Nadir Nadi, 23 Haziran 1908’de dünyaya geldi. Gazeteciliğe, Cumhuriyet’e yurtdışından gönderdiği yazı, haber ve söyleşilerle 1932 yılında başlayan Ender Nadi, 1936 yılında İstanbul’a döndükten sonra gazetemizin çeşitli ünitelerinde çalıştı ve köşe müellifliği yaptı. 

1938-1941 yılları ortasında Galatasaray Lisesi’nde sosyoloji öğretmenliği yapan Nadi, 1945 yılında babası Yunus Nadi’nin hayatını yitirmesi üzerine Cumhuriyet’in idaresini ve başyazarlığını üstlendi.

Nadir Nadi, 1950-1954 yılları ortasında Muğla bağımsız milletvekili, 1954-1957 yılları ortasında da İstanbul bağımsız milletvekili olarak TBMM’de yer aldı. Parlamentoya girişinden bir müddet sonra Avrupa Konseyi’ne bağımsız Türk delegesi olarak seçilip altı yıl bu misyonda bulundu. 

Atatürk prensip ve ihtilallerine bağlılığını ve demokrasi yanlısı görüşlerini yazılarında sergileyen Ender Nadi, Cumhuriyet gazetesinin Türk basın tarihindeki seçkin yerini kazanmasında tesirli oldu. 1983 Burhan Felek Basın Hizmet Ödülü’nü Feridun Hikmet Es’le paylaştı. Birebir yıl Çağdaş Gazeteciler Derneği’nin onur mükafatı aldı. TÜYAP 7. İstanbul Kitap Fuarı, 1988’de Nadi’yi onur muharriri seçti ve ismine Alpay Kabacalı’nın hazırladığı Sekseninci Yaşında Az Nadi isimli kitabı yayımladı. Az Nadi, Yunus Nadi’nin vefatından sonra, Cumhuriyet’i yaşattı, kurumlaştırdı. En küçük bir ödün vermeden laik Cumhuriyet prensiplerini ve Atatürk’ün Aydınlanma ihtilallerini savundu.

Nadir Nadi’nin yapıtları ise şunlar: 

Sokakta Gürültü Var (1943), Atatürk Unsurları Işığında Uyarmalar (1961), Perde Aralığından (1965), İki Sovyet Rusya – İki Polonya 1935-1965 (1967), 27 Mayıs’tan 12 Mart’a (1971), Sil Baştan (1975), Olur Şey Değil (1979), Ben Atatürkçü Değilim (1981), Dostum Mozart (1985).

TEPKİ ÇEKEN MAHPUS CEZASI

12 Eylül darbesinden sonra Türkiye’de aydınların yaşadığı yazgıyı, Ender Nadi de paylaştı. Atatürk’ün kurduğu Türk Lisan Kurumu’nu savunan ve 13 Ağustos 1961’de yayımlanan “Tuhaf Bir Tasarı” başlıklı yazısını 23 Ocak 1983’te yine yayımlayınca, Sıkıyönetim Mahkemesi’nde yargılandı. Ayrıyeten “halkı kanunlara karşı cürüm işlemeye teşvik etmek” kabahatinden iki ay 20 gün mahpusa mahkûm oldu. Temyiz hakkı bulunmadığı için karar katılaştı. Bütün dünyada geniş yankılar uyandıran ve protestolara yol açan bu karar, 75 yaşındaki Ender Nadi’yi mahpusa girmeden iki gün evvel ulusal savunma bakanının temyiz hakkını kullanma gereği duymasıyla Yargıtay tarafından bozuldu ve Ender Nadi’nin aklanmasına karar verildi. Bu yaşananlar bile Nadi’nin ne kadar güçlü ve kamuoyu belirleyici bir aydın profili olduğunu gözler önüne seriyordu.

Az Nadi’yi hasretle anıyoruz: Atatürk İhtilallerinin savunucusu yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Nadir Nadi, 23 Haziran 1908’de dünyaya geldi. Gazeteciliğe, Cumhuriyet’e yurtdışından gönderdiği yazı, haber ve söyleşilerle 1932 yılında başlayan Az Nadi, 1936 yılında İstanbul’a döndükten sonra gazetemizin çeşitli ünitelerinde çalıştı ve köşe müellifliği yaptı. 

1938-1941 yılları ortasında Galatasaray Lisesi’nde sosyoloji öğretmenliği yapan Nadi, 1945 yılında babası Yunus Nadi’nin ömrünü yitirmesi üzerine Cumhuriyet’in idaresini ve başyazarlığını üstlendi.

Nadir Nadi, 1950-1954 yılları ortasında Muğla bağımsız milletvekili, 1954-1957 yılları ortasında da İstanbul bağımsız milletvekili olarak TBMM’de yer aldı. Parlamentoya girişinden bir mühlet sonra Avrupa Konseyi’ne bağımsız Türk delegesi olarak seçilip altı yıl bu vazifede bulundu. 

Atatürk unsur ve ihtilallerine bağlılığını ve demokrasi yanlısı görüşlerini yazılarında sergileyen Ender Nadi, Cumhuriyet gazetesinin Türk basın tarihindeki seçkin yerini kazanmasında tesirli oldu. 1983 Burhan Felek Basın Hizmet Ödülü’nü Feridun Hikmet Es’le paylaştı. Tıpkı yıl Çağdaş Gazeteciler Derneği’nin onur mükafatı aldı. TÜYAP 7. İstanbul Kitap Fuarı, 1988’de Nadi’yi onur müellifi seçti ve ismine Alpay Kabacalı’nın hazırladığı Sekseninci Yaşında Ender Nadi isimli kitabı yayımladı. Az Nadi, Yunus Nadi’nin vefatından sonra, Cumhuriyet’i yaşattı, kurumlaştırdı. En küçük bir ödün vermeden laik Cumhuriyet unsurlarını ve Atatürk’ün Aydınlanma ihtilallerini savundu.

Nadir Nadi’nin yapıtları ise şunlar: 

Sokakta Gürültü Var (1943), Atatürk Unsurları Işığında Uyarmalar (1961), Perde Aralığından (1965), İki Sovyet Rusya – İki Polonya 1935-1965 (1967), 27 Mayıs’tan 12 Mart’a (1971), Sil Baştan (1975), Olur Şey Değil (1979), Ben Atatürkçü Değilim (1981), Dostum Mozart (1985).

TEPKİ ÇEKEN MAHPUS CEZASI

12 Eylül darbesinden sonra Türkiye’de aydınların yaşadığı yazgıyı, Ender Nadi de paylaştı. Atatürk’ün kurduğu Türk Lisan Kurumu’nu savunan ve 13 Ağustos 1961’de yayımlanan “Tuhaf Bir Tasarı” başlıklı yazısını 23 Ocak 1983’te tekrar yayımlayınca, Sıkıyönetim Mahkemesi’nde yargılandı. Ayrıyeten “halkı kanunlara karşı hata işlemeye teşvik etmek” hatasından iki ay 20 gün mahpusa mahkûm oldu. Temyiz hakkı bulunmadığı için karar katılaştı. Bütün dünyada geniş yankılar uyandıran ve protestolara yol açan bu karar, 75 yaşındaki Az Nadi’yi mahpusa girmeden iki gün evvel ulusal savunma bakanının temyiz hakkını kullanma gereği duymasıyla Yargıtay tarafından bozuldu ve Ender Nadi’nin aklanmasına karar verildi. Bu yaşananlar bile Nadi’nin ne kadar güçlü ve kamuoyu belirleyici bir aydın profili olduğunu gözler önüne seriyordu.

Az Nadi’yi hasretle anıyoruz: Atatürk İhtilallerinin savunucusu yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

HACIBEKTAŞ’TA ANILACAK

Gazetemizde “Söz Çizginin” köşesinde okurlarıyla buluşan, “Abdülcanbaz” karakterinin yaratıcısı, çizerlerin duayeni Turhan Selçuk da tıpkı kardeşi İlhan Selçuk üzere bugün çizgileriyle karanlığa ışık oluyor. İlhan Selçuk’tan sırf 3 ay sonra yitirdiğimiz Turhan Selçuk ve İlhan Selçuk, her yıl olduğu üzere bu yıl da Nevşehir’in Hacıbektaş ilçesinde düzenlenen merasimle anılacak. Çilehane’deki gömütleri başında düzenlenecek anma merasimi, 21 Haziran saat 12.00’de başlayacak. Anmanın akabinde lokma ikramı gerçekleştirilecek. Ankara Cumhuriyet Okurları’nın (CUMOK) katkısıyla gerçekleşecek merasim için Ankara CUMOK tarafından da Ankara’dan otobüs kaldırılacak. Katılmak isteyenler ise Ankara CUMOK Periyot Sözcüsü Nejdet Özer’e 05062763864 numaralı telefondan ulaşabilecek.

Gazetemizin iki çınarı İlhan Selçuk ve Turhan Selçuk’u yitirişimizin 13. yılında hasretle anıyoruz yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Cumhuriyet aydını ve aydınlanma bilgemiz İlhan Selçuk, ömrü boyunca savunduğu unsurlar nedeniyle amaç oldu. 12 Mart Muhtırası’nın akabinde Ziverbey Köşkü’nde azap gören Selçuk’un konutu, FETÖ-AKP iştirakiyle gerçekleştirilen Ergenekon kumpası kapsamında, 21 Mart’ta sabaha karşı basıldı. Gözaltına alınan Selçuk’un gazetemizdeki odası da arandı. Selçuk, operasyonu, köşesinden “Operasyon fos çıktı… Ergenekon belgesini yaymak; muharrirleri, fikir adamlarını, emekli kumandanları, muvazzafları da içine alarak sonuçta laik orduya ait bir dava harekâtına dönüştürmek akıl kârı değil” kelamlarıyla de ihtarda bulunarak duyurdu.

“UYGARLIK DAVASI”

Selçuk’un “Faşizm bir siyasal problemdir. Demokrasi sorunudur. Fakat ‘laik-dinci’ çatışması bir uygarlık davasıdır. ‘Kemalist Devrim’ bir siyaset konusu değildir. ‘Atatürkçülük’, uygarlığa erişmek için gerçekleşmesi kaçınılmaz bir kademe içeriğini taşır” ve “Laiklik olmadan demokrasi olmaz” kelamları ise bugünü aydınlatmayı sürdürüyor.

Gazetemizde “Söz Çizginin” köşesinde okurlarıyla buluşan, “Abdülcanbaz” karakterinin yaratıcısı, çizerlerin duayeni Turhan Selçuk da tıpkı kardeşi İlhan Selçuk üzere çizgileriyle karanlığa ışık oluyor. Kardeşinden sadece 3 ay sonra yitirdiğimiz Turhan Selçuk ve İlhan Selçuk’u, bu yıl da Nevşehir’in Hacıbektaş ilçesinde gerçekleştirilecek merasimle anacağız. Selçuk kardeşlerin Çilehane’deki gömütleri başında düzenlenecek anma merasimi, 21 Haziran saat 12.00’de başlayacak. Akabinde lokma ikramı gerçekleştirilecek.

Ankara Cumhuriyet Okurları’nın (CUMOK) katkısıyla gerçekleşecek merasim için Ankara CUMOK tarafından da Ankara’dan otobüs kaldırılacak. Katılmak isteyenler ise Ankara CUMOK Periyot Sözcüsü Nejdet Özer’e 05062763864 numaralı telefondan ulaşabilecek.

Gazetemizin iki çınarı İlhan ve Turhan Selçuk’u yitirişimizin 13. yılında anıyoruz yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.