Dışişleri Bakanlığı kaynaklarından edinilen bilgiye göre, görüşmede, Rusya ve Ukrayna arasındaki savaşın sonlandırılması amacıyla yapılan çalışmalar ve bu çerçevede ABD ve Rusya Devlet Başkanları tarafından Alaska’da gerçekleştirilen toplantı ele alındı.

Bakan Fidan, Alaska’da başlayan sürecin Ukrayna’nın da katılımıyla kalıcı barışa ulaşmasını temenni ettiğini, Türkiye’nin üzerine düşen katkıyı vermeye hazır olduğunu belirtti.

Bakan Fidan, Lavrov ile Alaska Zirvesi’ni görüştü yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, şu ifadeleri kullandı:

“ABD Başkanı Sayın Trump ile Rusya Federasyonu Devlet Başkanı Sayın Putin arasında Alaska’da gerçekleştirilen görüşmeler Rusya-Ukrayna savaşının sonlandırılması arayışlarına yeni bir ivme kazandırmıştır. Alaska Zirvesi’ni memnuniyetle karşılıyor, bu yeni sürecin Ukrayna Devlet Başkanı Zelenski’nin de katılımıyla kalıcı barışın temelini atmasını diliyoruz. Türkiye barışın tesisi için her türlü katkıyı sağlamaya hazırdır.”

Erdoğan’dan Alaska Zirvesi sonrası açıklama: Türkiye, barış için katkıya hazır yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

AB Konseyi, ABD Başkanı Donald Trump ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasındaki görüşme sonrası Fransa, İtalya, Almanya, İngiltere, Finlandiya ve Polonya liderleri ile AB Konseyi Başkanı Antonio Costa ve AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen tarafından yapılan ortak açıklamayı paylaştı.

Açıklamada Trump’ın söz konusu liderler ile Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’i bu sabah erken saatlerde Putin ile Alaska’da yaptığı görüşmenin sonuçlarına dair bilgilendirdiği kaydedildi.

Avrupalı liderlerin Trump’ın Ukrayna’daki katliamı durdurma, Rusya’nın saldırganlığını sona erdirme, adil ve kalıcı barış sağlama çabalarını memnuniyetle karşıladığı bildirilen açıklamada, ABD Başkanı’nın “Anlaşma olana kadar anlaşma yok.” sözlerine atıfta bulunuldu.

Açıklamada Trump’ın da öngördüğü gibi, bir sonraki adımın Zelenskiy’nin de dahil edildiği görüşme olması gerektiğinin altı çizildi.

“Başkan Trump ve Başkan Zelenskiy ile Avrupa desteğiyle üçlü bir zirve için çalışmaya hazırız.” ifadesine yer verilen açıklamada Avrupa’nın tutumu şöyle özetlendi:

“Ukrayna’nın egemenliğini ve toprak bütünlüğünü etkili bir şekilde savunabilmesi için kesin güvenlik garantilerine sahip olması gerektiği konusunda netiz. Başkan Trump’ın ABD’nin güvenlik garantileri vermeye hazır olduğu yönündeki açıklamasını memnuniyetle karşılıyoruz. Gönüllüler Koalisyonu, aktif bir rol oynamaya hazırdır. Ukrayna Silahlı Kuvvetlerine veya üçüncü ülkelerle işbirliğine hiçbir sınırlama getirilmemelidir. Rusya, Ukrayna’nın AB ve NATO’ya katılımını veto edemez. Topraklarıyla ilgili kararları almak, Ukrayna’nın sorumluluğundadır. Uluslararası sınırlar zorla değiştirilmemelidir.”

Açıklamada Avrupa’nın Ukrayna’ya desteğinin ve Rusya’ya yönelik yaptırımların sürdürüleceği vurgulandı.

Trump ile Putin, dün Alaska’nın Anchorage kentinde 3 saat süren toplantı yapmış, ABD lideri önemli ilerlemeler kaydettiklerini ancak nihai anlaşmaya varamadıklarını duyurmuştu.

AB’den Alaska zirvesinin ardından “Hayati güvenlik çıkarlarımızı korumak esastır” mesajı

Öte yandan, AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve AB Konseyi Başkanı Antonio Costa, ABD Başkanı Donald Trump ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasında yapılan Alaska zirvesinin ardından ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformu üzerinden açıklamalar yaptı.

Von der Leyen, Trump’a Putin’le görüşmesinin sonuçlarına dair AB’yi bilgilendirdiği için teşekkür ederek, “AB, adil ve kalıcı bir barışa ulaşmak için Ukrayna ve ABD ile yakın bir şekilde çalışmaktadır. Ukrayna ve Avrupa’nın hayati güvenlik çıkarlarını koruyan güçlü güvenlik garantileri esastır.” mesajını paylaştı.

Costa da ABD’nin çabalarını memnuniyetle karşıladıklarını ifade ederek, Ukrayna ve ABD ile ortak çalışma kararlılığının altını çizdi. Trump ile Putin, dün Alaska’nın Anchorage kentinde 3 saat süren bir toplantı yapmıştı.

Trump, önemli ilerlemeler kaydettiklerini ancak nihai bir anlaşmaya varamadıklarını duyurmuştu.

AB yönetimi sık sık barışa dair görüşmelerde Ukrayna ve Avrupa’nın da masada yer alması gerektiğini vurguluyor.

Avrupalı liderlerden Alaska zirvesi sonrası Ukrayna açıklaması yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Tarafların ne istediğini bildiğini belirten Trump, “Ukrayna için bir anlaşma müzakere etmek bana düşmez ancak anlaşmayı müzakere etmek için gerekli ortamı hazırlayabilirim.” diye konuştu.

Trump, olası ikinci görüşmenin “daha kesin sonuçlar” doğurabileceğini aktararak, “Ancak bundan memnun değilim. Bu konuda çok zaman, enerji ve para harcamak istemiyorum. Bunu hemen sonuçlandırmak istiyorum.” ifadesini kullandı.

Trump’ın dünya barışının sağlanmasındaki rolü

Son 6 ayda yaklaşık 6 savaşı sona erdirdiğine işaret eden Trump, “Eğer bu seçimi kazanmamış ve şu anda bu işi yapmıyor olsaydım, dünya üçüncü bir dünya savaşının eşiğinde olabilirdi.” şeklinde konuştu.

Trump, bu anlaşmayı sağlaması halinde eski ABD Dışişleri Bakanı Hillary Clinton’un onu Nobel Barış Ödülü’ne aday göstereceğine ilişkin açıklamasına karşılık ise “Bu çok hoş. Onu yeniden sevmeye başlayabilirim.” dedi.

Lukaşenko ile görüşmesi

Trump, Belarus Cumhurbaşkanı Aleksandr Lukaşenko ile telefonda görüştüklerini de belirterek, 16 mahkumun serbest bırakılması konusunda Lukaşenko’ya teşekkürlerini ilettiğini aktardı.

Başkan Trump, Lukaşenko’nun yakında 1300 mahkumun daha serbest bırakılacağını düşündüğünü aktardı.

Lukaşenko’nun ABD-Rusya zirvesinden “ümitli” olduğunu dile getiren Trump, “O (Lukaşenko) Başkan Putin’in anlaşma yapmak isteyeceğini düşünüyor. O, bu korkunç katliamı durdurmak istiyor.” diye konuştu.

ABD Başkanı Trump ile Rusya Devlet Başkanı Putin, beraberindeki üst düzey heyetlerle Alaska’nın Anchorage kentinde bir araya geldi.

İki lider, uçaktan indikten sonra birbirlerini selamladı ve kırmızı halıda beraber yürüdü.

Ardından iki lider, havaalanından Trump’ın makam aracıyla toplantının yapılacağı salona gitti.

Rusya ile Ukrayna arasında olası ateşkesi ve ikili ilişkileri ele alan liderlerin “Barışın Peşinde” temasıyla yürütülen görüşmesi tamamlandı.

Görüşme, yaklaşık 3 saat sürdü.

Üçe üç” formatındaki görüşmede, Trump’a ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff eşlik ederken, Putin’in heyetinde ise Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ve Kremlin Dış Politika Danışmanı Yuriy Uşakov yer aldı.

Görüşmenin bitmesinin ardından, ABD ile Rus heyetleri arasında yapılması planlanan öğle yemeği iptal edildi.

Putin ülkesine dönmek üzere uçağa binerken, Trump da Washington’a gitmek için “Air Force One” uçağına geçti.

Trump ile Putin, “Barışın Peşinde” temalı “üçe üç” formatındaki görüşme sonrası Alaska’nın Anchorage kentindeki Elmendorf–Richardson Üssü’nde ortak basın toplantısında konuştu.

Trump, “Bu toplantı çok verimli geçti. Gerçekten büyük ilerleme kaydettik. Birçok konuda anlaşmaya vardık. Ancak birkaç önemli konuda henüz tam olarak anlaşamadık.” dedi.

ABD Başkanı Trump “Henüz tam olarak anlaşamadığımız birkaç önemli konu da var, ancak bazı ilerlemeler kaydettik. Anlaşma sağlanana kadar anlaşma olmamıştır.” ifadelerini kullandı.

Yaklaşık 3 saat süren zirvede Trump’a ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff; Putin’e ise Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ve Kremlin Dış Politika Danışmanı Yuriy Uşakov eşlik etti.

Bir sonraki görüşmeler Rusya’da olabilir

Putin ile görüşmesine ilişkin NATO üyesi ülkelerden “uygun olduğunu düşündüğü çeşitli kişileri” ve Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’i arayacağını belirten Trump, “Bugün gerçekten büyük ilerleme kaydettik. Başkan Putin ile her zaman harika bir ilişkim oldu. Birçok zorlu ve hatta iyi toplantılar yaptık.” diye konuştu.

Trump, “Rusya aldatmacası yüzünden” sürecin şimdiye kadar geciktiğini, bunun süreci yürütmede zorluk çıkardığını ve Putin’in de bu durumu anladığını vurguladı.

Birçok noktada Putin ile anlaşmaya vardıklarını yineleyen Trump, geriye “çok az mesele kaldığını” ve kalanların bazılarının “o kadar da önemli olmadığını” dile getirdi.

Trump, geriye kalan meselelerden birinin “muhtemelen en önemlisi olduğunu” ve ona “ulaşma şansının çok yüksek olduğunu” aktardı.

Gelecekte de Rusya ile verimli toplantılar yapmayı umduğunu kaydeden Trump, “Haftada binlerce insanın öldürülmesini önleyeceğiz ve Başkan Putin bunu benim kadar istiyor.” şeklinde konuştu.

Putin’e “Muhtemelen yakında görüşeceğiz.” diyen Trump, Rus liderin “Moskova’da mı?” sorusuna “bunun mümkün olduğu” yanıtını verdi.

Toplantıda konuşan Putin, zirveye ilişkin, “ABD Başkanı Trump ile görüşmemiz yapıcı, karşılıklı saygıya dayalı ve faydalı geçti.” diye konuştu.

Putin, Trump’a Alaska’ya davet etmesinden dolayı minnettar olduğunu dile getirerek, “Burada buluşmamız oldukça mantıklı. Ne de olsa ülkelerimiz okyanuslarla ayrılsa da aslında yakın komşular. Uçaktan çıktığımda Trump’a ‘İyi günler değerli komşum. Sizi sağlıklı ve hayatta görmek çok güzel’ dedim. Bizi bir tek Bering Boğazı ayırıyor.” şeklinde konuştu.

Alaska’nın, Rusya ve ABD’nin ortak tarihinin önemli parçasıyla bağlantılı olduğunun altını çizen Putin, burada İkinci Dünya Savaşı esnasında “Lend-Lease” sözleşmesi kapsamında savaş uçakları, uçak ve askeri teçhizatın sevkiyatı için hava yolu kurulduğunu anımsattı.

Putin, “Ülkelerimizin askeri yoldaşlık ve ittifak ruhuyla ortak düşmanları birlikte yenmesi, birbirlerine destek sağlamasıyla ilgili tarihi örnekleri unutmayacağız. Bu mirasın, en zor koşullarda bile karşılıklı yarar sağlayan eşit ilişkileri yeni bir aşamada yeniden kurmamıza ve inşa etmemize yardımcı olacağından eminim.” ifadelerini kullandı.

“Rusya ile ABD arasındaki ortaklık büyük bir potansiyele sahip”

Rusya-ABD ilişkilerine değinen Putin, 4 yıldan fazla süredir üst düzeyde görüşmelerin yapılmadığını ve bu sürenin uzun olduğunu belirterek, “Geçtiğimiz dönem ikili ilişkiler açısından oldukça zordu. İlişkilerimiz, Soğuk Savaş’tan bu yana en düşük seviyeye geriledi. Bu da ülkelerimiz ve dünya için iyi değil. Er ya da geç durumu düzeltmek ve kavgadan diyaloğa geçmek gerekiyordu. Bu bağlamda iki devlet başkanının yüz yüze görüşmesine gerçekten ihtiyaç vardı.” dedi.

Trump ile doğrudan “çok iyi” etkileşim kurduklarını ve birkaç kez telefonda görüştüklerini dile getiren Putin, Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff’un Rusya’yı birkaç kez ziyaret ettiğini, iki ülkenin dışişleri bakanları ve yardımcıları arasında sürekli temas halinde olduklarını kaydetti.

Putin, “ABD’de yeni yönetimin iktidara gelmesiyle ikili ticaret hacmi artmaya başladı. Bu sembolik bir artış. Ancak yine de ikili ticaret hacmi yüzde 20 arttı. Ortak çalışmalar için pek çok ilgi çekici alanımız var. Rusya ile ABD arasında ticaret ve yatırım alanındaki ortaklığın büyük bir potansiyele sahip olduğu aşikar. İki ülkenin ticaret, enerji, dijital ve yüksek teknoloji ve uzay gibi alanlarda birbirlerine sunabileceği çok şey var.” diye konuştu.

ABD ile Arktika konusunda da çalışmalar yapabileceklerini dile getiren Putin, Rusya’nın uzak doğusu ve ABD’nin batı kıyısı dahil bölgeler arasında etkileşimin yeniden kurulmasının önemini vurguladı. Putin, “Ülkelerimizin yeni sayfa açması ve işbirliğine dönmesi önemli. Bunu yapmamız lazım.” şeklinde konuştu.

“Ukrayna’nın güvenliğinin sağlanması gerekiyor”

Putin, Trump ile yaptığı görüşmenin içeriğine dair bilgi vererek, “Ukrayna etrafındaki durum zirvenin temel konularından biriydi. ABD yönetimi ve Trump’ın Ukrayna krizinin çözümüne yönelik girişimlerde bulunduğunu, krizin özünü ve köklerini anlamak istediğini görüyoruz.” ifadelerini kullandı.

Vladimir Putin, şöyle devam etti:

“Ukrayna’da yaşananlar güvenliğimize temel tehditlerle bağlantılı. Bundan ziyade Ukrayna halkını kardeş olarak gördük ve görüyoruz. Köklerimiz bir. Tüm olanlar bizim içi trajedi ve acı. Bu nedenle ülkemiz buna son vermekten yana. Bununla birlikte Ukrayna meselesinin sağlam ve uzun vadeli çözümü için krizin temel nedenlerinin ortadan kaldırılması, Rusya’nın tüm meşru endişelerinin dikkate alınması, Avrupa ve dünyada güvenlik alanında adil bir dengenin sağlanması gerekiyor.”

Trump’ın Ukrayna’nın güvenliğiyle ilgili konuları dile getirdiğine işaret eden Putin, “Trump’ın bugün söylediklerine katılıyorum. Ukrayna’nın güvenliğinin sağlanması gerekiyor. Elbette, bu konuda çalışmaya hazırız. Trump ile vardığımız anlayışın hedefe ulaşmamıza ve Ukrayna’da barışın sağlanmasına yol açacağını umuyorum.” dedi.

Putin, “Ukrayna ve Avrupa ülkelerinin tüm bunları yapıcı bir şekilde kabul edeceklerini, provokasyon veya perde arkası entrikalarla ortaya çıkan ilerlemeyi engellemeye çalışmayacaklarını umduğunu” söyledi.

“Her iki tarafın da sonuç odaklı olması önemli”

Trump’a ortak çalışmalarından dolayı teşekkür eden Putin, şunları kaydetti:

“Her iki tarafın da sonuç odaklı olması önemli. ABD Başkanı’nın ne yapmak istediğini bildiğini, ülkesinin refahını içtenlikle önemsediğini, aynı zamanda da Rusya’nın ulusal çıkarlarını anladığını görüyoruz. Bugün sağladığımız anlaşmaların, hem Ukrayna meselesinin çözümü için temel hem de Rusya ile ABD arasında iş odaklı pragmatik ilişkilerin yeniden kurulmasının başlangıcı olacağını umuyorum. Bu yolda ilerleyerek Ukrayna’daki çatışmalara bir an önce son verebileceğimize inanıyorum.”

Alaska’daki Sovyet mezarlarını ziyaret etti

Kremlin’den yapılan açıklamaya göre, Putin, ABD Başkanı Donald Trump ile görüşmesinin hemen ardından Anchorage şehri yakınlarındaki Fort Richardson Anıt Mezarlığı’na gitti.

İkinci Dünya Savaşı’nda ABD’nin müttefik devletlere savaş malzemesi sağlama (Lend-Lease) anlaşması kapsamında ekipman taşırken hayatını kaybeden Sovyet pilot ve denizcilerin mezarlarına çiçek bırakan Putin, Alaska’daki Ortodoks din yetkilisi ile de ayaküstü görüştü.

Rus lider Putin, daha ülkesine dönmek için uçağına geçti.

ABD’nin Alaska eyaletindeki tarihi Trump-Putin zirvesi 3 saat sürdü yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Türk-Rus’un haberinde Alaska’nın 1867’de Rusya İmparatorluğu tarafından 7,2 milyon dolar karşılığında ABD’ye satıldığı hatırlatılıyor. Satışın perde arkasında, Kırım Savaşı sonrası ekonomik sıkıntılar yaşayan Rusya’nın uzak, savunulması güç ve İngiliz tehdidine açık bu toprakları elden çıkarma isteği vardı.

ABD ise bu anlaşmayı, dönemin Dışişleri Bakanı William H. Seward’ın öncülüğünde yaptı. O dönem Amerikan basını bu satın almaya “Seward’ın Aptallığı” diyerek alay etse de, altı ay süren Senato onay sürecinin ardından imzalanan anlaşma ile Alaska resmen ABD topraklarına katıldı.

Satış sürecinde imzalanan anlaşma, St. Petersburg’da başlayan müzakerelerle şekillendi ve 30 Mart 1867’de Washington’da resmileşti. Ödeme, altın olarak yapılmak üzere kararlaştırıldı ve 18 Ekim 1867’de Sitka’da Rus bayrağı indirilip yerine Amerikan bayrağı çekildi. Rusya açısından bu satış, İngiltere ile olası çatışmalarda toprak kaybetmeden gelir elde etmenin bir yolu olarak görülüyordu. ABD ise Alaska’yı hem balıkçılık ve kürk ticareti hem de olası maden kaynakları açısından değerli bir yatırım olarak değerlendirdi.

Bugün Alaska, ABD’nin Arktik bölgedeki askeri ve ekonomik stratejisinin merkezinde yer alıyor. Buz kırıcı gemiler, radar sistemleri ve hava üsleriyle donatılmış bölge, hem enerji kaynaklarına erişim hem de yeni deniz yollarının kontrolü açısından kritik öneme sahip. Arktik’teki rekabet sadece ABD ve Rusya’yı değil, Çin gibi yükselen güçleri de ilgilendiriyor. Alaska, aynı zamanda iki ülke arasındaki en yakın kara noktası olmasıyla da özel bir jeopolitik değer taşıyor.

Zirve öncesinde Rusya’da bazı milliyetçi çevrelerin, Alaska’nın “geri alınması” yönünde sembolik çağrılar yaptıkları da hatırlanıyor. Moskova resmî olarak böyle bir talep ortaya koymasa da, zirvenin burada yapılması Rus kamuoyunda farklı yorumlara yol açıyor. Trump’ın Alaska tercihi, Ukrayna konusunda toprak değişimi ve ateşkes seçeneklerinin masada olacağı bir görüşme için diplomatik açıdan dikkat çekici bulunuyor.

15 Ağustos’taki görüşmede liderlerin Ukrayna krizinde olası barış planlarını, toprak takası önerilerini ve uzun vadeli güvenlik düzenlemelerini ele alması bekleniyor. Bu buluşma, Alaska’nın tarihî geçmişi, Arktik rekabeti ve iki ülkenin gelecekteki ilişkileri açısından sembolik olduğu kadar stratejik anlamlar da taşıyor.

Alaska zirvesi: Putin 158 yıl önce satılan topraklara gidecek yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.