İstanbul Bağcılar’da bir ortaya gelerek ortak açıklama yapan derneklerin artık salonlardan değil alanlardan sesini duyurmak istediğini belirten Tüketici Dernekleri Federasyonu Lideri Aziz Koçal şöyle konuştu: “Zamlar hayatı yaşanmaz hale getirince biz de başka sivil toplum kuruluşları ile bir ortaya gelerek yurttaşın taleplerini daha gür bir sesle duyuralım istedik.”

‘HALK SIHHATİ TEHDİT ALTINDA’

Dernekler ortak açıklamalarında mevcut vergi artırımlarının anayasaya muhalif olduğunu hatırlatarak geri alınmasını talep etti. Servet vergisi hatırlatması yapan Koçal, tüketicinin alım gücündeki düşüşü ise şu örneklerle özetledi: 

• Döviz endeksli girdiler, vergiler, akaryakıt artırımları raflara daha yüksek oranda yansımış, tüketiciler muteber, besin pahası yüksek, ekonomik besine ulaşamaz olmuştur. 
• Birçok zincir marketlerde dahi taklit ve tağşiş eserler satılmaya başlamış, merdiven altı besin üretimleri artmış, halk sıhhati tehdit altına girmiştir. Alım gücü düşen fakir halk sıhhatsiz, denetlenemeyen, son tüketim tarihleri geçmiş eserlere yönelmiştir.

‘GEÇİŞ GARANTİSİNDEN VAZGEÇİN’

Taleplerin yanı sıra tekliflerini de lisana getiren Koçal, dövize endeksli mutabakatlarla yapılan köprü ve otoyollara ödenen döviz farklarının tüketiciler için kullanılmasını talep etti. Koçal kelamlarını şöyle sonlandırdı: 

• Yoksul halk işsizlik, açlıkla, artan yoksullukla  uğraş ederken,  nüfusun yüzde 1’ini oluşturan lakin ulusal servetin yüzde 55’ine yakınını elinde tutan dolar milyarderleri büyüyor, ballı börek ihale şirketleri karına kar katıyor. Vergi borçları siliniyor. 
• Döviz endeksli mutabakatlar ile yapılan köprüler, otoyollar, tünellere verilen geçiş garantileri döviz kuru yükseldikçe ödediğimiz borç yükselmektedir. İvedilikle bu mutabakatlar yapıldığı tarihteki kurdan TL’ye çevrilmelidir. Buraya ödenecek döviz kuru farkları tüketicinin ömür kalitesini yükseltmek için kullanılmalıdır. 

EYLEMLER DEVAM EDECEK

TÜKODER Başkanı Aziz Koçal, artırımlara karşı hareketlerinin devam edeceğini de açıkladı. Öbür kentlerde de sokağa çıkacaklarını lisana getiren Koçal, şunları söyledi:

“Demokratik uğraşımızı başka kitle ve emek örgütleri ile birleştirerek büyüteceğiz. Yurttaşlar temel gereksinimlerini rahatça karşılayana kadar durmayacağız. Hükümet ve siyaset kanadında da lobi faliyetlermiz hem muhalefet hem de bakanlıklar nezlinde sürecek.”

32 dernek harekete geçti: Artırımlar geri çekilsin! yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

İstanbul Bağcılar’da bir ortaya gelerek ortak açıklama yapan derneklerin artık salonlardan değil alanlardan sesini duyurmak istediğini belirten Tüketici Dernekleri Federasyonu Lideri Aziz Koçal şöyle konuştu: “Zamlar hayatı yaşanmaz hale getirince biz de öteki sivil toplum kuruluşları ile bir ortaya gelerek yurttaşın taleplerini daha gür bir sesle duyuralım istedik.”

‘HALK SIHHATİ TEHDİT ALTINDA’

Dernekler ortak açıklamalarında mevcut vergi artırımlarının anayasaya karşıt olduğunu hatırlatarak geri alınmasını talep etti. Servet vergisi hatırlatması yapan Koçal, tüketicinin alım gücündeki düşüşü ise şu örneklerle özetledi: 

• Döviz endeksli girdiler, vergiler, akaryakıt artırımları raflara daha yüksek oranda yansımış, tüketiciler muteber, besin bedeli yüksek, ekonomik besine ulaşamaz olmuştur. 
• Birçok zincir marketlerde dahi taklit ve tağşiş eserler satılmaya başlamış, merdiven altı besin üretimleri artmış, halk sıhhati tehdit altına girmiştir. Alım gücü düşen fakir halk sıhhatsiz, denetlenemeyen, son tüketim tarihleri geçmiş eserlere yönelmiştir.

‘GEÇİŞ GARANTİSİNDEN VAZGEÇİN’

Taleplerin yanı sıra tekliflerini de lisana getiren Koçal, dövize endeksli mutabakatlarla yapılan köprü ve otoyollara ödenen döviz farklarının tüketiciler için kullanılmasını talep etti. Koçal kelamlarını şöyle sonlandırdı: 

• Yoksul halk işsizlik, açlıkla, artan yoksullukla  gayret ederken,  nüfusun yüzde 1’ini oluşturan lakin ulusal servetin yüzde 55’ine yakınını elinde tutan dolar milyarderleri büyüyor, ballı börek ihale şirketleri karına kar katıyor. Vergi borçları siliniyor. 
• Döviz endeksli mutabakatlar ile yapılan köprüler, otoyollar, tünellere verilen geçiş garantileri döviz kuru yükseldikçe ödediğimiz borç yükselmektedir. Hemen bu muahedeler yapıldığı tarihteki kurdan TL’ye çevrilmelidir. Buraya ödenecek döviz kuru farkları tüketicinin ömür kalitesini yükseltmek için kullanılmalıdır. 

EYLEMLER DEVAM EDECEK

TÜKODER Başkanı Aziz Koçal, artırımlara karşı hareketlerinin devam edeceğini de açıkladı. Öbür kentlerde de sokağa çıkacaklarını lisana getiren Koçal, şunları söyledi:

“Demokratik gayretimizi başka kitle ve emek örgütleri ile birleştirerek büyüteceğiz. Yurttaşlar temel muhtaçlıklarını rahatça karşılayana kadar durmayacağız. Hükümet ve siyaset kanadında da lobi faliyetlermiz hem muhalefet hem de bakanlıklar nezlinde sürecek.”

32 dernek harekete geçti: Artırımlar geri çekilsin! yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Dünya’dan Nurdoğan Arslan Ergün’ün haberine nazaran; Türkiye akaryakıt kesiminde, bayi tarafında kar marjlarının ‘iyice’ düştüğünden şikayet edilirken bu durum kapanma ve el değiştirmeleri de beraberinde getiriyor.

Sektör kaynaklarından derlenen bilgilere nazaran, 13 binden fazla bayinin bulunduğu kesimde 2022’nin son aylarından bu yana 2 bin civarında bayi kapandı.

Sektörde rafineri çıkışı ve pompa satış fiyatı ortasındaki brüt karın yüzde 8 olduğu belirtilirken, bu hissenin yarısı istasyona yarısı da ana dağıtım şirketine gidiyor. İstasyonlar akaryakıt satışından elde ettikleri yüzde 4’lük brüt karın yüzde 1’ini nakliyeye, yüzde 1.5’ini POS süreçlerinde bankalara ödüyor. Kalan yüzde 1.5 ise işçi maaşı, vergi, fatura üzere öteki masraflara harcanıyor.

“ÇOK ÖNEMLİ SERMAYE EROZYONU VAR”

Sektörün sorun ve beklentilerini pahalandıran Türkiye Akaryakıt Bayileri Petrol ve Gaz Şirketleri Patron Sendikası (TABGİS) Lideri Murat Alım, “Türkiye’nin 7/24 çalışan en büyük vergi dairesiyiz. Bu vergileri toplarken maalesef yaşama talihi verilen bir kar marjımız yok. Önemli bir sermaye erozyonumuz var” dedi. Istırapların kaynağının geçmişten geldiğini lisana getiren Alım, son artırımlar ve düzenlemelerle erozyonun had safhaya ulaştığını söyledi.

Akaryakıt bayilerinin mali yükünün arttığını tabir eden Alım, büyükşehirlerdeki istasyonların bile maliyetleri kurtaramaz noktaya geldiğini söyledi. İstanbul Avrupa yakası için 1 Temmuz’da 14 kuruş olan nakliye maliyetinin 19 kuruşu geçtiğine işaret eden Alım, “Bizim için 1 kuruşluk artış bile çok değerliyken artış 5 kuruşu geçti” dedi.

Bayilerin üzerinde büyük bir yük olan nakliye maliyetlerinin çok arttığına dikkat çeken Alım, EPDK’den taleplerinin nakliyenin kar marjının dışına çıkarılması olduğunu söyledi.

En kıymetli masraf kalemlerinden birinin de kredi kartı POS komiteleri olduğunu söyleyen TABGİS Lideri Alım, Merkez Bankası’nın faiz artış kararıyla takas komitelerinin arttığını kaydetti. “Takas kurulu artınca bizim de maliyetlerimiz artıyor” diyen Alım, temmuz başında 18 kuruş olan maliyetlerinin şu anda 59 kuruşa çıktığını kaydetti.

Tüketicinin alım gücünün düşmesiyle kartlı alışverişlere tartı verildiğini tabir eden Alım, “Türkiye ortalamasına baktığımızda istasyonlarda kartlı alışveriş yüzde 60 civarında fakat büyükşehirlerde oran yüzde 95’e çıkıyor. İstasyonlarda nakit para dolaşmıyor. Hasebiyle bu maliyete de çok önemli manada katlanmak zorunda kalıyoruz.

Yani kendi cebimizden sermaye koymak zorunda kalıyoruz” dedi. Akaryakıta artırım gelecek beklentisiyle tüketici alımları nedeniyle kesimin stoklu çalışamadığını da söyleyen Alım, bu nedenle bayilerin de artan fiyat üzerinden alım yaptığını kaydetti.

HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞI’NA MÜRACAAT HAZIRLIĞI

31 Ağustos’ta Akaryakıt bayileri, kaçak ve kayıpların önlenmesi için geçen sene başlatılan teminat mektubu konusunda da dertler yaşıyor.

Murat Alım, bu mevzuyu şöyle özetledi: “2021 cirolarımıza nazaran yüzde 1 oranında geçen yıl süresiz teminat mektupları verdik. 2022’de fiyatlar olağandışı artış gösterdi. Vereceğimiz teminatın ölçüsü da çok arttı. 31 Ağustos’ta, 2022 baz alınarak yeni teminat mektupları vereceğiz. Yalnızca ÖTV, KDV’de yüzde 21’in üzerinde fiyat artışı oldu. 31 Ağustos’ta vereceğimiz teminat mektuplarının uyumlu mükelleflerden alınmaması için Hazine ve Maliye Bakanlığı’na müracaat yapmaya hazırlanıyoruz. Zati içeride teminat mektuplarımız var.”

TABGİS Lideri, ayrıyeten finansmana erişim sorunu nedeniyle teminat mektuplarına ulaşmada zahmet yaşandığını da ekledi. Döviz kurundaki artış ve vergi düzenlemelerinin bölümü olumsuz etkilediğini lisana getiren Murat Alım, “Olası vergi artışları da bizi huzursuz ediyor” dedi. Kesimin tahlil beklediği bir başka sorunu da haksız rekabet olarak gösteren Alım, “Geçmişe göre önemli yol alındı. Lakin fatura kaçakçılığının engellenmesi lazım.” dedi.

Artırımlar akaryakıt bayilerini vurdu! Kapanmalar başladı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Dünya’dan Nurdoğan Arslan Ergün’ün haberine nazaran; Türkiye akaryakıt kesiminde, bayi tarafında kar marjlarının ‘iyice’ düştüğünden şikayet edilirken bu durum kapanma ve el değiştirmeleri de beraberinde getiriyor.

Sektör kaynaklarından derlenen bilgilere nazaran, 13 binden fazla bayinin bulunduğu bölümde 2022’nin son aylarından bu yana 2 bin civarında bayi kapandı.

Sektörde rafineri çıkışı ve pompa satış fiyatı ortasındaki brüt karın yüzde 8 olduğu belirtilirken, bu hissenin yarısı istasyona yarısı da ana dağıtım şirketine gidiyor. İstasyonlar akaryakıt satışından elde ettikleri yüzde 4’lük brüt karın yüzde 1’ini nakliyeye, yüzde 1.5’ini POS süreçlerinde bankalara ödüyor. Kalan yüzde 1.5 ise işçi maaşı, vergi, fatura üzere öteki masraflara harcanıyor.

“ÇOK ÖNEMLİ SERMAYE EROZYONU VAR”

Sektörün sorun ve beklentilerini kıymetlendiren Türkiye Akaryakıt Bayileri Petrol ve Gaz Şirketleri Patron Sendikası (TABGİS) Lideri Murat Alım, “Türkiye’nin 7/24 çalışan en büyük vergi dairesiyiz. Bu vergileri toplarken maalesef yaşama talihi verilen bir kar marjımız yok. Önemli bir sermaye erozyonumuz var” dedi. Badirelerin kaynağının geçmişten geldiğini lisana getiren Alım, son artırımlar ve düzenlemelerle erozyonun had safhaya ulaştığını söyledi.

Akaryakıt bayilerinin mali yükünün arttığını söz eden Alım, büyükşehirlerdeki istasyonların bile maliyetleri kurtaramaz noktaya geldiğini söyledi. İstanbul Avrupa yakası için 1 Temmuz’da 14 kuruş olan nakliye maliyetinin 19 kuruşu geçtiğine işaret eden Alım, “Bizim için 1 kuruşluk artış bile çok değerliyken artış 5 kuruşu geçti” dedi.

Bayilerin üzerinde büyük bir yük olan nakliye maliyetlerinin çok arttığına dikkat çeken Alım, EPDK’den taleplerinin nakliyenin kar marjının dışına çıkarılması olduğunu söyledi.

En değerli sarfiyat kalemlerinden birinin de kredi kartı POS kurulları olduğunu söyleyen TABGİS Lideri Alım, Merkez Bankası’nın faiz artış kararıyla takas kurullarının arttığını kaydetti. “Takas komitesi artınca bizim de maliyetlerimiz artıyor” diyen Alım, temmuz başında 18 kuruş olan maliyetlerinin şu anda 59 kuruşa çıktığını kaydetti.

Tüketicinin alım gücünün düşmesiyle kartlı alışverişlere tartı verildiğini tabir eden Alım, “Türkiye ortalamasına baktığımızda istasyonlarda kartlı alışveriş yüzde 60 civarında lakin büyükşehirlerde oran yüzde 95’e çıkıyor. İstasyonlarda nakit para dolaşmıyor. Münasebetiyle bu maliyete de çok önemli manada katlanmak zorunda kalıyoruz.

Yani kendi cebimizden sermaye koymak zorunda kalıyoruz” dedi. Akaryakıta artırım gelecek beklentisiyle tüketici alımları nedeniyle kesimin stoklu çalışamadığını da söyleyen Alım, bu nedenle bayilerin de artan fiyat üzerinden alım yaptığını kaydetti.

HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞI’NA MÜRACAAT HAZIRLIĞI

31 Ağustos’ta Akaryakıt bayileri, kaçak ve kayıpların önlenmesi için geçen sene başlatılan teminat mektubu konusunda da kahırlar yaşıyor.

Murat Alım, bu mevzuyu şöyle özetledi: “2021 cirolarımıza nazaran yüzde 1 oranında geçen yıl süresiz teminat mektupları verdik. 2022’de fiyatlar olağandışı artış gösterdi. Vereceğimiz teminatın ölçüsü da çok arttı. 31 Ağustos’ta, 2022 baz alınarak yeni teminat mektupları vereceğiz. Yalnızca ÖTV, KDV’de yüzde 21’in üzerinde fiyat artışı oldu. 31 Ağustos’ta vereceğimiz teminat mektuplarının uyumlu mükelleflerden alınmaması için Hazine ve Maliye Bakanlığı’na müracaat yapmaya hazırlanıyoruz. Zati içeride teminat mektuplarımız var.”

TABGİS Lideri, ayrıyeten finansmana erişim badiresi nedeniyle teminat mektuplarına ulaşmada zahmet yaşandığını da ekledi. Döviz kurundaki artış ve vergi düzenlemelerinin kesimi olumsuz etkilediğini lisana getiren Murat Alım, “Olası vergi artışları da bizi huzursuz ediyor” dedi. Bölümün tahlil beklediği bir öteki sorunu da haksız rekabet olarak gösteren Alım, “Geçmişe göre önemli yol alındı. Lakin fatura kaçakçılığının engellenmesi lazım.” dedi.

Artırımlar akaryakıt bayilerini vurdu! Kapanmalar başladı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Piyasada en çok bilinen ve satılan sonraki gün hapının fiyatı 416 TL’ye yükseldi. Kelam konusu hapın fiyatı 2023’ün başında 313 liraydı. Muadil hapların fiyatı da 348.55 TL’ye çıktı.

DOĞUM DENETİM HAPINA DA ARTIRIM

Türkiye’de en çok kullanılan doğum denetim haplarından biri olan ilacın fiyatı da 250 liraya çıktı.

Cumhurbaşkanlığı kararı ile ilaçlarda Euro kuru yüzde 30.5 artırılarak 14.0387 TL oldu. Artışla fiyat muhafazalı eserlerde barem bedeli 48.41 TL olurken başka eserlerde ise barem pahası 25.30 TL oldu.

Doğum denetim tekniklerinin uygulanmadığı vakitlerde, korunmasız ve gebelik ihtimali bulunan cinsel bağlardan sonra kullanılması gereken sonraki gün hapı, cinsel münasebetin akabinde ne kadar çabuk alınırsa, gebeliği önlemede o kadar başarılıdır. Birinci 24 saat içinde alınan ilaç, gebeliği önlemede yüzde 98 oranında tesirli.

Artırımlar doğum denetimini de vurdu: 400 lirayı aştı! yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

BİLİNÇSİZLİK KELAM KONUSU

Altun kelamlarını şöyle sürdürdü:

“Toplumda elektronik sigaranın zararlarına yönelik büyük bir bilinçsizlik kelam konusu. Bu nedenle e-sigara kullanımının özendirilerek gençleri de tesirine almaya başlamıştır. Çok üzücü lakin gerçek olan şu ki günümüzde sigara içme yaşı 8’e düştü! Üstelik toplumda elektronik sigaranın saf olduğu fikri var ve e-sigara temizmiş üzere pazarlanıyor.”

İNTERNETTEN BİLE ALINIYOR

Elektronik sigaraların tütün satan dükkânlarda satılırken internet üzerinden de alınabildiğine dikkat çeken İsa Altun, “Çeşitli forumlarda, internet sitelerinden yahut Telegram ve toplumsal ağlardan e-sigara eserleri satılıyor. Her ne kadar siteler kapatılsa da öteki bir sayfa açılıp, tekrar satışa devam edilebiliyor. Elden satış yapan mağazalar da var. Bu mağazalar tespit edilince para cezası kesiliyor. Refah düzeyi gelişkin ülkelerde e-sigara kullanımının artması, TikTok ve öbür toplumsal medya platformlarında ‘akım’ üzere reklam ve subliminal bildirilerin sunumu tüm dünyada bilhassa genç ve çocuklar ortasında e-sigara salgınlarının oluşmasına sebep oluyor” diye konuştu. “Ülkemizde e-sigara üretimi ve ithalatı yasak” diyen Altun, “18 yaş üstü yolcu şahsi kullanım için bir adet yurtdışından getirilebiliyor. E-sigaraya yasak olmasına karşın ulaşmak maalesef çok kolay. İnternet arama motorlarına e-sigara yazın, bütün satış siteleri karşınıza çıkıyor. Sipariş verildiği anda eserin kargoya verileceği hatta tıpkı gün motorlu kuryeyle teslimat yapılacağı beyan ediliyor” dedi.

AKCİĞER KANSERİNDEN ÖLÜMLERİN BİRÇOK SİGARADAN

Dünya Sıhhat Örgütü’ne bağlı Milletlerarası Kanser Araştırma Ajansı’nın (IARC) 2020 yılı dünya kanser istatistiklerine nazaran, akciğer kanseri 1.8 milyonla en çok vefata neden olan kanserlerin başında geliyor. Dünya genelinde akciğer kanserinden ölümlerin yaklaşık üçte ikisinin sigaradan kaynaklandığı biliniyor.

Sigaraya gelen artırımlar nedeniyle e-sigara kullanımı son devirlerde arttı: ‘Elektroniği de hiç günahsız değil’ yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

5 TL’DEN 7,5 TL’YE ÇIKTI

Böylece, 19 Temmuz itibariyle 210 gram ekmek 5 liradan 7,50 liraya çıktı. 100 gram simidin fiyatı ise 10 lira oldu.

HALK EKMEK DE NASİBİNİ ALDI

Fırınlarda satılan ekmeğin yanı sıra Halk Emek fiyatına artırım geldi. Alınan karara nazaran 210 gram halk ekmek 5 liradan satılacak.

Kocaeli’nde artırımlar peş peşe: Ekmek 7,5 TL, simit 10 TL oldu! yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

‘ZAMLAR MAKYAJLANIYOR’

Şimşek dün yaptığı paylaşımla “Önümüzdeki devirde bütçe açığını denetim altına alarak mali disiplini yine tesis etmek suretiyle kamu maliyesi göstergelerinde kalıcı bozulmalara geçit vermeyeceğiz. Bunun için gerekli önlemleri alıyoruz” dedi. Çabucak akabinde 2023’te emekli ve çalışanlara yapılan fiyat artırımlarıyla birlikte zelzele kaynaklı harcamaların 761.7 milyar TL’ye (milli gelire oran olarak yüzde 3.1) ulaşmasını beklediklerini de hatırlattı.

(Erinç Yeldan)

Şimşek’in paylaşımlarını yorumlayan Prof. Dr. Erinç Yeldan, mali disiplin ve bütçe açığını kapatmak için en kolay yol olan vergi artışlarına başvurulduğunu hatırlatarak “Buna rağmen ‘memuru ve taban ücretliyi koruduk’ propagandası yapılıyor. Daraltıcı ve halkı fakirleştirici artırımlar makyajlanıyor. Kamu harcamalarından hele ki Saray’ın masrafı ve yandaşlara giden ballı ihalelerden hiç kelam edilmiyor” dedi.

Şimşek’in tweetler’inde zelzelenin maliyetine değinmesini de artırımlarının mazereti olarak yorumlayan Yeldan şöyle konuştu:

“AKP’ye nazaran iktisatta sorun yok. ‘Covid oldu, Ukrayna savaşı oldu, yüzyılın sarsıntısı oldu. Dış tesirlerle sarsıldık’ propagandası yapıyorlar, zelzelesi de bu formda kullanıyorlar. Şimşek ve takımı bu propagandanın sürdürülemeyeceğinin farkında. Ancak müdahalede aklına direkt daraltıcı mali programlar geliyor. Meğer servet vergisi getirilebilir, sıcak parayı dizginleyecek finansal süreç vergisi, imar rantlarının vergilendirilmesi üzere uygulamalara gidilebilir. Önlemlerin maliyeti, sermaye gelirlerine bilhassa de spekülatif ve rantiyer sermayeye gelecek vergilerle finanse edilmelidir.”

(Hayri Kozanoğlu)

Prof. Dr. Hayri Kozanoğlu ise vergi artırımlarının beklendiğini fakat iktidar tarafından seçim sonrasına sarkıtılarak yurttaşların kandırıldığını söyledi. Kozanoğlu şöyle konuştu: “Emekliler düşük fiyatlarla ezilirken beyaz yakalıların gelirleri eridi. Ben emek uğraşının beyaz yakalılardan yükseleceğini iddia ediyorum.”

Yeni artırımlar yolda sinyali: Faturayı evvel zengine kes yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Kasko fiyatları yüzde 230 arttı

Monopoli Sigorta Kurucu Ortağı ve CEO’su Erol Esentürk, araç bedellerindeki astronomik artışlar, enflasyon, döviz kurundaki dalgalanmalar, hasar maliyetlerindeki artışlar nedeniyle kaskoda fiyatların yüzde 230 arttığını belirterek, “Bu artışın en değerli sebebi araç bedellerindeki artışın yüzde 110’ları bulmuş durumda olması. Bu maliyeti karşılamak istemeyen şoförler artık kaskosuz trafiğe çıkmaya başladı. Fakat araç bedelleri bu kadar yükselmişken, araçların artık bir yatırım aracı haline geldiğini düşünürsek; kasko yaptırmamak ya büyük bir yanılgı olur” dedi.

‘İşçilik maliyetleri yükseldi’

“Araç bedellerindeki artışın dışında öbür bir etken de enflasyon ve kur nedeniyle araç tamiratında kullanılan yedek modüllerin fiyatlarının artmış olması” diyen Esentürk, “Asgari fiyattaki artış da personellik maliyetlerini artırdı. Bundan ötürü da sigorta şirketlerinin hasar maliyetleri arttı. Araç sahiplerinin kasko poliçesini devam ettirmek için herkese genişletilmiş kasko, tam kasko üzere eserler sunmak yerine; aracını az kullananlara ya da tek şoför kullanımına nazaran yahut da sigorta şirketinin mutabakatlı olduğu tamirhanelerde tamirat yapılması üzere daha dar kapsamlı ve fiyatı daha düşük eserler sunulmaya başlandı” sözlerini kullandı.

‘Önümüzdeki periyot şirketler kimi branşlardan çekilebilir’

Sigorta şirketlerinin içinde bulunduğu güç şartlara acenteler tarafından bakan Esentürk, şunları anlattı: “Bu gelişmeler sigorta şirketlerinin bilançolarının gelecek yıllardaki durumunu öngörmemizi zorlaştırıyor. Biz müşterilerimiz için en gerçek poliçeyi seçmeyi amaçlıyoruz. Bu nedenle son devirlerde bilhassa bilançosu çok ziyan görmemiş ve gerektiğinde sermaye artırımı yapabilecek şirketlere yönelmeye çalışıyoruz. Zira sigorta şirketleri oto branşında yaşanılan ziyanları oto-dışı branşlarda telafi etmeye çalışmakta oldukları için ister istemez bu branşlarda daha tutucu bir sigortacılık anlayışına yönelebiliyorlar. Önümüzdeki periyotlarda bir kısım sigorta şirketleri kimi branşlardan çekilebilir ya da bu branşlara yüksek prim ve muafiyetler getirebilir.”

‘Zarar ettikleri için poliçe üretmiyorlar’

Esentürk’e, “Şirketler neden trafik sigortası yapmak istemiyor” diye sorduğumuzda şöyle yanıtladı: “Maalesef geçen yılın en çok şikayet edilen husus başlıklarından bir tanesi de bu oldu. Tavan fiyat uygulaması, teminatların daima genişletilmesi ve Anayasa Mahkemesi’nde alınan yahut bozulan kararlar geriye dönük uygulanacak kararları şirketleri ziyan noktasında tutuyor. Bildiğiniz üzere trafik sigortasında 2021’de 2 milyar lira olan teknik ziyan 2022’de 11,2 milyar liraya çıktı. Münasebetiyle durum bu türlü olunca da şirketler, bu branşta yaşadığı ziyan nedeniyle üretimden kaçınmaya başladı.”

Trafik teklif platformu bu sorunu çözer mi?

1 Haziran’da test kademesine geçilen Trafik Teklif Platformu ile acentelerin kısa müddette mecburî trafik sigortası poliçesi üretmesini amaçladığını anlatan Esentürk, “Bu uygulama ile müşteri trafik sigortası yaptırmak istediğinde sigortası yapılmazsa acente, müşterinin talebini platforma gönderecek. Böylelikle 27 sigorta şirketi tarafından görülebilecek. Sigorta şirketleri, teklif verip vermemekte inisiyatif kullanabilecek. Şirketler, uygun görürse, portföye gereksinimi olursa poliçeyi kesebilecek. Şayet poliçe kesen şirket olmaz ise havuza atılacak ve tüm bölüme eşit bir biçimde dağılacak. Böylelikle şu anda trafik sigortasında yaşanan kaçınma durumu ortadan kalkacak. Trafikten oluşan ziyan yükü dalın geneline yayılacak. Anladığımız kadarıyla operasyonu düzgün dizayn ederlerse sorunun çözülmesine yardımı olur” diye konuştu.

Artırımlar Sigortayı da Vurdu! yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Verme periyodu bitti. Alma, öbür bir deyişle mal ve hizmetlerde artırım periyodu başladı. Bu hususta birinci işaret petrol kesiminden geldi. Cuma günü yapılması gereken lakin seçim nedeniyle ertelenen akaryakıt artırımı pazartesiyi salıya bağlayan gece pompa satış fiyatlarına yansıtıldı.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) da boş durmadı. TÜİK, seçim devrinin en “parlak” muştuları ortasında yer alan “bedava” doğal gazla ilgili reaksiyon toplayan bir karar aldı. Doğal gazın bir ay fiyatsız verilmesi nedeniyle mayıs ayında TÜFE hesabında “sıfır fiyat” prosedürünün uygulanacağını açıkladı.
Bu kararla birlikte parasız doğal gazın maliyeti, temmuz ayında geçmiş 6 aylık enflasyon oranında artırım alacak olan emekliye, memura ve bu bölümünün ailelerine kesildi. Milyonlarca memur ve emekli, enflasyondan daha düşük maaş artışıyla karşı karşıya kalacak.

Hızlı tren bilet zammı

Sırada Yüksek Süratli Tren (YHT) bilet fiyatlarına yapılacak artış var. TCDD Nakliyat, YHT biletlerine yüzde 15-20 aralığında artırım yapmak üzere çalışmalara başladı. Bu çalışma, kabinenin oluşmasının akabinde yeni Ulaştırma ve Altyapı Bakanı’na sunulacak. Artırımın, kısa müddette uygulamaya girmesi bekleniyor.

TCDD Nakliyat, 2022 yılında YHT biletlerine Ocak ayında yüzde 20, Mart ayında yüzde 10, Nisan ayında yüzde 15, Haziran ayında yüzde 30 ve Eylül ayında yüzde 10 artırım yaptı.
TCDD, YHT biletlerine en son bu yıl ocak ayında yüzde 15 artırım yaptı. Artırımla birlikte İstanbul-Ankara ortası bilet fiyatı 215 TL’den 248 TL’ye çıktı.

Ankara’da, kısa müddet içinde artırım dalgasına devletin işlettiği köprü ve otoyolların da dahil olacağı konuşuluyor. Karayolları Genel Müdürlüğü, genelde yılın başında geçiş fiyatlarını artırırdı. Bu yıl, artırım yapmadı. Seçimin tamamlanmasıyla birlikte artırımın önü de açıldı.

Mutlak Yoksulluk Uyarısı

Çalışma ve Toplum Mecmuası Genel Yayın Direktörü Dr. Murat Özveri ile TÜİK’in doğal gazla ilgili kararının dar ve sabit gelirliye tesirini konuştuk.

Özveri, enflasyonun personel, memur, emekli milyonlarca insanın fiyatının belirlenmesinde çok değerli bir bağlama noktası olarak fonksiyon gördüğüne dikkat çekti. Toplu mukavelelerde, “enflasyon artı refah payı”nın göz önünde bulundurulduğunu belirten Özveri, personel ve memur emeklilerinin aylıklarının da enflasyon artışına nazaran düzenlendiğini anımsattı.

Özveri, kelamlarını şöyle sürdürdü:

“Dolayısıyla enflasyon milyonlarca dar gelirli emekçi, memur, emekli kısmın fiyatının belirlenmesinde kıymetli bir çarpandır. Bu çarpanı ne kadar düşük tutarsanız onların gelirlerini, aylıklarını ve fiyatlarını de düşüreceksiniz manasına gelir.

Enflasyonun düşük tutulmasının birinci tesiri personelin, emeklinin ve memurun aylıklarının ve fiyatlarının belirlenmesinde fiyat siyasetlerinin oluşturulmasında daha düşük bir çarpandan hareket ederek gerçek enflasyonun altında bir fiyat artırımına onları mahkum edip, mutlak bir fakirleştirmeyi yaratmaktır.”

Özveri, gerçek enflasyon oranında bile artırım yapılsa yaşanan enflasyonun fiyatlar ve gelirlerdeki erimeyi gidermesinin kelam konusu olmadığını söyledi.

Enflasyonun, toptan 6 aylık periyotta bir kere yaşanmadığına işaret eden Özveri, “Her ay, her gün enflasyona bağlı olarak mal ve hizmet fiyatları artıyor. Artan kıymetin üzerine yeni enflasyon sayısı geliyor. Bu nedenle yüzde 60’lık bir enflasyonun hesaplanmasındaki mal ve hizmetlerin artan fiyatlarıyla yüzde 60’lık oranda fiyatlara artırım yapıldığında bulduğunuz sayı birbiriyle örtüşmez.

Bu örnekte 100 liralık bir gelirin yüzde 60 yıllık enflasyon üzerinden kıymetlendirilmesi halinde gerçek erime yüzde 80’lere ulaşmaktadır. Yüzde 60 enflasyon artırımı alan her kesim gerçek olarak yüzde 20 yoksullaşmaktadır” dedi.

Özveri, enflasyonun ulusal gelirin inhisarlar faydasına yine paylaştırılmasının bir aracı olduğunu vurgulayarak, “Enflasyon cebimizdeki paranın enflasyon oranında artırım aldığımızda bile bir kısmına el konularak geri verilmesinden diğer bir şey değildir. Hele bir de gerçek enflasyonun dışında birtakım sayılarla oynamalarla çarpanı düşürmek fakirleşmenin kapısını açmak, mutlak fakirleşmeye insanları mahkum etmektir” diye konuştu.

Artırımlar ‘Hızlı’ Devam Edecek… YHT’ye Artırım Yolda… İşte Artırım Oranı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.