Dünya Meteoroloji Örgütü ve Avrupa Birliği (AB) Kopernik İklim Değişikliği Hizmetleri’nin hazırladığı rapora nazaran Avrupa’da geçen yıl sanayi öncesi devirlere kıyasla 2,3 santigrat derece daha yüksek sıcaklıklar kaydedildi.

2022 yılının çok sıcaklar, kıtlıklar ve orman yangınlarıyla geçtiğinin belirtildiği raporda, deniz yüzeyi düzeylerinin de rekor yüksekliklere ulaştığı, buzullarda şimdiye dek görülmemiş oranda erimenin kelam konusu olduğu tabir edildi.

Raporda geçen yıl kaydedilen çok sıcakların bir defalık bir durum olarak görülmemesi gerektiğinin de altı çizildi.

Birleşmiş Milletler (BM) global ısınmanın sanayi öncesi devirlerin azami 1,5 santigrat derece üzerinde olması gerektiğini belirtmiş, aksi takdirde bunun felakete yol açacağı ihtarında bulunmuştu.

Dünya Meteoroloji Örgütü ve AB Kopernik İklim Değişikliği Hizmetleri’nin hazırladığı raporda, artan sıcaklıkların ekonomilere ve ekosistemlere büyük ziyan verdiği de belirtildi.

Alpler’de buzullarda bir yıl içinde en çok erimenin görüldüğü belirtilirken bunda kar yağışlarının çok azalmasının yanı sıra yaz aylarındaki sıcaklık ve Sahara rüzgârlarının da tesirli olduğu söz edildi.

Raporda gelecek için umut veren bir gelişme olarak ise yenilenebilir güç kaynaklarının birinci defa elektrik üretiminde fosil yakıtları geride bıraktığına işaret edildi.

Dünya ortalamasının iki kat üzerinde bir süratle ısınan Avrupa kıtasında geçen yaz 1980’lerden bu yana görülen en yüksek sıcaklık düzeyleri kelam konusu olmuştu.

Fransa, Almanya, İtalya, Portekiz, İspanya ve İngiltere’de 2022 kayıtların tutulmasından bu yana görülen en sıcak yıl olarak tarihe geçmişti.

Dünya genelinde 1800’lerin ortalarından bu yana ortalama 1,2 santigrat derecelik bir ısınma kelam konusu oldu.

Fosil yakıt salımlarıyla global ısınmaya en az seviyede neden olan dünyanın en fakir ülkeleri buna rağmen global ısınmanın en çok ziyan verdiği bölümler.

Ancak Avrupa kıtasında da durum önemli.

Avrupa’da İklim Durumu 2022 başlıklı rapora nazaran ise 1991’den 2021’e dek 30 yıl içinde kıta genelinde 1,5 santigrat derecelik bir artış kaydedildi.

Aşırı sıcaklar nedeniyle 16 binden fazla kişi hayatını kaybederken, seller ve fırtınalar üzere iklim değişikliğinin yol açtığı felaketler sonucu 2 milyar dolarlık ziyan kelam konusu oldu.

Dünya Meteoroloji Örgütü Genel Sekreteri Petteri Taalas, çok sıcakların “yaygın ve sert kıtlık şartlarını zorlaştırdığını, tarihte kaydedilen en geniş yanmış alanla sonuçlanan orman yangınlarına yol açtığını ve binlerce kişinin vefatına neden olduğunu” tabir etti.

AB Kopernik İklim Değişikliği Hizmetleri Yöneticisi Carlo Buontempo da geçen yıl yaşanan çok sıcakların bir istisna olarak görülmemesi gerektiğine işaret etti ve Avrupa’da çok sıcakların hem daha sık hem de daha ağır görüleceğini savundu.

Yenilenebilir umutlar

Getty Images

Dünya Meteoroloji Örgütü ve AB Kopernik İklim Değişikliği Hizmetleri’nin hazırladığı raporda, olumlu görülen tek gelişme ise 2022 yılında AB içindeki toplam elektrik üretiminin yüzde 22,3’ünün rüzgâr ve güneş güçlerinden elde edilmesi olduğu tabir edildi.

Böylece yenilenebilir güç kaynaklarından elde edilen elektrik üretiminin birinci sefer fosil yakıtlardan sağlanan üretimi geride bıraktığına dikkat çekildi.

2022’de AB’de elektrik üretiminin yüzde 20’si fosil yakıtlardan sağlanmıştı.

Avrupa genelinde son 30 yılda rüzgâr ya da yağmur paternlerinde değerli bir değişiklik kelam konusu olmazken güneş ışığında bariz bir artış görülmüş, 2022 yılında kayıtların başladığı 1983’ten bu yana en yüksek güneş radyasyonu düzeyleri tespit edilmişti.

İklim uzmanlarından ikaz: Avrupa’da hava sanayi öncesi periyoda nazaran 2,3 derece daha sıcak yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.