Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Şubat Ayı Fiyat Gelişmeleri Raporu’nu yayımladı.

Rapora göre, yıllık enflasyon enerji grubunda bir miktar artarken diğer ana gruplarda geriledi.

Aylık bazda temel mal fiyatları düşerken, hizmetler başta olmak üzere diğer ana gruplarda ise fiyat artışları ocak ayına kıyasla zayıfladı.

Ancak hizmet grubu enflasyonu mallara göre yüksek seyrini sürdürüyor.

Gıda grubunda işlenmiş gıda fiyatları ocak ayındaki güçlü artışını şubat ayında korudu ve mevsim normallerinin aksine fiyatları gerileyen sebze kalemi ise gıda enflasyonunu sınırladı.

Enerji grubu fiyat artışını, Son Kaynak Tedarik Tarifesi’ne (SKTT) geçişin etkisiyle yükselen elektrik fiyatları sürükledi.

Temel mal grubunda dayanıklı mal ve diğer temel mallarda fiyatlar ılımlı bir şekilde yükselirken, giyim ve ayakkabı alt grubunda devam eden belirgin fiyat düşüşleri grup fiyatlarının gerilemesini beraberinde getirdi.

Hizmet sektöründe fiyat artışı şubat ayında yavaşladı.

Rapora göre, SGK Sağlık Uygulamaları Tebliği (SUT) kapsamında, resmi sağlık hizmeti sunucularında ödenen muayene katılım payının yeniden düzenlenmesi hizmet grubu aylık enflasyonunun daha sınırlı gerçekleşmesinde önemli rol oynadı. Aylık fiyat artışı yüzde 2,02 ile önemli ölçüde zayıflayan diğer hizmetler alt grubunda, SUT muayene katılım payının yeniden düzenlenmesine istinaden fiyatları gerileyen sağlık hizmetleri belirleyici oldu. Bu gelişme şubat ayı tüketici enflasyonu üzerinde 0,29 puan aşağı yönlü etki oluşturdu.

Üretici fiyatları artışı bir önceki aya kıyasla zayıflarken, yıllık üretici enflasyonundaki gerileme eğilimi korundu.

Bu görünüm altında, şubat ayında enflasyonun ana eğilimi yavaşladı.

Tüketici fiyatlarının aylık artışı bir önceki aya kıyasla yavaşladı

Rapora göre, B ve C endekslerinin yıllık değişim oranları sırasıyla 2,61 ve 2,44 puan azalarak yüzde 39,47 ve yüzde 40,21 olarak gerçekleşti. Yıllık tüketici enflasyonuna katkılar incelendiğinde; gıda, temel mal, hizmet, alkol-tütün-altın ve enerji gruplarının katkıları bir önceki aya kıyasla sırasıyla 1,33, 0,89, 0,78, 0,05 ve 0,02 puan azaldı.

Mevsimsellikten arındırılmış verilerle, tüketici fiyatlarının aylık artışı bir önceki aya kıyasla yavaşladı.

Aylık artışlar bir önceki aya kıyasla B ve C göstergelerinde düşüş kaydetti.

Fiyat artışları, işlenmiş gıdada sınırlı olmak üzere B endeksini oluşturan tüm gruplarda yavaşladı.

Hizmet fiyat artışı şubat ayında yüzde 3,61 ile bir önceki aya kıyasla zayıfladı, grup yıllık enflasyonu 3,17 puan düşüşle yüzde 59,78 oldu.

Buna göre, yıllık enflasyon ulaştırmada artarken diğer alt gruplarda geriledi.

Lokanta-otel grubu aylık enflasyonu zayıfladı

Aylık bazda, ulaştırma hizmetleri fiyatları yüzde 7,30 oranındaki yüksek artışı ile öne çıktı. Bu gelişmede ise şehir içi yolcu taşımacılığı etkili oldu. Öte yandan, hava yolu ile yolcu taşımacılığı fiyatlarında gözlenen düşüş alt grup enflasyonunu sınırladı.

Haberleşme grubunda aylık fiyat artışı yüzde 3,66 ile önceki aya kıyasla güçlenirken, bu gelişmede cep telefonu görüşme ücretlerinin etkisi görüldü.

Lokanta-otel grubu aylık enflasyonu hem yiyecek hem de konaklama hizmetleri kaynaklı olarak önceki aya kıyasla zayıfladı.

Rapora göre, temel mal grubu yıllık enflasyonu 2,24 puanlık düşüşle yüzde 21,71 oranında gerçekleşti. Yıllık enflasyon giyim ve ayakkabı grubunda belirgin olmak üzere tüm alt gruplarda geriledi.

Bu dönemde, dayanıklı mal (altın hariç) fiyatları yüzde 1,11 ile ılımlı bir şekilde yükselirken, alt grup yıllık enflasyonu yüzde 19,59 seviyesinde gerçekleşti.

Şubat ayında mobilya ile elektrikli ve elektriksiz ev aletleri fiyatlarındaki artışlar (sırasıyla yüzde 0,38 ve yüzde 0,39) önemli ölçüde yavaşlarken, otomobil fiyatları ise yüzde 1,57 oranında yükseldi.

Enerji fiyatları şubat ayında yüzde 3,58 oranında artarken, grup yıllık enflasyonu 0,87 puan artarak yüzde 43,92 oldu. Bu gelişmede, Son Kaynak Tedarik Tarifesi (SKTT) düzenlemesi çerçevesinde yüksek tüketime sahip mesken abonelerindeki elektrik tarifesi ayarlaması neticesinde artan elektrik fiyatları (yüzde 10,70) etkili oldu.

TL cinsi uluslararası enerji fiyatlarının etkisiyle, tüp gaz ve akaryakıt fiyatları sırasıyla aylık yüzde 6,74 ve 2,27 yükseldi. Ayrıca şebeke su fiyatları aylık yüzde 2,96 arttı.

Ramazan ayının etkisiyle kırmızı et fiyatlarındaki artış güçlendi

Şubat ayında, gıda ve alkolsüz içecekler grubu fiyatları yüzde 3,17 oranında yükselirken, bu grupta yıllık enflasyon 6,65 puan düşüşle yüzde 35,11 oranında gerçekleşti. Yıllık enflasyon, işlenmemiş ve işlenmiş gıda alt gruplarında sırasıyla 10,42 ve 3,37 puan geriledi. Aylık gıda enflasyonunda ana belirleyici işlenmiş gıda fiyat gelişmeleri (yüzde 4,70) oldu. Alt kalem bazında, ekmek ve tahıllar ile süt ve süt ürünlerindeki fiyat artışları şubat ayında da devam etti. İşlenmemiş gıda fiyatları ise ilgili ayda yüzde 1,40 ile ılımlı bir oranda yükseldi.

Bu gelişmede, mevsim normallerinin aksine gerileyen sebze fiyatları (yüzde -7,69) belirleyici oldu. Diğer taraftan, bu dönemde ramazan ayının da etkisiyle kırmızı et fiyatlarındaki artış (yüzde 5,14) güçlendi. Yurt içi üretici fiyatları şubat ayında yüzde 2,12 artarken, yıllık enflasyon 1,99 puan düşerek yüzde 25,21’e geriledi.

Bu dönemde ana sanayi grupları itibarıyla; dayanıklı, dayanıksız tüketim malı, ara malı ve sermaye malı gruplarındaki fiyat artışları sırasıyla yüzde 2,83, yüzde 2,41, yüzde 2,15 ve yüzde 2,04 olurken, enerji fiyatları yüzde 0,98 ile nispeten ılımlı bir artış kaydetti.

İşsiz sayısı 2024 yılı Aralık ayında bir önceki aya göre 39 bin kişi azalarak 3 milyon 26 bin kişi oldu. İşsizlik oranı ise 0,1 puan azalarak yüzde 8,5 seviyesinde gerçekleşti. İşsizlik oranı erkeklerde yüzde 6,9 iken kadınlarda yüzde 11,4 olarak tahmin edildi.

İstihdam edilenlerin sayısı 2024 yılı Aralık ayında bir önceki aya göre 54 bin kişi azalarak 32 milyon 718 bin kişi, istihdam oranı ise 0,1 puan azalarak yüzde 49,5 oldu. Bu oran erkeklerde yüzde 66,9 iken kadınlarda yüzde 32,4 olarak gerçekleşti.

İŞGÜCÜNE KATILMA ORANI YÜZDE 54,1

İşgücü 2024 yılı Aralık ayında bir önceki aya göre 94 bin kişi azalarak 35 milyon 743 bin kişi, işgücüne katılma oranı ise 0,1 puan azalarak yüzde 54,1 olarak gerçekleşti. İşgücüne katılma oranı erkeklerde yüzde 71,9 iken kadınlarda yüzde 36,6 oldu.

İşsiz sayısı 2024 yılı Aralık ayında bir önceki aya göre 39 bin kişi azalarak 3 milyon 26 bin kişi oldu. İşsizlik oranı ise 0,1 puan azalarak yüzde 8,5 seviyesinde gerçekleşti. İşsizlik oranı erkeklerde yüzde 6,9 iken kadınlarda yüzde 11,4 olarak tahmin edildi.

İstihdam edilenlerin sayısı 2024 yılı Aralık ayında bir önceki aya göre 54 bin kişi azalarak 32 milyon 718 bin kişi, istihdam oranı ise 0,1 puan azalarak yüzde 49,5 oldu. Bu oran erkeklerde yüzde 66,9 iken kadınlarda yüzde 32,4 olarak gerçekleşti.

İŞGÜCÜNE KATILMA ORANI YÜZDE 54,1

İşgücü 2024 yılı Aralık ayında bir önceki aya göre 94 bin kişi azalarak 35 milyon 743 bin kişi, işgücüne katılma oranı ise 0,1 puan azalarak yüzde 54,1 olarak gerçekleşti. İşgücüne katılma oranı erkeklerde yüzde 71,9 iken kadınlarda yüzde 36,6 oldu.

Dün Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) ocak ayında Tüketici Fiyat Endeksi’nin (TÜFE) yüzde 5,03 arttığını ve yıllık enflasyonun yüzde 42,12’ye gerilediğini açıklamasının ardından Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Ocak Ayı Fiyat Gelişmeleri Raporu’nu yayımladı.

Rapora göre, yıllık enflasyon enerjide görece yatay seyrederken, diğer ana gruplarda geriledi.

Temel mal grubu fiyatları yüzde 0,74 ile ılımlı bir oranda artarken, grup yıllık enflasyonu 3,48 puanlık düşüşle yüzde 23,95 oldu. Ocak ayında yıllık enflasyon tüm alt gruplarda geriledi.

Aylık fiyat artışında hizmetler sektörü öne çıktı. Tüketici sepetindeki güncellemeyle hizmetler sektörünün payı artarken, ağırlık yapısındaki değişimin ocak ayı enflasyonuna etkisinin yaklaşık 0,3 puan artırıcı yönde olduğu ölçüldü.

Gıda grubu aylık fiyat artışında, ekmek ve tahıllar kalemi öncülüğünde işlenmiş gıda alt grubunun etkisi daha belirgin oldu.

Enerji grubu fiyat artışını, şebeke suyu tarifelerindeki yükselişe ek olarak, küresel enerji emtia fiyat artışının yansımaları sürükledi.

Rapora göre, temel mal enflasyonu ise ılımlı seyrini sürdürdü.

Ocak ayında ücret artışı, yönetilen/yönlendirilen fiyat ve maktu vergi güncellemelerinin etkisiyle, dönemsel fiyatlamaya tabi ve geriye doğru endeksleme davranışının yüksek olduğu kalemler öncülüğünde hizmet grubunda aylık enflasyon önemli ölçüde güçlendi.

Muayene katılım payı tutarlarında 2017’den beri ilk kez artış oldu

Fiyat artışları grup geneline yayılırken, sağlık hizmetlerindeki tarife güncellemeleri neticesinde diğer hizmetler alt grubu yüksek aylık enflasyonuyla dikkati çekti. SGK Sağlık Uygulamaları Tebliği kapsamında, resmi sağlık hizmeti sunucularında ödenen muayene katılım payı tutarlarında 2017 yılından bu yana ilk defa güçlü bir artışa gidildi.

Rapora göre, düzenlemenin şubat ayı tüketici enflasyonuna sarkan etkilerinin olacağının not edilmesi gerekirken, son aylarda üretici fiyatlarında hakim olan ılımlı artış eğilimi ocak ayında kesintiye uğradı.

Bu görünüm altında, B ve C göstergelerinin mevsim etkilerinden arındırılmış aylık artışları yükselirken, yıllık artışları gerilemeye devam etti. Tüm göstergeler birlikte değerlendirildiğinde, enflasyonun ana eğiliminde ilk çeyreğe özgü geçici bir yükseliş gözlendi.

Hizmet grubunun ağırlığı kira ve diğer hizmetler kalemleri öncülüğünde arttı

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), hane halkı tüketim kalıplarındaki değişimleri göz önüne alarak tüketim sepeti ve ağırlık yapısını her yılın başında güncellerken, 2025 yılında gıda grubunun sepet içindeki ağırlığı değişmedi.

Hizmet grubunun ağırlığı ise kira ve diğer hizmetler kalemleri öncülüğünde 3,11 puan arttı.

Bu doğrultuda, B ve C göstergelerinin ağırlıkları 1,28’er puan yükselişle sırasıyla yüzde 74,10 ve yüzde 60,83’e ulaştı. Yıllık tüketici enflasyonuna katkılar incelendiğinde; temel mal, gıda, alkol-tütün-altın, enerji ve hizmet gruplarının katkıları bir önceki aya kıyasla sırasıyla 1,30, 0,60, 0,23, 0,11 ve 0,02 puan azaldı.

Mevsimsellikten arındırılmış verilerle incelendiğinde, tüketici fiyatlarındaki aylık artışın önceki aya kıyasla yükseldiği gözlendi.

Aylık artışlar bir önceki aya kıyasla B’de daha belirgin olmak üzere B ve C göstergelerinde yükseliş kaydetti. Fiyat artışları B endeksini oluşturan grupların geneline yayılırken, işlenmiş gıda grubundaki artış öne çıktı.

TCMB bünyesinde takip edilen göstergeler, ocak ayında enflasyonun ana eğiliminde yükselişe işaret etti. Hizmet fiyatları ocak ayında yüzde 10,26 ile önemli ölçüde yükselirken, grup yıllık enflasyonu ise 2,78 puan düşüş kaydederek yüzde 62,95 oldu.

Aylık fiyat artışları grup geneline yayılırken yıllık enflasyon, haberleşme ve diğer hizmetlerde yükseldi ve lokanta-otellerde daha belirgin olmak üzere diğer alt gruplarda geriledi.

Hizmetler grubu içinde diğer hizmetler grubu aylık yüzde 16,72’lik yüksek artışla öne çıkarken, bu gelişmede, geçmiş enflasyona endeksleme ve zamana bağlı fiyatlama davranışının yaygın olduğu sağlık hizmetleri, yeniden değerlemeye bağlı kalemler, iş gücü giderlerini de içeren bakım onarım kalemleri ile özel sektör eğitim hizmetlerindeki yüksek fiyat artışlarının etkileri hissedildi.

Sağlık hizmetlerinde, özel sektördeki tarife artışları yanında SGK Sağlık Uygulamaları Tebliği’ndeki (SUT) muayene katılım payı artışlarının da etkisi belirgin oldu. SUT kapsamında, resmi sağlık hizmeti sunucularında ödenen muayene katılım payı tutarlarında 2017 yılından bu yana ilk defa artışa gidilirken, bu düzenlemenin ocak ayı tüketici fiyat artışına etkisi 0,56 puan oldu.

Rapora göre, yapılan düzenlemenin ocak ayı ortasından itibaren yürürlüğe girmesi nedeniyle, şubat ayı tüketici enflasyonuna sarkan etkileri olacağının not edilmesi gerekiyor.

Aylık bazda kira grubu enflasyonu sözleşme yenileme oranındaki mevsimsel yükselişin etkisiyle yüzde 8,66 artarken, bu grupta yıllık enflasyon 5,18 puan düşüşle yüzde 100,64 seviyesine geriledi. Ulaştırma hizmetleri alt grubunda aylık enflasyon (yüzde 7,89) yönetilen kalemler öncülüğünde güçlendi. Ocak ayında ücret gelişmelerinin etkisinin hissedildiği emek yoğun lokanta-otel fiyatları yüzde 6,50 artarken, haberleşme grubunda aylık fiyat artışı yüzde 2,82 ile görece sınırlı kaldı.

Ocak ayında yıllık enflasyon tüm alt gruplarda geriledi

Temel mal grubu fiyatları yüzde 0,74 ile ılımlı bir oranda artarken, grup yıllık enflasyonu 3,48 puanlık düşüşle yüzde 23,95 oldu. Ocak ayında yıllık enflasyon tüm alt gruplarda geriledi.

Dayanıklı mal (altın hariç) fiyatları yüzde 2,74 oranında yükselirken, grup yıllık enflasyonu yüzde 20,05’e indi. Bu dönemde emek yoğun mobilya kalemi fiyatları yüzde 7,27 yükselirken, elektrikli ve elektriksiz ev aletleri yüzde 2,12, otomobil fiyatları yüzde 1,29 ile görece ılımlı fiyat artışları kaydetti. Mevsimsel etkilerle, giyim ve ayakkabı alt grubunda fiyatlarda yüzde 5,46 gerileme görülürken, yıllık enflasyon 4,84 puanlık düşüşle yüzde 26,83 oldu.

Diğer temel mallarda ise fiyatlar yüzde 2,52 yükseldi. Enerji fiyatları ocak ayında yüzde 6,10 artarken, grup yıllık enflasyonu 0,06 puan düşerek yüzde 43,05 oldu.

Bu gelişmede, şebeke suyundaki yükseliş (yüzde 20,30) öne çıktı.

Gıda ve alkolsüz içecekler grubu fiyatları yüzde 3,86 arttı

Buna ek olarak, TL cinsi uluslararası enerji fiyat gelişmelerinin yanı sıra maktu ÖTV artışının etkisiyle akaryakıt ve tüp gaz fiyatları sırasıyla aylık yüzde 4,96 ve 4,05 oranlarında arttı. Alkollü içecekler ve tütün fiyatları yüzde 1,02 oranında yükselirken, bu grupta yıllık enflasyon 5,18 puan düşüşle yüzde 34,10’a geriledi.

Alkollü içeceklerde fiyatlar otomatik maktu vergi artışını takiben yükselirken (yüzde 12,77), tütün ürünlerinde söz konusu vergi artışına rağmen fiyat değişikliği olmadı.

Ocak ayında, gıda ve alkolsüz içecekler grubu fiyatları yüzde 3,86 artarken, yıllık enflasyon 1,82 puan gerileyerek yüzde 41,76 oldu.

Yıllık enflasyon, işlenmiş gıda grubunda 1,77 puan yükselerek yüzde 39,44 oranında gerçekleşirken, işlenmemiş gıdada 6,12 puan düşüşle yüzde 44,17 oldu.

Ocak ayında işlenmemiş gıda fiyatları yüzde 2,66 yükseldi ve bu gelişmede taze meyve ve sebze (yüzde 3,41) ile kırmızı et (yüzde 3,32) fiyatları etkili oldu.

İşlenmiş gıda grubu fiyatları ise ocak ayında yüzde 4,92 arttı. Bu alt grupta, ekmek ve tahıllar (yüzde 8,08) ile süt ve süt ürünleri öne çıkan alt kalemler oldu. Yurt içi üretici fiyatları ocak ayında yüzde 3,06 arttı ve yıllık enflasyon 1,32 puan düşerek yüzde 27,20’ye geriledi.

Bu dönemde ana sanayi grupları itibarıyla, dayanıklı, dayanıksız tüketim malı ve sermaye malı gruplarındaki fiyat artışı sırasıyla yüzde 6,39, yüzde 4,45 ve yüzde 3,25 olurken, enerji ve ara malları fiyatlarında ise sırasıyla yüzde 2,27 ve yüzde 1,81 ile nispeten daha ılımlı bir artış kaydedildi.