İşe alımlar yavaşladı, piyasalar sert geriledi

Trump yönetiminin açıkladığı yeni gümrük tarifeleri, borsalarda ciddi bir düşüşe neden oldu. Temmuz ayında yalnızca 73 bin yeni iş fırsatı yaratılırken, önceki iki ayın istihdam verileri de aşağı yönlü revize edildi. Bu durum, istihdam piyasasında süregelen zayıflığın altını çizdi.

Yüksek vergiler 90 yılın zirvesinde

Yeni gümrük vergileri, ürünlere %10 ila %41 arasında değişen oranlarda ek maliyet getirdi. Yale Bütçe Laboratuvarı’na göre bu artış, ABD’nin ortalama efektif tarife oranını %18,3’e çıkararak 1930’lardan bu yana en yüksek seviyeye ulaştırdı.

Stagflasyon riski güçleniyor, Fed sıkıştı

Moody’s, EY ve Fitch gibi kuruluşların ekonomistleri, yüksek vergiler ile istihdam kayıplarının birlikte ABD’yi stagflasyon tehlikesiyle karşı karşıya bırakabileceğini söylüyor. Moody’s Baş Ekonomisti Mark Zandi, yaşanan yavaşlamayı “vergi politikalarının doğrudan etkisi” olarak değerlendirdi.

Analistlere göre, ABD Merkez Bankası (Fed) da bu ortamda zor bir dengeyle karşı karşıya. Faiz artırımı büyümeyi daha da baskılayabilirken, indirimin ise enflasyonu körükleme riski bulunuyor.

Yatırım kararları erteleniyor, tüketici harcamaları düşüyor

EY Baş Ekonomisti Gregory Daco, artan belirsizliğin şirketleri yatırım kararlarını ertelemeye ittiğini belirtiyor. Bu durum, işe alımlarda düşüşe ve tüketici harcamalarında zayıflamaya yol açıyor. Enflasyonun %2,7’ye ulaştığı bir ortamda, ithal ürünlerdeki fiyat artışları daha da hissedilir hale geldi.

Beyaz Saray’da görev değişikliği, “en kötüsü henüz gelmedi” uyarısı

Olumsuz istihdam raporunun ardından Trump, ABD Çalışma İstatistikleri Bürosu komiserini görevden aldı. Beyaz Saray Ekonomik Danışmanı Stephen Miran, bu rakamların “istenilen tabloyu yansıtmadığını” ve yaşanan belirsizliğin siyasi kararlarla doğrudan bağlantılı olduğunu ifade etti.

Ekonomistler ise önümüzdeki döneme dair daha karamsar: “En kötüsü henüz gelmedi.”

Moody’s’ten Beyaz Saray’ı panikleten analiz yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Ünlü Foreign Policy dergisi için Türkiye için bir analiz kaleme alan emekli büyükelçi Profesör Jorge Heine TRT Haber’e konuştu.

Profesör Heine “Ukrayna’da, Gazze’de, Sudan’da savaş var. Önümüzde büyük zorluklar var. İklim değişikliğinin yanısıra su ve gıda kıtlığından bahsediyoruz” diyerek İtalyan filozof Antonio Gramsci’nin kriz tanımını hatırlattı “Gramsci krizi eskinin öldüğü, yeninin ise henüz doğmadığı an olarak tanımlar. Bu da, sizin, ABD’nin egemen olduğu tek uluslararası sistemden, farklı bir sisteme doğru ilerlediğimize dair düşüncenize yanıt veriyor. Ancak bu yeni sistem henüz tam anlamıyla ortaya çıkmadı. Yani hiçbir kuralın geçerli olmadığı bu geçişin ortasındayız. Bu durum, sizin de çok haklı olarak belirttiğiniz gibi, yükselen güçlerin yükselişiyle de görülüyor. Türkiye elbette bunların arasında. Tabi Hindistan, Çin, Endonezya, Brezilya, Güney Afrika da var. Dolayısıyla bu yeni bir yapılanma ve bunu ele almamız gerekiyor” dedi.

BRICS’E BAŞVURU DÖNÜM NOKTASI

NATO üyesi Türkiye’nin BRICS’E katılım başvurusunu değerlendiren Heine, “G7 ve NATO giderek daha fazla konsolide oluyor. Öte yandan, dünyanın geri kalanında, çoğunlukla da Küresel Güney’de, dünyada olup bitenlere farklı bir bakış açısıyla bakan başka ülkeler var. Bu bağlamda, Türkiye gibi NATO üyesi bir ülkenin, birçokları tarafından G7 ve NATO’ya rakip olarak görülen BRICS grubuna katılmak için başvuruda bulunması, elbette çok önemli bir dönüm noktasına işaret ediyor. Bu daha önce gördüğümüz bir şey değil. Türkiye’nin AB’ye katılma başvurusu masada. Türkiye Avrupa ve Asya sınırında bulunan büyük bir ülke. Dolayısıyla bu çok önemli bir gelişme. Bu aslında Doğu ile Batı ve Kuzey ile Güney arasındaki ilişkinin yeniden ayarlandığı ve öngörülemeyen şekillerde değiştiği anlamına geliyor. Benim ve meslektaşlarımın “aktif bağlantısızlık” olarak adlandırdığımız gelişmenin sinyalleri arttı. Yani ülkeler artık sadece doğudan ya da batıdan yana değil ” seçeneklerimiz var, kendi seçimlerimizi yapacağız, sorunları tek tek ele alacağız” diyorlar. Benim özellikle ilginç bulduğum şey de bugünlerde Türkiye’nin durumu” ifadesini kullandı.

TÜRKİYE YENİ DÜNYA DÜZENİNE AYAK UYDURUYOR

Türkiye’nin BRICS üyelik başvurusunun yeni dünya düzenine ayak uydurması anlamına geldiğini söyleyen Profesör Heine, “Tek kutuplu dönemde fazla seçenek yoktu, Washington tek oyuncuydu. Ama artık bunun değiştiğini söyleyebilirim. Bu, muhtemelen bir dönüm noktası ve Türkiye’nin bu durumu ele alma biçimi BRICS grubuna katılma başvurusu. Türkiye’nin bu adımı esasen Batı’ya, Türkiye’nin seçimleri olduğunu, yalnızca Brüksel’in ya da Washington’un iyi niyetine bağlı olmadığını, başka alternatifler olduğu mesajını veriyor. Türkiye’nin adımı bana yükselen güçlerin son derece önemli olduğunu anlatıyor. Türkiye uzun süredir Avrupa Birliği’ne katılmak için başvuruda bulunuyor. Tatmin edici bir cevap gelmedi. Şimdi diyor ki, tamam, şimdi BRICS’e başvuruyorum”dedi.

Profesör Heine, “Gördüğümüz şey, Doğu ve Batı arasında; Washington, Pekin ya da Moskova’nın yanında seçim yapmak zorunda olduğunuz ikili bir seçim değil. Bugünün dünyasının işleyişi bu şekilde değil. Günümüz dünyasında, gelişmekte olan ülkelerde, Afrika’da, Asya’da, Latin Amerika’da artık seçenekler var. Şimdi, 50’li ve 60’lı yıllardaki Bağlantısızlar Hareketi tamamen bununla ilgiliydi. Ama şimdi yeni durumda, aktif bağşantısızlık dediğimiz şeyle bu geri geldi. Kendi ulusal çıkarlarınızı ayarlıyorsunuz ve ona göre hareket ediyorsunuz. Eğer büyük güçlerden birinin sana istediğini vermediğini biliyorsan, diğerine gidersin. Bu, ülkelerin uluslararası ilişkilerdeki nüfuzunu öyle bir artırıyor ki, yalnızca bir tarafa ya da diğerine uyum sağlamak yerine, ya da kendinizi onlardan biriyle aynı hizaya getirmek yerine seçeneklerinizi değerlendirirsiniz. Böylece nüfuzunuzu artırırsınız. Türkiye’nin yaptığı da tam olarak budur” ifadelerini kullandı.

TÜRKİYE SERT GÜCE SAHİP

Profesör Jorge Heine Türkiye’nin artan önemi ve yayılan nüfuzunun sebeplerini şu sözlerle anlattı; “Burada akılda tutulması gereken iki şey var. Bunlardan biri biliyorsunuz Türkiye’nin askeri güç olarak yükselişi ve ekonomisinin de yükselişi. Büyük bir ülke, 87 milyon nüfus. Önemli bir endüstriyel gelişime sahip.Bütün bunlar ona uluslararası ilişkilerde sert güç dediğimiz özelliği veriyor. Bu sert güce ek olarak, Türkiye’nin yapısında çok ilginç bulduğum şey, çeşitli kuruluşlarla uluslararası ilişkilerde bu nitelikleri sergileme kapasitesi. Ben Şilili’yim. Afrika’da, Asya’da görev yaptım ve bu yerlerde Türk meslektaşlarımın Türkiye’nin temsilciliğini çok etkili bir şekilde sergilediklerini gördüm. Rakamlara bakarsak; Afrika’daki Türk büyükelçiliklerinin sayısı, Latin Amerika ve Asya’daki Türk büyükelçiliklerinin sayısı artıyor. Bunun uluslararası ilişkilerde nasıl çok etkili bir konumlandırmaya dönüştüğünü görüyoruz” şeklinde konuştu.

BATIYLA TAM BAĞLANTILI DEĞİL

Türkiye’nin BRICS’e katılım başvurusunun onu ayrıcalıklı konuma sahip olduğunu belirten Profesör Heine, “Türkiye NATO üyesi olarak hali hazırda belli bir kategoride. Şimdi, geleneksel bağlantısızlık görüşüne göre, eğer askeri bir ittifakın parçasıysanız, tanım gereği bağlantılı olursunuz. Ancak yeni yüzyılda olan şu, daha değişken bir uluslararası durumda, askeri bir ittifakın parçası olmak, mutlaka tamamen ittifak halinde olduğunuz anlamına gelmiyor. Bunu Hindistan’da da görüyoruz. Hindistan, biliyorsunuz Japonya, Avustralya ve ABD ile Quad dediğimiz Dörtlü grubun üyesi. Pek çok kişi Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinde Hindistan’ın ABD’yi destekleyeceğini düşünüyordu. Ama olmadı. Türkiye’de de benzer durum var. NATO üyesi Türkiye’nin BRICS grubuna katılmak için başvuruda bulunması, onun mutlaka Batı ile tam bağlantılı olduğu anlamına gelmediğini gösteriyor.Türkiye’nin başka seçenekleri de var ve bu da onu çok ayrıcalıklı bir konuma, bir bakıma kutup konumuna getiriyor”dedi.

Emekli Büyükelçi Profesör Heine Türkiye’nin endüstriyel kapasitesi ve hızla gelişen savunma sanayinin, onu uluslararası ilişkilerde güçlü konuma getirdiğini kaydetti.

“Endüstriyel bir güç haline geldiğinizde ve Türkiye gibi endüstriyel kapasitenizi geliştirdiğinizde, bu savunma sanayii geliştirme olasılığını da beraberinde getiriyor ki bu da ekonomininin önemli bir unsuru. Türkiye’nin savunma sanayisindeki gelişimi, uluslararası ilişkilerdeki konumunu daha da güçlendiriyor. Bu bağlamda bana çok ilginç gelen şey, Ukrayna’daki savaşta Türkiye’nin Rusya ile ilişkilerini çok sofistike bir şekilde ele alması. Türkiye ile Rusya arasında geleneksel olarak kavgalı bir ilişki olmuştur.

Zor bir ilişki. Ancak Ukrayna’daki savaşın getirdiği zorluklara rağmen, bana öyle geliyor ki Türkiye önemli bir rol oynadı ve aynı zamanda son dönemdeki değişimde de gördüğümüz gibi, diplomasi konularında bir nevi uluslararası merkez olarak da önemli bir rol oynadı. ABD ile Rusya arasındaki tutuklu takasının Türkiye’de gerçekleşmesinde Ankara önemli rol oynadı” dedi.

BATI ESKİDEN BRICS’E ŞÜPHEYLE BAKIYORDU 

Boston Üniversitesi Profesörü Jorge Heine, son yıllarda genişleyen ve kendi bankasını bile kuran BRICS grubuna Türkiye’nin katılım başvurusunun grubuna ilgiyi daha da artırdığına dikkat çekti.

“Batı’da eskiden BRICS’e şüpheyle bakılıyordu, etkisiz bir grup olduğu düşünülüyordu. Artık durum böyle değil. BRICS genişledi, geçtiğimiz 10 yılda 33 milyar dolar kredi vermiş bir kalkınma bankası var. Bu anlamda Türkiye’nin BRICS grubuna başvurması, grubun artan ilgisine dair çok güçlü bir sinyal gönderiyor ve bu da elbette Washington’un Ankara’yı daha çok ciddiye almasını özellikle önemli kılıyor. Bunu İsveç’in NATO’ya katılım başvurusunda da gördük, Türkiye katılım için belirli koşullar koydu. Sonuçta yapmanız gereken nüfuzunuzu arttırmak. Büyük güçlerle ilgilenirken nüfuzunuzu nasıl artırırsınız, her iki taraf ile de görüşerek ve denge politikası ile artırırsınız. Türkiye’nin yaptığı tam olarak bu ve oldukça başarılı diyebilirim” ifadelerini kullandı.

Profesör Heine uluslararası siyasette çok önemli bir dönemden geçtiklerini belirterek, “Ukrayna savaşı, Gazze, BRICS genişlemesi gelişmekte olan ülkelerdeki ülkeleri sahnenin merkezine itti. Bunda Türkiye’nin çok önemli bir rolü var. Ve bana öyle geliyor ki, son iki günde Türkiye’nin BRICS grubuna başvurusunda gördüklerimiz, gelecekte olacakların bir sinyali ve aynı zamanda dünyanın hangi yöne doğru ilerlediğinin de bir sinyali.Küresel Güney’in yükselişine ve bununla el ele giden dış politikanın aktif bağlantısızlık politikasına sahip olduğumuzu görüyoruz” dedi.

Şilili diplomattan çarpıcı analiz: Stratejik konumdaki Türkiye büyüyor yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Geçmişte meydana gelen depremlerin belirlenmesi ve tarihlenmesinde kullanılan paleosismoloji çalışmalarına değinen Tatar, “Bugün dünyanın en büyük paleosismoloji projesini yürütüyoruz.” dedi.

İstanbul depremi tahmini

Bazı uzmanların İstanbul’da olası bir depremin zamanı ve büyüklüğüne dair yaptığı tahminlere ilişkin Tatar, “Tabii ki yaşadığımız en büyük zorluklardan bir tanesi de bu aslında. Bu tür çalışmalarda sağlıklı ve güvenilir bilimsel veri çok önem taşıyor. Eğer elinizde sağlıklı, net veri olmadan konuşursanız yalnızca korku salarsınız.” değerlendirmesinde bulundu.

Tatar, Marmara’da olası bir depreme yönelik uluslararası projeler ve kurumsal kapasiteyle birçok deprem gözlem istasyonu kurduklarını ve bölgenin çeşitli sensörlerle sürekli izlendiğini bildirdi.

Tatar, bu verilerin anlık değerlendirildiğini ve buna yönelik akademik destek aldıklarını ifade etti.

Ön hasar ve kayıp tahmini

Deprem risklerinin değerlendirilmesinde yapay zeka kullanımına değinen Tatar, “Yapay zeka artık hayatımızın her alanına girdi. Bu nedenle dikkatli olsak da kullanmak zorundayız.” ifadelerini kullandı.

AFAD Deprem Ön Hasar ve Kayıp Tahmini Sistemi’nde (AFAD-RED) yapay zekadan yararlanıldığına dikkati çeken Tatar, bu yazılımın depreme ilişkin hasar ve kayıp tahmini yapabildiğini söyledi.

Tatar, “AFAD-RED sistemi ile üretilen raporlar size tahmini olarak kaç can kaybı yaşanacağını, yaralı sayısını, hasarlarla ilgili bilgileri, kritik üst yapıların, alt yapıların ayakta kalıp kalmamış olabileceğini öngörebiliyor.” diye konuştu.

AFAD-RED uygulaması aracılığıyla senaryo depremleri oluşturup illere göndererek tatbikatlar yaptıklarını anlatan Tatar, yapay zekanın müdahale ve iyileştirme süreçlerinde otomatik talimatlar ve kaynak yönetimi sağlayacak şekilde entegre edilmesini hedeflediklerini kaydetti.

Erken uyarı sistemleri

Japonya’da depremler sonrası hoparlörler ve anons sistemleri aracılığıyla yapılan uyarılara ilişkin ise Tatar, bu tür erken uyarı sistemlerinin dünya genelinde sınırlı sayıda ülkede uygulandığını ve Türkiye’de de benzer sistemlerin kullanılabileceğini belirtti.

Tatar, 6 Şubat depremlerinin ardından yeni teknolojiler geliştirilmesi gerektiğini dile getirerek, bu süreçte teknolojik inşaat teknikleri ve sosyolojik hazırlıkların önemine dikkati çekti.

Orhan Tatar, Nepal’de 25 Nisan 2015’teki depremden önce cep telefon hatlarında sismik aktivite nedeniyle kesinti yaşandığını ifade etti. Bu tür sismik olayların depremi önceden tespit etmek için kullanılıp kullanılamayacağı sorusuna karşılık Tatar, “Depremin kesin zamanını ve yerini tahmin etmek mümkün değil. Ancak büyük bir deprem öncesinde yer kabuğunda bazı fiziksel değişiklikler olabilir. Nepal örneğinde de bu tür verilere dayanarak bazı sonuçlar elde edilmiştir.” yanıtını verdi.

“Farkındalığı artırmak gerekiyor”

Tatar, İstanbul’da meydana gelecek bir depremde sirenlerin devreye girip girmeyeceğine ilişkin, bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini ve kullanıldığı zaman bu tarz uyarı sistemlerinin paniğe neden olabileceğini söyledi.

Tatar, “Bunun acı örneklerini yaşadık. Yani halen dün gibi aklımda benim. İzmir depreminde dahi, 2022 Ekim ayında yaşadığımız İzmir depreminde, sonrasında yaşadığımız birkaç küçük, 4,5-5 büyüklüğündeki, bu aralıktaki depremlerde bile ne yazık ki bulunduğu yerin 2. katından atlayıp da yaşamını yitiren arkadaşlarımız, öğrencilerimiz var.” şeklinde konuştu.

Afet hazırlığı yapılmalı

İstanbul’dan başka şehirlere göç eden vatandaşların endişelerinden bahseden Tatar, bu korkuların tehlikeli olduğunu ve doğru bir afet hazırlığı yapılması gerektiğini vurguladı.

Tatar, “Sadece Marmara değil bütün Türkiye’yi hep beraber bu tür doğal afetlere karşı hazırlamak zorundayız.” dedi.

Farkındalık olmadan afetlere hazırlanmanın mümkün olmadığına dikkati çeken Tatar, İstanbul’da bazı binalarda site sakinlerinin izin vermemesi üzerine deprem riskine karşı ücretsiz sunulan hızlı tarama ile bina testinin yapılamadığını kaydetti.

Tatar, korkunun sorunları çözmeyeceğini ve riskleri iyi değerlendirerek güvenli yaşam kültürünün oluşturulması gerektiğini vurguladı.

Tatar, “Yani deprem olacak mı, deprem nerede olacak mı diye soru sormanın hiçbir anlamı yok. Ülkemizde bu gerçekle yaşamak zorundayız.” ifadelerini kullandı.

İstanbul ve Marmara Bölgesi için yürütülen kentsel dönüşüm süreçlerinin önemine değinen Tatar, bu süreçlerin desteklenmesi gerektiğini belirtti. Özellikle 6 Şubat depremlerinde TOKİ tarafından yapılan binaların sağlamlığının gurur verici olduğunu dile getirdi.

Tatar, İstanbul ve çevresindeki yapay zeka simülasyonlarının ardından ulaşım sorunları ve afet yönetimi konusunda ne tür adımlar atıldığını anlattı.

Orhan Tatar, şu ifadelere yer verdi:

“AFAD sürekli bunu çalışıyor. Bu olayların afete dönüşmemesi için de bir kere öncelikle risk azaltma odaklı bir anlayışa sahip olmanız gerekiyor. Bu anlayışta sadece vatandaş değil, belediyelerimiz, yerel yönetimlerimiz, STK’larımız, üniversitelerimiz, kurumlarımızın hepsinin bu anlayışa sahip olması gerekiyor.”

Marmara’nın sanayi açısından kritik bir bölge olduğunu belirten Tatar, “Marmara’da çok büyük bir sanayi var biliyorsunuz. Sadece ülkemizi değil, bütün dünyayı besleyen bir bölge orası. Özellikle depreme hazırlık anlamında bu kadar geniş bir sanayinin olduğu bölgede bizim önemsediğimiz konulardan bir tanesi de olası bir afet durumunda bölgedeki sanayi tesislerinin ayakta kalabilmesi.” dedi.

AFAD’ın Marmara Bölgesi’nde iş sürekliliği planları hazırladığını vurgulayan Tatar, “Bu anlamda iş sürekliği plan dediğimiz şey, bir bölgede bir afet olduğunda o bölgedeki bütün sanayi tesislerinin üretiminin kesintiye uğramadan devam edebilmesini sağlayacak planlamaların yapılması.” şeklindeki değerlendirmesini paylaştı.

Tatar ayrıca Marmara Afet Risklerini Azaltma Daire Başkanlığının kurulduğunu ve bu birimin İstanbul’da aktif olarak çalıştığını sözlerine ekledi.

İstanbul’un deprem riski yapay zekayla analiz ediliyor yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Analizde, muhalefetin oluşturduğu güçlü ittifaka, olumlu kamuoyu yoklamalarına, berbatlaşan ekonomik şartlara ve Erdoğan’ın idaresi altında süregelen berbat idare eğilimlerine karşın, iktidarı devirmeyi başaramadığı vurgulandı.

İYİ PARTİ VE CUMHUR İTTİFAKI

Öte yandan, halihazırda muhalefet blokunda yer alan DÜZGÜN Parti’nin, Erdoğan’ın karşısındaki “tek güçlü sağ parti” olmaya devam ettiğinin belirtildiği tahlilde, Merak Akşener önderliğindeki partinin “Cumhur İttifakı’na katılma potansiyelini koruduğu” tabir edildi.

Rapora nazaran, Erdoğan’ın Türk sağına olan keskin hakimiyeti ise iktidarını gerçek bir maniyle müsabakadan sürdürmesini sağladı.

HALEFİ KİM OLACAK?

Rapora nazaran bu periyot Erdoğan’ın muhtemelen vazifedeki son periyodu olacak. Münasebetiyle Türk siyasetinin önümüzdeki beş yılı Erdoğan’ın halefinin kim olacağı problemiyle ilgili olacak. Cumhurbaşkanı şimdi belli bir isim önermedi ve bu noktada yapılacak her türlü spekülasyon kestirimden ibaret.

Analize nazaran, Erdoğan’ın önündeki zorluk, sağı konsolide etmeye devam edebilecek ve iktidar koalisyonu tarafından tasarlanan sistemin bozulmadan kalmasını sağlayabilecek birini aday göstermek olacak.

ABD’li niyet kuruluşundan dikkat çeken Erdoğan tahlili yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Analizde, muhalefetin oluşturduğu güçlü ittifaka, olumlu kamuoyu yoklamalarına, berbatlaşan ekonomik şartlara ve Erdoğan’ın idaresi altında süregelen makûs idare eğilimlerine karşın, iktidarı devirmeyi başaramadığı vurgulandı.

İYİ PARTİ VE CUMHUR İTTİFAKI

Öte yandan, halihazırda muhalefet blokunda yer alan DÜZGÜN Parti’nin, Erdoğan’ın karşısındaki “tek güçlü sağ parti” olmaya devam ettiğinin belirtildiği tahlilde, Merak Akşener önderliğindeki partinin “Cumhur İttifakı’na katılma potansiyelini koruduğu” söz edildi.

Rapora nazaran, Erdoğan’ın Türk sağına olan keskin hakimiyeti ise iktidarını gerçek bir maniyle müsabakadan sürdürmesini sağladı.

HALEFİ KİM OLACAK?

Rapora nazaran bu periyot Erdoğan’ın muhtemelen vazifedeki son devri olacak. Hasebiyle Türk siyasetinin önümüzdeki beş yılı Erdoğan’ın halefinin kim olacağı problemiyle ilgili olacak. Cumhurbaşkanı şimdi muhakkak bir isim önermedi ve bu noktada yapılacak her türlü spekülasyon iddiadan ibaret.

Analize nazaran, Erdoğan’ın önündeki zorluk, sağı konsolide etmeye devam edebilecek ve iktidar koalisyonu tarafından tasarlanan sistemin bozulmadan kalmasını sağlayabilecek birini aday göstermek olacak.

ABD’li fikir kuruluşundan dikkat çeken Erdoğan tahlili yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Cyrielle Cabot tarafından AFP’de yayınlanan bir analizde Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın seçimleri ilk turda kaybedebileceğinin altı çizildi.

Analizde şu ifadeler yer aldı:

“Türkiye konusunda uzman olan araştırmacı Aurélien Denizeau, “Nihayetinde kazanan uzlaşma ihtiyacı oldu” diyor. Fransa’nın Uluslararası ve Stratejik İlişkiler Enstitüsü (IRIS) Müdür Yardımcısı ve Türkiye uzmanı Didier Billion’a göre ise ‘Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) koalisyonun en önemli parçası ve Erdoğan’a karşı muhalefeti temsil ediyor. [Dolayısıyla] liderin aday gösterilmesi mantıklı bir seçim…

Türkiye’de cumhurbaşkanlığı seçim kampanyası 10 Mart’ta resmen başladı ve üçüncü kez aday olan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan artık en büyük rakibinin kim olduğunu biliyor. 74 yaşındaki Kemal Kılıçdaroğlu, gözlemciler tarafından genellikle ‘Erdoğan’ın zıt kutbu’ olarak tanımlanıyor.

Kamuoyu yoklamaları ise ‘seçimin başa baş geçeceğini’ ve ‘Erdoğan’ın, 2003’te iktidara gelmesinden bu yana en belirsiz seçimi’ olduğunu söylüyor.

“Avantaja dönüşebilir”

Öte yandan pek çok kişi ‘Kılıçdaroğlu’nu ‘karizma eksikliği’ nedeniyle eleştiriyor; İstanbul veya Ankara belediye başkanının aday gösterilmesini tercih ediyor. Didier Billion’a göre, bazıları tarafından karizma eksikliği olarak görülen bu durum, kampanya sırasında bir avantaja dönüşebilir. Kılıçdaroğlu, otoriter ve kavgacı olarak görülen Recep Tayyip Erdoğan’dan çok farklı bir imaja sahip. Halk bu tür bir normallik istiyor.”

HDP Eş Başkanı Mithat Sancar’ın Pazartesi günü yaptığı, ‘aday çıkarmayabiliriz’ açıklamasına da değinen ve bunu ‘Kılıçdaroğlu’na yönelik açık bir destek’ olarak tanımlayan Denizeau’ya göre, ‘İttifak seçimi ilk turda kazanabilir. Ancak HDP’nin teklifi, zafer durumunda olan Kürtlere verilecek garantilere bağlı. Kılıçdaroğlu’nun ne önereceğini önümüzdeki günlerde göreceğiz.”

AFP’den analiz: “Erdoğan ilk turda kaybedebilir” yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.