2021 yılı Hanehalkı İşgücü Anketi mikro dataları üzerinden hazırlanan çalışmaya nazaran tarım dışı kesimlerde taban fiyat ve altı (yüzde10) fiyatla çalışanların oranı yüzde 43.1 hesaplandı. Bu oranın 2017-2019 ortalaması 2021’de yüzde 42.8 olarak açıklanmıştı. Ayrıyeten 2022 ve 2023’te bu oranın daha da arttığı kestirim ediliyor.

Yine, 2021 yılı bilgilerine nazaran alt kesimler açısından oranlara baktığımızda genel endüstride yüzde 50.4, giyside yüzde 70.5, besinde yüzde 67.1, turizmde (konaklama-yiyecek) yüzde 73, inşaatta yüzde 71.4’lük bedeller görüyoruz. Finanstaki oran ise yüzde 13.3. DİSK-AR’ın “Asgari Fiyat Gerçeği 2023” raporunda 2012’de Avrupa’da Türkiye’den düşük taban fiyata sahip 12 ülke varken bu sayının 2022’de 2’ye düştüğü yer almıştı.

(Arzu Çerkezoğlu)

‘YOKSULLUKTA EŞİTLEDİLER’

DİSK Genel Lideri Arzu Çerkezoğlu, minimum fiyatın ortalama fiyat haline geldiğini vurgulayarak “Bu AKP iktidarının ucuz emek siyasetlerinin sonucudur. Çalışanı yoksullukta eşitleyen bir siyaset izliyorlar” dedi.

Çerkezoğlu şöyle devam etti: “Bir ülkede sendikalaşma oranı ne kadar düşük, toplusözleşme kapsamı ne kadar azsa orada taban fiyata çalışanların sayısı artar. Zira sendikanın olduğu yerde minimum fiyat olmaz.”

Çerkezoğlu ayrıyeten 2021’den 2023’e emekçilere verilen fiyatın toplam üretim maliyetindeki oranının yüzde 13’ten yüzde 10.5’e düştüğünü belirtti.

(Seyfettin Gürsel)

‘DURUM MANTIK DIŞI’

BETAM Yöneticisi Prof. Dr. Seyfettin Gürsel ise şu biçimde konuştu:

“Son iki yılda yüksek enflasyon ortamında asgariye yapılan yüksek artırımlar Türkiye işgücü piyasasını mantıklı olmayan bir pozisyona getirdi. Olağanda taban fiyat ortanca (medyan) fiyatın yüzde 40-50 altında olur. Zira en düşük vasıflı emeğin satın alma gücünü korumak içindir. Türkiye’de bu oran yüzde 55-60’tı. Bugün yüzde 80-90. Zira TÜFE’nin üzerinde yapılan minimum fiyat artışları, bunun üzerindeki fiyatlarda birebir oranda yansıtılmadı. Bu fiyatlar çoğunlukla gerçek paha kaybına uğradı. Dahası taban ücre talim edenlerin sayısı da arttı. Bu orta vadede vasıflı eğitim almayı caydıracak bir durum.”

Merkez Bankası’nın raporu: ‘Asgari’de eşitlendik! yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

2021 yılı Hanehalkı İşgücü Anketi mikro bilgileri üzerinden hazırlanan çalışmaya nazaran tarım dışı dallarda minimum fiyat ve altı (yüzde10) fiyatla çalışanların oranı yüzde 43.1 hesaplandı. Bu oranın 2017-2019 ortalaması 2021’de yüzde 42.8 olarak açıklanmıştı. Ayrıyeten 2022 ve 2023’te bu oranın daha da arttığı varsayım ediliyor.

Yine, 2021 yılı datalarına nazaran alt kesimler açısından oranlara baktığımızda genel endüstride yüzde 50.4, giyside yüzde 70.5, besinde yüzde 67.1, turizmde (konaklama-yiyecek) yüzde 73, inşaatta yüzde 71.4’lük bedeller görüyoruz. Finanstaki oran ise yüzde 13.3. DİSK-AR’ın “Asgari Fiyat Gerçeği 2023” raporunda 2012’de Avrupa’da Türkiye’den düşük taban fiyata sahip 12 ülke varken bu sayının 2022’de 2’ye düştüğü yer almıştı.

(Arzu Çerkezoğlu)

‘YOKSULLUKTA EŞİTLEDİLER’

DİSK Genel Lideri Arzu Çerkezoğlu, taban fiyatın ortalama fiyat haline geldiğini vurgulayarak “Bu AKP iktidarının ucuz emek siyasetlerinin sonucudur. Çalışanı yoksullukta eşitleyen bir siyaset izliyorlar” dedi.

Çerkezoğlu şöyle devam etti: “Bir ülkede sendikalaşma oranı ne kadar düşük, toplusözleşme kapsamı ne kadar azsa orada minimum fiyata çalışanların sayısı artar. Zira sendikanın olduğu yerde minimum fiyat olmaz.”

Çerkezoğlu ayrıyeten 2021’den 2023’e çalışanlara verilen fiyatın toplam üretim maliyetindeki oranının yüzde 13’ten yüzde 10.5’e düştüğünü belirtti.

(Seyfettin Gürsel)

‘DURUM MANTIK DIŞI’

BETAM Yöneticisi Prof. Dr. Seyfettin Gürsel ise şu biçimde konuştu:

“Son iki yılda yüksek enflasyon ortamında asgariye yapılan yüksek artırımlar Türkiye işgücü piyasasını mantıklı olmayan bir pozisyona getirdi. Olağanda minimum fiyat ortanca (medyan) fiyatın yüzde 40-50 altında olur. Zira en düşük vasıflı emeğin satın alma gücünü korumak içindir. Türkiye’de bu oran yüzde 55-60’tı. Bugün yüzde 80-90. Zira TÜFE’nin üzerinde yapılan taban fiyat artışları, bunun üzerindeki fiyatlarda tıpkı oranda yansıtılmadı. Bu fiyatlar çoğunlukla gerçek kıymet kaybına uğradı. Dahası minimum ücre talim edenlerin sayısı da arttı. Bu orta vadede vasıflı eğitim almayı caydıracak bir durum.”

Merkez Bankası’nın raporu: ‘Asgari’de eşitlendik! yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Beklenti refah hissesi ile birlikte 13 bin 440 TL. İktidar seçim öncesinde minimum fiyatta temmuzda yeni bir düzenleme olacağının kelamını vermişti. Taban fiyat şu anda 8 bin 506 lira ile mayıs ayı için 10 bin 362 TL olan açlık hududunun çok altında kalmış durumda. Yaklaşık 8 milyon personel, taban fiyatta bir an evvel artış yapılmasını bekliyor. 

500 DOLAR BELİRLEYİCİ OLACAK

Bunun için Taban Fiyat Tespit Komisyonu’nun toplanması gerekiyor. Personel tarafı yeni kabinenin oluşmasının akabinde iktidardan kurulu toplantıya çağırmasını bekliyor. Bu istikamette de hazırlıklarını yapıyor. Belirlenecek sayı konusunda seçim öncesinde Çalışma ve Toplumsal Güvenlik Bakanı Vedat Bilgin’in birkaç defa vurguladığı 500 dolar değerli bir belirleyici olacak. Dünkü kur 21.50’ye nazaran taban fiyat 10 bin 750 TL yapıyor.

Komisyon toplantılarının sonunda dolar kurunun hangi düzeyde olacağı bilinmiyor. Personel tarafını temsil eden Türk İş’in masaya en son aya ilişkin açlık ve yoksulluk hududu araştırması ile oturuyor. Fakat personel kesitinin çoğunluğu taban fiyat belirlemede  asıl kıstasın bekâr bir çalışanın aylık “yaşama maliyeti” olması gerektiğini savunuyor. Son araştırmada Türk-İş bu sayısı 13 bin 440 TL olarak hesaplamıştı. Pazartesi günü açıklanan yüzde 39.90’lık enflasyon sayılarının akabinde taraflar teklif ve tekliflerini daha net olarak ortaya koymak üzere hazırlıklara başladı. Lakin TÜİK’in doğalgaz faturalarındaki bir aylık sıfırlama ve sonrasındaki indirimlerin enflasyonu düşürmesi nedeniyle artışın düşük olması masadaki ana tartışma mevzularından biri olacak.

Fiyat artırımı için sırada komitenin toplantısı var: Asgaride heyecanlı bekleyiş yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.