“Yurt dışı borçlanmalar amaç dışı kullanıldı”

Yurt dışı borçlanma kapsamında 19 finansal kuruluştan ilgili proje için açılan mevduat hesaplarına 69 milyar 516 milyon 54 bin lira geldiği ve soruşturmaya konu finansmanlardan gelen paraların büyük bir kısmının amacı dışında kullanıldığı belirtildi.

Yurt dışı krediyle finanse edilen projeler arasında yer alan Çekmeköy-Sancaktepe-Sultanbeyli Metro Hattı araç alımı projelerinde hazine garantisi olmaksızın sağlanacak finansman için bakanlıkça uygunluk verildiği, İBB ile “Deutsche Bank AG-Londra Şubesi” arasında 18 Ekim 2019’da 110 milyon euro tutarında sözleşme imzalandığı anlatıldı.

Sözleşme kapsamındaki 110 milyon euronun ilgili hesaba geldiği, akabinde Kentsel Katı Atık Yakımı Projesi kapsamındaki 30 milyon 323 bin 476 euronun da aynı hesaba geldiği iddianamede yer aldı.

“51 milyon 900 bin euro ile 6 bin 200 dolar yabancı kuruluşlara aktarıldı”

İddianamede, gelen paranın yaklaşık 51 milyon 900 bin eurosu ile 6 bin 200 dolarının Credit Agricole CIB, Fransız Kalkınma Ajansı gibi yurt dışı yerleşik finansal kuruluşlarına aktarıldığının tespit edildiği belirtildi.

Kalan paradan 387 milyon liranın vergi, SGK, elektrik, icra ve benzeri ödemeler için, 3 milyon liranın yurt içindeki banka şubelerine, 9 milyon 300 bin lira ve 2 milyon 500 bin euronun ise İBB ve ortaklıklarına gönderildiği iddianamede kaydedildi.

İddianamede, İBB ve İSKİ tarafından 2019-2025 yıllarında kullanılan yurt dışı finansmanların yaklaşık yüzde 10-15’nin doğrudan finansman sözleşmelerinde yer alan ve finansmanın amacı olan yüklenici şirketlere ödendiği, kalan kısmının ise farklı kurum ve kişi hesaplarına aktarıldığı da yer aldı.

“Dış borçla dış borçlar ödendi”

Öte yandan finansmanların yaklaşık yüzde 20’sinin tekrardan yurt dışı finans kuruluşlarına ödendiği ve bu nedenle de borç borçla kapatılarak kamunun zarara uğratıldığına da iddianamede yer verildi.

İncelenen yurt dışı finansmanlarının, amacına aykırı olarak kullanılması ve bunların doğrudan Ekrem İmamoğlu tarafından kurulan suç örgütüne bağlı veya yakın şirketlere aktarıldığı ya da önce İBB’ye bağlı iştiraklere oradan da usulsüz ihaleler yoluyla dolaylı olarak bu şirketlere aktarıldığı anlatılan iddianamede, bu sebeple kullanılan yurt dışı finansmanından amaçlanan faydanın sağlanamadığı dile ifade edildi.

Kullanılan yurt dışı finansmanlarının yaklaşık yüzde 50’sin İBB ve ortakları ile projeyle ilgisi olmayan kurum ve kişi hesaplarına aktarıldığı belirtildi.

İddianamede İBB ve İSKİ tarafından kullanılan yurt dışı finansmanlarının, İmamoğlu’nun kurduğu suç örgütünün parasal kaynaklarından biri olarak kullanıldığı da vurgulandı.

“İstanbul House ile örgüt üyeleri ödüllendirildi”

Paris’te düzenlenen 2024 yaz olimpiyatlarında İBB ve İstanbul Spor AŞ tarafından açılan ve tanıtım ofisi gibi gösterilen İstanbul House’a Ekrem İmamoğlu’nun bir çok örgüt üyesini ödüllendirmek için götürdüğü kaydedilen iddianamede, o dönemde buraya yapılan harcamaların miktarının yüksekliğiyle ilgili olarak kamuoyundan gelen tepkiler üzerine inceleme gerçekleştirildiği anlatıldı.

İddianamede, soruşturma sürecinde yapılan açık kaynak araştırmaları kapsamında İBB ve İSKİ tarafından kullanılan tahvil ve kredileri kapsayan yurt dışı finansmanlarının, kullanım amacı olan metro, arıtma tesisi gibi alt yapı çalışmaları için değil, örgütün amaçları doğrultusunda kullanıldığı aktarıldı.

KÜLTÜR AŞ İDDİASI

İddianamede dikkat çeken bir detay da Kültür AŞ ile ilgili. İhalede, İBB Kültürel Etkinlikler Şube Müdürlüğünce, İstanbul genelinde yapılacak muhtelif kültürel ve sanatsal etkinlikler, kültür ve sanat organizasyonları, bu etkinlik ve organizasyonların tanıtım ve duyuru hizmetleri ile muhtelif baskılı materyallerin temini hizmet alımı işinde, 10 Ocak 2024’e 468 kalemden oluşan bir ihale yapıldığı anlatıldı.

Firmalardan 6’sının doküman indirmesine rağmen sadece Kültür AŞ’nin teklif verdiği aktarılan iddianamede, İBB Kültürel Etkinlikler Şube Müdürlüğü ile Kültür AŞ arasında 934 milyon 447 bin 750 lira artı KDV bedelle sözleşme imzalandığı aktarıldı.

Bu kapsamda, “ihaleye fesat karıştırma” ve “kamu kurum ve kuruluşlarını dolandırma” suçlarının işlendiği aktarılan iddianamede, ana ihalenin ardından işlerin 18 kısma bölünerek toplam 346 milyon 126 bin 875 lira tutarındaki kısmının alt yüklenicilere verildiği tespit edildiği belirtildi.

Hazırlanan iddianamede, söz konusu ihalede kamu zararının 225 milyon 33 bin 125 lira olduğu aktarıldı.

İddianamede, bilirkişiler tarafından hazırlanan raporda ihale sürecinde usulsüzlükler yapıldığı ifade edildi.

Raporda, hizmet alımı adı altında bazı mal alımlarının da gerçekleştirildiği, mal, hizmet ve yapım işlerinin bir arada ihale edilmesinin mevzuata aykırı olduğu, ayrıca 468 kalemden oluşan ihalenin kısmi teklife kapalı tutulmasının rekabeti engellediği belirtildiği de iddianamede yer aldı.

İddianamede, farklı hizmet gruplarının ve doğal bağlantısı bulunmayan 51 kalem işin tek bir ihale kapsamında birleştirildiği, bu durumun da teknik yeterliliği olan firmaların katılımını zorlaştırdığı kaydedildi.

Konuya ilişkin tanık ve şüphelilerin de ifadelerine yer verilen iddianamede, beyanlarda, İBB tarafından yapılan ana ihaleler ile alt ihalelerin hangi şirketler üzerinde kalacağının başından itibaren belli olduğu belirtildi.

Beyanlarda ortak şekilde ihalelerin önceden ayarlanarak adrese teslim şekilde gerçekleştiğinin ifade edildiği kaydedilen iddianamede, çok sayıda kişinin aynı yönde ifade vermesinin tesadüf olarak değerlendirilemeyeceği vurgulandı.

“Fatoş Ayık’ın laptop’u üzerinde inceleme”

Hazırlanan iddianamede, Medya AŞ’de görevli olan şüpheli Fatoş Ayık’ın kullandığı laptop üzerinde yapılan incelemede, “Signal” isimli uygulama üzerinden birtakım konuşmaların yapıldığının da tespit edildiği belirtilerek, şunlar kaydedildi:

​​​​​​​”Bu konuşmalar, İmamoğlu suç örgütü yöneticisi şüpheli Murat Ongun, örgüt üyesi olan şüpheliler Emrah Bağdatlı, Elif Güven, Fatoş Ayık, Nazlı Dalar, Can Akın Çağlar, Hakan Karaköse ve Kağan Sürmegöz tarafından İBB ve iştirakleri tarafından düzenlenen ihaleler ve iş alımlarının usulsüzce organize edildiğini, tüm süreci şüpheli Ekrem İmamoğlu’nun talimatıyla şüpheli Murat Ongun eliyle başta şüpheli Emrah Bağdatlı olmak üzere adı yer alan diğer şüpheliler tarafından hileli bir şekilde düzenlendiğini, bu suretle İmamoğlu suç örgütüne maddi kaynak sağlanma şeklini gözler önüne sermektedir.”

İddianamede, ihalelerde görev alan İBB ve iştirak şirketlerin çalışanları olan bazı şüpheliler hakkında soruşturma işlemlerinin devam ettiği ve bu şüphelilere iddianamede yer verilmediği kaydedildi.

Aynı işin 2021 yılındaki ihalesinde 53 milyonluk kamu zararı

İddianamede, aynı iş kapsamında 31 Aralık 2021 tarihinde 446 kalemden oluşan ihale yapıldığı, dokümanının 5 firma tarafından indirilmesine rağmen ihaleye sadece Kültür AŞ tarafından teklif verildiği ve İBB Kültürel Etkinlikler Şube Müdürlüğü ile Kültür AŞ arasında, 217 milyon 907 bin 400 lira artı KDV bedelle sözleşme imzalandığı da yer aldı.

İhalenin Kültür AŞ tarafından alındıktan sonra 9 kısma bölünerek 74 milyon 416 bin 200 lira tutarındaki işlerin alt yüklenicilere davet usulü ile yaptırılmasına karar verildiği belirtilen iddianamede, bu kapsamda 9 ayrı alt ihale yapıldığının anlaşıldığı, ihale kapsamında hizmet alımı adı altında yapılan bazı alımların mal alımı olduğunun anlaşıldığı aktarıldı.

“REKLAM İHALELERİYLE SİSTEME FON SAĞLANDI”

İddianamede, “ihaleye fesat karıştırma” ile “kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık” suçlarını içeren 61’inci eylemde, kamu zararının 490 milyon 996 bin 653 lira artı KDV olduğu belirtildi.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) mülkiyeti, yönetimi ve tasarrufu altında bulunan alanlarda mevcut ve tesis edilecek olan 2 bin raket tipi ile 400 megalight tipi reklam uygulamasının 10 yıl süreyle işletmeye verilmesi işi kapsamında yapılan ihalenin ilanında ve şartnamesinde, işin niteliği ile miktarının tam olarak belirtilmediği kaydedilen iddianamede, bu hususun açıkça belirtilmesi halinde ihaleye katılım sağlayacak firmalar nezdinde bir artış olmasının kuvvetle muhtemel olduğu ancak açıkça belirtilmemesi nedeniyle suça konu ana ihaleye daha fazla isteklinin girmesinin kasıtlı olarak engellendiği ifade edildi.

İddianamede, ana ihaleye daha fazla isteklinin teklif vermesi engellenerek, ana ihalenin Kültür AŞ üzerinde kalmasının hedeflendiği, suça konu ihaleye sadece İBB’nin iştirak şirketi olan Kültür AŞ tarafından teklif verildiği belirtilerek, şu tespitlere yer verildi:

“Gerek Kültür AŞ ile iş yapan gerek Kültür AŞ’de görevli olmaları hasebiyle burada çalışan tanık ve şüphelilerin beyanları incelendiğinde ise suça konu ana ihalenin şartnamesine konan ve pratikte faydası olmamasına rağmen katılımı sınırlayan hükümlerin, ihale ilan başlığının detay içermeden yayınlanmasının, aslında şüpheli Ekrem İmamoğlu elebaşılığında kurulan suç örgütünün plan ve organizasyonu dahilinde oluşturulan bir kurgunun ürünüdür. Ulaşılmak istenilen amaç, ihalenin Kültür AŞ nezdinde kalması sağlanarak, akabinde yönetmelik gereği Kültür AŞ’ye tanınan serbestiden faydalanıp, davet usulü ile istenilen firmaların ihaleye davet edilmeleriyle muvazaalı yan tekliflerde almak suretiyle alt kiralama ihalelerinin suç örgütüne müzahir firmaların uhdesinde bırakılmasıdır. Görüldüğü üzere, elde edilecek gelirlerin bu firmalar tarafından suç örgütü içerisinde kurulan ‘sistem’ isimli yapıya aktarılarak, örgütün planları doğrultusunda amacına ulaşılabilmesini sağlamak hedef olarak belirlenmiştir.”

Ana ihalenin suç örgütü tarafından organize edilerek Kültür AŞ nezdinde bırakıldıktan sonra üç kışıma ayrıldığı belirtilen iddianamede, bu alt kiralama ihalelerini kazanan Panoffect Medya AŞ, BVA Reklam ve Danışmanlık AŞ ile Urbanmedia Reklam ve İletişim Hizmetleri Anonim Şirketi isimli her üç şirket yetkililerinin buradan elde ettiğ​​​​​​​i haksız kazançları örgüt içerisinde kurulan “sistem” isimli yapıya aktardıkları ifade edildi.

İddianamede, ana ihalenin ve ona bağlı olarak yapılan üç alt kiralama ihalelerinin, Ekrem İmamoğlu elebaşılığında kurulan suç örgütünün plan ve organizasyonu dahilinde yapıldığı, ihalelerin aslında hileli bir şekilde organize edilerek, örgütün maddi açıdan desteklenmesi için kullanılan bir araç olduğu ve buradan elde edilen gelirlerin bir kısmının İmamoğlu ile yöneticilerine nakit ve elden teslim edildiği, şüphelilerin bu hileli hareketleri ile kamu zararına sebep olduklarının tespit edildiği kaydedildi.

“Ongun, bu organizasyonu suç örgütünün üyeleri üzerindeki hiyerarşik ilişkisini kullanarak yerine getirdi”

İddianamedeki 63’üncü eylemde, kamunun “ihaleye fesat karıştırma” ile “kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık” suçlarından 61 milyon 466 bin 618 lira kamu zararına uğratıldığı ifade edildi.

İBB tarafından yapılan ana ihalelerin ve daha sonrasında bu ihaleye bağlı olarak 4734 Sayılı Yasanın ilgili maddesi kapsamında davet usulüyle yapılan alt kiralama ihalelerin daha en başından suç örgütü elebaşı Ekrem İmamoğlu’nun talimatı ve suç örgülünün yöneticisi konumunda bulunan şüpheli Murat Ongun’un yönlendirmesiyle organize edildiği kaydedilen iddianamede, Ongun’un bu organizasyonu suç örgütünün üyeleri üzerindeki hiyerarşik ilişkisini kullanarak yerine getirdiği belirtildi.

İddianamede, daha ana ihale yapılmadan önce dahi bu ihaleyi BVA Reklam ve Danışmanlık isimli firmanın alacağının belirli olduğu kaydedildi.

ATM’lerin yan yüzeylerine verilen reklamlarla ilgili ihalenin yer aldığı 64’üncü eylemde, kamunun 1 milyon 740 bin lira zarara uğratıldığı belirtilen iddianamede, Kültür AŞ tarafından Reklam İstanbul Medya ve Reklamcılık Anonim Şirketi, Ponte Dijital Reklam Danışmanlık ve Teknoloji Hizmetleri Ticaret Ltd. Şti ile İstanbul Dijital Medya Ticaret Anonim Şirketi’nden muhammen bedelin belirlenmesi için teklif aldığı ve teklifi belirlediği, mal ve hizmet alımı için firma havuzunda belirlediği çok sayıda firma olmasına rağmen yapılan alt kiralama ihalesine de yine bu üç firmayı davet ettiği aktarıldı.

İddianamede, MASAK raporu doğrultusunda, “Fiiliyatta İmamoğlu suç örgütü yöneticisi olan Ongun’un, resmiyette ise şüpheli Mustafa Nihat Sütlaş’ın şirketi olan Reklam İstanbul isimli firmanın gelir tablosunda yer verilen veriler incelendiğinde, 2022 yılında nispeten satışları artan şirketin karlılık oranı ortalama düzeylerde kalmasına rağmen 2024 yılında şirketin satışında ve karlılığında yüksek seviyede artış gerçekleşmiştir. Bu tespit, iş bu eylemde yer alan şüpheli ve tanık ifadelerini desteklemekte olup, Sütlaş’ın, İmamoğlu’nun ve Ongun’un talimatıyla iştirak şirketlerden aldığı usulsüz iş ve ihaleler neticesi elde edilen haksız gelir vasıtasıyla şirketinin olağanüstü bir şekilde kar ettiğini göstermektedir.” tespitlerine yer verildi.

İddianamedeki 65’inci eylemde, M6 ve M7 metro hatlarında çalışan araçlarla T5 tramvay hattında çalışan araçların içerisinde yer alan toplam 1332 ekrana dijital bilgi platform kurulması ve 3 yıl işletilmesiyle ilgili ihalede kamunun 2 milyon 850 bin lira zarara uğratıldığı belirtildi.

M4, M7 ve M8 metro hatları ve F4 füniküler hattında çalışan araçlar içerisinde yer alan ekranlara dijital bilgi platformu kurulmasıyla ilgili 66’ncı eylemde kamunun 2 milyon 582 bin 681 lira zarara uğratıldığı ifade edilen iddianamede, söz konusu ihalenin Medya AŞ uhdesinde kaldığı ve ihaleye teklif veren tek firmanın da Medya AŞ olduğu bildirildi.

İddianamede, söz konusu ihalelerde görev alan İBB çalışanları hakkında soruşturmanın devam ettiği, bu aşamada sorumluluğu sabit görülen şüphelilere iddianamede yer verildiği kaydedildi.

“CAPACITY AVM’DEN 5 MİLYON DOLAR İSTENDİ İDDİASI”

İddianamede, örgüt üyelerinin Capacity AVM sahiplerinden 5 milyon dolar rüşvet istediği, müştekilerin rüşveti kabul etmemesi üzerine alış veriş merkezine yaklaşık 5 milyon dolara denk gelen 197 milyon lira idari para cezası kesildiği belirtildi.

Capacity AVM ortakları tarafından Bakırköy Belediyesine otopark işletme ruhsatı için başvurunun olduğu aktarılan iddianamede, 30 Mart 2024 yerel seçimlerinden sonra AVM ortaklarından müştekiler Selahattin Özgül, Seyfi Beyaz, Alaattin Kameroğlu ve İlker Keleş’in birlikte yeni seçilen belediye başkanına hayırlı olsun ziyaretinde bulundukları anlatıldı.

İddianamede, “Bu görüşmede, AVM ile ilgili başvuruların konusu açılınca örgüt lideri şüpheli Ekrem İmamoğlu tarafından Bakırköy Belediyesinde ‘sistem’e suç geliri aktarmak için rüşvet almak üzere görevlendirildiği anlaşılan örgüt üyesi şüpheli Ali Rıza Akyüz’ün müştekilere ’17 senede burayı amorti ettiniz, esnafın da canına okudunuz. Bakırköy’e borcunuz var, otoparkı birlikte işletelim.’ şeklinde talepte bulunduğu ve görüşmenin bu şekilde sona erdiği anlaşılmıştır.” denildi.

Devam eden süreçte görüşmelerin, tanık olan alışveriş̧ merkezinin avukatı Mehmet İplikçioğlu, İsmail Serdar İplikçioğlu ve mimar Sefer Kocabaş tarafından yürütüldüğü belirtilen iddianamede, bu görüşmelerde şüpheli Ali Rıza Akyüz tarafından nakit 3 milyon Amerikan doları karşılığı otopark ile ilgili işletme ruhsatı probleminin çözülebileceğinin söylendiği kaydedildi.

İddianamede, tanıkların bu 3 milyon dolar rüşvet talebini alışveriş̧ merkezi sahibi olan müştekilere ilettiği, müştekilerin ise bunu kabul etmediğinin anlaşıldığı bildirildi.

Talep edilen rüşvet bireysel değil, örgütsel bir amaç doğrultusunda istendi

Müştekilerin kendilerine iletilen rüşvet talebini AVM’nin imara aykırılığı olmadığını belirterek reddetmesinden bir süre sonra, tanık Sefer Kocabaş’ın, şüpheli Ali Rıza Akyüz tarafından görüşmeye davet edildiği aktarılan iddianamede, şu ifadelere yer verildi:

“Şüpheliler Ali Rıza Akyüz ile Ertan Yıldız ve tanıklar Sefer Kocabaş ve Mehmet İplikçioğlu’nun olduğu görüşmede, örgüt yöneticisi Ertan Yıldız konuya dahil olarak Ali Rıza Akyüz ile birlikte müştekilerin artık 5 milyon dolar vermesi gerektiğini iletmiştir. Müştekiler vekili olan tanık Mehmet İplikçioğlu’nun bunu reddetmesi üzerine Ali Rıza Akyüz artık kendileri ile görüşmeyeceklerini belirterek toplantıyı sonlandırmıştır. Bu görüşmeden bir müddet sonra şüpheli Ali Rıza Akyüz, Sefer Kocabaş’ı arayarak, İplikçioğlu’nun bir diğer şüpheli Süleyman Atik ile görüşmesi gerektiği iletilmiştir. Tanıklar, Maslak’ta bir dairede şüpheli Süleyman Atik iki görüşme yapmışlardır.”

İddianamede, şüpheli Süleyman Atik’in ilk görüşmede 5 milyon dolar istendiğini ve kendisinin bu gibi konuları çözme konusunda özel olarak yetkilendirildiğini, aracı olup kendi adına bir şey istemediğini, bu gibi görüşmeleri kendisinin yaptığını belirttiği kaydedilerek, “İkinci görüşmede ise şüpheli Süleyman Atik’in bu defa 5 milyon doların taksitle ödenebileceğini, bu paranın da onlar tarafından otopark yapımında kullanılacağını söylemesi üzerine, nakit rüşvet talebinin Mehmet İplikçioğlu tarafından reddedilmesi üzerine şüpheli Süleyman Atik’in ‘Bina için deprem konusunda rapor alınacağını, idari para cezası uygulanacağını, deprem riski var diye AVM’ye kimsenin gelmeyeceği.’ seklinde tehditlerde bulunduğu anlaşılmıştır.” ifadelerine yer verildi.

Müşteki Mustafa Keleş tarafından sunulan ses kaydı incelendiğinde, bu görüşmelerden sonra şüpheli Süleyman Atik’in örgütün elebaşı Ekrem İmamoğlu adına 5 milyon dolar nakit rüşvet talep ettiği anlatılan iddianamede, talep edilen rüşvetin bireysel değil, örgütsel bir amaç doğrultusunda istendiğinin değerlendirildiği ifade edildi.

İddianamede, şunlar kaydedildi:

“Ses kayıtlarından da görüleceği üzere örgüt lideri Ekrem İmamoğlu’nun adı ile müştekilerden defaten 5 milyon dolar rüşvet talep edilmiştir. Müştekilerin önce şüpheli Ali Rıza Akyüz tarafından talep edilen 3 milyon dolar ve sonrasında Ali Rıza Akyüz ve Ertan Yıldız’ın doğrudan ve şüpheli Süleyman Atik aracılığı ile talep ettikleri rüşveti kabul etmemeleri üzerine, örgütün kamu gücünü kötüye kullanmışlardır. Müştekiler üzerinde baskı yapmak amacıyla Bakırköy Belediye Meclisi Kararı ile dönemin kuru ile hesaplandığında yaklaşık 5 milyon dolara denk gelen 197 milyon lira idari para cezası kesildiği ve kamu gücünü kullanarak müştekilerden para tahsil etme çabasına girildiği anlaşılmaktadır.”

“Kreş yapma” adı altında rüşvet iddiası

İddianamede, örgütün bir başka eylemine de yer verildi.

Şüpheli Serkan Aydın’ın çöp ayrıştırma tesisini devir almak istediği anlatılan iddianamede, bu kapsamda “Kömürcüoda Düzenli Depolama Alanında Geri Kazanım Tesisi ve Açık Kompost Tesisinin Kurularak İşletilmesi İşi Sözleşmesi’nin, Vega Hereko Enerji Üretim Şirketine devri için girişimlerde bulunulduğu anlatıldı.

İddianamede, 1 Haziran 2020’de “kreş̧ yaptırma” söylemi ile şüpheli Aykut Erdoğdu’nun şüpheli Serkan Aydın’dan 1 milyon 250 bin dolar aldığı, bu rüşveti suç örgütünün iştiraklerden sorumlu yöneticisi Ertan Yıldız ve örgütün para tahsilatlarını gerçekleştiren örgüt yöneticisi Fatih Keleş’e 2 Haziran 2020’de teslim ettiği ve 3 Haziran 2020’de ise “Kömürcüoda Düzenli Depolama Alanında Geri Kazanım Tesisi ve Açık Kompost Tesisinin Kurularak İşletilmesi İşi Ek Sözleşmesi’nin imzalandığı belirtildi.

Şüpheli Serkan Aydın’ın kreş̧ için para verdiği ikrarının, üzerine atılı rüşvet suçunu masumlaştırmaya yönelik bir beyan olduğu değerlendirilen iddianamede, örgütün rüşvet parasını temini akabinde anılan devir sözleşmesinin imzalandığı kaydedildi.

ŞİŞLİ VE BEYLİKDÜZÜ BELEDİYE BAŞKANLARI İÇİNN İSTENEN CEZALAR

İddianamede, tutuklanmasının ardından Şişli Belediye Başkanlığı görevinden uzaklaştırılan Resul Emrah Şahan ve Beylikdüzü Belediye Başkanlığı görevinden uzaklaştırılan tutuklu şüpheli Mehmet Murat Çalık hakkında istenen cezalar da belli oldu.

“İmamoğlu çıkar amaçlı suç örgütü” iddianamesindeki yöneticilere 1542 yıla kadar hapis istemi
İddianamede, Emrah Resul Şahan hakkında 5 kez “rüşvet alma” 2 kez “irtikap”, “kişisel verilerin hukuka aykırı kaydedilmesi”, “kişisel verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme” ve “suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olma” suçlarından toplamda 35 yıldan 91 yıla kadar hapis cezası talep edildi.

Şahan’ın “Nişantaşı Koru” isimli projenin inşaat ruhsatı karşılığında firma yetkililerinden ilçede bir noktaya park yapmalarını istediği, firmanın Şubat 2025’te parkı yapmak için ön protokol imzaladıktan 10 gün sonra ruhsat aldığı belirtilen iddianamede, İstanbul Büyükşehir Belediyesine İBB) bağlı İPA’nın başında olduğu dönemde Şahan’ın İBB Hanem uygulamasına usulsüz şekilde vatandaşların işlenmiş verilerinin girmesine aracılık ettiği kaydedildi.

İddianamede, 2024’te Şahan’ın Şişli’de konut inşaatı ruhsatı talep eden firmadan belediyenin yaklaşık 2 milyon dolara yakın ışıklandırma borcunun ödenmesi durumunda ruhsat vereceğini ifade ettiği, mağdur inşaat firması sahibi ile ruhsat karşılığı belediyenin ışıklandırma borcunu karşılanması konusunda anlaşıldığı anlatıldı.

İddianamede, şüpheli Resul Emrah Şahan’ın, iskan izni için inşaat firması yetkililerinden 4 milyon dolar istediği, firma sahiplerinin örgüt üyesi Süleyman Atik’e 4 milyon doları verdiği aktarıldı.

İmar konusunda talebi bulunan büyük firmalarla şüpheli Adem Altıntaş’ı görüştürerek rüşvet istedi
Şüpheliler Hüseyin Bozkurt ve Mehmet Fatih Bozkurt’un yetkilisi olduğu firmanın Şişli’de kiraladıkları binayı hastane yapmak istedikleri, bu konuda uygunluk belgesi almak için Şişli Belediyesine başvurulduğu, 4 milyon dolar bağış ve 4 milyon dolar elden nakit vermeleri karşılığında ruhsatı aldıkları belirtilen iddianamede, nakit 4 milyon doların şüpheli Adem Altıntaş’a Mayıs 2024’te ofisinde verildiği anlatıldı.

İddianamede, 2022’de Şişli Belediyesinde imardan yetkili belediye başkan yardımcılığı yapan şüpheli Şahan’ın imar konusunda talebi bulunan büyük firmalarla şüpheli Adem Altıntaş’ı görüştürerek rüşvet talep edildiği vurgulanarak, “Örgüt lideri şüpheli Ekrem İmamoğlu’nun emir ve talimatları ile hareket eden Resul Emrah Şahan’ı, 2019 yılından itibaren Şişli’de imar konusunda yetkilendirdiği, maksadının imar konusunda büyük firma ve iş insanlarından gelecek taleplerde örgüte maddi çıkar ve gayrimenkul değerinin yüksek olduğu bölgede imar konularında hakimiyet sağlamak olduğu anlaşılmıştır” değerlendirmesi yapıldı.

Çalık için 88 yıla kadar hapis talebi

Şüpheli Mehmet Murat Çalık’ın ise 7 kez “rüşvet alma” ve “suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olma” suçlarından toplamda 30 yıldan 88 yıla kadar hapisle cezalandırılması istendi.

İddianamede, 2014-2019 yılları arasında dönemin Beylikdüzü Belediye Başkan Yardımcısı olan Çalık’ın bölgede gerçekleştirilen büyük çaplı inşaat projelerine ilişkin inşaat sahiplerinden iskan ya da ruhsat karşılığında rüşvet talep ettiği belirtildi.

İBB iddianamesinden: Yurt dışı borçlanmalar amaç dışı kullanıldı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Kanun, geliri, vergi güvenliğini, vergiye gönüllü uyumu ve kayıt dışı ekonomiyle mücadeleyi artırmayı hedefliyor. Bu çerçevede vergi dairesinin bilgisi dışında mükellefiyet tesis ettirmeksizin kayıt dışı faaliyette bulunmak suretiyle vergi ziyanına sebebiyet verilmesi durumunda kesilecek vergi ziyaı cezası yüzde 50 artırımlı uygulanacak.

Vergi Usul Kanunu’na bağlı usulsüzlük cezalarına ait cetvelde değişiklik yapılmasıyla da kayıt dışılıkla mücadelenin güçlendirilmesi öngörülüyor. Yasada bazı özel usulsüzlük cezalarının artırılması ve tekrarında artırılmış ceza uygulanması kapsamında düzenlemeler yer alıyor. Başkalarına ait banka hesaplarının, ödeme kaydedici cihazların ve POS cihazlarının kullanılması durumunda uygulanacak cezalar kanunla belirleniyor.

Gelir İdaresi Başkanlığı’nın (GİB) normal mesai saati haricinde ve daire dışında fiilen çalışan personeline, bu şekilde çalıştıkları her bir saat için 160 gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarda fazla çalışma ücreti ödenecek. Aylık 50 saati geçemeyecek şekilde ödeme yapılacak personel sayısı GİB taşra teşkilatı kadro ve pozisyonlarında bulunan toplam memur ve sözleşmeli personel sayısının yüzde 20’sini geçemeyecek. GİB taşra teşkilatı kadro ve pozisyonlarında bulunan 4 bin personelin tamamının bu ödemeyi alması durumunda düzenlemenin bütçeye toplam etkisinin yıllık 348,6 milyon lira olması öngörülüyor.

Ticari olmayan gezi, eğlence, spor gibi faaliyetlerde kullanılan deniz taşıma araçlarına limanlarda verilen kiralama, bakım gibi hizmetlere KDV istisnası uygulanmaması ve mevcut istisnanın kısmi istisnaya dönüştürülmesi halinde yıllık toplam 5,4 milyar lira etki oluşturması bekleniyor.

Serbest bölgelerde faaliyet gösteren kurumların yurt içine yaptıkları satışlardan elde edilen kazançlara tanınan gelir ve kurumlar vergisi istisnası kaldırılacak, sadece bu bölgelerde imal edilen ürünlerin yurt dışına satışından elde edilen kazançlar gelir veya kurumlar vergisinden müstesna tutulacak. İstisnanın ihracatla sınırlandırılması durumunda 2025 yılı için 2,5 milyar lira gelir etkisi tahmin ediliyor.

En düşük emekli aylığı 12 bin 500 lira

Kısa vadeli sigorta kolları prim oranı yüzde 2,25 olarak belirleniyor. Tüm sigortalıların prime esas kazanç alt sınırı üzerinden bildirildiği varsayıldığında prim gelirlerinin bir yılda yaklaşık 10,9 milyar lira artması; böylece SGK’nin gelirlerinde yaklaşık yüzde 12,5 artış öngörülüyor.

En düşük emekli aylığının 12 bin 500 lira olmasına yönelik hükümden 3,7 milyon kişi etkilenecek. Bu durumun, 2024 yılı için 33,2 milyar lira maliyet oluşturması değerlendiriliyor.

8 Eylül 1999 öncesinde sigortalı sayılanlardan, ilk defa yaşlılık veya emekli aylığı bağlananların, aynı iş yerinde sosyal güvenlik destek primine tabi çalışmaya devam etmeleri halinde işverenlere sağlanan 5 puanlık sosyal güvenlik destek priminin Hazine tarafından ödenmesine ilişkin uygulama sonlandırılıyor. Bu indirimin 2024 yılı ağustos ayı/dönemi itibarıyla kaldırılmasıyla kamu giderlerinin yıllık 13,7 milyar lira azalması bekleniyor.

Türkiye’de kurulmuş olmaları şartıyla kurumlar vergisinden istisna tutulanlardan taşınmazlara yatırım yapan fon ve ortaklıkların, ticari mal niteliğinde olanlar dahil sahip oldukları taşınmazlardan elde ettikleri kazançların yüzde 50’sinin belirlenen süre zarfında kar payı olarak dağıtılması gerekecek. Ortaklara dağıtılan kar paylarından alınacak gelir ve kurumlar vergisinin etkisinin 7,2 milyar lira olacağı tahmin ediliyor.

557 milyon lira kurumlar vergisi etkisi

Yap-İşlet-Devret (YİD) modeli ile Kamu-Özel İşbirliği (KÖİ) projeleri kapsamında elde edilen kazançlardan alınan kurumlar vergisi oranı yüzde 25’ten yüzde 30’a çıkarılacak. Böylece 557 milyon lira kurumlar vergisi etkisi oluşacağı değerlendiriliyor.

Yurt içi asgari kurumlar vergisi uygulamasına yönelik düzenlemeden 62 bin kurumlar vergisi mükellefinin etkilenmesi ve ilave yıllık 70 milyar lira gelir elde edilmesi öngörülüyor.

Çok uluslu şirketlere yönelik küresel asgari kurumlar vergisi uygulamasına yönelik düzenlemelerden 40 milyar lira gelir bekleniyor.

Yurt dışına çıkış yapan vatandaşlardan çıkış başına alınacak harç 500 liraya yükseltilecek ve her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanacak. Bu uygulamanın yıllık gelir etkisinin 4,3 milyar lira olacağı tahmin ediliyor.

Vergi düzenlemesinde amaç kayıt dışı ile mücadele yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Cumhuriyet gazetesi, Yapıcıoğlu’nun karma eğitime ait “Karma eğitimin bulunduğu okullarda gençlerin biribirini taciz edebileceği, eğitim sisteminin çocukları buna teşvik ettiği ve müfredatın değişmesi gerektiği” görüşlerini dün manşetten gündeme getirmişti.

Yapıcıoğlu, evvelki gün Mardin Kızıltepe’de düzenlediği basın toplantısında “anadilde eğitim” de istedi. Ulusal Eğitim Temel Yasası ve anayasa mucibince eğitim lisanının Türkçe dışında öteki bir lisanın öğretilmesine imkân vermediğini belirten Yapıcıoğlu, kelam konusu anayasal anlayışın yanlışsız olmadığını vurgulayarak “Bir memlekette farklı lisanları konuşan beşerler birlikte yaşıyorsa anadilinin onun tarafından öğrenilmesinin önündeki anayasal pürüzler kaldırılmalı” dedi. “Anayasayı düzenlerken bu konular da konuşulacaktır” diyen Yapıcıoğlu, “Herkesin kendisine nazaran talepleri, kırmızı çizgileri olabilir. Ancak bu kırmızı çizgiler masanın üzerinde olursa siyasi partiler bir ortaya gelip yeni anayasayı tartışamıyor. Herkesin kırmızı çizgileri cebinde olsun. Kimse tek başına anayasayı kaleme alıp ‘Bu benim metnim, gelin buna dayanak verin’ demesin” tabirlerini kullandı.

HUKUKÇU ERKAN: HÜDA PAR ŞERİ EĞİTİMİ HEDEFLİYOR

HÜDA PAR başkanının açıklamalarını Cumhuriyet’e pahalandıran hukukçu Doğan Erkan, Yapıcıoğlu’nun karma eğitimle ilgili açıklamalarının da dikkate alındığında “HÜDA PAR’ın Arapça, Kürtçe ve Türkçe şeri eğitimi hedeflediğini” belirtti. “Anayasa değişikliklerle budansa da kırmızı çizgisi cumhuriyettir” diyen Erkan, “Bu kelamlarıyla anayasanın değiştirilemez unsurlarının değişmesini savunmuş oluyorlar. Dinci bir rejim savundukları siyasal programlarından ve beyanlarından anlaşılıyor” diye konuştu. Erkan, HÜDA PAR’ın “laiklik aksisi aksiyonların odağı haline gelmekten dolayı” kapatılması gerektiğini belirterek “Karşımızda siyasi parti formuna girmiş anayasa zıddı, yasa dışı bir örgüt var” dedi.

Karma eğitimi amaç alan HÜDA PAR başkanı ‘anayasal mani kaldırılsın’ dedi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

DW Türkçe’de yer alan habere nazaran, Erdoğan, İstanbul ve Ankara büyükşehir belediyeleri başta olmak üzere adayların ve stratejinin belirlenmesi için lokal seçim çalışmalarının başlatılması talimatını verdi. “Cumhur İttifakı” idaresinde olmayan belediyelere dair değerlendirmeler yapan Erdoğan’ın bu vilayetlerin “Cumhur İttifakı” idaresinde olan vilayetlere nazaran daha geri planda kaldığını savundu. Erdoğan ayrıyeten, kelam konusu vilayetlere yönelik, hakikat adayların belirlenmesi ismine tüm süreçlerin işletilmesi için çalışmalara başlatılması talimatını da verdi.

MKYK toplantısında AKP 4. Harika Kongresi’nin 7 Ekim tarihinde yapılması kararı da alındı. Kongrede parti idaresinde de geniş çerçevede değişiklik yapılması ve partideki bu yeni idarenin AKP’yi lokal seçimlere hazırlaması öngörülüyor. Kongreye dair hazırlıkları görüşmek üzere “Strateji ekibi” de Perşembe günü bir toplantı yapacak.

GÖRÜŞMENİN ANA ÇERÇEVESİ LOKAL SEÇİMLER

MKYK toplantısının sonraki günü Cumhurbaşkanı Erdoğan, Bahçeli’yi Ankara’daki meskeninde ziyaret ederek bir saatlik bir görüşme gerçekleştirdi. AKP kurmaylarından edinilen bilgiye nazaran görüşmenin ana çerçevesini de lokal seçimlere dair çalışmalar oluşturdu.

İYİ Parti Genel Lideri Meral Akşener, geçen hafta sonu Kocatepe’de AKP, CHP, MHP dahil tüm partilere, seçimlere “ayrı farklı girelim” daveti yapmıştı. Pazartesi günü buna yazılı bir açıklama ile cevap veren Devlet Bahçeli, Akşener’in davetinin “akıl tutulması” olduğunu söz ederek, “Ayrı başka seçime girme davetinin bizim nazarımızda ciddiye alınacak bir tarafı yoktur. Seçime başka girmek isteyenlerin elinden tutan, önüne geçen de yoktur” demişti.

Erdoğan-Bahçeli tepesinde Akşener’in bu daveti da gündeme geldi. Bahçeli’nin akabinde önümüzdeki günlerde Erdoğan’ın da seçimlere, “Cumhur İttifakı” birlikteliği ile gidileceğine dair vurgu yapan bir açıklama yapması bekleniyor. İki önderin görüşmesinde 7 Ekim’deki kongrenin akabinde AKP ve MHP’li kurmayların başkanların görevlendirmesi ile bir ortaya gelerek, 30 büyükşehir ve 51 vilayet belediyesi ile ilçelere dair aday belirleme çalışmalarının da başlatılması planlanıyor. Bu hususta AKP ve MHP’nin yanı sıra Cumhur İttifakı ortakları; Tekrar Refah Partisi, Büyük Birlik Partisi ile ittifaka dışarıdan dayanak veren DSP ve HÜDAPAR ile de görüşmelerin yapılması bekleniyor.

İTTİFAK YAPILACAK İLLER

AKP’de kendi belediye liderlerinin performanslarının değerlendirildiği çalışmalar da başladı. Birebir halde MHP’de de eldeki belediye liderlerine dair kıymetlendirme adımları atılıyor.

AKP’de 2019 lokal seçimlerinde ortak aday gösterilen yerlerde neden kaybedildiğine dair tahliller de yapıldı. Bu tahliller MHP ile de paylaşılacak ve aday belirleme süreçlerinde bu datalardan de faydalanılarak, hangi vilayette nasıl bir iş birliği yapılacağı netleştirilecek. Adayların Kasım ayı prestijiyle açıklanmaya başlanması ve Ocak ayı içinde de büyükşehir adaylarının açıklanarak seçim çalışmalarının resmen başlatılması hedefleniyor.

2019 Lokal Seçimleri’nde 30 büyükşehirden Adana, Mersin ve Manisa’da MHP; öbür 27 vilayette de AKP aday göstermişti. AKP ve MHP toplamda 51 vilayette iş birliği yaparak seçime girmişti. Büyükşehirlerde MHP adaylarının desteklendiği yerlerden yalnızca Manisa kazanılırken Adana ve Mersin ise kaybedilmişti. AKP içerisinde, Adana’da “MHP yerine AKP adayı gösterilseydi seçimlerin kaybedilmeyeceğine” dair görüş uzun müddet tartışıldı. 2024 seçimlerinde Adana’da AKP’nin mi yoksa MHP’nin mi aday çıkaracağı konusu da tekrar yapılacak görüşmelerde netleştirilecek. Lakin şu anda AKP’deki görüş Manisa dışındaki büyükşehirlerin MHP’ye bırakılmaması istikametinde.

İSTANBUL VE ANKARA

Tüm bu lokal seçime dair çalışmalarda Cumhur İttifakı’nın birincil amacı ise İstanbul ve Ankara’yı alabilmek. İki büyükşehirde de AKP adayını desteklemesine kesin gözüyle bakılan MHP’nin bir isim önermeyeceği lakin Erdoğan’ın isimlere dair Bahçeli’den fikir alacağı belirtiliyor. Ankara için Mansur Yavaş’ın karşısına ülkücü geçmişi olan bir ismin aday yapılması da konuşulanlar ortasında.

AKP kurmayları, muhalefetin “dağınık” ve “karmaşık” manzarası içerisinde olduğunu belirtirken çalışmalara erken başlamanın seçmene bir itimat vereceğini de düşünüyor. Bu nedenle sistematik çalışma yapılmasının kıymetine vurgu yapan kurmaylar, yeni yıl ile birlikte iktisatta olumlu bir tablonun da ortaya çıkacağını ve bu durumun seçimlere de tesir edeceğini savunuyor.

AKP ve MHP’den ‘yerel seçim’ stratejisi: Ana amaç İstanbul ve Ankara yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Soğuk Savaş periyodundan bu yana dünya, nükleer savaş tehlikesine en yakın durumdadır. Bu türlü topyekün bir nükleer savaşta hiçbir ülkenin savunması yok.

Türkiye, Rusya’nın birinci maksatlarından biridir. İncirlik’teki nükleer füzeleri havalanmadan vurabilmek ister. Ayrıyeten, ABD yahut Rusya İstanbul ve Çanakkale boğazlarını işlemez hale getirmek ister. Boğazlar 1. Dünya Savaşı’nın bahtını belirledi. Tekrar birebiri olacaktır.

Atom bombasının yapılış sürecini anlatan Oppenheimer, beyaz perdenin yolunu unutanların dahi yıllar sonra sinemaya gitmesini sağladı ve dünya ile birlikte Türkiye’nin de gündemine oturdu. Herkesin konuştuğu, yazıp çizdiği sinemanın tesiriyle biz de 1 Eylül Dünya Barış Günü’nden çabucak evvel atomun gücünün özgür bırakılmasıyla başlayan değişimi, bilimsel ihtilallerin insanlık üzerindeki tesirini ve bilim insanlarının rolünü Prof Dr Bekir Karaoğlu ile konuştuk.

• Filmi nasıl buldunuz?

Yönetmenin gayretini takdir ettim. Bahis atom bombasının yapılışı ve Oppenheimer üzere çok taraflı ve karmaşık bir kişiliği anlatmak olunca, bunun 3 saate sığdırılması çok zordur. Direktör elinden geleni yapmış. Ancak, doğrusal bir anlatım yerine sık sık geriye dönüşler kullandığı için seyircinin tam anlayabilmesini zorlaştırmış.

‘OPPENHEIMER PİŞMANLIK DUYMADI’

Beğenmedim, zira birtakım tarihî gerçekleri çarpıtıyor. Birkaçını sayayım. Sinemada Oppenheimer’ın bombanın Japonya’ya atılmasından sonra Los Alamos’taki kutlama sırasında ve Lider Truman’la görüşmesinde pişmanlık duyduğu gösteriliyor. Bu yanlışsız değil, Oppenheimer asla pişmanlık duymadı. 1960’ta Japonya’yı ziyaret ettiğinde gazeteciler sordu: “Hiroşima ve Nagazaki’yi ziyaret edecek misiniz?” Karşılığı: “Gezi planımızda orası yok”.

‘YALAN PROPAGANDA’

• Siz Massachusetts Teknoloji Enstitüsü’nde (MIT) Nükleer Fizik alanında doktora yaptınız. Atom bombasının yapıldığı Manhattan Projesi’nde yer alan bilim insanlarından dersler aldınız. O devirli ilgili neler anlattılar?

Los Alamos’ta nükleer bomba üretiminde çalışan üç hocam oldu: Bunlardan Weissskopf üstelik Los Alamos’un birinci belediye başkanlığını yaptı. Philip Morrison bomba atıldıktan sonra tahribatı ölçmek üzere Japonya’ya giden birinci takımdaydı. Başkası Harry Kendall. Bunların üçü de verdikleri konferanslarda yeri geldikçe Almanya’nın nükleer bomba yaptığı konusunda ikna edildiklerini, lakin bunun hakikat olmadığını anlayınca pişmanlık duyduklarını lisana getirmişlerdi.

‘HOLLYWOOD SEBEPSİZ SİNEMA YAPMAZ’

• Tam da Rusya’nın nükleer silah kullanımını gündeme getirdiği bir ortamda bu türlü bir sinemanın yapılmasını nasıl değerlendiriyorsunuz?

Bence Ukrayna savaşının sinemanın üretimiyle bir alakası yok. Sebep daha derinde. Oppenheimer üzere pişmanlık duymamış bir adamı 70 sene sonra rehabilite etme uğraşı neden? Hollywood hiçbir sineması sebepsiz yapmaz. Batı medeniyeti ve kültürünü yüceltme ve dünyaya örnek gösterme eforunu misyon edinmiştir, bunu periyodik olarak tekrar eder. Mesela sinemada bombanın Japonya’daki feci imajları yok. Neden? Zira onları gösterseydi, seyircilerin aklına Batı medeniyetinin dünyanın her yerine savaş ve yıkım götürdüğü, pek de o denli özenilecek bir medeniyet olmadığı fikri gelebilirdi.

‘DÜNYAYI BAŞLARINA YIKARIM’ DÜŞÜNCESİ

• Atom bombasının yapılmasının daha büyük savaşların çıkmasına pürüz olduğu savı sizce hakikat mu?

Kısmen hakikat ancak eksik. Yanlışsız, zira artık 1. ve 2. Dünya Savaşları çapında global çatışmalar olmuyor, onun yerine vekalet savaşları var. Kore, Vietnam, Afganistan, İran-Irak, Pakistan-Hindistan vs. ve son olarak Rusya-Ukrayna savaşları… Ülkeler artık gerilerindeki nükleer güce güvenerek daha fütursuzca konvansiyonel savaş açabiliyorlar, “Bana bir şey olursa, Dünya’yı başlarına yıkarım,” diye düşünüyorlar.

• Nükleer silahların memleketler arası krizlerin çözülme biçimleri üzerinde ne üzere tesiri oldu?

Bence pek bir tesiri olmadı. Aklıma yalnızca Küba krizi geliyor. 1962’de Rusya Orta Amerika’daki Küba’ya nükleer başlıklı füzeler yerleştirmek istediğinde ABD ‘Yoldaki füze yüklü Rus gemileri falanca çizgiyi geçtiğinde vuracağım’ diye ültimatom vermişti. Ben o vakit ortaokuldaydım ve dünya bir hafta nefesini tuttu. Sonunda Rus gemileri yarı yoldan döndü ve karşılığında Türkiye’nin Karadeniz kıyılarındaki ABD füze rampaları kaldırıldı. Bugün dünyada üç emperyalist güç var: ABD, Rusya ve Çin. Bunların dünya hayrına ortak bir hedef etrafında birleşme imkanı yok. Tahminen uzaydan bir tehdit gelirse bu mümkün olur. Bu yüzden bu dehşet istikrarı devam edecek.

‘AKILDAN UZAK DENGE’

• Dünyadaki nükleer silah istikrarı için yorumunuz ne olur?

Akıl ve hakkaniyetten uzak bir istikrar var. Nükleer silahlara evvelden sahip olan 5 ülke ki bunlar birebir vakitte BM Güvenlik kurulu daimi üyeleri ABD, Rusya, Çin, İngiltere ve Fransa. Bu beş ülke 1970’te bir ortaya gelip Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması (NPT) diye bir şey imzaladılar. Yani “Bizim sahip olmamız çok olağan lakin bundan sonra sahip olmak isteyenlerle uğraş edeceğiz” dediler. Daha sonra öteki kimi ülkeler “korsan” bir biçimde nükleer bombaya sahip oldular: Hindistan, Pakistan, Kuzey Kore, İsrail. Son ülkeye ABD. kendi eliyle art kapıdan verdi. Bu türlü bir nizamın kalıcı ve inançlı olması mümkün mü? Buna gülerler. Her ülke beka sorununu çözebileceği bir pozisyona gelmek ister. Gerçekten İran, kelamda nükleer güç için giriştiği projede, ürettiği saflaştırılmış uranyum ölçüsünü bomba yapacak düzeye getirmek üzeredir.

• Nükleer silahlanma yarışının global güvenlik için potansiyel tehditleri ve nükleer silahsızlanma mutabakatlarının bu tehditleri azaltmadaki rolleri nedir?

Şu anda Soğuk Savaş devrinden bu yana dünya, nükleer savaş tehlikesine en yakın durumdadır. Bilim adamlarının internette görülebilen bir Kıyamet Duvar Saati var. Bu yıl 90 saniye kaldığını gösteriyor. Ukrayna savaşı sırasında Rusya, müttefiki Beyaz Rusya’ya taktik nükleer silahlar yerleştireceğini beyan etti. Ayrıyeten, ABD ve Rusya ortasında periyodik olarak uzatılan Stratejik Silahları Azaltma Antlaşması (START) sayesinde bu iki ülkenin nükleer başlık sayıları 20 binlerden 4-5 bine indirilebilmişti. Ancak, 2026’da sona erecek olan antlaşmanın uzatılacağına dair hiçbir çalışma yok, 2015’ten beri de pandemi yüzünden “yerinde teftiş” kuralı çalışmıyor. Bu aksiliklere ilaveten, yeni bir tehlike olarak siber hücum ihtimali ortaya çıktı. Özet olarak, bu türlü topyekün bir nükleer savaşta hiçbir ülkenin savunması yok.

• ‘Dünya, nükleer savaş tehlikesine en yakın durumdadır’ diyorsunuz. Nükleer Kış teorisine de bakarak, bir nükleer savaşta olabilecek en makûs senaryo nedir?

Şimdiye kadar nükleer savaş olmadı. Ayrıyeten, ülkeler nükleer savaş planlarını yayınlamazlar. Bu yüzden kesin bilgi olmadan yapılan müthiş iddialar var. Bilhassa büyük kentlerin, yalnızca elektrik kesintisi sonucu yaşayacakları kaos, onları felç etmeye yetecektir.

Nükleer kış senaryosuna nazaran bomba infilakları ve çıkan yangınlar sonucu atmosfere yayılan toz ve is sonucunda güneş ışınları dünyaya ulaşamayacak ve yerkürenin soğumasına yol açacaktır. 20 yıl evvel tanınan olan bu görüş, ek deliller olmadığı için, günümüzde yalnızca bir teori olarak kalmıştır.

‘SAVAŞIN MUKADDERATINI BOĞAZLAR BELİRLER’

• Türkiye’nin bir NATO ülkesi olarak muhtemel bir nükleer savaşta yaşayacağı potansiyel riskler ne olur?

Türkiye, Rusya’nın birinci maksatlarından biridir. İncirlik üssündeki nükleer füzeleri havalanmadan vurabilmek ister. Ayrıyeten, ABD yahut Rusya büyük su yollarını (İstanbul ve Çanakkale boğazları) işlemez hale getirmek ister. Biliyorsunuz boğazlar 1. Dünya Savaşı’nın bahtını belirledi. Yeniden birebiri olacaktır.

• Peki Türkiye’nin nükleer teknoloji alanındaki stratejisi ne olmalı?

Türkiye nükleer güç yatırımlarına devam etmeli. Tıp ve ziraattaki teknikleri takip edip uygulamalı. Ayrıyeten, İncirlik üssündeki 90 kadar nükleer başlığı bir yolunu bulup defetmeli. Bir vakitler biz nükleer güç derken televizyonlarda uzunluk gösteren kelamda çevreci nükleer aykırıları artık piyasada yoklar. Bu çakma çevreciler Akkuyu santrali yerine, gidip İncirlik üssünde uzunluk göstersinler.

• Nükleer gücün barışçıl kullanımı ile nükleer silahların varlığı ortasında nasıl bir istikrar kurulmalı?

Barışçıl kullanım yüzde 100, silahlı kullanım yüzde 0. İnsanoğlunun bu kainatta varoluşunun bir manası olacaksa istikrar bu türlü olmalı. Kendi dünyalarını yaşanmaz hale getirip kendi eliyle yok olan bir medeniyet düşünülebilir mi?

• Nükleer teknolojinin siviller için olumlu tesirleri neler ve bu olumlu tesirler, potansiyel tehlikeleri gölgede bırakabilir mi?

İnsanlık faydasına o kadar hoş nükleer teknolojiler var ki bombadan bunları anlatmaya vakit kalmıyor. Burada yalnızca başlıklarını vereyim: Nükleer güç santrallerinde karbon salınmadan elektrik üretimi. Nükleer tıp: Kanser, kalp ve genetik hastalıkların teşhis ve tedavisi, aşı üretimi. Ziraat ve besin güvenliği: Hayvan hastalıkları teşhis ve tedavisi, hayvan ve tahılda böcek tehdidini tedbire. İçme suyu kaynaklarını muhafaza ve temizleme, yeraltı sularını keşfetme. Etraf ve okyanusların korunması. Geçen gün enteresan bir uygulamaya rastladım. Afrika’da sadece boynuzu için kaçak avlanıp kuşağı tükenmekte olan gergedanları korumak için şöyle bir yol bulmuşlar: Gergedanların boynuzuna eser ölçüde radyoaktif izotop enjekte ediyorlarmış. Sonra da hudut kapılarına koydukları detektörlerle bunları Asya ve Amerika’ya kaçıranları yakalıyorlarmış.

• Bilimsel ihtilallerin insanlığa ziyan vermesinin önüne nasıl geçilir?

Geçilemez. Zira yeterlilik ve kötülük bilimsel keşfin özünde değil, kullananın başındadır. Bilim doğayı keşfetme uğraşıdır ve insanoğlu var hayli bu gayret olacaktır. Bilim adamı yaptığı keşiflerin nerede kullanılacağını düşünmez. Oppenheimer da böyleydi. Onun gözünde fisyon tepkisi ile çalışan bir bomba yapabilmek bilimsel açıdan şahane bir sorundu. Hepsi bu. Tarihçiler General Groves’un bu yüzden onu seçtiğinde hemfikirler. Bomba yapmayı en çok isteyen kişi Oppenheimer idi.

‘İNSANOĞLU YOK ETME GÜCÜNÜ AŞTI’

• İnsanoğlunun yok etme gücünün hududu var mıdır, bilimde ahlaki eşik nedir?

İnsanoğlu şimdiden kendini yok etme gücünü aştı aslında. Mesela Rusların Çar bombası 57 milyon ton dinamite muadil. Bu sayı, 2. Dünya Savaşı’nda kullanılmış olan toplam mühimmatın 10 katı. Maalesef bilimde etik bir davranış standardı koymak mümkün değil.

Bunun esas iki sebebi var: Birincisi, bilim artık laboratuvarda bilim adamının başında ampül yanarak olmuyor. Devletler yahut dev endüstriyel şirketler gerekli finans takviyesiyle bir grup oluşturuyor ve istedikleri teknolojiyi geliştirebiliyorlar. Yani, etik dertleri olmayan, askeri yahut kâr emelli bir gayret. Bilim adamının etik telaşları olması kimsenin umurunda değil.

İkincisi, bilim adamlığını seçen insanların yalnızca araştırmacı yeteneğine bakılıyor. Hasbelkader okuduğum o büyük üniversitelerde evliya derecesinde bilge hocaların yanı sıra, Nobel mükafatı alabilmek için her türlü hinliği yapacak tıynette hocalar gördüm. Bu sisteme bir de etik kriter koyduğunuzda çalışmıyor.

• Oppenheimer’ın atom bombasının imalinden sonra “Şimdi ben mevt oldum, dünyaların yok edicisi” kelamlarını fizik ve etik açıdan nasıl yorumlarsınız?

Bu kelam Hindu kutsal kitaplarından Bagavat Gita’da geçiyormuş, Oppenheimer Sanskritçe öğrenmiş ve bu kitapları okuyabiliyormuş. Sinemada iki yerde geçiyor. (Birincisi bir seks sahnesi ve bu yüzden Hindistan’da protestolarla sinemanın yasaklanması istenmiş. Reklama bak! 60lı yıllardaki bir röportajında bu kelam sorulduğunda Oppenheimer şöyle açıklıyor: “Los Alamos çölünde birinci bomba testini yaptığımızda, orada bulunanların bir kısmı güldü, bir kısmı ağladı, çığlıklar attı. Hepimiz dünyanın bir daha eskisine dönemeyeceğini anlamıştık. Benim aklıma Bagavat Gita’daki o satırlar geldi. İlah Vişnu sultanı görevini yapmaya ikna etmek için çok kollu haline bürünüyor ve bu kelamları söylüyor.” Bence “Galiba bir halt ettik, boyumuzdan büyük işe giriştik,” demek istemiştir.

PORTRE

1948’de İstanbul’da doğdu. Mons Üniversitesi (Belçika) lisans ve Boğaziçi Üniversitesi yüksek lisans programından sonra Massachusetts Teknoloji Enstitüsü’nde (MIT) Nükleer Fizik alanında doktora yaptı. Yurtdışında Umman’da çalıştı. İTÜ, Yıldız Teknik Üniversitesi ve birçok vakıf üniversitesinde öğretim üyeliği yaptı. Fizik lisans eğitimi için yazdığı ve çeviri ettiği 10 kitabın yanı sıra, ‘Yüz kez ölen adam: Bilim tarihinden insan manzaraları’ kitabıyla Oppenheimer ile birlikte sinemada kısaca görünen öbür bilim adamlarının hayatlarını anlattı.

‘Nükleer savaşa çok yakınız’ diyen Prof. Dr. Karaoğlu: Birinci amaç İncirlik olur yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Burada, 2024’te gerçekleştirilmesi planlanan mahallî seçimlere ait dikkat çeken bildiriler veren Erdoğan, yeniden muhalefeti amaç aldı.

“MUHALEFETİN İÇLER ACISI DURUMUNU GÖRDÜK”

Erdoğan, “Muhalefetin içler acısı durumunu yaşadıklarımız gösterdi. Ölmüş atı kamçılamanın kimseye yararı olmaz. Bunların kendi koltuklarını korumak, siyasi ikballerini kurtarmak dışında gündemleri yoktur” tabirlerini kullandı.

Yerel seçimleri işaret eden Erdoğan, “14 Mayıs ve 28 Mayıs seçimleri ile Türkiye istikrar sürsün diye bu bahisteki tutumunu net bir halde ortaya koydu. Artık önümüzde 31 Mart 2024 Mahalli Yönetimler Seçimi var. Bitlis’in tıpkı 2019’daki üzere geleceğine sahip çıkacağına ben yürekten inanıyorum” dedi.

Erdoğan’ın açıklamalarından öne çıkanlar şu biçimde:

* Bugün toplam meblağı 12.5 milyar lirayı tutan kamu ve özel bölümü yatırımlarını resmen hizmete alıyoruz. Bitlis özel kesim yatırımları ile de kendinden kelam ettirmeye başladı. Özel bölümün kentimize ilgisi artıyor. Dokumacılık alanında Bitlis bölgenin üretim merkezi haline geliyor. 12 üretim tesisini de bugün devreye alıyoruz.

* Bu yatırımların da kentimize güzel olmasını diliyorum. Siz kâfi ki yatırım yapın, biz sizi asla yalnız bırakmayız. Bu sözümüzün gereğini yaptık, yapmaya da devam edeceğiz. Türkiye’yi yatırım, istihdam, üretim, ihracat yoluyla büyütme amacımızı hayata geçireceğiz.

“BİZ KURU SIKI ATMAYIZ”

* Biz kuru sıkı atmayız. Konuşurken icraatlarımızla konuşuruz. Nasıl vatandaşlarımız ortasında ayrım yapmıyorsak, vilayetlerimiz, bölgelerimiz ortasında da asla ayrım yapmayız. İstanbul’a, Ankara’ya, İzmir’e hizmet götürürken, Muş’u, Bitlis’i, Şırnak’ı ihmal etmiyoruz. Tatvan Çevreyolu’nu 2025’te sizlerin hizmetine vereceğiz. 

MUHALEFETİ GAYE ALDI

* 14 Mayıs ve 28 Mayıs seçimleri ile Türkiye istikrar sürsün diye bu husustaki halini net bir formda ortaya koydu. Artık önümüzde 31 Mart 2024 Mahalli Yönetimler Seçimi var. Bitlis’in tıpkı 2019’daki üzere geleceğine sahip çıkacağına ben yürekten inanıyorum. Muhalefetin içler acısı durumunu yaşadıklarımız gösterdi. Bunların ne ülke yönetecek kapasitelerinin ne de bu türlü bir niyetlerinin olmadığı ortaya çıkmıştır. Ölmüş atı kamçılamanın kimseye bir yararı olmaz. 

Son dakika… Erdoğan ‘yerel seçim’ bildirisi verdi, muhalefeti amaç aldı: ‘Ölmüş atı kamçılamanın kimseye yararı olmaz’ yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Hollanda’nın akabinde rotayı Danimarka’ya çeviren Zelenski, ülkenin güneyindeki Skrydstrup Hava Üssü’ne indi.

Zelenskiy, Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, Dışişleri Bakanı Lars Lökke Rasmussen ve Savunma Bakanı Jakob Ellemann-Jensen tarafından karşılandı.

Ortak basın toplantısında konuşan Frederiksen, Ukrayna’ya “gerekli olduğu sürece” takviyelerini sürdürmeye hazır olduklarını, 6’sı yılbaşında yola çıkmak üzere ülkeye 19 F-16 savaş uçağı göndereceklerini belirtti.

Uçakların başka 8’inin gelecek yıl içinde, kalan 5’inin 2025’te teslim edileceğini açıklayan Frederiksen, Zelenski’ye hitabında “Lütfen bu bağışı, Danimarka’nın ülkenizin özgürlük uğraşına verdiği sarsılmaz takviyenin bir simgesi olarak kabul edin” sözünü kullandı.

Frederiksen ayrıyeten, halihazırda 70’den fazla Ukrayna askerinin eğitim için Danimarka’da bulunduğunu söyledi.

Zelenski de Hollanda ve Danimarka’nın F-16 yardımlarını, Ukrayna’ya tıpkı yardımı yapma konusunda tereddüt yaşayan ülkeler için “itici” bir atılım olarak niteledi.

Zelenski, F-16 teslimatlarının, bu uçakların Rusya topraklarında kullanılmaması üzere şartlara bağlanıp bağlanmadığına ait soruya karşılık, bu hususun görüşülmediği fakat Ukrayna topraklarını savunmanın “temel hedef” olduğunu söz etti.

Zelenski’den F-16 açıklaması: Ukrayna topraklarını savunmak temel amaç yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Kaf-Kaf’ta yeni idare, Almanya’da Stuttgart’ta yetişip 5 dönem Galatasaray, 1 dönem da Fenerbahçe forması giyen 29 yaşındaki Antalyasporlu sağ kanat oyuncusu için de düğmeye bastı.

Seria A’da bir devir Genoa’da da oynayan Sinan Gümüş, Türkiye’deki tüm mesleğini geçirdiği Üstün Lig’de 123 maçta 27 gol attı. 

Sinan, Galatasaray formasıyla 3 Muhteşem Lig, 3 Türkiye Kupası, 2 de Harika Kupa şampiyonluğu yaşadı.

Karşıyaka transferde büyük oynuyor: Yeni amaç Sinan Gümüş yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Kaf-Kaf’ta yeni idare, Almanya’da Stuttgart’ta yetişip 5 dönem Galatasaray, 1 dönem da Fenerbahçe forması giyen 29 yaşındaki Antalyasporlu sağ kanat oyuncusu için de düğmeye bastı.

Seria A’da bir periyot Genoa’da da oynayan Sinan Gümüş, Türkiye’deki tüm mesleğini geçirdiği Üstün Lig’de 123 maçta 27 gol attı.

?Sinan, Galatasaray formasıyla 3 Muhteşem Lig, 3 Türkiye Kupası, 2 de Üstün Kupa şampiyonluğu yaşadı.

Karşıyaka transferde büyük oynuyor: Yeni amaç Sinan Gümüş yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Daha evvel de ismi geçse de üzerinde pek durulmayan Koray Günter yine Beşiktaş’ın ana gayesi oldu.

VERONA’YLA GÖRÜŞECEKLER

Nicolo Schira’nın haberine göre Beşiktaş daha evvel de takımına katmak istediği lakin Verona’yla mutabakata varamadığı Koray Günter için tekrardan kapıyı çalmaya hazırlanıyor.

Beşiktaş’ın, 29 yaşındaki Koray Günter’i takımına katmak için ne kadar bir bütçe ayırdığı şimdi belirli değil.

10 MAÇA ÇIKTI

Geçtiğimiz dönemin devre ortasında kiralık olarak Sampdoria’ya kiralanan ve 10 resmi maça çıkan Koray Günter skor katkısı sağlayamadı.

Beşiktaş’tan stoper atağı: Amaç Koray Günter! yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.