönüyle güçlü. Artık oralardan derece yapan yavrularımız çıkıyor. Nasıl oldu? O eğitim öğretim olmasaydı Hakkari’den, Ağrı’dan, Van’dan, diğer şehirlerimizden bu yavrular çıkmazdı ama şimdi çıkıyor. İnanıyorum ki ailelerimiz de artık yavrularına daha farklı, daha güçlü bir şekilde sahip çıkacak. Onlar da şöyle bir endişe taşımıyor, ‘Benim vilayetimde, benim şehrimde üniversite yok ki.’ demiyor. ‘Artık benim vilayetimde de üniversite var. Dolayısıyla evladımı yetiştireceğim, hazırlayacağım ve bizim memleketteki üniversiteye gidecek, buradan da inşallah kendini yetiştirerek mezun olacak.’ diyorlar.”

Erdoğan: Transferde milyonlar alanlar bu işlere nasıl bulaşır yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Van’da bazı alanlar “geçici özel güvenlik bölgesi” ilan edildi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Mehmet Özhaseki tarafından yanıtlanması istemiyle soru önergesi veren Bülbül,

“Aydın’ın Söke ilçesine bağlı Argavlı mahallesinde bulunan sulak alanların toprakla doldurulduğu basına yansımıştır. Bu durum, başta o bölge olmak üzere kısa ve orta vadede bölgeye yakın alanların ve havzanın genelinin ekosistemini olumsuz etkileyeceği aşikardır. Ayrıyeten Latmos Dağları bölgesinden yer alan ve giderek artan maden ocaklarının bölgenin tarihine, kültürüne ve jeolojik yapısına epey ziyan vermektedir. Bunun yanı sıra buradaki maden ocaklarına fabrika atık küllerinin boşaltıldığı belirtilmektedir” dedi.

CHP’li Bülbül, Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Mehmet Özhaseki’den şu soruların cevaplarını talep etti:

1. Aydın’ın Söke ilçesine bağlı Argavlı mahallesinde bulunan sulak alanların doldurulmasıyla ilgili yapılan çalışmadan Bakanlık haberdar mıdır?
2. Sulak alanlar neden ve hangi materyaller ile doldurulmaktadır?
3. Sulak alanların doldurulmasının etrafa ve orada yaşayan vatandaşların sıhhati açısından yaratacağı olumsuz durumlarla ilgili bir çalışma yapılmış mıdır?
4. Latmos Dağları’ndaki maden ocağına boşaltılan küllerin içeriği nedir? Bu küller neden maden ocağına boşaltılmaktadır? Etraf ve vatandaşların sıhhati açısından rastgele bir ziyan değerlendirmesi yapılmış mıdır?”

CHP’li Bülbül: Sulak alanlar neden dolduruluyor? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Bakanlığın internet sitesinden yapılan açıklamada Bandırma, Bozcaada, Gelibolu ve Karabiga’daki 4 deniz üstü RES alanının Yenilenebilir Güç Kaynak Alanları Yönetmeliği kapsamında aday YEKA olarak belirlendiği bildirildi.

Söz konusu açıklamada, şunlar kaydedildi:

“09/10/2016 tarih ve 29852 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yenilenebilir Güç Kaynak Alanları Yönetmeliği kapsamında aşağıda sayısal bilgileri verilen alanlar Denizüstü RES Aday YEKA olarak belirlenmiş olup kelam konusu alanların yenilenebilir güç kaynak alanı olarak ilan edilmesine yönelik ayrıntı çalışmalara başlanmıştır.”

Birinci deniz üstü RES için aday YEKA’lar belirlendi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Buna nazaran, Ankara’nın Yenimahalle ilçesi Yuva Mahallesi’nde bulunan 9 bin 466 metrekarelik alan, Ankara Teknopark Teknoloji Geliştirme Bölgesi Ek Alanı, yeniden birebir ilçedeki 30 bin 206 metrekarelik alan da TOBB İktisat ve Teknoloji Üniversitesi Teknoloji Geliştirme Bölgesi olarak tespit edildi.

İzmir’in Balçova ilçesi İnciraltı Mahallesi’ndeki 6 bin 61 metrekarelik alan Dokuz Eylül Üniversitesi, Konya’nın Selçuklu ilçesi Ardıçlı Mahallesi’nde yer alan 38 bin 826 metrekarelik alan Selçuk Üniversitesi ve Ankara’nın Çankaya ilçesi Lodumlu Mahallesi’ndeki 30 bin 776 metrekarelik alan Ankara Bilim Üniversitesi Teknoloji Geliştirme Bölgesi olarak tahsis edildi.

Ankara’nın Çankaya ilçesi Lodumlu Mahallesi’ndeki Hacettepe Üniversitesi Teknoloji Geliştirme Bölgesi’nin hudutlarında da değişiklik yapıldı.

Ankara, İzmir ve Konya’da kimi alanlar ‘teknoloji geliştirme bölgesi’ ilan edildi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Buna nazaran, Ankara’nın Yenimahalle ilçesi Yuva Mahallesi’nde bulunan 9 bin 466 metrekarelik alan, Ankara Teknopark Teknoloji Geliştirme Bölgesi Ek Alanı, tekrar tıpkı ilçedeki 30 bin 206 metrekarelik alan da TOBB İktisat ve Teknoloji Üniversitesi Teknoloji Geliştirme Bölgesi olarak tespit edildi.

İzmir’in Balçova ilçesi İnciraltı Mahallesi’ndeki 6 bin 61 metrekarelik alan Dokuz Eylül Üniversitesi, Konya’nın Selçuklu ilçesi Ardıçlı Mahallesi’nde yer alan 38 bin 826 metrekarelik alan Selçuk Üniversitesi ve Ankara’nın Çankaya ilçesi Lodumlu Mahallesi’ndeki 30 bin 776 metrekarelik alan Ankara Bilim Üniversitesi Teknoloji Geliştirme Bölgesi olarak tahsis edildi.

Ankara’nın Çankaya ilçesi Lodumlu Mahallesi’ndeki Hacettepe Üniversitesi Teknoloji Geliştirme Bölgesi’nin hudutlarında da değişiklik yapıldı.

Ankara, İzmir ve Konya’da birtakım alanlar ‘teknoloji geliştirme bölgesi’ ilan edildi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Bu ranttan da en büyük hissesi İstanbul’daki kışlalar aldı. Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kent Plancıları Odası’nın bilgilerine nazaran İstanbul’un yüzde 10’unu oluşturan bu askeri alanlar birebir vakitte yeşilliklerden oluşuyordu. İmara açılan alanların içerisinde kıymetli olarak görülen Bakırköy, Beşiktaş, Sarıyer ve Çekmeköy üzere bölgeler yer aldı. 

MİLYARLIK PROJELER

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na bağlı TOKİ’nin bir iştiraki olan Emlak Konut, Çekmeköy Kışlası’nın bulunduğu alandaki 296 bin 923 metrekarelik kısmında konut projesi gerçekleştirmek için adım attı. Projenin ÇED evrakına nazaran şirket, Çınarköy Konutları Projesi’yle birlikte alanda villa ve konut inşa ediyor. Toplamda 1774 konut, 141 villa ve 56 ticari alan inşa edecek projenin maliyeti ise 1 milyar 135 milyon olarak öngörüldü. Ayrıyeten tekrar tıpkı kışlanın bir kısmında de DAP Holding tarafından Ormanköy inşaatına başlandı. Üretimi süren projeyle alanda konut, ticari ünite ve toplumsal tesis üzere alanlar inşa ediliyor. 

DEPREM ALANIYDI

Dönemin Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Mehmet Özhaseki, kimi alanların sarsıntı vaktinde rezerv alanı olarak kullanılabileceğini fakat tüm Türkiye ele alındığında bunun yüzde 1-2’ye tekabül edeceğini söylemişti. İmara açılan alanlardaki projeler birçok kesim tarafından “lüks” olarak tanımlandı.

DENİZE SIFIR LÜKS SİTE 

Darbe teşebbüsünden evvel, Zeytinburnu’nda bulunan Eski Tank Bakım Fabrikası’nın toprağı askeri alandan çıkartıldıktan sonra imara açılmıştı. Denize sıfır pozisyonda bulunan fabrika alanında “Büyükyalı Projesi” gerçekleştirildi. Birebir halde Maslak’taki askeri arazi de darbeden çabucak evvel imara açılmıştı. Bu alanda da Ağaoğlu “Maslak 1453” projesini gerçekleştirdi.

Askeri kışlalara konut: ‘Yeşil’e değil ranta açıldı! yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

ORGANİZASYON SORUNU

Türkiye Ormancılar Derneği Lideri Ahmet Hüsrev Özkara “Yangın öncesinde yapılması gerekenler yapılmadığı için durum denetim çıkıyor” dedi. Orman Genel Müdürlüğü’nün işçi ve eğitim yetersizliği çektiğini vurgulayan Özkara “Yangınla çaba için son derece kıymetli olan İzmir Buca’daki eğitim merkezi kapatıldı. Her türlü uygulama, teori öğretilmeli. Yıl kurak geçti. Bu büyük yangınların habercisi. Yangınla uğraş için yeni helikopterler alındı, ormanlara girişler yasaklandı. Fakat teşkilat elinden geleni yapmaya çalışsa da güzel organize olamıyor. Üstten aşağıya sistem âlâ kurgulanmıyor, münasebetiyle teşkilattaki arkadaşların eforları yetmiyor” diye konuştu. Kontratlı alımlara dikkat çeken Özkara “Her sene kontratlı alımlar yapılıyor. Bu iş devamlılık ister, yatkınlık ister. Her yıl farklı beşerlerle bu iş olmaz” değerlendirmesinde bulundu. Orman Genel Müdürlüğü’nün yangınla çabada yetersiz kaldığına değinen Özkara “Bugünkü yaşanan gelişmeler iklim değişikliği nedeniyle Orman Genel Müdürlüğü’nü aşıyor. Kurumlar ortası işbirliğini artırmak gerekiyor. Yangın dönemi başlıyor ve sonra bitmesi için dua ediliyor. Nisan ve kasım ayları ortasında yangınlar azalıyor. Bu süreçte yangınlara karşı hazırlıklar yapılmalı. Tarım alanlarıyla ormalık alanlar birleştirilmeli. Yangına neden olan yanıcı unsurlar ormanlık alanlardan arındırılmalı. Orman alanları ortasında belirli noktalarda yangını önleyici alanlar kurulmalı. Yangın lbette çıkacaktır. Lakin bunlar yapılırsa denetim edilebilir ve yangın muhakkak bir alanda söndürülür” halinde konuştu. Antakya Etraf Platformu İdare Şurası Üyesi Ali Kanatlı da şu değerlendirmede bulundu: 

“7 mesken yandı. Yangından kurtulan beşerler yaylalardaki meskenlerine çıkmışlardı. Buradaki meskenler hem tek katlı hem de dağlık alanda olduğu için sarsıntıdan fazla etkilenmemişti. Malesef ormanlar çöle döndü. Lakin büyük bir olay yok.”

GÖZ GÖZÜ GÖRMÜYOR

Belen’de bulunan bir yurttaş ise yaşadığı şoku şöyle anlattı: “Araçlar yandı, meskenler yandı. Belen’de göz gözü görmüyor. Yangını denetim etseler çam kozalığı patlayınca tekrar çıkıyor. İskenderun’dan toz bulutu da yükseliyor uzun vakittir, bu tozdan ziyan görenler dumandan da etkilendi.” 

Hatay son 6 ayda tüm felaketleri yaşadı, iktidar yurttaşını koruyamadı: Zelzeleden kaçan alevlere yakalandı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

SU BİRİKİNTİLERİ ARTIK RİSK

Toplantıda konuşan İzmir Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Şükran Işıklı, İzmir’deki tatlı su kaynaklarının sivisineklerin üremesi için çok uygun alanlar olduğunu söyledi. Kentteki 5 deltanın içerisinde tuzlu olmasına karşın geriden tatlı suyun geldiğine dikkat çeken Işıklı, “Tatlı su sivrisinek üremesi için uygun alanlar. Gediz Deltası’nda sulak alanın getirdiği riskler var. Biz bunları biliyoruz ve müdahale ediyoruz. Sazlık alanlara, derelere müdahale ediyoruz. Fakat bizim bilmediğimiz ağır yağış sonrası oluşan yeni sulak alanlar da artık risk ” dedi.

186 BİN NOKTA 300 BİNE ÇIKTI

YENİ SİNEK ÇEŞİTLERİ İLE GAYRET SÜRÜYOR

İzmir Büyükşehir Belediyesi Etraf Muhafaza ve Denetim Dairesi Lideri Kerem Girişken de toplantıda “İşimiz vektörle mücadele” başlığı altında bir sunum yaptı. Sivrisineğin yan ısıra karasinek, kene, pire, hamamböceği ile de uğraş ettiklerini vurgulayan Kerem Girişken, “2023 yılında bir sorun yaşandı. Sorunun iki temel kaynağı var. Birincisi bu yıl iklim krizine bağlı olarak yağış rejimi değişikliği yaşandı. Bilhassa Mart, Nisan ve Haziran ayında geçmiş yıllara nazaran yağmur rejimi değişti. Bir öteki husus da dünyada şu an küresel hareketlilik çok fazla. Lojistik çok hızlandı. Bunun sayesinde pandemide gördüğümüz üzere Çin’de başlayan virüs, birkaç hafta içerisinde İtalya’ya geldi ve gündemimize girdi. Bu kimi sineklerin de dünyanın bir ucundan öbür bir yerine geçebilmesine imkan tanıyor. Bu da daha evvel hiç karşılaşmadığınız yeni sinek cinsleri ile tanışmamıza neden oluyor” dedi.

YAĞIŞLAR İLAÇLAMAYI OLUMSUZ ETKİLEDİ

Bu yıl artan yağışların yağmuru seven tiplerin artmasına neden olduğunu anlatan Girişken, “Tropikleşen iklim çok fazla sulak alan oluşturdu. Bu da sineklerin üremesi için uygun bir ortam. Geçen yıl kuraktı. Sulama birlikleri, DSİ su biriktirmek gayesiyle sulama bentleri oluşturdu. O da çok yeni yeni sinek üreme alanları oluşturdu. Zira sinek dingin suda ürüyor. Gruplarımız 12 ay çalışıyor. Pek çok üreme alanında ilaçlama yapıyorlar. Lakin beklenmeyen yağışlar, ilaçlanan yerlerde olumsuz tesire neden oluyor. İlacın tesiri beklenmeyen yağışla azalıyor, yok oluyor” dedi.

BİREYSEL TEDBİR BAŞARIYI OLUMLU İSTİKAMETTE ETKİLİYOR

Yeni bir sinek tipi olan Asya Kaplan Sivrisineğinin artık Türkiye’de ve dünyada pek çok ülkede baskın cins haline geldiğini söz eden Kerem Girişken, şunları söyledi: “Hem iç hem de dış yerde kan emiyor. Sabah erken saatlerde ve akşamları avlanıyor. Öbür sineklerden farklı olarak gündüz daha fazla avlanıyor. Çok güçlü, dirayetli. Yumurtalarını yalnızca sulak alanlara değil, nemli çamurlara da bırakabiliyor. Tahriş gücü çok fazla. İnsanları ısırdığında kaşıntıya neden oluyor. Kaşındıkça bu durum artıyor ve beşerler hastaneye gidecek duruma gelebiliyor. Büyük tesir yaratıyor. Bu sineğin bizim açımızdan en sorunlu yanı mesken yerlerinde, meskenlerin bahçelerinde üremesi. Plastik kaplar, saksı altları… O nedenle meskenlerin önlerinde, bahçelerde bulunan su kaplarında su bırakılmaması, kedi ve köpekler için sokaklara bırakılan kaplardaki suların da sık sık değiştirilmesi gerekiyor” dedi. Girişken, yurttaşların ferdi olarak alacağı her tedbirin, sivrisineklerle çabayı daha da başarılı kılacağını kelamlarına ekledi.

İzmir’de Asya Kaplan Sivrisineği paniği yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

15 Temmuz 2016’daki darbe teşebbüsü sonrası iktidar, kentlerin içindeki askeri alanların kentlerin dışına taşınmasına karar verdi.

Bu karar doğrultusunda İstanbul’daki birçok askeri arazi boşaltıldı. Yetkililer, bu yerlerin yeşil alan olarak korunacağını açıkladı.

İlerleyen yıllarda ise birtakım askeri alan imara açıldı.

Peki bu süreç nasıl ilerliyor ve bu alanlarla ilgili son durum ne? Süreci eleştirenler ve yetkililer bu mevzuda ne diyor?

İstanbul’daki birtakım askeri alanların imara açılmasıyla ilgili merak edilenleri araştırdık.

SÜREÇ NASIL BAŞLADI VE NASIL İLERLEDİ?

Şehir Plancıları Odası İstanbul Şubesi, 2016 yılında yaptığı bir hesaplamada, İstanbul’daki toprakların yaklaşık yüzde 10’unun askeri alanlar olduğunu belirtmişti. Bunların, büyük oranda yeşillikler içindeki açık topraklar olduğu belirtiliyordu.

Türkiye’nin birçok kentinde olduğu üzere İstanbul’da da geçmişte çoğunlukla kentin etraf çeperinde oluşturulan askeri alanlar, İstanbul’un çok büyümesiyle kentin içinde kaldı. 15 Temmuz 2016’daki darbe teşebbüsünde bu alanların kimileri da kullanıldı.

Girişimin bastırılmasının akabinde iktidar, bunları kent dışına taşıma kararı aldı ve buna paralel olarak çeşitli yasal düzenlemeler yapıldı.

Bu süreçteki en kritik kent ise İstanbul oldu.

Getty Images Askeri alanların imara açılması süreci 15 Temmuz darbe teşebbüsünden sonra hızlandı.

2017’de bahisle ilgili konuşan periyodun Etraf ve Şehircilik Bakanı Mehmet Özhaseki, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın bu alanların yeşil alan olması konusunda kesin talimatı olduğunu söyledi:

“Buraların dışarıya taşınması çok hakikat bir fikir. Sayın Cumhurbaşkanımızın talimatı var, hepsi yeşil alan olacak. O bahiste kimsede aksi bir niyet yok.”

Özhaseki, sadece zelzele konusunda rezerv alanı bulunamaması durumda bunlar içindeki ‘cüzi alanların’ kullanılabileceğini belirtti:

“Eğer bir zelzele geliyorsa, bir binada sevdiklerinizi alıp götürüyorsa, bunun için her şeyi feda edersiniz. Bu yüzden sarsıntı için birtakım yerlerde rezerv alan bulamazsak, askeri alanlar da kullanılabilir. Bunları orta ara söylemeye çalışıyorum ki, ‘Niye yeşil dediniz de buna hazırlık yapıyorsunuz’ denmesin diye.

“Geniş askeri alanlar var. Mesela İstanbul’da 12 bin 600 hektarlık askeri alan var. Ankara’da 18 bin 800 hektarlık, İzmir’de daha çok, 26-27 bin hektarlık büyük alanlar var. Bunların içinde cüzi alanlar, sarsıntıya hazırlık için rezerv alanları olarak kullanılabilir. İstisna olarak bu var. O da yüzde 1-2’ye tekabül eder.”

2018 yılında ise devrin Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Ankara’da, geçmişte 47. Motorlu Piyade Alay Komutanlığı’nın yer aldığı 183 dönümlük kışla toprağında kurulan 15 Temmuz Millet Bahçesi’nde yaptığı açıklamada, askeri toprakları rant alanı olarak görmediklerini belirtti:

“15 Temmuz Millet Bahçesi, askeri alandan bize geçen bir arazi ve hiçbir vakit da askeri toprakları biz rant olarak görmedik. Halbuki kentin en kıymetli noktasında, en merkezi lokasyonunda olan yerlerdir.

“Ama burası milletin kullanımına açılmak üzere ki ismi de millet bahçesidir, bu projelerimiz ağır bir halde devam ediyor. Bunları da inşallah kısa vakitte hepsini teker teker açıyor olacağız.

“Bugün İstanbul’daki millet bahçelerimizi yerinde inceliyoruz. Buradan Başakşehir’i inceleyeceğiz orası da bitme basamağına geldi. Esenler, Başakşehir, Üsküdar, Atatürk Havalimanı’nın bulunduğu alan, Pendik ve tekrar Başakşehir’de iki bölge, Hoşdere; bunların hepsini en kısa vakitte İstanbul’umuza kazandırıyor olacağız.”

İlerleyen yıllarda ise çeşitli meslek odaları, birtakım mahallî idare yetkilileri ve etraf hakkı savunucuları; bu açıklamalara rağmen birçok askeri alanın imara açıldığını belirterek bu uygulamaları eleştirdi.

Getty Images Maslak 1453 projesinin 2015’teki havadan inşaat imajı

İMARA AÇILAN ALANLAR NEREDE?

Aslında askeri alanların imara açılması süreci 2016’dan evvel başladı.

Örneğin, İstanbul Ayazağa’daki, geçmişte Jandarma Genel Komutanlığı’nın elinde bulunan arazi evvel Toplu Konut Yönetimi Başkanlığı’na (TOKİ) devredildi, sonra Gecekondu Tedbire Bölgesi ilan edildi, daha sonra da Emlak Gayrimenkul Yatırım Paydaşlığı (Emlak Konut GYO) üzerinden ihaleye çıkarıldı ve burada Ağaoğlu Maslak 1453 projesi hayata geçirildi.

Bu proje bilhassa, 2012 yılında yayımlanan, iş adamı Ali Ağaoğlu’nun bir sahnesinde at üstünde konuştuğu reklam sinemasıyla kamuoyunun dikkatini çekmişti.

Yine Zeytinburnu’ndaki tank fabrikası da 2016 öncesi imara açılan alanlardan biriydi.

Burada, Büyükyalı İstanbul isimli, Ağaoğlu Maslak 1453 üzere yüksek fiyatlı konutları içeren bir konut projesi hayata geçirildi.

Ancak bu alandaki süreç asıl olarak 2016’dan sonra hızlandı.

Mimarlar Odası İstanbul Şubesi’nin aktardığına nazaran kentte imara açılan askeri alanların önde gelenleri şunlar:

• Bakırköy Şenlikköy Askeri Alanı
• Başakşehir General Kani Akman Kışlası
• Beşiktaş Barbaros Bulvarı Askeri Lojmanı
• Beşiktaş Orhaniye Kışlası
• Beşiktaş Jandarma Dikimevi
• Şehit Onbaşı Azim Özdemir Kışlası (Çekmeköy)
• Topkule ve Baştabya Kışlası (Esenler)
• 66. Mekanize Piyade Tugayı (Esenler)
• Halkalı Askeri Alanı
• General İsmail Hakkı Tunaboylu Kışlası (Sancaktepe)
• Zekeriyaköy Füze Üssü (Sarıyer)
• Çekmeköy 3. Kolordu Komutanlığı
• Maslak Jandarma Genel Komutanlığı
• Maltepe Kenan Cihan Kışlası
• Maltepe Nurettin Baransel Kışlası
• Tuzla – İçmeler Piyade Okulu Askeri Alanı
• Tuzla 3. Jandarma Komando Tabur Komutanlığı
• Tuzla İstasyon Mahallesi Kıyı Güvenlik Komutanlığı Alanı
• Zeytinburnu Eski Tank Fabrikası
• Zeytinburnu Askeri Lojman ve Hizmet Birimleri
• Beşiktaş 1. Ordu Komutanlığı Silahhanesi ve Çevresi

Buğra Gökçe/İBB İBB Genel Sekreter Yardımcısı Buğra Gökçe’nin Zeytinburnu’ndaki eski tank fabrikasının dönüşümüyle ilgili hazırladığı görsel.

‘ASKERİ ALANA UYDU KENT KURULACAK’

İstanbul’da konut inşa edilmek istenen en büyük askeri alanlardan biri ise Avrupa yakasında rezerv yapı alanı olarak kullanılmak istenen arazi oldu.

Rezerv Alan kavramı, “Kanun uyarınca gerçekleştirilecek uygulamalarda yeni yerleşim alanı olarak kullanılmak üzere, Bakanlıkça belirlenen alanları” tanımlamak için kullanılıyor.

Yani kısaca rezerv yapı alanı, yeni konut alanı manasına geliyor.

Eski Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği bakanı Murat Kurum, 6 Şubat’ta meydana gelen Kahramanmaraş merkezli sarsıntıları takip eden süreçte, kentsel dönüşüm için İstanbul’un iki başka yakasında birer uydu kent kuracaklarını ve buralara 500 bin konut inşa edeceklerini açıkladı.

Kurum, Avrupa yakasındaki projeyi bir askeri alana yapacaklarını belirtti:

“Rezerv alanlarını neden oluşturduk? Biz 1,5 milyon riskli konutumuzun 500 binini olduğu yerde yapacağız. Kalan 500 bin konutumuzu da uydu kentler kuracağız. İnşallah birinci 10 bin konutun temelini Sayın Cumhurbaşkanımızın teşrifi ile atacağız.

“Anadolu ve Avrupa yakasında planlıyoruz. İyiler’in kuzeyinde Başakşehir sonları içinde, Sultangazi ile Başakşehir ortasında askeri alan var. Ulusal Savunma Bakanlığımızla protokol yaptık. Bu alanı rezerv alan olarak kullanacağız. O alanda rezerv konutlarımızın temelini atacağız. Anadolu yakasında Tuzla, Pendik, Maltepe’de alanlarımız var. Hepsi askeri alanlar değil. O alanlarda projelerimizi yapıp, rezerv konutları inşa ettikten sonra vatandaşlarımızı etap etap taşıyacağız.”

İBB İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin hazırladığı, İstanbul’daki askeri alanlar haritası

İBB’DEN GÖKÇE: PROJELERİN BİRÇOK LÜKS KONUTLAR

İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Genel Sekreter Yardımcısı Buğra Gökçe, İstanbul’da son yıllarda imara açılan askeri alanlardaki projelerin kıymetli oranda lüks konut projeleri olduğunu savunuyor.

Gökçe, her şeyden evvel bunun öncelikle 1/100000 ölçekli İstanbul Vilayet Etraf Sistemi Planı’na karşıt olduğunu öne sürüyor.

2009 tarihli bu plan, kamuoyunda “İstanbul’un anayasası” olarak da biliniyor.

Gökçe, “bu planda, askeri alanların tasfiyesi halinde bu alanların öncelikle eksik olan toplumsal ve teknik altyapı (eğitim, sıhhat, kültürel tesis, hal, mezarlık, yeşil alan vb.) alanları olarak kullanılması gerektiğinin belirtildiğini” aktarıyor.

Ancak bunun hayata geçirilmediğini belirten Gökçe, ‘lüks konut projesi’ olarak tanım ettiği projelerden kimi örnekler veriyor:

“Çekmeköy İlçesi’ndeki 3. Kolordu Komutanlığı’na ilişkin Çekmeköy Kışlası’nın bulunduğu arazi yapılaşmaya açıldı. Ormanköy projesi ve Çınarköy projesi inşaatına başlandı.

“Beşiktaş’ta bulunan Jandarma Dikimevi yeri Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından 2018 yılında konut imarına açıldı, beş kat sonu getirildi. Bakanlık satışı sonrası kat sonu değiştirildi ve sekiz kata çıkartıldı. Artık burada lüks rezidans projesi var.

“Yine Beşiktaş’ta altı askeri lojman TOKİ’ye devredildi. Bu alan 13 Ocak 2021’de ‘rezerv yapı alanı’ olarak ilan edildi. 1 Şubat’ta bu sefer ticaret, turizm, konut alanı olarak plana işlendi. Buraya AVM, otel, rezidans yapılması mümkün hale getirildi.”

BBC Türkçe‘ye konuşan Gökçe, “askeri alanların nadide yerler olduğunu ve mümkün mertebe imara açılmaması gerektiğini” savunuyor:

“Dönüp bakarsanız askeri alanlar; askerlerin buraları yıllarca ağaçlandırmış olduğu için açık açık yeşil alan olarak kalmış, pasif de olsa elimizdeki çok nadide yerler. Bu alanlar mümkün mertebe imara açılmamalı. Açmak durumdaysak, çok zorundaysak dezavantajlı vatandaşlarımızın iskanı için kullanmalı, öteki hedefle kullanmamalı.”

Buğra bu alanların toplumsal konut gereksinimi için kullanımı konusunda ise şunları söylüyor:

“Birincisi dönüşüm, tabiatı gereği yerinde olmalı. İki, zarurî olarak yerinde yapılamıyor ise, bir kamu toprağı kullanılması gerekiyor ise ki o mümkündür, o vakit yalnızca ve yalnızca kamu yeri, meskeni başına geçmek üzere olan vatandaşın gereksinimine yönelik olarak kullanılmalı. Burada, birilerinin zenginleşme aracı olarak kullanabileceği konutlar olmamalıdır.”

Getty Images İstanbul’daki askeri alanlar büyük oranda yeşil, açık alanlar

MESLEK ODALARI NEDEN ELEŞTİRİYOR VE DAVA AÇIYOR?

Şehir Plancıları Odası ve Mimarlar Odası üzere birtakım meslek odaları da bu süreci hem eleştiriyor hem de davalarla karşısına çıkıyor.

BBC Türkçe’ye konuşan Mimarlar Odası İstanbul Şubesi Lideri Esin Köymen, askeri alanların imara açılmasını, “Bu askeri alanların yapılaşmaya açılması tıpkı vakitte bu alanların özelleştirilmesi manasına geliyor. Bu, en kritik durum” diyerek eleştiriyor.

Köymen, imara neden karşı olduklarını şu sözlerle anlatıyor:

“Birincisi, İstanbul’da nüfusun artışıyla ilgili uygulamaların yapılması son derece sakıncalı. İkincisi kamusal alanlara muhtaçlığımız var. İnsanların ortak hayat alanları, ortak mülkiyetlerini ortadan kaldırıyorsunuz. Üçüncüsü, askeri alanlar genelde daha yeşil alanlar ve İstanbul’un muhtaçlığı olan pak havanın sağlanabilmesi için hatta iklimini değiştirmemek için bu alanlara gereksinim var.”

Köymen’e nazaran bu açık alanlar, afetler ve bilhassa de beklenen Marmara sarsıntısı nedeniyle de büyük bir gereksinim.

Bu süreçte iki prosedürün kullanıldığını söylüyor Köymen:

“Ya TOKI· bu konutları kendi üretiyor ve satıyor ya da Emlak Konut GYO üzerinden çoklukla gelir paylaşımına dayalı ihaleler yapıyor.”

Köymen, bu alanların toplumsal konut gerekçesiyle imara açılmasını da yanlışsız bulmadıklarını belirtiyor:

“İstanbul’un 2009 yılındaki etraf sistemi planında bir nüfus projeksiyonu var ve çok net olarak söylenen de İstanbul’un nüfusunu artıracak davranışlardan uzak durulması gerektiği. İstanbul’un kendi öz kaynakları, yani içme suyundan alın da yeşil alanlarına kadar hiçbir şeyin mevcut nüfusa bile yetmediği yazıyor. Hasebiyle nüfusu arttıracak, nüfusun artmasını özendirecek rastgele bir planlama çalışmasına girmemek gerekiyor.

“Siz mevcut rastgele bir yerde bir yıkım yapıp orayı kamulaştırılıp bir yeşil alan yapmıyorsunuz. Daima bina yapma istikametinde bir durum var. Münasebetiyle İstanbul’da yeni konut imalinden çok; mevcut yapı stokunun, makus yapı stokunun yıkılarak ya da güçlendirilerek daha sağlıklı hale getirilmesi tarafında teşebbüslerde bulunmak gerekiyor.”

Getty Images Mehmet Özhaseki Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı misyonunu Murat Kurum’dan devraldı.

Mimarlar Odası bu projelere karşı ‘kamu faydasına aykırılık’ gerekçesiyle birçok dava açmış durumda.

Bu davaların kimileri devam ediyor.

Ancak Köymen, lehlerinde kararların çıktığı durumlarda da inşaatların sürdüğünü öne sürüyor:

“Meslek odaları olarak açtığımız bu davalarda dava süreci ne yazık ki çok yavaş ilerliyor. Mahkeme bir karar veriyor. O sırada inşaatlar yürüyor, mahkeme planı iptal ediyor. Binalar devam ettiği için tekrar yeni bir imar planı yapılıyor. Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı bu parçacıl planlar konusunda son derece becerikli. Artık ilçe ve büyükşehir belediyelerini baypas etmiş bir vaziyette. Ne yazık ki daima olarak bir plan tadilatı ya da plan değişikliği ofisi üzere çalışıyor.

“Mesela Maslak 1453’te altı sefer kazandığımız davada, imar planları süreçlerinde yürütmeyi durdurma kararları verilmediği için inşaatlar bir düzeye kadar geldi. Şu anda Baransel Kışlası’nda açtığımız dava devam ediyor ancak Toplu Konut Yönetimi inşaatlara başladı. Diyelim ki binalar bittikten sonra mahkeme karar verecek, ‘Kamu faydasına uygun değildir, planlama prensiplerine uygun değildir’ diyecek. Ancak oradaki binalara başlanmış ve hatta kimileri da bitmiş olacak. Bu türlü tuhaf bir durum da var.”

65. Hükümet’te Etraf ve Şehircilik Bakanlığı vazifesini yürüten Mehmet Özhaseki, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından 3 Haziran’da 67. Hükümet’te tıpkı misyona atandı.

Özhaseki’nin hem askeri alanların durumu hem de İstanbul’daki rezerv alanları konusunda atacağı adımlar merakla bekleniyor.

BBC Türkçe, bu haber kapsamında Etraf, Şehircilik ve İklim Bakanlığı yetkilileri ile bağlantıya geçti ve görüş talep etti lakin şimdi bu talebe olumlu cevap alamadı.

İstanbul’da kimi askeri alanlar neden ve nasıl imara açılıyor? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.