Merz, Avrupa Birliği’nin yeni ortaklıklara yönelmesi gerektiğini ifade ederek Türkiye’nin yanı sıra Kanada, Japonya, Hindistan, Brezilya, Güney Afrika ve Körfez ülkelerinin küresel dengede önemli rol üstleneceğini dile getirdi. Bu ülkelerle karşılıklı güven ve uzun vadeli iş birliği temelinde yeni bir siyasi ve ekonomik düzen hedeflediklerini kaydetti.

Türkiye Gazetesi’nin haberine göre konuşmasında ABD ile ilişkilere de değinen Merz, Avrupa ile Washington arasında ciddi bir görüş ayrılığı oluştuğunu belirtti. Buna rağmen NATO’nun hem Avrupa hem de ABD için stratejik önemini koruduğunu vurgulayan Merz, transatlantik güvenin yeniden tesis edilmesi gerektiğini ifade etti ve Avrupa’nın bu süreçte sorumluluk almaya hazır olduğunu söyledi.

Öte yandan 13-15 Şubat tarihleri arasında Almanya’nın Münih kentindeki Bayerischer Hof’ta düzenlenen konferans, küresel güvenlik mimarisine ilişkin kritik başlıkları gündeme taşıdı. Savunma ve dış politika alanında dünyanın önde gelen platformlarından biri kabul edilen toplantıda, Avrupa’nın güvenliği, Ukrayna savaşı, Orta Doğu’daki gelişmeler, çok taraflılık, küresel rekabet ve savunma sanayisi gibi konular ele alınıyor.

Yaklaşık 50 devlet ve hükümet başkanı ile 100’e yakın dışişleri ve savunma bakanının katıldığı organizasyonda 500’den fazla davetli yer alıyor. ABD’yi Marco Rubio, Çin’i ise Wang Yi temsil ediyor.

Konferans öncesinde yayımlanan güvenlik raporunda da, İkinci Dünya Savaşı sonrasında kurulan uluslararası düzenin çözülme sürecine girdiği ve küresel güç dengelerinin yeniden şekillendiği değerlendirmesine yer verilmişti.

Avrupa yeni yol arayışında! Merz Türkiye’yi işaret etti yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Habertürk’ten Ahmet Kıvanç, bu çalışmaları ve alınan önlemleri kaleme aldı…

Emeklilik dilekçesini 2024 yılında verenler ile 2025 yılında verenlere bağlanacak ilk aylıklar arasında yaklaşık yüzde 30 – 35 oranında fark olacağını, 2024 yılında dilekçe verenlerin avantajlı çıkacağını 8 Temmuz 2024 tarihinde yazdık. O tarihten itibaren okurlardan çok yoğun mesajlar aldık. Emeklilik koşullarını yerine getirdikleri halde emekli aylığını yükseltmek için çalışmaya devam etmekte olanlar dilekçe tarihlerini öne çekme kararı almaya başladılar. Bu durum, geçen yıl çıkartılan EYT üzerine emekli olan 2,2 milyon kişinin ardından bu yıl yeni bir emeklilik dalgası yaratma riski ortaya çıkardı.

BAKANLIĞIN ÇALIŞMASI

Edinilen bilgiye göre, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı 2024 yılı içinde dilekçe verenler ile 2025 yılı içinde dilekçe verenlerin emekli aylıkları arasında oluşacak yüksek farkın giderilmesi amacıyla çalışma başlattı.

Emekli aylıklarının nasıl bağlanacağı 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile düzenleniyor. Farkın giderilebilmesi için kanun değişikliği gerekiyor. TBMM tatilden 1 Ekim 2024 tarihinde dönecek. TBMM açılıncaya kadar farkın giderilmesine yönelik nasıl bir düzenleme yapılacağı netleşmiş olacak.

Bakanlık yetkilileri, dilekçe tarihine göre bu yıl emekli aylıkları arasında farkın yüksek olmasının 2024 yılı aylık artışına esas alınan 2023 / Temmuz ayı ile 2024 / Haziran ayı arasında gerçekleşen enflasyonun 2024 yılında beklenen enflasyon oranına göre yüksek çıkmasından kaynaklandığını belirttiler.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, tüketici enflasyonu 2023 / Temmuz – 2024 / Haziran arasındaki bir yıllık dönemde yüzde 71,60 oranında arttı. Merkez Bankası’nın 2024 yılı enflasyon tahmini ise şu an için yüzde 38 düzeyinde bulunuyor.

MAAŞ FARKININ SEBEPLERİ

Konunun evveliyatını bilmeyenler için emekli aylığında düşüşün neden kaynaklandığını kısaca anlatalım. 2024 yılında SSK ve BAĞ – KUR emekli aylıklarına ocak ayında yüzde 49,25, temmuz ayında yüzde 24,73 oranında zam yapıldı. Bu yıl temmuz – aralık döneminde emeklilik dilekçesi verenler ocak ve temmuz aylarında yıllık yüzde 86,16’ya ulaşan bu maaş zamlarından yararlanacaklar.

Dilekçeyi 1 Ocak 2025 tarihinden sonra verenler 2024 yılında emekli aylıklarına yapılan zamlardan yararlanamayacaklar. Onlara 2024 yılındaki tüketici fiyat enflasyonunun yüzde 100’ü ile milli gelirdeki artışın yüzde 30’u oranında artış yapılacak. Bu durumda mevcut enflasyon tahminlerine göre, 1 Ocak 2025’te dilekçe verenlerin aylıklarına yüzde 86,16 oranı yerine yüzde 39,20 – yüzde 44,72 arasında değişen oranda artış yapılacak. Bu da 2024 yılında dilekçe verenle 2025 yılında dilekçe verenlerin emekli aylığı arasında yüzde 30 – 35’e varan oranda farka yol açacak.

FARKIN BİR KISMI OCAKTAKİ REFAH ZAMMINDAN KAYNAKLANIYOR

Dilekçe tarihine göre bağlanacak ilk emekli aylıkları arasındaki farkın bir kısmı bu yıl ocak ayında enflasyonun üzerinde yapılan artıştan kaynaklanıyor. Ocak ayında SSK ve BAĞ-KUR emekli aylıklarına normalde yüzde 37,57 oranında zam yapılacaktı. Memur maaş zammıyla eşitlenmesi için zam oranı yüzde 49,25’e çıkartıldı.

Eşitlemeye gidilmeyip yüzde 37,57 oranındaki normal zam yapılsaydı SSK ve BAĞ-KUR emekli aylıklarına yapılan yıllık artış yüzde 86,16 yerine yüzde 71,59’da kalacaktı. Bu durumda dilekçeyi 2024 yılında verenler ile 2025 yılında verenler arasındaki fark yüzde 18 – 23 düzeyinde olacaktı.

DİLEKÇE İÇİN ACELE ETMEYİN

Emekli aylığındaki düşüşten etkilenmemek için SSK ve BAĞ-KUR’luların emeklilik dilekçesini 31 Aralık 2024 tarihinde bile vermesi yeterli. Mutlaka bu yıl emekli olması gerekmeyenler için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın yürüttüğü çalışmanın beklenmesinde fayda var. Çalışmanın mahiyeti en geç ekim kasım ayında netleşmiş olacağından nihai karar vermek için yeterli süre kalacak.

DİLEKÇE TARİHİNE GÖRE EMEKLİ AYLIĞI FARKI NEDEN BU YIL YÜKSEK OLDU?

Emeklilik dilekçesi tarihinin bağlanacak ilk emekli aylığına etkisi geçmiş yıllarda da vardı. Ancak, o yıllarda enflasyon çok yüksek olmadığı için etki daha azdı. Milli gelirdeki artış hızının yüksek veya düşük olması daha fazla etkili olabiliyordu.

Geçmiş yıllara baktığımız zaman haziran sonundaki yıllık enflasyon ile aralık sonundaki yıllık enflasyon arasında 2020 yılına kadar en fazla 5 puanlık fark ortaya çıktığı görülüyor. 2021 yılının son çeyreğinde enflasyon aniden fırlayınca yılsonu enflasyonu, haziran ayındaki yıllık enflasyonun 18 puan üzerine çıktı. Bu nedenle 2022 yılının ilk yarısında emeklilik dilekçesi verenlere 2021 yılında verenlere göre daha yüksek aylık bağlandı.

Ancak, 2023 yılında durum tersine döndü. 2023’ün ilk yarısında dilekçe verenler, 2022 yılında verenlere göre daha az aylık aldılar. Herhangi bir yasal değişiklik yapılmayacak olursa bu kez de 2025 yılında dilekçe verenler 2024 yılında verenlere göre en az yüzde 30 oranında daha düşük aylık ile emeklilik yaşamlarına adım atacaklar.

TÜM EMEKLİ ADAYLARINI ETKİLİYOR

Emekli aylıkları arasında yüzde 30 – 35 arasındaki fark sadece 2025 yılında emekli olacak kişileri değil, emekliliği için daha uzun süre bulunan herkesi etkiliyor.

E-Devlet’te şu an görünen emekli aylığı, 2024 yılında emeklilik dilekçesi verenler için geçerlidir. 2025 yılına gelindiğinde sistemdeki tüm emekli aylıkları yeniden hesaplanarak yüzde 30 -35 oranında düşecek. Emekliliğine 5, 10, 15 yıl bulunanların da şu an e-Devlet’te görünen emekli aylığı düşeceği için herkes bu durumdan etkilenecek.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın yapacağı düzenlemenin, emekliliğine daha uzun süre bulunan diğer kişileri de kapsaması bekleniyor.

Emeklilik dilekçesi için acele etmeyin: Bakanlık çözüm arayışında! yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

ABD ekonomisi, yılın ikinci çeyreğinde %2,8 oranında büyüyerek beklentilerin üzerinde bir performans sergiledi. Bu büyüme, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) enflasyonla mücadelede “yumuşak iniş” stratejisinin ekonomiye zarar vermeden uygulanabileceği beklentilerini destekliyor. Ancak, Fed’in bu yıl kaç kez faiz indirimine gideceği konusundaki belirsizlikler yatırımcıların odağında kalmaya devam ediyor. Para piyasalarındaki tahminler, Eylül ayında 3 faiz indirimine gidileceği yönündeki beklentileri içeriyor.

Bilanço sezonunun etkisiyle hisse ve sektör bazlı oynaklıklar artıyor. ABD’li otomobil üreticisi Ford’un hisseleri, şirketin gelirinin beklentileri aşmasına rağmen kârının yetersiz kalması nedeniyle %18,4 değer kaybetti. American Airlines ise, bu yıl için kâr beklentilerini düşürmesine rağmen hisseleri %4,2 oranında yükseldi.

OpenAI’nin yeni arama özelliği “SearchGPT”yi test ettiğini duyurmasının ardından, Google’ın sahibi Alphabet’in hisseleri %3’ten fazla değer kaybetti. Diğer taraftan, ABD’de açıklanacak kişisel tüketim harcamaları ve kişisel gelirler verileri yatırımcıların dikkatle takip ettiği veriler arasında yer alıyor. Bu veriler, piyasalarda volatiliteyi artırabilir.

Tahvil piyasaları dar bir bantta hareket ederken, ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi %4,25 seviyesinde bulunuyor. Dolar endeksi ise 104,3 seviyesinde işlem görüyor. Altın ons fiyatı, dün %1,4 gerilemenin ardından %0,4 artışla 2.375 dolardan işlem görmekte. Brent petrolün varil fiyatı ise yatay bir seyir izleyerek 81,5 dolarda bulunuyor. Bakırın libresi, önceki günkü düşüş eğilimini sonlandırarak %0,3 artışla 4,1 dolara yükseldi.

ABD borsa endeksleri dün karışık bir seyir izledi. Nasdaq endeksi %0,93, S&P 500 endeksi %0,51 gerilerken, Dow Jones endeksi %0,2 yükseldi. ABD endeks vadeli kontratları ise yeni güne yükselişle başladı. Avrupa borsalarında ise karışık bir tablo görülüyor. ECB yetkililerinin açıklamaları, faiz indirimleri konusunda belirsizlikler yaratıyor. Almanya’da Ifo iş dünyası güven endeksi beklentilerin altında kaldı.

Asya piyasalarında yön arayışı sürerken, Japonya’da Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) yıllık %2,2 artarak beklentilerin altında kaldı. Bu durum, Japonya Merkez Bankası’nın (BoJ) faiz artırımı beklentilerini etkiledi. Dolar/yen paritesi %0,1 düşüşle 153,7 seviyesinde dengelendi. Japonya’nın Nikkei 225 endeksi yatay seyrederken, Güney Kore’nin Kospi endeksi %0,8 ve Hong Kong’un Hang Seng endeksi %0,3 yükseldi. Çin’in Şanghay bileşik endeksi ise %0,1 geriledi.

Türkiye’de Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, önceki kapanışa göre %1,09 azalarak 10.871,48 puandan kapandı. Dolar/TL, %0,4 artışla 32,9500 seviyesinden kapanmasının ardından, bankalararası piyasada 33,0980 seviyesinden işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde sektörel enflasyon beklentileri ve yurt dışında ABD’de açıklanacak kişisel gelirler, kişisel tüketim harcamaları ve Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksi verilerini takip edecek. BIST 100 endeksi için teknik destek seviyeleri 10.800 ve 10.700 puan, direnç seviyeleri ise 10.900 ve 11.000 puan olarak belirleniyor.

Küresel Piyasalar Yön Arayışında yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Zorlu’nun bu sözlerinin üzerinden kısa bir mühlet sonra GÜZEL Parti Genel Lideri Meral Akşener, gazeteci Fatih Altaylı’ya Zorlu’nun açıklaması üzerine “Şu anda ortada üzerinde konuşulacak isimler olmadığı için Kürşad Beyefendi de bizim kendi adayımızı çıkaracağımızı söylemiştir. Ortak adaylara kapalı değiliz lakin bu her halükârda destekleyeceğimiz manasına da gelmez” değerlendirmesinde bulundu.

Akşener’in Afyonkarahisar Kocatepe’de tüm siyasi partilere yaptığı “Seçimlere farklı ayrı girelim” davetini anımsatan GÜZEL Parti kanadı, “Akşener’in siyaseti aritmetik hesaplardan soyutlamak için bu çağrıyı yaptığını” ileri sürüyor. Akşener’in bu açıklamalarıyla “el yükselttiği” de vurgulanıyor. 

‘ÖNCELİK ÂLÂ PARTİ’

İYİ Parti kanadı, Akşener’in “Ortak adaya kapalı değiliz” kelamlarını şöyle yorumluyor: 

“Artık kimsenin kapısını çalıp ‘Gelin işbirliği yapalım’ demek istemiyoruz. Tabanımız da artık ‘seçimlere bağımsız katılmamızı’ istiyor. Lakin Türkiye’nin geleceği, milletin refahı için bir parti ile işbirliği yapılması gerekiyorsa, öbür partiler elini taşın altına koymak istiyorlarsa, burada öncelik DÜZGÜN Parti olmalı. DÜZGÜN Parti çatısı altında yapılacak bir işbirliğine kapımız hiçbir vakit kapalı değildir.”

YETERLİ Parti ana eksen arayışında: İşbirliği yapmak isteyen bize gelsin yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Zorlu’nun bu sözlerinin üzerinden kısa bir mühlet sonra YETERLİ Parti Genel Lideri Meral Akşener, gazeteci Fatih Altaylı’ya Zorlu’nun açıklaması üzerine “Şu anda ortada üzerinde konuşulacak isimler olmadığı için Kürşad Beyefendi de bizim kendi adayımızı çıkaracağımızı söylemiştir. Ortak adaylara kapalı değiliz lakin bu her halükârda destekleyeceğimiz manasına da gelmez” değerlendirmesinde bulundu.

Akşener’in Afyonkarahisar Kocatepe’de tüm siyasi partilere yaptığı “Seçimlere farklı başka girelim” davetini anımsatan ÂLÂ Parti kanadı, “Akşener’in siyaseti aritmetik hesaplardan soyutlamak için bu çağrıyı yaptığını” ileri sürüyor. Akşener’in bu açıklamalarıyla “el yükselttiği” de vurgulanıyor.

‘ÖNCELİK DÜZGÜN PARTİ’

İYİ Parti kanadı, Akşener’in “Ortak adaya kapalı değiliz” kelamlarını şöyle yorumluyor:

“Artık kimsenin kapısını çalıp ‘Gelin işbirliği yapalım’ demek istemiyoruz. Tabanımız da artık ‘seçimlere bağımsız katılmamızı’ istiyor. Fakat Türkiye’nin geleceği, milletin refahı için bir parti ile işbirliği yapılması gerekiyorsa, başka partiler elini taşın altına koymak istiyorlarsa, burada öncelik ÂLÂ Parti olmalı. YETERLİ Parti çatısı altında yapılacak bir işbirliğine kapımız hiçbir vakit kapalı değildir.”

UYGUN Parti ana eksen arayışında: İşbirliği yapmak isteyen bize gelsin yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Geçen yıl Manş Denizi’ni botla aşarak İngiltere’ye ulaşan göçmenlerin çıkış yaptığı birinci 10 ülke ortasında Türkiye de vardı. Arnavutluk, Afganistan, İran, Irak, Suriye, Eritre, Sudan, Mısır’ın akabinde Türkiye 9. sırada yer aldı.

Gazetenin haberinde İçişleri Bakanı Braverman ve Göç Bakanı Robert Jenrick’in, Arnavutlukla yapılan şekilde bir muahedenin Türkiye ile de yapılması mümkünlüğünü değerlendirdiği belirtildi.

Jenrick’in bu ay içinde Türk hükümetiyle sistemsiz göçmenlerin geri alımını kolaylaştıracak muhtemel bir muahedeyi görüşmek için İstanbul’a uçmasının beklendiği belirtildi.

Gazeteye konuşan bir kaynak, Türkiye’den gelen göçmen artışının Şubat ayında yaşanan sarsıntılar ve berbat ekonomik şartlarla ilgili olabileceğini söyledi.

‘TÜRKİYE GERÇEK BİR TELAŞ KAYNAĞI’

Gazeteye konuşan İçişleri Bakanı’na yakın bir kişi, “Henüz işin başındayız ancak İçişleri Bakanı, bilhassa bu yıl çok sayıda yasa dışı giriş yapılan ülkelerle geri dönüş anlaşmalarımızı nasıl geliştirebileceğimizi araştırıyor” dedi ve devam etti:

“Türkiye gerçek bir kaygı kaynağı zira sayılarda büyük bir artış var ve göçmenleri daha kolay hudut dışı edebilmemiz gerekiyor.”

İngiltere Başbakanı Rishi Sunak, göçmenleri taşıyan küçük teknelerin Manş Denizi’ni geçerek ülkeye ulaşmalarını durdurma kelamı vermişti. Geri kabul mutabakatları, bilhassa de sığınma hakkı verilmeyeceğini düşünen bireyler için caydırıcı olarak görülüyor.

Arnavutluk ile yapılan muahede uyarınca İngiltere, ülkeye vizesiz giren göçmenleri süratle geri göndermenin yanı sıra İngiliz Hudut Gücü görevlilerini Tiran Havaalanı’nda yasa dışı göçü ve organize hatası engellemek için konuşlandırabiliyor.

2022’de Manş Denizi üzerinden İngiltere’ye rekor sayıda, toplam 45.755, geçiş gerçekleşti. Bu yılın başından beri ise 12.000’den fazla göçmenin Manş Denizi’ni geçtiği kaydediliyor.

İngiltere İçişleri Bakanı Braverman’ın, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin hudut dışı uçuşlarını engelleyebilecek kararlarını görmezden gelebileceği belirtiliyor.

Daha evvel ülkeye yasa dışı yollarla gelen göçmenleri Ruanda’ya gönderme planı hazırlayan İngiltere hükümeti, Temyiz Mahkemesi’nin uygulamanın yasa dışı olduğuna hükmetmesi üzerine bu planı şimdilik rafa kaldırdı.

Telegraph: İngiltere, Türkiye’den gelen sistemsiz göçmenleri süratle hudut dışı etmek için özel muahede arayışında yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

İLK DURAK SELMAN

TRT Haber’in aktardığına nazaran Erdoğan, ziyaretlerine haftanın birinci gününde Suudi Arabistan ile başlayacak ve Cidde’de Suudi Arabistan Hükümdarı Selman bin Abdülaziz El Suud ve Veliaht Prens Muhammed bin Selman ile görüşecek.

Erdoğan, salı günü Suudi Arabistan’dan Katar’a geçecek, 8 aylık bir ortadan sonra gideceği Doha’da Katar Buyruğu Pir Temim bin Hamed Al Sani ile bir ortaya gelecek.

EN SON EL NAHYAN İLE GÖRÜŞECEK

Erdoğan’ın Körfez cinsindeki son durağı Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) olacak. Erdoğan, Birleşik Arap Emirlikleri Devlet Lideri Pir Muhammed bin Zayed Al Nahyan ile çarşamba günü Abu Dabi’de buluşacak.

‘BU ZİYARETTE NOKTALAMIŞ OLACAĞIZ’

Erdoğan, Litvanya ziyareti dönüşünde uçakta gazetecilerin sorularını yanıtlamış ve Körfez ülkerine ziyaret ile ilgili şunları söylemişti:

“Bu ziyarette umutlarımız var. Arkadaşlarımı evvelce gönderdim. Suudi Arabistan, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri buraları dolaştılar. Biz de bir heyetle gideceğiz. Suudi Arabistan, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri’ni dolaşarak onlarla aramızdaki her türlü ilgileri daha da güçlendirelim istiyoruz. Hatta bugün Muhammed bin Zayed aradı. Merak ediyorlar. Ne oldu, nasıl gitti falan. Dedik ki ‘Nasıl olsa Çarşamba günü sizdeyiz. Orada etraflıca bunları görüşürüz.’ Katar’dan oraya gideceğiz, Suudi Arabistan’a, Katar’a geçeceğiz ve umutluyum.

Ön ziyaretlerde arkadaşlarımız belirli bilgilendirmeleri yaptılar. Yapacağımız ziyarette de Türkiye’ye verecekleri takviyeleri şahsen görme, yaşama imkânımız olacak. Daha evvel yaptığım görüşmelerde kendileri söyledi. ‘Türkiye’ye önemli yatırımlar yapmaya biz hazırız.’ Bunu bu ziyaretle birlikte de inşallah noktalamış olacağız. Bu yatırımlar tahminen bizde olacak, tahminen Suudi Arabistan’da, Katar’da, Birleşik Arap Emirlikleri’nde olacak.”

YILMAZ İLE ŞİMŞEK GİTMİŞTİ

İktidar seçimlerin akabinde sıcak para arayışına girerken, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ile Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Körfez ülkelerine çalışma ziyaretleri gerçekleştirmişti. Yılmaz ve Şimşek, Birleşik Arap Emirlikleri ve Katar’a gitmişti.

İktidar ‘sıcak para’ arayışında: Erdoğan, Körfez tipine çıkıyor yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.