Ocak ayında aylık fiyat artışında gıda ve hizmet grupları belirleyici oldu. Gıda grubunda, başta sebze ve et olmak üzere işlenmemiş gıda fiyatlarındaki artış dikkat çekti. Hizmet grubunda ise iş gücü maliyetleri, dönemsel fiyatlamalar ve geriye dönük endeksleme davranışının etkisiyle aylık enflasyon bir önceki aya kıyasla yükseldi. Buna karşın hizmet grubunun yıllık enflasyonu 3,76 puan azalarak düşüş eğilimini sürdürdü.

Diğer taraftan, temel mal enflasyonu görece ılımlı seyretti. Bu dönemde yönetilen/yönlendirilen fiyat ve maktu vergi güncellemeleri, geçmiş yıllara kıyasla daha düşük bir oranda gerçekleşerek dezenflasyon sürecini destekledi. Enerji grubunda aylık fiyat artışı önceki yılın ocak ayına kıyasla sınırlı oldu.

TÜFE’de tüketim sepeti sınıflaması ve baz yılı değiştirildi

Raporda, Tüketici Fiyat Endeksi’nde (TÜFE) tüketim sepeti sınıflaması ve baz yılının güncellendiği belirtildi. Buna göre hizmet sektörünün endeks içindeki ağırlığı 7,4 puan artışla yüzde 38,4’e yükselirken, malların ağırlığı yüzde 61,6’ya geriledi. B ve C göstergelerinin ağırlıkları ise sırasıyla 5,2 ve 4,5 puan arttı.

Yıllık tüketici enflasyonuna katkılar incelendiğinde, enerji, temel mallar ile alkol-tütün ve altın gruplarının katkıları bir önceki aya kıyasla sırasıyla 1,07, 0,34 ve 0,24 puan azalırken, gıda ve alkolsüz içecekler ile hizmet gruplarının katkıları sırasıyla 1,23 ve 0,18 puan arttı.

Mevsimsellikten arındırılmış verilerle, tüketici fiyatlarının aylık artışı bir önceki aya kıyasla yükseldi. Aylık artışlar bir önceki aya kıyasla B ve C göstergelerinde yükseliş kaydetti. B endeksindeki yükselişte temel mal ve işlenmiş gıda fiyat gelişmeleri etkili oldu.

TCMB bünyesinde takip edilen göstergeler, ocak ayında enflasyonun ana eğiliminde döneme özgü bir yükselişe işaret etti. Göstergeler üç aylık ortalamalar bazında ise sınırlı miktarda yükseldi.

Hizmet fiyatları ocak ayında yüzde 7,39 arttı, grup yıllık enflasyonu 3,76 puan azalarak yüzde 40,23 oldu. Yıllık enflasyon haberleşme ve ulaştırma gruplarında yükseldi, diğer alt gruplarda ise geriledi. Alt kalemler arasında diğer hizmetler grubu aylık yüzde 9,74’lük artış ile öne çıktı.

Bu gelişmede, dönemsel fiyatlamanın ve geçmiş enflasyona endeksleme davranışının yaygın olduğu sağlık (yüzde 18,12), finansal hizmetler (yüzde 14,78) ve eğitim hizmetleri (yüzde 6,61) ile bakım-onarım kalemlerindeki yüksek fiyat artışlarının etkileri hissedildi.

Başta hava yolu ile yolcu taşımacılığı (yüzde 36,9 artış) olmak üzere ulaştırma hizmetleri alt grubu enflasyonu (yüzde 8,05 artış) yüksek seyri ile öne çıktı.

İş gücü maliyetleri ile gıda fiyatlarındaki gelişmelerin etkisinin gözlendiği lokanta-otel grubunda fiyatlar yüzde 5,86 artarken, haberleşme grubunda da aylık artış yüzde 5,35 ile belirgin oldu.

Sözleşme yenileme oranındaki mevsimsel yükselişin de etkisiyle kira aylık artışı yüzde 5,26 olurken, bu grupta yıllık enflasyon 5,06 puan azalışla yüzde 56,55’e geriledi. Bu dönemde yönetilen-yönlendirilen hizmet kalemlerindeki fiyat artışı ise geçmiş yıllara kıyasla daha düşük gerçekleşti.

Temel mal grubu fiyatları arttı

Temel mal grubu fiyatları ocak ayında yüzde 0,51 ile ılımlı bir oranda arttı, grup yıllık enflasyonu 0,26 puanlık düşüşle yüzde 17,45 oldu.

Dayanıklı tüketim mallarında fiyat artışı yüzde 2,91 ile önceki aya kıyasla güçlendi. Bu gelişmede, otomobil, mobilya ve beyaz eşya ile tüketici elektroniği fiyatlarının etkisi öne çıktı.

Giyim ve ayakkabı fiyatları mevsimsel etkilerle yüzde 4,83 düştü. Diğer temel mallar alt grubunda aylık enflasyon oranı yüzde 2,40 ile önceki aya kıyasla güçlendi. Bu gelişmede, ilaç fiyatlarındaki artışın sarkan etkisi de etkili oldu.

Enerji fiyatları ocak ayında yüzde 2,29 arttı, grup yıllık enflasyonu 4,85 puan gerileyerek yüzde 30,21 oldu.

Bu gelişmede, fiyatı belediyelerce belirlenen şebeke suyu tarifesindeki yükseliş (yüzde 7,32) ile son kaynak tedarik tarifesi tüketim limitindeki güncellemeye istinaden elektrik fiyat artışı (yüzde 3,04) öne çıktı.

Maktu vergi artışı ocak ayında Yİ-ÜFE artışının ima ettiğinden düşük gerçekleşirken ham petrol fiyat gelişmelerinin de etkisiyle akaryakıt fiyatlarında yükseliş (yüzde 1,59) izlendi.

Gıda ve alkolsüz içecekler grubu fiyatları arttı

Gıda ve alkolsüz içecekler grubu fiyatları yüzde 6,59 artış ile öne çıkan bir diğer alt grup oldu. Gıda grubu yıllık enflasyonu bu dönemde 3,38 puan artışla yüzde 31,69’a yükseldi. Yıllık enflasyon işlenmiş gıda grubunda gerilerken, işlenmemiş gıdada belirgin şekilde yükseldi.

Yurt içi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE) ocak ayında yüzde 2,67 artarken, yıllık enflasyon yüzde 27,17’ye geriledi. Dayanıklı ve dayanıksız tüketim mallarında yüksek fiyat artışları öne çıktı.

TCMB: Ocak ayında enflasyon artışında gıda ve hizmet grupları öne çıktı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Kamuoyunun gündemine gelen bu konunun uzun süredir yakından takip edildiğini vurgulayan Demir, “Son günlerde kamuoyunun gündemine gelen, ancak bizim uzun süredir yakından takip ettiğimiz emlak vergisine esas alınan arsa rayiç bedellerindeki tartışılan artışlar konusunda milletimizin endişelerini yakından biliyoruz. 2026 yılında uygulanacak emlak vergilerinin gerçek piyasa koşullarını yansıtmayan rayiç bedel artışlarıyla vatandaşımızın sıkıntıya düşmesine asla izin vermeyeceğiz.” ifadelerini kullandı.

Demir, şunları kaydetti:

“Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın talimatlarıyla Yerel Yönetimler Başkanlığı olarak bu süreci en ince ayrıntısına kadar takip ediyoruz. Tüm Türkiye’de yapılan rayiç bedel tespitlerini, artış oranlarını ve bunların vatandaşımıza yansımalarını titizlikle inceliyoruz. Şunu herkes bilmelidir ki; Cumhurbaşkanımızın liderliğinde, yasal ve idari düzenlemelerle oluşabilecek mağduriyetlerin önüne geçeceğiz. Bizim önceliğimiz, milletimizin hakkını korumak, adaleti tesis etmek ve belediyecilikte hizmeti vatandaşımızın omuzlarına yük bindirmeden sürdürebilmektir. AK Parti’nin belediyecilik anlayışı, vatandaşına yük değil nefes aldıran bir anlayıştır. Bu meselede de milletimizin yanındayız, mağduriyet yaşanmasına kesinlikle müsaade etmeyeceğiz.”

Tepki çeken emlak vergisi artışında yeni gelişme yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Maaşlar arasındaki fark azalıyor

Asgari ücretteki yüksek oranlı artışlar, son yıllarda daha yüksek maaş alan çalışanlarla asgari ücretliler arasındaki gelir farkını önemli ölçüde daralttı. Bu durum, özel sektörde çalışan birçok kişinin maaşlarının asgari ücrete yaklaşmasına neden oldu. İşletmeler ise çalışanlarını kaybetmemek ve motivasyonu artırmak amacıyla daha yüksek oranlı maaş artışları yapmayı hedefliyor.

‘Bu son yüksek oransal zamlar olacak’

Milliyet’e konuşan Yeminli Mali Müşavir ve Ekonomist Muhammet Bayram, 2025 yılı zam oranlarıyla ilgili yaptığı açıklamada, bu yılın son yüksek oransal zamlar olacağını belirtti. Bayram, “Enflasyonun yıl sonuna kadar yüzde 20 seviyelerine gerilemesi bekleniyor. Ancak özel sektörün eleman kaybını önlemek ve iş gücünü korumak adına zam yapmaya devam edeceğini gözlemliyoruz” dedi.

Ara dönemde zam yapan firmalar da var

2024 yılında asgari ücrete temmuz ayında zam yapılmamasına rağmen, birçok özel sektör şirketi temmuz ve ekim aylarında ara zam yaptı. Bayram, özel sektörün sürdürülebilirliğini sağlamak ve eleman açığını kapatmak için mevcut çalışanlarına düzenli zam yaptığını ifade etti.

Özel sektörde zam oranları: En az yüzde 30

Bayram, özel sektördeki şirketlerin çalışanlarını memnun etmek için zam oranlarını yükselteceğini belirtti:

“Genel tabloya baktığımızda özel sektörde zam oranlarının en az yüzde 30, en fazla yüzde 50 arasında olacağını öngörüyoruz. Şirketler, ara dönemde yaptıkları zamları dikkate alarak yıllık toplamda enflasyonu geçmeyecek şekilde yeni zamlar yapacak.”
Şirketler i̇çin kritik denge

Uzmanlara göre, şirketler hem çalışan memnuniyetini sağlamak hem de ekonomik şartları göz önünde bulundurmak zorunda. Eleman kaybı yaşamamak için şirketlerin çalışanlarına refah sağlayacak bir zam oranı sunmaları gerektiği vurgulanıyor.

Maaş artışında yeni dönem: Şirketlerde ek zam hazırlığı! yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Dünyada 56 ülke arasında en yüksek konut fiyatı artışı bu yıl Türkiye’de yaşandı. 2023’ün ilk çeyreğinde Türkiye’de konut fiyatları 2022 yılının aynı dönemine göre yüzde 133 yükseldi. Aralarında Almanya ve İngiltere’nin olduğu bazı ülkelerde ise konut fiyatları düştü.

Euronews’de yer alan habere göre, Uluslararası Emlak Danışmanlığı firması Knight Frank’in 56 ülke ve bölgeyi incelediği Küresel Konut Fiyat Endeksine göre 2023 yılının ilk çeyreğinde 2022 yılının aynı dönemine göre Türkiye’de konut fiyatları yüzde 132,8 artış gösterdi. 

İkinci sıradaki Kuzey Makedonya’nın (yüzde 18,8) ardından Hırvatistan (yüzde 17,3), Macaristan (yüzde 16,6) ve Litvanya (yüzde 15,3) geliyor.

Diğer bazı ülkelerdeki artış oranı ise şöyle: Yunanistan yüzde 14,5; Bulgaristan yüzde 9,5; Japonya yüzde 6,8; Fransa yüzde 2,7 ve ABD yüzde 0,7.

İstanbul, Ankara ve İzmir ilk sırada

Avrupa ülkeleri başta olmak üzere bazı bölgelerde konut fiyatları düştü. Almanya’da konut fiyatları yüzde 1 gerilerken bu oran İngiltere’de yüzde 3,1 ve İsveç’te yüzde 8,8 oldu.

Endeks 150 şehirdeki fiyat değişimlerini de inceliyor. Listede Türkiye’nin üç büyük şehri yer alıyor. Ankara (yüzde 135,3), İzmir (yüzde 133) ve İstanbul (yüzde 127,3) listedeki 150 şehir arasında konut fiyatlarının en çok arttığı şehirler oldu.

Dördüncü sıradaki Zagreb’deki artış yüzde 22,5’ oldu. Tokyo’da konut fiyatları yüzde 7,5 yükselirken bu oran New York’ta yüzde 3,4; Barselona ve Londra’da yüzde 1,4 ve Roma’da yüzde 0,6 oldu.

Az sayıda şehirde ise fiyatları geriledi. Düşüş Washington’da yüzde 0,2 olurken Rotterdam’da yüzde 0,3 gerçekleşti.

Ülke ve şehir bazındaki bu artışlar nominal. Yani enflasyon dikkate alınmıyor. Enflasyonun dikkate alındığı reel değişim de Türkiye’de oldukça yüksek. 2021-2022 son çeyrekleri arasında Türkiye’de reel konut fiyatları yüzde 51 artmıştı.

TCMB’nin açıkladığı konut fiyat endeksine göre Eylül 2022’de ev fiyatları bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 189 yükseldi. 

Bu oran, son 10 yıldaki en yüksek oran oldu. Konut fiyatları Eylül 2021’de yeni ekonomik modele geçilmesiyle birden tırmanışa geçti. Eylül 2011’de yıllık konut fiyat artışı yüzde 36 idi.

Enflasyonun düşmeye başlamasıyla Haziran 2023’te yıllık artış yüzde 96 oldu. Aynı dönemde konut fiyatları reel olarak ise yüzde 38 yükseldi.

Konut fiyatı artışında zirve Türkiye’nin yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.