Yılmaz, “Sıkı para politikalarımızı devam ettireceğiz, disiplinli maliye politikalarımızı sürdüreceğiz. Buralarda kararlıyız ama bunlar yetmez. Bir taraftan da arz yönlü politikalarla enflasyonla mücadelemize katkıda bulunmamız lazım” ifadelerini kullandı.

Enflasyonla mücadelede beş kritik alan

Arz yönlü politikaların önemine dikkat çeken Yılmaz, bu kapsamda beş kritik alan belirlediklerini açıkladı. Gıda, sosyal konut, enerji, lojistik ve insan kaynaklarının hem enflasyonla mücadeleye hem de dengeli ve sürdürülebilir büyümeye ciddi katkı sağlayacağını belirten Yılmaz, bu alanlara öncelik verileceğini ifade etti.

Enflasyondaki gerilemeye de değinen Yılmaz, 2024 Mayıs ayında yüzde 75,5 seviyesinde olan enflasyonun yüzde 30,6’ya kadar düştüğünü hatırlatarak, bunun yeterli olmadığını ve düşüşün devam etmesini hedeflediklerini söyledi.

Üniversiteler bölgesel kalkınmada kilit rol oynuyor

Konuşmasında Siirt Üniversitesi’nin bölgesel kalkınmadaki rolüne dikkat çeken Yılmaz, üniversitelerin gelişme stratejileri ile illerin kalkınma hedeflerinin örtüşmesi gerektiğini vurguladı. Bu kapsamda pilot üniversiteler belirlendiğini ve Siirt Üniversitesi’nin de bu üniversiteler arasında yer aldığını belirten Yılmaz, kamu-üniversite-özel sektör iş birliğinin somut örneklerinin burada görüldüğünü ifade etti.

“Sadece kamu yatırımları kalkınma için yeterli değil”

Son 23 yılda Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde yapılan yatırımların bilinçli bir kalkınma anlayışının ürünü olduğunu söyleyen Yılmaz, kamu yatırımlarının önemli olduğunu ancak tek başına yeterli olmadığını vurguladı. Kalkınmanın temelinde özel sektör yatırımlarının bulunduğunu belirten Yılmaz, üretim, istihdam ve ihracat odaklı yatırımların özel sektör eliyle gerçekleştiğini ifade etti.

Bu çerçevede teşvik politikalarına değinen Yılmaz, ilk kez bu dönemde “6. bölge” teşviklerinin devreye alındığını, özellikle emek yoğun sektörlerin güçlü biçimde desteklendiğini söyledi. Tekstil ve konfeksiyon sektörlerinin bölgede gelişmesinde bu teşviklerin belirleyici rol oynadığını dile getirdi.

“Silahların gölgesinde demokratik siyaset olmaz”

Terörle mücadele ve güven ortamının kalkınma açısından kritik önemde olduğunu belirten Yılmaz, huzur ve güvenliğin olmadığı yerde demokrasinin ve yatırımların gelişemeyeceğini söyledi. “Silahların gölgesinde siyaset, demokratik siyaset olamaz” diyen Yılmaz, şiddetten arınmış bir ortamda siyasi fikirlerin demokratik zeminde yarışması gerektiğini ifade etti.

Terörsüz bir Türkiye’nin yatırım ortamını güçlendireceğini vurgulayan Yılmaz, huzur ve güvenin pekişmesiyle birlikte özel sektör yatırımlarının ve sermaye girişlerinin artacağını kaydetti.

Tarım, sulama ve büyük altyapı projeleri ön planda

Tarım ve hayvancılığın bölge için stratejik öneme sahip olduğunu belirten Yılmaz, Siirt fıstığı üretiminin 27 bin tonun üzerine çıktığını ve katma değerin artırılması gerektiğini söyledi. Bu kapsamda Garzan Sulama Projesi’ni en önemli ekonomik kamu projelerinden biri olarak nitelendiren Yılmaz, sulama yatırımlarının arz yönlü politikalar açısından önceliklendirildiğini ifade etti.

Siirt’e yönelik yatırımlara da değinen Yılmaz, 1627 sosyal konutun inşa edileceğini, demir yolu projeleriyle lojistik altyapının güçlendirileceğini ve Kurtalan Demir Yolu Projesi’nin 25 milyar lirayı aşan büyüklüğüyle kente önemli katkı sağlayacağını söyledi. Enerji alanında ise yenilenebilir enerji ve HES projeleriyle bin megavatın üzerinde kapasiteye ulaşıldığını belirtti.

Siirt’te temaslar

Program öncesinde fakültedeki sergi alanını ziyaret eden Yılmaz, Siirt temalı fotoğraf sergisi, kadın kooperatifleri ve yöresel ürün stantlarını gezdi. Yılmaz daha sonra Siirt Valiliğini ziyaret ederek Şeref Defteri’ni imzaladı, Vali Kemal Kızılkaya’dan kentte yürütülen çalışmalara ilişkin bilgi aldı. AK Parti Siirt İl Başkanlığı’nı da ziyaret eden Yılmaz, parti yöneticileri ve yerel yöneticilerle bir araya geldi.

Yılmaz: Enflasyonla mücadelede 5 kritik alanda arz hamlesi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

HALKA ARZ NEDİR?

Halka arz, bir şirketin paylarını borsada süreç görmek üzere halka açması yani satışa çıkarması olarak tanımlanabilir. Şirketlerin belli bir orandaki paylarını satışa sunduğu bu süreç ile şirketler daha fazla yatırımcıya ulaşabilir, işletme sermayesini artırabilir, tanınırlığını yükseltebilir ve tüm bunlar sayesinde büyüme gayelerini daha kısa müddette gerçekleştirebilir.

HALKA ARZ NASIL ALINIR?

Halka arz olmak isteyen şirketlerin taşımaları gereken kimi kriterler, yerine getirmeleri gereken birtakım koşullar var. Bu kaideleri sağlayan şirketler, paylarını borsada satışa sunma imkânına sahip oluyor. Halka arz takvimi dikkatli bir biçimde takip edilerek Borsa İstanbul (BİST) üzerinden halka arz olan şirketlerin paylarını satın almak mümkün. Borsa paylarını inançlı bir formda bankaların uygulamalarından takip edebilir ve kolaylıkla pay satın alabilirsiniz.

HALKA ARZ KAİDELERİ NELERDİR?

Halka arz sürecinin gerçekleştirilebilmesi için yerine getirilmesi gereken birtakım koşullar vardır.

1-) Aracı kurumlar ile bağlantıya geçmek

Halka arz yapma maksadı olan şirketlerin öncelikle aracı kurumlar ile bağlantıya geçerek bir aracılık mukavelesi imzalamaları gerekmektedir. Kelam konusu kurum, halka arza yetkili bir aracı kurum olmak zorundadır. Mukavelenin imzalanması ile birlikte halka arz süreci gerçekleştirilmiş olur.

2-) Sermaye Piyasası Konseyi (SPK) ile irtibata geçmek

Sermayesini halka açmak isteyen şirketler, Sermaye Piyasası Şurası ile kontrat imzalamak zorundadırlar. Böylelikle SPK’nın kontrolü ve kararlarına tabi olurlar. Şirket, SPK mevzuatına uygun hale getirildikten sonra halka arz edilebilirler. Bu süreçlerin gerçekleştirilmesi ile birlikte; aracı kurum, Sermaye Piyasası Kurulu’na ve Borsa İstanbul’a kelam konusu şirketin halka arz sürecinin başlatılması için müracaatta bulunur.

3-) Şirket bilgilerinin Borsa İstanbul ve SPK uzmanlarınca incelenmesi

Şirketin merkez binası, genel faaliyetleri, piyasa kıymeti vb. özellikleri Borsa İstanbul ve SPK yetkilileri tarafından incelenerek bu kurumlara bilgi verilir. Bu bilgilerin uygunluğu kabul edildikten sonra şirketin halka arz süreçleri fiilen başlamış olur.

Halka arz nedir? Halka arz pay nedir? Halka arz pay almak karlı mı? Borsada halka arz nasıl yapılıyor? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

HALKA ARZ NEDİR?

Halka arz, bir şirketin paylarını borsada süreç görmek üzere halka açması yani satışa çıkarması olarak tanımlanabilir. Şirketlerin belli bir orandaki paylarını satışa sunduğu bu süreç ile şirketler daha fazla yatırımcıya ulaşabilir, işletme sermayesini artırabilir, tanınırlığını yükseltebilir ve tüm bunlar sayesinde büyüme maksatlarını daha kısa müddette gerçekleştirebilir.

HALKA ARZ NASIL ALINIR?

Halka arz olmak isteyen şirketlerin taşımaları gereken birtakım kriterler, yerine getirmeleri gereken kimi koşullar var. Bu kuralları sağlayan şirketler, paylarını borsada satışa sunma imkânına sahip oluyor. Halka arz takvimi dikkatli bir formda takip edilerek Borsa İstanbul (BİST) üzerinden halka arz olan şirketlerin paylarını satın almak mümkün. Borsa paylarını inançlı bir halde bankaların uygulamalarından takip edebilir ve kolay kolay pay satın alabilirsiniz.

HALKA ARZ KOŞULLARI NELERDİR?

Halka arz sürecinin gerçekleştirilebilmesi için yerine getirilmesi gereken birtakım kurallar vardır.

1-) Aracı kurumlar ile irtibata geçmek

Halka arz yapma emeli olan şirketlerin öncelikle aracı kurumlar ile bağlantıya geçerek bir aracılık mukavelesi imzalamaları gerekmektedir. Kelam konusu kurum, halka arza yetkili bir aracı kurum olmak zorundadır. Mukavelenin imzalanması ile birlikte halka arz süreci gerçekleştirilmiş olur.

2-) Sermaye Piyasası Konseyi (SPK) ile bağlantıya geçmek

Sermayesini halka açmak isteyen şirketler, Sermaye Piyasası Konseyi ile kontrat imzalamak zorundadırlar. Böylelikle SPK’nın kontrolü ve kararlarına tabi olurlar. Şirket, SPK mevzuatına uygun hale getirildikten sonra halka arz edilebilirler. Bu süreçlerin gerçekleştirilmesi ile birlikte; aracı kurum, Sermaye Piyasası Kurulu’na ve Borsa İstanbul’a kelam konusu şirketin halka arz sürecinin başlatılması için müracaatta bulunur.

3-) Şirket datalarının Borsa İstanbul ve SPK uzmanlarınca incelenmesi

Şirketin merkez binası, genel faaliyetleri, piyasa bedeli vb. özellikleri Borsa İstanbul ve SPK yetkilileri tarafından incelenerek bu kurumlara bilgi verilir. Bu bilgilerin uygunluğu kabul edildikten sonra şirketin halka arz süreçleri fiilen başlamış olur.

Halka arz nedir? Halka arz pay nedir? Halka arz pay almak karlı mı? Borsada halka arz nasıl yapılıyor? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Türkiye’de pay senedi yatırımcılarının sayısı 2019 başından bu yana 5,1 milyon kişi artış gösterdi.

Bireysel yatırımcıların pay senedi piyasasındaki oranı yüzde 38’e yükseldi.

Türkiye, bu yıl halka arzlarda birçok ülkeyi geride bırakmayı başardı.

Borsa İstanbul’da bu yıl 30 şirket halka açılırken toplamda 1,9 milyar dolarlık sermaye toplandı.

HALKA ARZ YARIŞINDA ÖNE GEÇTİ

NTV’nin Financial Times’a dayandırdığı habere nazaran Borsa İstanbul; Londra, Frankfurt ve Milano üzere birçok  büyük borsalarını geride bırakarak halka arz yarışında öne geçti.

Türkiye halka arz yarışında 9. sıraya kadar yükseldi. 

Halka arzda birinci üç sırada Çin, ABD ve Birleşik Arap Emirlikleri bulunurken birinci 10’da yalnızca Romanya Avrupa ülkesi olarak Türkiye’nin önünde yer aldı. 

YÜZDE 550 ARTIŞ YAŞANDI

Yatırımcı akını sonrasında Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi 2002 başından bu yana yüzde 318 arttı. 

Borsadaki yükseliş daha çok şirketin borsaya girmesini teşvik etti. 

Son iki yılda halka arz olan şirketleri izleyen BIST Halka Arz Endeksi 2022 başından bu yana yüzde 550’den fazla arttı.

Borsa İstanbul, halka arz yarışında Avrupa’nın büyük borsalarını geride bıraktı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Türkiye’de pay senedi yatırımcılarının sayısı 2019 başından bu yana 5,1 milyon kişi artış gösterdi.

Bireysel yatırımcıların pay senedi piyasasındaki oranı yüzde 38’e yükseldi.

Türkiye, bu yıl halka arzlarda birçok ülkeyi geride bırakmayı başardı.

Borsa İstanbul’da bu yıl 30 şirket halka açılırken toplamda 1,9 milyar dolarlık sermaye toplandı.

HALKA ARZ YARIŞINDA ÖNE GEÇTİ

NTV’nin Financial Times’a dayandırdığı habere nazaran Borsa İstanbul; Londra, Frankfurt ve Milano üzere birçok  büyük borsalarını geride bırakarak halka arz yarışında öne geçti.

Türkiye halka arz yarışında 9. sıraya kadar yükseldi. 

Halka arzda birinci üç sırada Çin, ABD ve Birleşik Arap Emirlikleri bulunurken birinci 10’da yalnızca Romanya Avrupa ülkesi olarak Türkiye’nin önünde yer aldı. 

YÜZDE 550 ARTIŞ YAŞANDI

Yatırımcı akını sonrasında Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi 2002 başından bu yana yüzde 318 arttı. 

Borsadaki yükseliş daha çok şirketin borsaya girmesini teşvik etti. 

Son iki yılda halka arz olan şirketleri izleyen BIST Halka Arz Endeksi 2022 başından bu yana yüzde 550’den fazla arttı.

Borsa İstanbul, halka arz yarışında Avrupa’nın büyük borsalarını geride bıraktı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Fiyatlardaki artış dün gün içinde yüzde 30’u buldu.

GREV İHTİMALİ FİYATLARI ARTIRDI

Gaz fiyatları, Avustralya’da Chevron and Woodside Energy Group şirketlerine ilişkin büyük LNG tesisinde çalışanların greve gitme ihtimaliyle keskin yükseliş gösterdi.

Avustralya’nın toplam LNG ihracat kapasitesinin yarısını aksatma mümkünlüğü taşıyan grevler, Asya’daki tüketicilerin LNG tedariki için farklı satıcılara yönlenmesine ve tedarikte Avrupa ile rekabetin artmasına yol açabilir.

Avustralya’nın Avrupa’ya direkt LNG tedariki kısıtlı olsa da Rusya-Ukrayna Savaşı’nın akabinde kıtaya Rus gazı arzının büyük ölçüde azalmış olması Avrupa’nın LNG ithalat bağımlılığını artırdı.

Bu nedenle, global LNG piyasalarında oluşan arz kaygıları, Avrupa’daki gaz fiyatlarını direkt etkiliyor ve mevcut riskler, fiyatlarda dalgalanmaya yol açıyor.

BAKIM ÇALIŞMASI FİYATLARI ETKİLİYOR

Avrupa’ya gaz tedarik eden Norveç’in boru çizgilerinde bu ay sonuna hakikat planlanan bakım çalışmaları da gaz tedarikini azaltacağından fiyatlardaki oynaklığı destekliyor.

Alman güç şirketi E.ON Üst Yöneticisi (CEO) Leonhard Birnbaum da dün yaptığı açıklamada, Avrupa’nın Rusya’dan doğalgaz ithalatının süratle düştüğünü, bu durumun Avrupa piyasasını yapısal olarak değiştirdiğini ve bu nedenle toptan güç piyasalarındaki fiyatların yakın gelecekte yüksek kalacağını belirtmişti. 

Birnbaum, kıtada güç krizinin şimdi sona ermediği ihtarında bulunmuştu.

Avrupa’da gaz fiyatları arz kaygılarıyla dalgalı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Fiyatlardaki artış dün gün içinde yüzde 30’u buldu.

GREV İHTİMALİ FİYATLARI ARTIRDI

Gaz fiyatları, Avustralya’da Chevron and Woodside Energy Group şirketlerine ilişkin büyük LNG tesisinde çalışanların greve gitme ihtimaliyle keskin yükseliş gösterdi.

Avustralya’nın toplam LNG ihracat kapasitesinin yarısını aksatma mümkünlüğü taşıyan grevler, Asya’daki tüketicilerin LNG tedariki için farklı satıcılara yönlenmesine ve tedarikte Avrupa ile rekabetin artmasına yol açabilir.

Avustralya’nın Avrupa’ya direkt LNG tedariki kısıtlı olsa da Rusya-Ukrayna Savaşı’nın akabinde kıtaya Rus gazı arzının büyük ölçüde azalmış olması Avrupa’nın LNG ithalat bağımlılığını artırdı.

Bu nedenle, global LNG piyasalarında oluşan arz kaygıları, Avrupa’daki gaz fiyatlarını direkt etkiliyor ve mevcut riskler, fiyatlarda dalgalanmaya yol açıyor.

BAKIM ÇALIŞMASI FİYATLARI ETKİLİYOR

Avrupa’ya gaz tedarik eden Norveç’in boru sınırlarında bu ay sonuna gerçek planlanan bakım çalışmaları da gaz tedarikini azaltacağından fiyatlardaki oynaklığı destekliyor.

Alman güç şirketi E.ON Üst Yöneticisi (CEO) Leonhard Birnbaum da dün yaptığı açıklamada, Avrupa’nın Rusya’dan doğalgaz ithalatının süratle düştüğünü, bu durumun Avrupa piyasasını yapısal olarak değiştirdiğini ve bu nedenle toptan güç piyasalarındaki fiyatların yakın gelecekte yüksek kalacağını belirtmişti. 

Birnbaum, kıtada güç krizinin şimdi sona ermediği ikazında bulunmuştu.

Avrupa’da gaz fiyatları arz telaşlarıyla dalgalı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Nijer’deki askeri darbe, Sahel bölgesindeki komşu ülkeler ortasında rahatsızlık yarattı. Bunun öncelikli nedeni Atlantik Okyanusu’ndan Kızıldeniz’e kadar uzanan coğrafya olan Sahel’de istikrarsızlığın arttığına dair sahip olunan derin kaygılar. Nijer’den evvel bölgede son üç sene içerisinde Burkina Faso ve Mali’de de askeri darbeler yapıldı.

Ancak Nijer’deki durum yalnızca Sahel için kaygı yaratmıyor, birebir vakitte global olarak daha geniş bir tesire sahip olabilir.

İsyanlarda artış

Nijer, son devirde şiddetli akınların arttığı bölgede, Batı’nın nispeten istikrarlı bir devlet olarak gördüğü az demokrasilerden biriydi. Lakin askeri darbe nedeniyle bu istikrarın bozulabileceği istikametinde telaşlar var.

Ülke, Boko Haram ve IŞİD ilişkili cihatçı kümelere karşı gayret eden Fransız ve Amerikan üslerini barındırıyor.

Bu üslerin geleceği şimdilik meçhul. Mali ve Burkina Faso’daki askeri darbeler, radikal örgütler tarafından gerçekleştirilen şiddetli taarruzların artmasına neden oldu.

Nijer’in de bu kümeler için verimli bir taban haline gelebileceği kimi tasaları de beraberinde getiriyor.

Darbe kültürünün büyümesi

Nijer’deki darbeyle birlikte, batıdaki Mali’den doğudaki Sudan’a kadar uzanan bir Afrika kısmının artık askeri rejimlerin denetimine girdi.

Sahel’deki otoriter rejimlerin yükselişi, bölgenin demokrasisi için bir gerileme manasına geliyor. Nijer’deki darbe, öteki ülkelerdeki ordu birliklerini de iktidarı ele geçirmek üzere cesaretlendirebilir.

Bu kaygı, ekonomik blok ECOWAS’ın Cumhurbaşkanı Bazum’un vazifesine geri döndürülmemesi durumunda cuntaya yönelik neden yaptırım kararı aldığını da daha uygun açıklıyor. Bu atılım, ABD, AB ve Birleşmiş Milletler tarafından da destekleniyor.

Getty Images Başkentteki bir stadyumda düzenlenen darbe yanlısı mitinge binlerce kişi katıldı

Rus tesirindeki artış

Mali ve Burkina Faso’daki darbelerin akabinde iki ülke idaresi de Rusya ile daha yakın müttefiklik alakası yürüttü. Nijer’deki askeri cunta da tıpkı istikamete yanlışsız ilerleyebileceği izlenimini veriyor.

Rusya’nın Nijer’deki askeri darbeye yönelik rastgele bir müdahalesinin olup olmadığına dair bir ispat kelam konusu deği. Kremlin Sözcüsü de Bazum’un hür bırakılmasını ve krize barışçıl bir tahlil bulunmasını istedi.

Ancak, Kremlin yanlısı siyasi yorumcular, hükümet takviyeli medya kanallarında ve Telegram kümelerinde darbeyi övdü. Darbeye dayanak veren göstericiler Rus bayrakları salladı ve eski sömürge gücü olan Fransa’yı kınadı. Rus paralı asker kümesi Wagner’in Nijer’deki tesirini genişlettiğine dair de telaşlar var.

Eğer Nijer komşularının yolundan giderek bilhassa Wagner kümesine yönelirse, bu şiddetli atakların artmasına, insan hakları ihlallerine ve maden sömürüsüne yol açabilir.

Uranyum meselesi

Nijer, nükleer güçte kullanılan radyoaktif metal elementi uranyumun global arzının neredeyse yüzde beşine sahip. Avrupa Birliği’nin nükleer ajansı EURATOM’a nazaran, Nijer geçen yıl AB’ye sağlanan doğal uranyumun ikinci büyük tedarikçisiydi. Ayrıyeten ülke Fransa’nın uranyum gereksiniminin yaklaşık yüzde 15’ini karşılıyor.

EURATOM, Nijer’in uranyum arzını kesmesi durumunda Avrupa’daki nükleer güç üretimine yönelik acil bir risk olmadığını belirtiyor. Zira güç santrallerinin üç yıl yetecek envanterleri bulunuyor.

Buna karşın, ECOWAS yahut Batılı ortakları, radikal İslamcı militanların faal olduğu ve de Wagner’in tesir alanını genişeletebileceği bir coğrafyada hem sivil hem de askeri alanlarda kullanılan uranyumun yanlış ellere geçmesini istemez.

Getty Images Darbe yanlısı göstericiler, Fransa’yı ve ECOWAS’ı kınayan pankartlar taşıyor

Sığınmacı krizi

Bazum hükümeti Akdeniz üzerinden gelen göçmen akışını durdurma ve Libya’daki gözaltı merkezlerindeki yüzlerce göçmene mesken sahipliği yapma bahislerinde Avrupa ülkeleriyle işbirliği halinde.

Aynı vakitte Bazum, Batı Afrika ülkeleri ile daha kuzeydeki ülkeler ortasında kilit bir geçiş noktası olan ülkede insan kaçakçılarına karşı da tedbirler almıştı.

Ancak askeri bir cunta periyodunda, bilhassa Fransa ve İngiltere üzere kimi Avrupalı ortaklar, Nijer’e yardımı durduracaklarını söyledikten sonra bu taahhütler sorgulanabilir hale gelebilir.

Bu, Avrupa’ya geçen göçmen akışı üzerinde kıymetli bir tesire sahip olabilir.

Nijer darbesi dünyanın geri kalanı için neden kıymet arz ediyor? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Nijer’deki askeri darbe, Sahel bölgesindeki komşu ülkeler ortasında rahatsızlık yarattı. Bunun öncelikli nedeni Atlantik Okyanusu’ndan Kızıldeniz’e kadar uzanan coğrafya olan Sahel’de istikrarsızlığın arttığına dair sahip olunan derin telaşlar. Nijer’den evvel bölgede son üç sene içerisinde Burkina Faso ve Mali’de de askeri darbeler yapıldı.

Ancak Nijer’deki durum yalnızca Sahel için kaygı yaratmıyor, birebir vakitte global olarak daha geniş bir tesire sahip olabilir.

İsyanlarda artış

Nijer, son periyotta şiddetli akınların arttığı bölgede, Batı’nın nispeten istikrarlı bir devlet olarak gördüğü ender demokrasilerden biriydi. Lakin askeri darbe nedeniyle bu istikrarın bozulabileceği tarafında kaygılar var.

Ülke, Boko Haram ve IŞİD temaslı cihatçı kümelere karşı gayret eden Fransız ve Amerikan üslerini barındırıyor.

Bu üslerin geleceği şimdilik meçhul. Mali ve Burkina Faso’daki askeri darbeler, radikal örgütler tarafından gerçekleştirilen şiddetli hücumların artmasına neden oldu.

Nijer’in de bu kümeler için verimli bir taban haline gelebileceği birtakım telaşları de beraberinde getiriyor.

Darbe kültürünün büyümesi

Nijer’deki darbeyle birlikte, batıdaki Mali’den doğudaki Sudan’a kadar uzanan bir Afrika bölümünün artık askeri rejimlerin denetimine girdi.

Sahel’deki otoriter rejimlerin yükselişi, bölgenin demokrasisi için bir gerileme manasına geliyor. Nijer’deki darbe, öteki ülkelerdeki ordu birliklerini de iktidarı ele geçirmek üzere cesaretlendirebilir.

Bu tasa, ekonomik blok ECOWAS’ın Cumhurbaşkanı Bazum’un vazifesine geri döndürülmemesi durumunda cuntaya yönelik neden yaptırım kararı aldığını da daha güzel açıklıyor. Bu atak, ABD, AB ve Birleşmiş Milletler tarafından da destekleniyor.

Getty Images Başkentteki bir stadyumda düzenlenen darbe yanlısı mitinge binlerce kişi katıldı

Rus tesirindeki artış

Mali ve Burkina Faso’daki darbelerin akabinde iki ülke idaresi de Rusya ile daha yakın müttefiklik bağlantısı yürüttü. Nijer’deki askeri cunta da tıpkı istikamete gerçek ilerleyebileceği izlenimini veriyor.

Rusya’nın Nijer’deki askeri darbeye yönelik rastgele bir müdahalesinin olup olmadığına dair bir delil kelam konusu deği. Kremlin Sözcüsü de Bazum’un özgür bırakılmasını ve krize barışçıl bir tahlil bulunmasını istedi.

Ancak, Kremlin yanlısı siyasi yorumcular, hükümet dayanaklı medya kanallarında ve Telegram kümelerinde darbeyi övdü. Darbeye dayanak veren göstericiler Rus bayrakları salladı ve eski sömürge gücü olan Fransa’yı kınadı. Rus paralı asker kümesi Wagner’in Nijer’deki tesirini genişlettiğine dair de kaygılar var.

Eğer Nijer komşularının yolundan giderek bilhassa Wagner kümesine yönelirse, bu şiddetli taarruzların artmasına, insan hakları ihlallerine ve maden sömürüsüne yol açabilir.

Uranyum meselesi

Nijer, nükleer güçte kullanılan radyoaktif metal elementi uranyumun global arzının neredeyse yüzde beşine sahip. Avrupa Birliği’nin nükleer ajansı EURATOM’a nazaran, Nijer geçen yıl AB’ye sağlanan doğal uranyumun ikinci büyük tedarikçisiydi. Ayrıyeten ülke Fransa’nın uranyum muhtaçlığının yaklaşık yüzde 15’ini karşılıyor.

EURATOM, Nijer’in uranyum arzını kesmesi durumunda Avrupa’daki nükleer güç üretimine yönelik acil bir risk olmadığını belirtiyor. Zira güç santrallerinin üç yıl yetecek envanterleri bulunuyor.

Buna karşın, ECOWAS yahut Batılı ortakları, radikal İslamcı militanların aktif olduğu ve de Wagner’in tesir alanını genişeletebileceği bir coğrafyada hem sivil hem de askeri alanlarda kullanılan uranyumun yanlış ellere geçmesini istemez.

Getty Images Darbe yanlısı göstericiler, Fransa’yı ve ECOWAS’ı kınayan pankartlar taşıyor

Sığınmacı krizi

Bazum hükümeti Akdeniz üzerinden gelen göçmen akışını durdurma ve Libya’daki gözaltı merkezlerindeki yüzlerce göçmene mesken sahipliği yapma bahislerinde Avrupa ülkeleriyle işbirliği halinde.

Aynı vakitte Bazum, Batı Afrika ülkeleri ile daha kuzeydeki ülkeler ortasında kilit bir geçiş noktası olan ülkede insan kaçakçılarına karşı da tedbirler almıştı.

Ancak askeri bir cunta devrinde, bilhassa Fransa ve İngiltere üzere birtakım Avrupalı ortaklar, Nijer’e yardımı durduracaklarını söyledikten sonra bu taahhütler sorgulanabilir hale gelebilir.

Bu, Avrupa’ya geçen göçmen akışı üzerinde kıymetli bir tesire sahip olabilir.

Nijer darbesi dünyanın geri kalanı için neden kıymet arz ediyor? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Hasat devrini ağır formda yaşadıklarını ve 2023 rekoltesinin bereketli geldiğini belirten Güldal, 21 milyon ton civarında buğday ve 8,5 milyon ton civarında arpa beklediklerini bildirdi.

Güldal, Çukurova, Güneydoğu ve Akdeniz’de hasadın neredeyse bittiğini, Marmara ve Ege bölgesinde sonuna yaklaşıldığını ve İç Anadolu Bölgesi’nde de bunun ağırlaşarak devam edeceğini vurgulayarak, Trakya’da hasada yeni başlandığını, Doğu Anadolu’nun ise daha sonra devreye gireceğini anlattı.

Son gelen yağışların tesiriyle çok hoş verimlilik yaşandığına dikkati çeken Güldal, “Üreticilerimiz buğday ve arpada ünite alandan dönüm başına son yılların en yüksek randımanını alıyor. Bu durum rekolteye önemli manada katkı sağladı.” diye konuştu.

Güldal, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 6 Haziran’da buğdayda ton başına 8 bin 250 lira, arpada ton başına 7 bin lira hububat alım fiyatı açıkladığını hatırlatarak, buna ek bu yıl tüm üreticilere Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından buğdayda 1000 lira ve arpada 500 lira ödeneceğini ve böylece üreticilerin TMO ve dışardaki tüccara, sanayiciye eser satmaları halinde bakanlık takviyelerinden yararlanacağını söyledi.

“TMO ÖTEKİ YERLERE ESER SATIN DEMEZ”

TMO’nun aldığı fiyatların piyasanın en yüksek fiyatı olduğunun altını çizen Güldal, hasebiyle bütün üreticilerin eserlerini kendilerine satmak istediğini lisana getirdi.

Güldal, şu ana kadar sistemlerinde 4 milyon ton eser için randevu verildiği bilgisini paylaşarak, şöyle devam etti:

“Yaklaşık 2 milyon ton eser teslim alındı ve alımlarımız devam ediyor. 540 noktada alım noktası oluşturuldu. Bir günde 30-35 bin randevu veriliyor. Burada bir muhtaçlık kelam konusu. Lakin buradaki sorun şu, üreticilerimiz eserlerini hasat ettikten sonra TMO alım yerlerine götürüp teslim etmek istiyor. Hasebiyle herkes eserini birebir anda teslim etmek istediği için bir yığılma kelam konusu. Biz üreticilerimize sakin olmalarını tavsiye ediyoruz. Tüm eseri alabilecek biçimde depo ve işçi planlamamızı yaptık. Her türlü muhtaçlıkları görecek biçimde hazırlıklarımızı yaptık. Hiçbir üreticimizin eseri TMO tarafından öteki yerlere yönlendirilmeyecek. TMO diğer yerlere eser satın demez. Kendisine gelen eseri alır ancak bunun randevu sistemine nazaran planlanması gerekiyor.”

“GÜNLÜK ALIM KAPASİTEMİZİ 220 BİN TONA ÇIKARTACAĞIZ”

Güldal, randevu sistemlerini daima güncellediklerinin altını çizerek, yeni alım noktaları belirledikçe, yeni depolar kullanmaya başladıkça randevu sistemin genişlettiklerini anlattı.

“ALIMI KAPATMAYACAĞIZ”

Güldal, bütün imkan ve kapasitelerini üreticinin eserini almaya yönelik olarak planladıklarını belirterek, üreticiden beklentilerinin sakin olmaları, tez etmemeleri ve randevu sistemini kullanarak eserlerini getirmelerini sağlamak olduğunu söyledi.

TMO’nun alımları kapatmayacağını vurgulayan Güldal, şunları kaydetti:

“İleri tarihlere hakikat daima alacağız. Piyasada bizim altımızdaki fiyatlara eserlerini vermelerini istemiyoruz. TMO’nun fiyatları referans fiyatlardır. Bunun altında eserlerini vermelerini istek etmiyoruz, ortada 1-2 bin lira fark var. Üreticimizin 1 yıllık emeklerinin karşılığı, bize teslim mühletleri gecikse bile devlet tarafından, TMO tarafından alınacak ve üreticilerimiz ziyan yaşamayacak.

Son eser alınana, üreticimizin TMO’ya arz edeceği son eser gelene kadar alım yerlerimiz açık olacak. Planlamalarımızı buna nazaran yapıyoruz. Rastgele bir geri çevirme ve yönlendirme olmadı, olmayacak. Çiftçilerimizin telaş yapmasına gerek yok. Yeni yerleri de muhtaçlık epeyce açacağız, tüm eserleri alacağız. Geçen yıl 7 milyon ton eser aldık, bu sene 10 milyon tonu geçeceğimizi düşünüyoruz.”

TMO hububatta arz edilen tüm eseri alacak yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.