Fenerbahçe Kulübünün açıklamasında, “Seni özlediğimiz bir 10 Kasım’da daha aynı hissi yaşıyoruz; bizim her günümüz sensin. Gücümüzü senden, sorumluluğumuzu vatanımızdan, umudumuzu bize emanetin olan ay yıldızlı bayrağımızdan alıyoruz. Ebediyete intikalinin 86. yıl dönümünde, Ulu Önderimiz Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ü sonsuz özlem ve saygıyla anıyor. Fenerbahçe Spor Kulübü olarak Atamızı ve ilkelerini, ilelebet göğsümüzde taşıyacağımızı bir kez daha haykırıyoruz.” denildi.

Beşiktaş Kulübünden yapılan açıklamada, “Beşiktaş camiası olarak ilke ve devrimlerinin izinde olduğumuzu yinelediğimiz Atatürk’ün aziz hatırası önünde en içten saygılarımızla eğiliyoruz. Atatürk’ün, ‘En büyük eserim’ diyerek Türk milletine emanet ettiği Cumhuriyet’e sahip çıkmaya ve fikirlerinin aydınlattığı muasır medeniyet yolunda yürümeye büyük bir kararlılıkla devam edeceğiz. İlelebet payidar kalacağına yürekten inandığımız Cumhuriyetimizin banisi ve ilk Cumhurbaşkanımız Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ü ebediyete irtihalinin 86. yıl dönümünde saygıyla, rahmetle, minnetle anıyoruz.” ifadeleri kullanıldı.

Galatasaray Kulübünün açıklamasında ise “Ulusumuzun varlık mücadelesinde imkansızlıklara boyun eğmeyen, azim, kararlılık ve adanmış bir ruhla çağdaş Türkiye’nin temellerini atan Atatürk, sadece bir ulusun değil tüm insanlığın saygı duyduğu büyük bir liderdir. Türk milletinin kalbindeki aziz hatırası sonsuza dek silinmeyecek olan Cumhuriyetimizin kurucusu, Ulu Önderimiz Mustafa Kemal Atatürk’ü ebediyete intikalinin 86. yılında sevgi, saygı, minnet ve özlemle anıyoruz.” ifadelerine yer verildi.

Ayrıca Trabzonspor, Sivasspor, Antalyaspor, Hatayspor, Alanyaspor, Kayserispor, Konyaspor, Başakşehir, Gaziantep FK, Eyüpspor, Samsunspor, Göztepe, Çaykur Rizespor ile birçok kulüp, paylaştıkları mesajlarla Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ü andı.

Futbol kulüpleri Atatürk’ü andı! yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Festival Alanı’nda Zafer Müzikleri Konseri’yle başlayan kutlamalar çerçevesinde Soprano Şeniz Çimen ile Tenor Oğuz Çimen sahne aldı. Konserin akabinde moderatörlüğünü Gazeteci Fatih Altaylı’nın yaptığı Büyük Zafer Söyleşi’ne tarihçi, müellif Prof. Dr. İlber Ortaylı ile Prof. Dr. Celal Şengör konuşmacı olarak katıldı. Ortaylı ve Şengör, büyük zafere giden süreçte yaşanan tarihi gelişmeleri Gaziemirlilere anlattı. 

ORTAYLI: İNSANLARIN ÜMİDİ BİZİZ VE KORUMALIYIZ

Ulu Lider Mustafa Kemal Atatürk ve silah arkadaşlarının itidali kaybetmediği için Anadolu topraklarını koruyabildiklerinin altını çizen ve cephe çizgisinden yaşananları anlatan Prof. Dr. İlber Ortaylı, “Bugün geçmişe baktığımızda Atarımızın 100 yıl evvel bu zaferleri nasıl kazandığını düşünüyor ve iki kat hürmet duyuyoruz. 26 Ağustos bizim için çok kıymetli. Yeni Türkiye’nin, uzun bir imparatorluk geleneği olan askeri bir milletin yine kendisini göstermesidir. 30 Ağustos ruhu demek orada kazanılan zaferi burada devam ettirmektir. Millet ve devlet olarak haysiyetimizi korumaktır. Zira burası son bir modüldür. Yani bütün İslam dünyasında, bütün şark dünyasında medeniyetin, demokratik fikrin, bayan erkek eşitliğinin yarım yamalak da olsa bulunduğu yerdir. İnsanların ümidi biziz ve bunu korumak zorundasınız. Büyük hanımın mirasını sandığından çıkarıp harcayan meczup kız olmaktan vazgeçin. Beşerler memleketlerine sahip çıkmak zorundalar. Hele ki bizim üzere dünya tarihinde yeri olan bir memleketseniz. Mustafa Kemal Paşa coğrafyayı çok güzel, haritayı ezbere bilen biridir. Bu bir kabiliyettir. Atatürk ortamı çok güzel kokluyor. İstihbaratı çok uygun anlıyor” diye konuştu.

ŞENGÖR: AFGANİSTAN ÜZERE OLURDUK

Büyük zafere giden süreçte cephede yaşananları anlatan Prof. Dr. Celal Şengör, “Büyük Taarruz dehanın yarattığı bir eser ve dehanın yarattığı bir istikbaldir. Eser taarruzun hazırlanışı ve uygulanışı. İstikbal ise savaşın sonrası. Yunanların planı Türk ordusunu Karadeniz’e dökmek ve Türkiye’yi boşaltmak. Atatürk bilinen savaş tekniklerinin dışında teknikler uyguluyor ve ‘Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır’ buyruğunu veriyor. Atatürk’le birlikte savaşanlar çok yeterli bir kumandan lakin yalnızca Atatürk’te yaratıcılık var ve bu yaratıcı deha sayesinde savaş kazanılıyor. Atatürk olmasa, ıslahat hareketleri olmasa Afganistan üzere olurduk. Atatürk’ün devraldığında Anadolu Birinci Çağ’ın yoksul kısımlarıydı. Artık bize Osmanlı’nın ihtişamını satmaya çalışan bir sürü zır bilgisiz var. Mustafa Kemal mucize sayılan zaferleri kazandıktan sonra milleti yaratmak için ihtilaller yaptı. İhtilallerle ülke çağ atladı” dedi.

ALTAYLI: ATATÜRK, CEPHEYE HAZIRLANIRKEN SAVAŞI KAZANIYOR

Atatürk’ün çok okuyarak dünyadaki gelişmeleri çok yakından takip ettiğini ve bu sayede savaşlara daha güçlü hazırlandığının altını çizen Gazeteci Fatih Altaylı, “Mustafa Kemal Atatürk’ün silah arkadaşları çok düzgün askerler. Lakin hepsi biliyor ki içlerinde bir tane dahi ve her şeyi bilen adam var, o da Mustafa Kemal Atatürk. Tıpkı anda bin tane yere bakıyor. Kurtuluş Savaşı’nı cephede kazanmıyor, cepheye hazırlarken kazanıyor. Avrupa’daki ülkelerin kendi ortalarındaki bağlantısını gözlemliyor ve tespit ediyor. Ülkelerin meselelerinin farkında ve bir ağ üzere savaş öncesi ortamı örüyor. Sakarya ile Büyük Taarruz ortasında yep yeni bir ordu yaratıyor. En yakın arkadaşlarını bile inanç eksikliği gördüğü anda yanından uzaklaştırmayı beceriyor. Sonunda bir avuç kumandanla birlikte Kocatepe’ye çıkıyor. O bir deha. Atatürk kendisinden öteki hiç kimsenin öngörmediği bir müddet içinde İzmir’e kadar geliyor. Bilgi olmadan hiçbir şey olmuyor. Atatürk’te bilgiye sahip ve dehanın değerli bir kısmı bilgiye dayanıyor ve Atatürk bilgi toplumu yaratmaya çalışıyor” dedi.  

ARDA: TÜRK MİLLETİ MAKÛS TALİHİNİ YENDİ

Etkinliğin sonunda Şengör, Ortaylı ve Altaylı’yı anı nesnesi takdim eden Gaziemir Belediye Lideri Halil Arda ise şöyle konuştu: “Bugün tarihte eşi ve gibisi görülmeyen, kahramanlık ve vatanseverlik hikayeleriyle dolu 30 Ağustos Zafer Bayramımızın 101. yılını coşku ve heyecanla kutluyoruz. Başkomutan Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün büyük Türk milletinin takviyesi ve kahraman ordumuzla birlikte 26 Ağustos şafağında başlattığı Başkomutanlık Meydan Muharebesi, 30 Ağustosta büyük bir zaferle sonuçlandı. O gün Türk milleti makûs talihini yendi. Mustafa Kemal tüm dünyaya tam bağımsızlık ve özgür yaşama irademizi haykırdı. Gazi Mustafa Kemal Atatürk ve silah arkadaşlarını minnetle, rahmetle ve şükranla anıyor, önlerinde hürmetle eğiliyorum. 30 Ağustos Zafer Bayramımız kutlu olsun.”

Prof. Dr. Şengör ile Prof. Dr. Ortaylı Atatürk’ü ve büyük zaferi anlattı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Festival Alanı’nda Zafer Müzikleri Konseri’yle başlayan kutlamalar çerçevesinde Soprano Şeniz Çimen ile Tenor Oğuz Çimen sahne aldı. Konserin akabinde moderatörlüğünü Gazeteci Fatih Altaylı’nın yaptığı Büyük Zafer Söyleşi’ne tarihçi, muharrir Prof. Dr. İlber Ortaylı ile Prof. Dr. Celal Şengör konuşmacı olarak katıldı. Ortaylı ve Şengör, büyük zafere giden süreçte yaşanan tarihi gelişmeleri Gaziemirlilere anlattı. 

ORTAYLI: İNSANLARIN ÜMİDİ BİZİZ VE KORUMALIYIZ

Ulu Başkan Mustafa Kemal Atatürk ve silah arkadaşlarının itidali kaybetmediği için Anadolu topraklarını koruyabildiklerinin altını çizen ve cephe sınırından yaşananları anlatan Prof. Dr. İlber Ortaylı, “Bugün geçmişe baktığımızda Atarımızın 100 yıl evvel bu zaferleri nasıl kazandığını düşünüyor ve iki kat hürmet duyuyoruz. 26 Ağustos bizim için çok değerli. Yeni Türkiye’nin, uzun bir imparatorluk geleneği olan askeri bir milletin tekrar kendisini göstermesidir. 30 Ağustos ruhu demek orada kazanılan zaferi burada devam ettirmektir. Millet ve devlet olarak haysiyetimizi korumaktır. Zira burası son bir modüldür. Yani bütün İslam dünyasında, bütün şark dünyasında medeniyetin, demokratik fikrin, bayan erkek eşitliğinin yarım yamalak da olsa bulunduğu yerdir. İnsanların ümidi biziz ve bunu korumak zorundasınız. Büyük hanımın mirasını sandığından çıkarıp harcayan mecnun kız olmaktan vazgeçin. Beşerler memleketlerine sahip çıkmak zorundalar. Hele ki bizim üzere dünya tarihinde yeri olan bir memleketseniz. Mustafa Kemal Paşa coğrafyayı çok âlâ, haritayı ezbere bilen biridir. Bu bir kabiliyettir. Atatürk ortamı çok güzel kokluyor. İstihbaratı çok düzgün anlıyor” diye konuştu.

ŞENGÖR: AFGANİSTAN ÜZERE OLURDUK

Büyük zafere giden süreçte cephede yaşananları anlatan Prof. Dr. Celal Şengör, “Büyük Taarruz dehanın yarattığı bir eser ve dehanın yarattığı bir istikbaldir. Eser taarruzun hazırlanışı ve uygulanışı. İstikbal ise savaşın sonrası. Yunanların planı Türk ordusunu Karadeniz’e dökmek ve Türkiye’yi boşaltmak. Atatürk bilinen savaş tekniklerinin dışında teknikler uyguluyor ve ‘Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır’ buyruğunu veriyor. Atatürk’le birlikte savaşanlar çok güzel bir kumandan fakat yalnızca Atatürk’te yaratıcılık var ve bu yaratıcı deha sayesinde savaş kazanılıyor. Atatürk olmasa, ıslahat hareketleri olmasa Afganistan üzere olurduk. Atatürk’ün devraldığında Anadolu Birinci Çağ’ın yoksul kısımlarıydı. Artık bize Osmanlı’nın ihtişamını satmaya çalışan bir sürü zır bilgisiz var. Mustafa Kemal mucize sayılan zaferleri kazandıktan sonra milleti yaratmak için ihtilaller yaptı. İhtilallerle ülke çağ atladı” dedi.

ALTAYLI: ATATÜRK, CEPHEYE HAZIRLANIRKEN SAVAŞI KAZANIYOR

Atatürk’ün çok okuyarak dünyadaki gelişmeleri çok yakından takip ettiğini ve bu sayede savaşlara daha güçlü hazırlandığının altını çizen Gazeteci Fatih Altaylı, “Mustafa Kemal Atatürk’ün silah arkadaşları çok güzel askerler. Lakin hepsi biliyor ki içlerinde bir tane dahi ve her şeyi bilen adam var, o da Mustafa Kemal Atatürk. Tıpkı anda bin tane yere bakıyor. Kurtuluş Savaşı’nı cephede kazanmıyor, cepheye hazırlarken kazanıyor. Avrupa’daki ülkelerin kendi ortalarındaki bağlantısını gözlemliyor ve tespit ediyor. Ülkelerin sıkıntılarının farkında ve bir ağ üzere savaş öncesi ortamı örüyor. Sakarya ile Büyük Taarruz ortasında yep yeni bir ordu yaratıyor. En yakın arkadaşlarını bile inanç eksikliği gördüğü anda yanından uzaklaştırmayı beceriyor. Sonunda bir avuç kumandanla bir arada Kocatepe’ye çıkıyor. O bir deha. Atatürk kendisinden öbür hiç kimsenin öngörmediği bir mühlet içinde İzmir’e kadar geliyor. Bilgi olmadan hiçbir şey olmuyor. Atatürk’te bilgiye sahip ve dehanın değerli bir kısmı bilgiye dayanıyor ve Atatürk bilgi toplumu yaratmaya çalışıyor” dedi.  

ARDA: TÜRK MİLLETİ MAKÛS TALİHİNİ YENDİ

Etkinliğin sonunda Şengör, Ortaylı ve Altaylı’yı anı nesnesi takdim eden Gaziemir Belediye Lideri Halil Arda ise şöyle konuştu: “Bugün tarihte eşi ve gibisi görülmeyen, kahramanlık ve vatanseverlik hikayeleriyle dolu 30 Ağustos Zafer Bayramımızın 101. yılını coşku ve heyecanla kutluyoruz. Başkomutan Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün büyük Türk milletinin dayanağı ve kahraman ordumuzla birlikte 26 Ağustos şafağında başlattığı Başkomutanlık Meydan Muharebesi, 30 Ağustosta büyük bir zaferle sonuçlandı. O gün Türk milleti makûs talihini yendi. Mustafa Kemal tüm dünyaya tam bağımsızlık ve özgür yaşama irademizi haykırdı. Gazi Mustafa Kemal Atatürk ve silah arkadaşlarını minnetle, rahmetle ve şükranla anıyor, önlerinde hürmetle eğiliyorum. 30 Ağustos Zafer Bayramımız kutlu olsun.”

Prof. Dr. Şengör ile Prof. Dr. Ortaylı Atatürk’ü ve büyük zaferi anlattı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Savaş, Yunanistan’ın, İngiltere’nin de teşvikiyle 19 Mayıs 1919’da İzmir’i işgal etmesiyle başlamıştı.

Türkiye’nin Kurtuluş Savaşı, 98 yıl evvel 30 Ağustos 1922’de Yunanistan’ın da “Küçük Asya Felaketi” oldu.

Savaş sonrası Türkiye Cumhuriyeti kuruldu.

On binlerce kişinin hayatına mal olan ve milyonlarca insanın mübadele edilmesiyle son bulan savaştan 12 yıl sonra hiç beklenmedik bir şey oldu.

Savaşta yenik düşen Yunanistan’ın başkanı Eleftherios Venizelos, 1934’te savaşın galibi Mustafa Kemal Atatürk’ü Nobel Barış Ödülü’ne aday gösterdi.+

Venizelos’un 1930’da Ankara Palas’ta Atatürk’le bir ortada çektirdiği fotoğraf

KAYNAK,HTTPS://GREEKWORLDMEDIA.COM/

TÜRK-YUNAN DOSTLUK VE İŞBİRLİĞİ ANLAŞMASI

Venizelos, 1930’da heyetiyle birlikte Ankara’yı ziyaret etmiş, Ankara Palas’ta verilen davette Mustafa Kemal Atatürk ile “başbaşa” görüşmüş ve devrin başbakanı İsmet İnönü’yle Türk-Yunan Dostluk ve İşbirliği Mutabakatı’nı imzalamıştı. (Dönemin Yunan gazetelerine nazaran, Venizelos’a Ankara ziyaretinde eşlik edenler, Atatürk’ün Yunanistan Başbakanı ile yaptığı görüşmede olağanüstü düzgün Yunanca konuştuğunu öne sürmüştü)

Bu dostluk ve işbirliği mutabakatının kimi hususları şunlardı:

Türkiye ve Yunanistan, kendilerine saldıracak öbür bir ülke ile rastgele bir mutabakat yapmayacak

İki ülke ortasındaki görüş ayrılıkları birinci olarak müzakereler yoluyla çözülecek, müzakerelerden sonuç alınamazsa Memleketler arası Mahkemelere başvurulacak

Ülkelerden birinin üçüncü bir ülkenin saldırısına uğraması halinde öbür ülke tarafsız kalacak

Bu mutabakattan sonra Başbakan İsmet İnönü 1931’de Balkan Oyunları’nı da izlemek için Atina’ya resmi bir ziyaret gerçekleştirdiğinde Yunanistan’ın başşehrinin ana caddeleri Türk ve Yunan bayraklarıyla donatılmıştı. Atinalılar Türkiye’den gelen resmi konukları yollarda sevgi şovlarıyla karşılıyordu.

Türk heyetine eşlik eden Türk askerleri, Yunanistan Parlamentosu önündeki “Meçhul Asker Anıtı”na çelenk koyma merasiminde Yunan askerleriyle birlikte hazır bulunmuştu.

Dönemin gazetelerinde manşet olan bu olaylar, yabancı basın tarafından da şaşkınlıkla karşılanıyordu.

Eleftherios Venizelos, Mustafa Kemal ile yüz yüze tanışmış olmasından duyduğu memnuniyeti anılarını kaleme aldığında, Türkiye Cumhuriyeti’nin kurcusunun karakterinden, samimiyetinden ve Türkiye’de yaptığı reformlardan son derece etkilenmiş olduğu görülüyor.

‘TÜRKIYE, UZATTIĞIMIZ DOSTLUK ELİNİ BÜYÜK BİR İÇTENLİKLE SIKARAK KABUL ETMİŞTİR’

Venizelos, dünya basınını şaşırtan atağını ise 1934 yılında yaptı.

Mustafa Kemal Atatürk’ü Nobel Barış Ödülü’ne aday gösteren Venizelos, bir yandan yenilgi sancıları çeken, savaşın yaralarını sarmaya çalışan, üst üste yapılan darbelerin bedeline katlanan ülkesi için yeni bir sayfa açmak istiyor; öbür yandan Türk-Yunan barışının kalıcı olması gerektiğine inanıyordu.

Venizelos, samimiyetine güvendiği Mustafa Kemal Atatürk’ü Nobel Barış Ödülü’ne layık gördüğünü, Nobel Komitesi’ne devrin resmi lisanı olan Fransızca yazdığı bir mektupla bildirdi.

Venizelos üç sayfalık mektubun birinci kısmında Mustafa Kemal’in Kurtuluş Savaşı’nda verdiği çabadan sonra yeni bir ulus devlet olarak doğan Türkiye’de yaptığı ıslahatları, Yunan halkının Türkiye’deki bu muvaffakiyetleri takdirle karşıladığını sıralıyordu.

Venizelos’un Nobel Komitesi’ne gönderdiği mektup

KAYNAK,GREEKWORLDMEDIA.COM

Mektubun son kısmında ise şu satırlara yer verilmişti:

“Küçük Asya Felaketi ertesinde saygın bir ulus devlet olarak yine doğan ve anlaşabileceğimize kani olduğumuz Türkiye, uzattığımız dostluk elini büyük bir içtenlikle sıkarak kabul etmiştir.

“Bu yaklaşımımız, halkların düne kadar olan çok önemli uyuşmazlıklarını gidermelerine örnek olacak. Halklarımız, yalnız olumlu sonuçlar getiren samimi bir barışın nimetlerinden faydalanacak. Yaklaşımımız, gerek ülkelerimizin gerekse de Yakın Doğu’nun (Orta Doğu ima ediliyor) barış tertibine hizmet edecektir.

“Bu barışın sağlanmasında en pahalı katkıyı gösteren kişi, Türkiye Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Paşa’dan diğeri değildir.

“Bu nedenle, 1930’dan bu yana Yunanistan hükümeti lideri olarak Yakın Doğu’ya yeni bir periyot getiren ve barışı sağlayan Türk-Yunan paktının imzalanmasından sonra, siz Nobel Barış Mükafatı saygın üyelerine, Mustafa Kemal Paşa’yı bu değerli mükafata layık görmekten erdem duyduğumu belirtir; adaylığını kabul etmenizi arz ederim.

“En derin hürmetlerimle.”

1934’te Nobel Barış Mükafatı Atatürk’e değil, Milletler Cemiyeti önderliğinde organize edilen Dünya Silahsızlanma Konferansı’na katkıları nedeniyle, 1929-1931 yılları ortasında İngiltere Dışişleri Bakanı olarak misyon yapan İskoçya kökenli siyasetçi Arthur Handerson’a verildi.

ELEFTHERIOS VENIZELOS KİMDİR?

Eleftherios Venizelos, Osmanlı hakimiyetinde bulunan ve Yunan nüfusun fazla olduğu bölgeleri de Yunanistan topraklarına katmayı amaçlayan “Megali İdea”nın (Büyük Fikir) mimarı ve çağdaş Yunanistan’ın en kıymetli siyasetçilerinden biri olarak biliniyor.

Venizelos Yunanistan’da birincisi 1910’da, sonuncusu ise 1933’de olmak üzere toplam 7 periyot başbakanlık yaptı.

Başbakanlığı sırasında 1919’da İzmir’i işgal eden Yunan ordusunun Aydın’a kadar yayılan bir bölgede kalmasını istiyordu.

Venizelos, Yunanistan’da 1920’de seçime gitti.

Seçimleri “Evlatlarımızın Anadolu’da ne işi var, onları geri getireceğiz” sloganları atan muhalefetteki Kral I. Konstantin yanlısı partilerin koalisyonu kazandı.

Ancak vazifeye gelen hükümet, İngiltere ve Fransa’nın ikazlarına karşın, Yunan ordusunu geri çekmedi ve orduya Ankara’ya ilerlemesi buyruğu verdi.

Yenilgiden sonra Yunanistan’da askeri darbe yapıldı.

Ankara’ya ilerleme buyruğunu veren ve ikisi başbakanlık yapmış beş siyasetçi (Dimitrios Gounaris, Georgios Baltatzis, Nikolaos Stratos, Nikolaos Theotokis, Petros Protopapadakis) ile ordunun “Küçük Asya (Anadolu) Komutanı” Georgios Hatzianestis, çabucak kurulan Askeri Mahkeme’de “vatan hainliği” suçlamasıyla yargılandı.

Yargılanan altı kişi de hatalı bulundu ve kurşuna dizildi.

Sürgündeki Venizelos ise 1923’te Lozan Antlaşması’nı imzaladıktan sonra yapılan seçimlerde birkaç defa daha başbakanlık koltuğuna oturmuş ve 1930’da Türk-Yunan Dostluk Mutabakatı’nı imzalamıştı.

Atatürk’ten 17 yaş büyük olan Venizelos 1936’da öldü.

Venizelos’un mezarı, doğup büyüdüğü Girit adasında bulunuyor.

30 Ağustos Zafer Bayramı: Venizelos, Atatürk’ü Nobel Barış Ödülü’ne aday gösterirken ne demişti? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Savaş, Yunanistan’ın, İngiltere’nin de teşvikiyle 19 Mayıs 1919’da İzmir’i işgal etmesiyle başlamıştı.

Türkiye’nin Kurtuluş Savaşı, 98 yıl evvel 30 Ağustos 1922’de Yunanistan’ın da “Küçük Asya Felaketi” oldu.

Savaş sonrası Türkiye Cumhuriyeti kuruldu.

On binlerce kişinin hayatına mal olan ve milyonlarca insanın mübadele edilmesiyle son bulan savaştan 12 yıl sonra hiç beklenmedik bir şey oldu.

Savaşta yenik düşen Yunanistan’ın lideri Eleftherios Venizelos, 1934’te savaşın galibi Mustafa Kemal Atatürk’ü Nobel Barış Ödülü’ne aday gösterdi.+

Venizelos’un 1930’da Ankara Palas’ta Atatürk’le bir ortada çektirdiği fotoğraf

KAYNAK,HTTPS://GREEKWORLDMEDIA.COM/

TÜRK-YUNAN DOSTLUK VE İŞBİRLİĞİ ANLAŞMASI

Venizelos, 1930’da heyetiyle birlikte Ankara’yı ziyaret etmiş, Ankara Palas’ta verilen davette Mustafa Kemal Atatürk ile “başbaşa” görüşmüş ve devrin başbakanı İsmet İnönü’yle Türk-Yunan Dostluk ve İşbirliği Muahedesi’ni imzalamıştı. (Dönemin Yunan gazetelerine nazaran, Venizelos’a Ankara ziyaretinde eşlik edenler, Atatürk’ün Yunanistan Başbakanı ile yaptığı görüşmede olağanüstü güzel Yunanca konuştuğunu öne sürmüştü)

Bu dostluk ve işbirliği mutabakatının kimi unsurları şunlardı:

Türkiye ve Yunanistan, kendilerine saldıracak diğer bir ülke ile rastgele bir mutabakat yapmayacak

İki ülke ortasındaki görüş ayrılıkları birinci olarak müzakereler yoluyla çözülecek, müzakerelerden sonuç alınamazsa Milletlerarası Mahkemelere başvurulacak

Ülkelerden birinin üçüncü bir ülkenin saldırısına uğraması halinde başka ülke tarafsız kalacak

Bu muahededen sonra Başbakan İsmet İnönü 1931’de Balkan Oyunları’nı da izlemek için Atina’ya resmi bir ziyaret gerçekleştirdiğinde Yunanistan’ın başşehrinin ana caddeleri Türk ve Yunan bayraklarıyla donatılmıştı. Atinalılar Türkiye’den gelen resmi konukları yollarda sevgi şovlarıyla karşılıyordu.

Türk heyetine eşlik eden Türk askerleri, Yunanistan Parlamentosu önündeki “Meçhul Asker Anıtı”na çelenk koyma merasiminde Yunan askerleriyle birlikte hazır bulunmuştu.

Dönemin gazetelerinde manşet olan bu olaylar, yabancı basın tarafından da şaşkınlıkla karşılanıyordu.

Eleftherios Venizelos, Mustafa Kemal ile yüz yüze tanışmış olmasından duyduğu memnuniyeti anılarını kaleme aldığında, Türkiye Cumhuriyeti’nin kurcusunun karakterinden, samimiyetinden ve Türkiye’de yaptığı reformlardan son derece etkilenmiş olduğu görülüyor.

‘TÜRKIYE, UZATTIĞIMIZ DOSTLUK ELİNİ BÜYÜK BİR İÇTENLİKLE SIKARAK KABUL ETMİŞTİR’

Venizelos, dünya basınını şaşırtan atılımını ise 1934 yılında yaptı.

Mustafa Kemal Atatürk’ü Nobel Barış Ödülü’ne aday gösteren Venizelos, bir yandan yenilgi sancıları çeken, savaşın yaralarını sarmaya çalışan, üst üste yapılan darbelerin bedeline katlanan ülkesi için yeni bir sayfa açmak istiyor; öteki yandan Türk-Yunan barışının kalıcı olması gerektiğine inanıyordu.

Venizelos, samimiyetine güvendiği Mustafa Kemal Atatürk’ü Nobel Barış Ödülü’ne layık gördüğünü, Nobel Komitesi’ne devrin resmi lisanı olan Fransızca yazdığı bir mektupla bildirdi.

Venizelos üç sayfalık mektubun birinci kısmında Mustafa Kemal’in Kurtuluş Savaşı’nda verdiği uğraştan sonra yeni bir ulus devlet olarak doğan Türkiye’de yaptığı ıslahatları, Yunan halkının Türkiye’deki bu muvaffakiyetleri takdirle karşıladığını sıralıyordu.

Venizelos’un Nobel Komitesi’ne gönderdiği mektup

KAYNAK,GREEKWORLDMEDIA.COM

Mektubun son kısmında ise şu satırlara yer verilmişti:

“Küçük Asya Felaketi ertesinde saygın bir ulus devlet olarak tekrar doğan ve anlaşabileceğimize kani olduğumuz Türkiye, uzattığımız dostluk elini büyük bir içtenlikle sıkarak kabul etmiştir.

“Bu yaklaşımımız, halkların düne kadar olan çok önemli uyuşmazlıklarını gidermelerine örnek olacak. Halklarımız, yalnız olumlu sonuçlar getiren samimi bir barışın nimetlerinden faydalanacak. Yaklaşımımız, gerek ülkelerimizin gerekse de Yakın Doğu’nun (Orta Doğu ima ediliyor) barış sistemine hizmet edecektir.

“Bu barışın sağlanmasında en kıymetli katkıyı gösteren kişi, Türkiye Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Paşa’dan diğeri değildir.

“Bu nedenle, 1930’dan bu yana Yunanistan hükümeti lideri olarak Yakın Doğu’ya yeni bir periyot getiren ve barışı sağlayan Türk-Yunan paktının imzalanmasından sonra, siz Nobel Barış Mükafatı saygın üyelerine, Mustafa Kemal Paşa’yı bu değerli mükafata layık görmekten onur duyduğumu belirtir; adaylığını kabul etmenizi arz ederim.

“En derin hürmetlerimle.”

1934’te Nobel Barış Mükafatı Atatürk’e değil, Milletler Cemiyeti önderliğinde organize edilen Dünya Silahsızlanma Konferansı’na katkıları nedeniyle, 1929-1931 yılları ortasında İngiltere Dışişleri Bakanı olarak misyon yapan İskoçya kökenli siyasetçi Arthur Handerson’a verildi.

ELEFTHERIOS VENIZELOS KİMDİR?

Eleftherios Venizelos, Osmanlı hakimiyetinde bulunan ve Yunan nüfusun fazla olduğu bölgeleri de Yunanistan topraklarına katmayı amaçlayan “Megali İdea”nın (Büyük Fikir) mimarı ve çağdaş Yunanistan’ın en kıymetli siyasetçilerinden biri olarak biliniyor.

Venizelos Yunanistan’da birincisi 1910’da, sonuncusu ise 1933’de olmak üzere toplam 7 periyot başbakanlık yaptı.

Başbakanlığı sırasında 1919’da İzmir’i işgal eden Yunan ordusunun Aydın’a kadar yayılan bir bölgede kalmasını istiyordu.

Venizelos, Yunanistan’da 1920’de seçime gitti.

Seçimleri “Evlatlarımızın Anadolu’da ne işi var, onları geri getireceğiz” sloganları atan muhalefetteki Kral I. Konstantin yanlısı partilerin koalisyonu kazandı.

Ancak misyona gelen hükümet, İngiltere ve Fransa’nın ikazlarına karşın, Yunan ordusunu geri çekmedi ve orduya Ankara’ya ilerlemesi buyruğu verdi.

Yenilgiden sonra Yunanistan’da askeri darbe yapıldı.

Ankara’ya ilerleme buyruğunu veren ve ikisi başbakanlık yapmış beş siyasetçi (Dimitrios Gounaris, Georgios Baltatzis, Nikolaos Stratos, Nikolaos Theotokis, Petros Protopapadakis) ile ordunun “Küçük Asya (Anadolu) Komutanı” Georgios Hatzianestis, çarçabuk kurulan Askeri Mahkeme’de “vatan hainliği” suçlamasıyla yargılandı.

Yargılanan altı kişi de hatalı bulundu ve kurşuna dizildi.

Sürgündeki Venizelos ise 1923’te Lozan Antlaşması’nı imzaladıktan sonra yapılan seçimlerde birkaç sefer daha başbakanlık koltuğuna oturmuş ve 1930’da Türk-Yunan Dostluk Mutabakatı’nı imzalamıştı.

Atatürk’ten 17 yaş büyük olan Venizelos 1936’da öldü.

Venizelos’un mezarı, doğup büyüdüğü Girit adasında bulunuyor.

30 Ağustos Zafer Bayramı: Venizelos, Atatürk’ü Nobel Barış Ödülü’ne aday gösterirken ne demişti? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Katılımcıların yüzde 58,2’si Atatürk, yüzde 28,5’u Fatih Sultan Mehmet dedi. Abdülhamit diyenlerin oranı ise yüzde 8,2’de kaldı. 

Parti bazında incelendiğinde ise AKP’lilerin yüzde 45’i Atatürk derken, MHP’lilerin yüzde 46’sı Fatih Sultan Mehmet cevabını verdi. 

CHP’lilerin yüzde 82.3’ü ve HDP/YSP seçmeninin de yüzde 51.2’si Mustafa Kemal Atatürk dedi.

Halkın, kamuoyunda en çok tanınan üç tarihi lidere yönelik beğenisi. pic.twitter.com/ef8NHU3cG1

— Ozer Sencar (@ozersencar1) August 7, 2023

Araştırma: AKP’liler Atatürk’ü, MHP’liler Fatih Sultan Mehmet’i beğeniyor yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.