“Bugün burada Ankara Büyükşehir Belediye başkanımızı, Ankara’daki belediye başkanlarımızı, il örgütümüzü misafir ediyoruz. Çok kıymetli konuklarımıza hoş geldiniz diyorum. Partimiz tarihinin en ağır saldırısı altında, iftiralarla karşı karşıya, devlet bütün olanaklarıyla bir partiye hizmet eder halde, ama o saldırı altındaki ana muhalefet partisinin grup toplantısına bakın, bir bakın. Hepiniz hoş geldiniz, şeref verdiniz.

Gerçekle yüzleşmek sokağa inmekle oluyor. Depremi yaşayana oranın görüntüsünü izletmekle siyaset olmuyor. Orada param olmadığı için evime geçemiyorum diyenleri dinlemeden siyaset olmuyor. Öyle afişle, brandayla siyaset olmuyor. CHP’nin siyaseti, yeni bir iktidarın kuruluşunun göstergesidir. Geçen hafta İslahiye’deydik, Nurdağı’ndaydık, Osmaniye’deydik, Malatya’da ve ilçelerindeydik, Adıyaman’daydık. Sayın Erdoğan da Suudi Arabistan ve Mısır’daydı.

Vatandaşların tepkisi, deprem bölgesindeki çalışmalarda ortaya çıktı. Mısır’dan Sisi’den koptu geldi dedi ki: Bunlar deprem bölgesi turisti. Sadece CHP’ye de demiyor, tüm muhalefete haksızlık yapıyor. Kendisi bölgeye 34 kez gitmiş, ben 55’inci ziyaretimi tamamladım da geldim. Ama Erdoğan döndü dolaştı şunu söyledi: Deprem bölgesinde, enkazda yoktular. Buraya hiçbir şey kazandırmadılar. Şunu hatırlatmak isterim bunlar merkezi hükümetin görevidir ve bu vatandaş 2 kez ÖTV ödedi.

Deprem bölgesine yardımlarımızı AFAD’ın kayıtlarına bildirerek yardımlarımızı gerçekleştirdik. 67 kalıcı eser bıraktık. Ankara Büyükşehir Belediyesi, 300 milyon TL’ye Adıyaman’da Çad Köprüsü’nü yaptı. Mersin Büyükşehir, Adıyaman’ın ana caddesini tekrar baştan yaptı tamamladı. Elazığ’a birer tane okul yaptı Ankara, İstanbul ve İzmir belediyeleri. Biz yaptığımız işi hiç söylemedik, Tayyip bey bunlar hiçbir şey yapmadı diyene kadar. Erdoğan’ın gururla izlettirdiği videoya bakar mısınız hepsinde Antalya Büyükşehir Belediyesi yazıyor.

“Biz bunları vatandaştan hiçbir şey almadan yaptık”

K.Maraş’ta Mansur Yavaş, Hatay’da İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu deyince vekili Nuri bey alkış kopuyor. Biz bunları vatandaştan hiçbir şey almadan yaptık ve yapıyoruz.

71.5 milyar dolar para topladılar. Kendileri konutlara 40 milyar dolar harcadıklarını söylediler yani 31 milyar Dolar var ama depremzedenin önüne faizli sözleşme sunuyorlar. Buradan Erdoğan’a çağrıda bulunuyorum. Madem bu para toplandı, o senetleri yırtıp atalım, ben de haftaya grup toplantısına sana teşekkür edeyim. Erdoğan’a kalırsa 2 yıl ödemesiz 18 yıl vatandaş bu deprem konutlarına para ödeyecek.

Bakan Kurum, CHP bizim yaptığımız evlerin maketini yapamaz diyordu. İliç’te yaşanan felaketin ardından İstanbul’a aday gösterdiler ama Allah’tan İstanbullular, Murat Kurum’u görünce 1.1 milyon farkla Murat Kurum’a İstanbullular, al sana İstanbul’un maketi evde oynarsın dediler.

Cumhuriyet döneminde yüzde 86 özelleştirmeyi bunlar yaptı. 2 köprü ve 7 otoyolun geçen yılki geliri 650 milyon dolardı. 5 yıllığına 3.5 milyar dolar olarak özelleştirmeyi düşünüyorlar. Bu köprünün geçiş ücreti 59 lira, bu köprüyü alan köprünün ücretini 590 lira yapacaklar. 2012 yılında bu köprüleri satmaya kalktığında vatandaş ayağa kalkmıştı. 5.7 milyar dolarlık teklif gelmişti, Erdoğan, 7 milyar doların altına satmak vatan hainliği demişti. Şimdi kendisini bu rakamın yarısına 3.5 milyar dolara satacaklarını söylüyor.

Asgari ücreti 28 bin TL yapmışlardı şu an asgari ücretin alım gücü 26 bin TL’ye düştü. Kendisi, paranın, bir milletin itibarı olduğunu söylüyordu. 2013’te bayram namazından çıktıktan sonra gazetecilere verdiği 200 TL, 1.5 çeyrek altın alıyordu, şu an o 200 TL 0.03 gram altın alıyor. Bu paranın itibarı Türk milletinin değil, senin itibarındır Sayın Erdoğan.

Bu iktidar milletin huzurunu bozdu, ekmeğini küçülttü. Son girdiği seçimlerde de ilk kez yenildi. Biz de 47 yıl sonra partimizi birinci parti yaptık, Erdoğan’ı da yenilgiyle tanıştırdık. Türkiye’nin yüzde 65’ini kazandık. Ankara’da belediye sayımızı 16’ya çıkardık. O süreci hakkını teslim etmek lazım, Mansur Yavaş başkanımızla oturduk, çalıştık, bunlardan birisi de Keçiören belediyesiydi.

Kendisini 3 kez özel gündemle çağırdım ve birçok iddia olduğunu belirttim. Bizim yolsuzluk yapanla işimiz olmaz Türkiye bize umudunu bağlamış dedim. Bir şeye bulaştıysan bunu söyle dedim. Çocuklarını, ailesini o büyük yeminlere katarak her şeyi inkar etti. AK Parti’yle gizli görüşmeler yaptığını öğrendik. Öğreniyoruz ki çarşamba günü AK Parti’ye katılacak. İl Başkanının telefonunu açmıyor. Kendisiyle telefonda görüştük ulaşamadığım için sonra mesaj attım. Annesine küfür haşa, kişiliğe yöneliktir. Aileye, milli değerlere yönelik bir şey varsa birini ispatlasın, mahkemeler buradadır.

Bir kusurun bir hırsızlığın varsa ben bunu hazmetmem ama seni hırsızlığını kabul edenlere gidiyorsan senin utanman gerek. Sana inandım, sana inanmayanlara teslim oluyorsun. Ama anlıyorum ki o Mesut da yalanmış, anladım ki sen hırsızmışsın ve bunu bilip seni kabul edenlerle uzlaşıyorsun. Bana ranta karışmayan Mesut lazım, benim hırsızlarla işim olmaz; AK Parti’nin işi olur. Bizde böyle bir şey olmaz. Dönsen de affetmem seni, madem hırsızdın neden bizi oyaladın? Ama gün gelecek devran dönecek ve o gün elime düşeceksin. O zaman sana acırsam namerdim. Bunlar, Mesut’un sızdırdığı, paylaştığı yazışmalar. Diyor ya, genel başkan bana şunları böyle söyledi. İşte konuşma, yazışmamız.

Ankaragücü tribün liderine diyor ki; arkamda durun, çarşamba günü AK Parti’ye katılacağım sana daire alacağım diyor. Bu arkadaşlar aramızda, kendileriyle Meclis’in bahçesinde konuşabilirsiniz. Bu tosuncuk, milletin helal oylarını alıp kaçmaya kalkışıyor. Eski Keçiören Belediye Başkanı Turgut Altınok da diyor ki, ‘Parti değiştirmek için kapı kapı gezip, ihaleyi bizim partiye geçmek için tek bir firmaya veriyorsun’ diyor. Kimi Zeydan başkan gibi aslan gibi yatıyor, kimi de bunun gibi kaçıyor. Yarın edin anonsu, takın rozeti.

İki tane iftira ile bu iktidar yolculuğunun önüne geçemezsiniz. Millet bunların ne olduğunu görsün. Bir özeleştiri yapılacaksa o bana aittir. Her şehri ayrı ayrı çalışmışız, bir tane bozuk tohum, bir tane kırık parça çıkınca topuklayan efe bize, kadın kollarından gelmedi mi, Şehitkamil belediye başkanı 7 ceddi CHP’li. Bu işin sağcısı solcusu yok arkadaşlar, namuslusu ve namussuzu var. İktidara yürüyen partide bozuklar ayrılır; sağlamlarla iktidara yürünür. İktidara bozuk tohum Mesut ile gidilmez ama Zeydan başkanla, Mansur başkanla, Ekrem başkanla, Alevisiyle, Sünnisiyle, Türküyle, Kürdüyle gidilir. Hadi sayın başkanım yürüyelim iktidara.”

Özel: İktidara yürüyen partide bozuklar ayrılır yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Cumhuriyet Gazetesi muharriri Mustafa Balbay, Bakan Şimşek’in TÜİK’e olan yaklaşımını Cumhuriyet TV’ye kıymetlendirdi. Balbay, Şimşek’in 1 yıl içinde misyondan ayrılacağını söyledi.

“MEHMET ŞİMŞEK SAYILARIN SAĞLIKLI OLMADIĞINI GÖRDÜ”

“Mehmet Şimşek’i önümüzdeki periyot çok konuşacağız diyerek” kelamlarına başlayan Balbay, “Gelinen noktada Mehmet Şimşek’in bir manada, hükümetin bu halka IMF üzere davranan bir tavırla yola çıktığını görüyoruz. Hiçbirimiz tekrar IMF’nin programlarına teslim olmayı istemez lakin o programda bile bir gaye vardı, sıkılacak kemerler vardı, sayılar açıklanırdı. Devletin pek çok sayısına memleketler arası alanda ne yazık ki inanç yok. Mehmet Şimşek’in bu planları yaparken sayıların sağlıklı olmadığını gördü. Bunun üzerine bu sayıları belirleme noktasında en sıkıntılı yer dolarak TÜİK’in sayılarını gerçekçi bulmadığını, bir müddettir de bunu başında bir yere oturtmaya çalıştığının haberini alıyoruz” sözlerini kullandı.

“İLERLEYEN GÜNLERDE BİR ÇATIŞMA BEKLİYORUM”

AKP’li Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Şimşek ortasında bir görüş ayrıığı yaşandığının altını çizen Balbay, “Mehmet Şimşek 2024 yılı ortasında bir nebze önümüzü göreceğiz ve enflasyon düşecek diyor. Erdoğan ise 2024 yılı başında rahatlamaya başlayacağız diyor zira lokal seçim var. Erdoğan lokal seçimden birkaç ay evvel bir manada rahatlamanın hissedilmesini ve devamında da seçimlerin kazanılmasını istek ediyor. Mehmet Şimşek de en erken 1 yıl sonra sonuç alabileceğimiz bir periyoda girdik diyor, bu bir çatışma bence. Şu anda Erdoğan, Türkiye Cumhuriyeti cumhurbaşkanı yüküyle batıdan para alamıyor. Sizin kültürünüzle iktisada bakan bir kişiyi bu işin başına atadım dedi Erdoğan ve Mehmet Şimşek şu an fiilen IMF temsilcisi. Ben ilerleyen günlerde bir çatışma bekliyorum” dedi.

“1 YIL İÇİNDE MEHMET ŞİMŞEK MİSYONDAN AYRILIR”

İlerleyen günlerde bakanlık koltuğunda değişiklik yaşanabileceğine dikkat çeken Balbay, “Mehmet Şimşek’in başındaki planı ugulayamadığını biliyorum. Mehmet Şimşek’in bir yıl içinde misyondan ayrılır. İktisat diyelim ki istenildiği üzere olmadı ve Şimşek’in kabul etmediği bir karar geldiğinde Şimşek ayrıldığı vakit Erdoğan ‘yapamadı’ diyecek. Hacı yatmaz üzere Erdoğan hariç herkes hatalı. İktisatta o yüzden şu anda bu türlü bir yol kurdu, Erdoğan’ın AKP’lilere anlatacağı bir süreç gelişiyor” sözlerini kullandı.

Mustafa Balbay’dan çarpıcı kulis bilgisi: ‘Mehmet Şimşek 1 yıl içinde vazifeden ayrılır’ yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Cumhuriyet Gazetesi muharriri Mustafa Balbay, Bakan Şimşek’in TÜİK’e olan yaklaşımını Cumhuriyet TV’ye kıymetlendirdi. Balbay, Şimşek’in 1 yıl içinde vazifeden ayrılacağını söyledi.

“MEHMET ŞİMŞEK SAYILARIN SAĞLIKLI OLMADIĞINI GÖRDÜ”

“Mehmet Şimşek’i önümüzdeki periyot çok konuşacağız diyerek” kelamlarına başlayan Balbay, “Gelinen noktada Mehmet Şimşek’in bir manada, hükümetin bu halka IMF üzere davranan bir tavırla yola çıktığını görüyoruz. Hiçbirimiz tekrar IMF’nin programlarına teslim olmayı istemez fakat o programda bile bir gaye vardı, sıkılacak kemerler vardı, sayılar açıklanırdı. Devletin pek çok sayısına milletlerarası alanda ne yazık ki itimat yok. Mehmet Şimşek’in bu planları yaparken sayıların sağlıklı olmadığını gördü. Bunun üzerine bu sayıları belirleme noktasında en sıkıntılı yer dolarak TÜİK’in sayılarını gerçekçi bulmadığını, bir müddettir de bunu başında bir yere oturtmaya çalıştığının haberini alıyoruz” tabirlerini kullandı.

“İLERLEYEN GÜNLERDE BİR ÇATIŞMA BEKLİYORUM”

AKP’li Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Şimşek ortasında bir görüş ayrıığı yaşandığının altını çizen Balbay, “Mehmet Şimşek 2024 yılı ortasında bir nebze önümüzü göreceğiz ve enflasyon düşecek diyor. Erdoğan ise 2024 yılı başında rahatlamaya başlayacağız diyor zira mahallî seçim var. Erdoğan lokal seçimden birkaç ay evvel bir manada rahatlamanın hissedilmesini ve devamında da seçimlerin kazanılmasını istek ediyor. Mehmet Şimşek de en erken 1 yıl sonra sonuç alabileceğimiz bir periyoda girdik diyor, bu bir çatışma bence. Şu anda Erdoğan, Türkiye Cumhuriyeti cumhurbaşkanı yüküyle batıdan para alamıyor. Sizin kültürünüzle iktisada bakan bir kişiyi bu işin başına atadım dedi Erdoğan ve Mehmet Şimşek şu an fiilen IMF temsilcisi. Ben ilerleyen günlerde bir çatışma bekliyorum” dedi.

“1 YIL İÇİNDE MEHMET ŞİMŞEK VAZİFEDEN AYRILIR”

İlerleyen günlerde bakanlık koltuğunda değişiklik yaşanabileceğine dikkat çeken Balbay, “Mehmet Şimşek’in başındaki planı ugulayamadığını biliyorum. Mehmet Şimşek’in bir yıl içinde vazifeden ayrılır. İktisat diyelim ki istenildiği üzere olmadı ve Şimşek’in kabul etmediği bir karar geldiğinde Şimşek ayrıldığı vakit Erdoğan ‘yapamadı’ diyecek. Hacı yatmaz üzere Erdoğan hariç herkes hatalı. İktisatta o yüzden şu anda bu türlü bir yol kurdu, Erdoğan’ın AKP’lilere anlatacağı bir süreç gelişiyor” sözlerini kullandı.

Mustafa Balbay’dan çarpıcı kulis bilgisi: ‘Mehmet Şimşek 1 yıl içinde misyondan ayrılır’ yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Prof. Dr. Ersin Kalaycıoğlu Cumhuriyet’in sorularını yanıtladı.

• Seçimde ekonomik krizin tesirinin görüleceğinden herkes çok emindi. Seçmen davranışını ne etkiledi?

Şüphesiz ekonomik etkiyi gördük. Ancak kriz şimdi inanılmaz boyutta değil. Gelir dağılımı bozuldu. Küçük bir kitlenin serveti artıyor, geniş bir kitle fakirleşiyor. Bu değerli lakin iktisadi bahislerde yaşanan çalkantılar seçmen tarafından bulunduğu pozisyona nazaran farklı algılanıyor. Bunu belirleyen seçmenin içinde bulunduğu kültürel topluluk. Bizdeki ayrımlar, etnik, dini ve mezhepsel oldu. Örneğin gelir farklılıkları olsa orada bir orta nokta bulabilirsiniz. Lakin Alevi-Sünni ayrımında bir orta nokta yok. Hasebiyle çok keskin bir ayrım.

• Bu noktaya siyaset mi getiriyor?

Bu, siyaset erbabının işini kolaylaştırıyor. Kendi bulundukları pozisyondan kendisini destekleyen seçmenlere, karşı tarafta durum almış olan seçmenlerle ilgili ileti vermekte zorlanmıyorlar. Bu bildirileri giderek hasmane, düşmanca bir içeriğe sokmak suretiyle bu kitlelerin ayrımını hem kalıcı hale getirmek hem de bir kümeden öbür kümeye köprü kurmayı zorlaştırmak biçiminde kullanıyor. Cumhur İttifakı’nın başarısı büyük ölçüde bu seçmen kitlesini tutabilmek.

• Cumhur İttifakı’nın oy kaybettiğini gördük.

Yüzde 7 oy kaybetti. Tayyip Erdoğan 27 milyon seçmenden oy aldı. 64 milyon seçmen var. Bu 100 seçmenin 42’si üzere oluyor. Yüzde 58 civarı seçmen kendisine oy vermedi. Münasebetiyle bir azınlığı temsil ediyor. Yani bir çoğunluk temsili kelam konusu değil.

• Söz ettiğiniz ayrışma ne kadar keskin, nasıl bir tehlikeyle karşı karşıyayız?

Kutuplaşmaya gidiyoruz daha şimdi varmadık. Burada yapılan şey, kampların belirli bir yerinde konum almak, öbür kamplarda bulunanları düşman, öcü, hain, terörist olarak göstermek. Onların siyasilerini de itibarsızlaştırarak kendisinin tercih edilmemesi durumunda maliyetlerin ağır olacağı fikrini kendi kitlesine aşılamak. Yani böl yönet üzerine oturuyor.

• Muhalefet buna karşılık verebildi mi?

Muhalefet partileri bu meydan okumaya karşılık veremedi. “Ayrışma çok ileri gitti, Türkiye ziyan görme riski taşıyor” dediler, haklı olarak. Sorun bunun anlatılması kadar karşı tarafın yapmış olduğu, propagandanın gerçekle kontaklı olmayan kısımlarının vurgulanması. Cumhur İttifakı açısından buradaki bağlantı başarılı oldu. Seçimin demokratik nitelikte olmaması da zorlaştırıyor.

‘SULTANİZMLE YÖNETİLİYORUZ’

• Türkiye hangi ideolojiyle yönetiliyor?

Türk-İslam sentezi. Bu, 82 Anayasası’nın temel espirisi. Yarı parlamenter nitelikte bir rejim kurmuştu 82’den 2018’e kadar. 2007’de bir yarı başkanlık uygulamasına geçtik. Meclis devre dışı bırakıldı. 2017 referandum da ise bir tek bireyden oluşan ve şahsi takdiriyle karar veren bir yürütme ortaya çıktı. Buna siyaset sosyolojisinde sultanizm deniyor. Münasebetiyle rejim tipi olarak sultanizm. O yapı içerisinde Türk-İslam sentezi mukaddesatçı, milliyetçi kıymetlere nazaran idare ki bu çok sağın temel ideolojik iklimine nazaran idare manasını taşıyor. O tıp bir zihniyetle yönetilmekteyiz.

‘BÖYLE DEVAM EDERSE TÜRKİYE İKİYE AYRILIR’ UYARISI

• Türkiye’ye bunun maliyeti nedir?

Yoksulluğun yaygınlaşması gelir dağılımının bozulmasını yaratıyor. Kamu siyasetleri imalinde ve yürütülmesinde tesirli olacak olan teşkilatlar, bakanlıklar çalışmıyor. Bunlar vakit içerisinde felç oluyorlar ve kurumsal yozlaşma içine giriyorlar. Bu türlü bir ortamda hiçbir siyasetiniz olamaz. Bir kişi karar veriyor, bundan siyaset çıkmaz.

‘İSİMLER FARK ETMEZ’

• Yeni kabine için ne dersiniz?

Hiç fark etmiyor. Anayasaya nazaran, yürütme cumhurbaşkanından ibaret. İsimler fark etmez. Ortada bir anayasa olsa bile iktidar anayasaya uymuyor. O da hukuk devleti zafiyeti ortaya çıkarıyor. Yoksulluk artıyor, gelir dağılımı bozuluyor. Yozlaşma başlıyor. Belirli mevkilerde bulunanlar kendilerine şahsi çıkar elde edebilecek biçimde davranmaya başlıyor.

• Bunlar da hiçbir biçimde soruşturulmuyor…

Bu mevzuda inanılmaz şaibe var. Bütün bunların üzerini örtmek için de yasaklar geliyor. Buna ben 4Y sarmalı diyorum. 3Y ile uğraşacağım diye geldi ya. Dördüncü yozlaşmayı ekledim. 4Y sarmalını kurdular. O sarmalın içindeyiz. Bu seçimde çıkabilirdik. Fakat mümkün olmadı.

• Muhalif seçmen ümitsizlik içinde.

Onlar için olağan daha büyük bir zorluk kelam konusu. Zira sonuç prestijiyle demokratik olmasa da bu seçimin kazanılabilir olduğunu düşünüyorlardı. Şu anda yakın gelecekte lokal seçimler var. Mahallî seçime kadar yine motivasyon sağlanabilecek mi bilmiyorum. O seçimin sonuçlarına nazaran önümüzdeki dört yıl o şartlar altında geçecek. O ortamda bu 4Y sıkıntıları daha da derinleşecek. Kendi kitlesine de bir ölçü tesir etmeyi sürdürecek.

• Nasıl olacak bu tesir?

Yani bu kitleye taban fiyatı yaygınlaştırmak suretiyle. Ayrıyeten birtakım kategoriler yaratıp onlara sübvansiyon verip aylık maaş bağlama üzere. Tıpkı vakitte çeşitli vakıflar, dernekler ki bunların birçok tarikatlarla ilgili. Yoksulluğu yazgı olarak kabul ettiğiniz andan itibaren bütün odaklandığınız varlık stratejiniz kısa devirli çıkara dönüşüyor.

• Bu bakış açısı nasıl değişecek?

Bu seçmenin zihniyeti değişmeli. En sıkıntı iş. Çok sağdan ölçülü sağa, merkeze, ölçülü sola gelmesi gerekiyor. Biz çok sağa ve solda ağırlaşmış bir hale geldik.

• Bu sağ sol dağılımı bizi hangi noktaya getirir?

Her türlü felaket olabilir maalesef. Bir milleti bir ortada tutan ortak bedeller var. Bizde hiçbir kıymet yok. Şu anda paylaştığımız hiçbir kıymet.

‘TEHLİKELİ ORTAMLAR’

• Ayrışmadaki risk nedir?

Çatışma, uyuşmama olabilir, vergiden kaçınma olabilir. Karşı tarafla empatinin kalmaması nedeniyle onlara her türlü muameleyi hakça gören bir yaklaşım içerisine girilebilir. Katliam yapılabilir. Bu ortamlar çok tehlikeli. Yani neyle oynadıklarının farkında olduklarını zannetmiyorum. Sağ sol dağılımının bizi getirdiği nokta. Bu türlü devam ederse Türkiye ikiye ayrılmış olacak.

‘MERKEZ YOK OLABİLİR’

Merkezde yüzde 20 kadar seçmen var. Merkezdeki seçmenin yok olması, yani bir kısmının sağ, bir kısmının sola gitmesiyle Türkiye çok solda daha küçük, çok sağda daha büyük bir seçmen kitlesinin ve onların zihniyet ortamının oluşturduğu bir ülke haline dönüşebilir. Risk burada. Ve bunu dengeleyecek, rastgele bir güç şu anda yok.

• Muhalefetin kusuru oldu mu bütün bu süreçte?

CHP seçmenin gözünde çok sola çok yakın pozisyonda ve HDP ile pek yakın bir konumda bulunuyor. AKP ve MHP Türkiye’nin en çok sağ iki partisi. ÂLÂ Parti ve Saadet Partisi ise orta sağ partiler. Bu durumda seçim kazanmak için çok sağ ve orta sağdan oy alabilmek gerekiyor. CHP çok sağ ve sağa çok uzak. Oy alabilme bahtı yok. Buradan oy alabilecek tek parti ÂLÂ Parti. Bu açıdan bakacak olursanız ÂLÂ Parti, DEVA, Demokrat Parti, Gelecek Partisi, Saadet Partisi’nin oyları 2018-2023 ortasında önemli bir değişiklik göstermişe benzemiyor. Performansı problemli olan bunlar. Zira onlar Millet İttifakı içerisinde sağdan ve çok sağdan oy alabilecek durumda olan partiler

İTTİFAKTA ‘SAĞ’ BECERİKSİZLİĞİ

• İttifakla ilgili bir şey konuşulmuyor lakin Kemal Beyefendi günah keçisi mi ilan edildi?

Onu ilan ederek kendilerini de kurtardılar. Bir şey yapmaları gerekmiyor. İttifakın sağ kanadı düzgün perform edilmedi.

• CHP’nin sağ ile ittifakı yanlışsız muydu?

Tabii, oradan öbür türlü nasıl oy alacak? Mecburen sağla ittifak yapmak durumunda kaldı ki bizim bulgularımız dünyada yapılan araştırmalarda, otoriter rejimlerde demokratikleşme sağlayacaksanız çok geniş cepheli bir muhalefetle seçimlere gireceksiniz. Onlarla ittifak yapmak makul gözüküyor. Lakin onlar beceremediler.

• Neden beceremediler?

Nedeni yeni olmaları, kurumsal olmamaları, yapılarının gelişmemiş olması birçok sebebi vardır. Onları tahlil etmesi gerekiyor. O partiler oturup “Niye biz kapımızın önünde bulunan yüzde 20-25 oyu alamadık?” demeli. Kayba uğramış olan onlar. CHP’de büyük kar kelam konusu değilse de kayıp yok. Münasebetiyle seçim kazanmakta başarısız olan yalnızca CHP yahut Kılıçdaroğlu değil. Millet İttifakı’nın sağ partileri.

DEĞİŞİME ECEVİT ÖRNEĞİ

• CHP’deki ‘değişim’ sözünden ne anlıyorsunuz?

Kullananlara sormanız gerekir. Değişimin ne olduğunu bilmiyoruz. Tarihe bakacaksınız. Nasıl önder değiştirmiş CHP? 1963’te Ecevit “ortanın solu” der. İki yıl çalıştıktan sonra İsmet Paşa “CHP ortanın solundadır” diye açıkladı. Ondan sonra Ecevit genel sekreter olarak partiye yerleşti. 7-8 yıl süren bir değişim programı izledikten sonra takım kurdu, terminolojiler geliştirdi. “Toprak işleyenin su kullananın”, “Ne ezen ne ezilen insanca hakça bir düzen”. Dağa taşa yazdılar. Bunun sonucunda kurultay oldu, Bu türlü bir şey var mı CHP’de? İmamoğlu, “Aday olayım” Hoş. Ne yapacak? Ne diyecek? Şu anda Kemal Bey’den ayrışmış bir söylemi yok. O vakit adam değiştiriyorsunuz. Ahmet gidiyor, Mehmet geliyor.

PROF. ERSİN KALAYCIOĞLU KİMDİR? 

1951’de İstanbul’da doğdu. İÜ İktisat Fakültesi’nden mezun oldu. ABD’de Iowa Üniversitesi’nde siyaset bilimi kısmına devam ederek yüksek lisans, doktora programlarını tamamladı. Boğaziçi Üniversitesi’nde ve Sabancı Üniversitesi’nde öğretim üyeliği yaptı. 2004-2007 ortasında Işık Üniversitesi rektörlüğünü yürüttü. Kalaycıoğlu 2007’den beri Sabancı Üniversitesi, Sanat ve Toplumsal Bilimler Fakültesi’nde siyaset bilimi öğretim üyesi ve İstanbul Siyasetler Merkezi’nde kıdemli uzman olarak çalışıyor.

Prof. Ersin Kalaycıoğlu: Bu türlü sürerse ülke ikiye ayrılır yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Kutuplaşmaya gidiyoruz. Burada yapılan, öteki kamplarda bulunanları düşman, terörist olarak göstermek. Kendisinin tercih edilmemesi durumunda maliyetlerin ağır olacağı fikrini kendi kitlesine aşılamak. Yani böl ve yönet üzerine oturuyor.

Prof. Dr. Ersin Kalaycıoğlu Cumhuriyet’in sorularını yanıtladı.

• Seçimde ekonomik krizin tesirinin görüleceğinden herkes çok emindi. Seçmen davranışını ne etkiledi?

Şüphesiz ekonomik etkiyi gördük. Lakin kriz şimdi inanılmaz boyutta değil. Gelir dağılımı bozuldu. Küçük bir kitlenin serveti artıyor, geniş bir kitle fakirleşiyor. Bu değerli ancak iktisadi mevzularda yaşanan çalkantılar seçmen tarafından bulunduğu pozisyona nazaran farklı algılanıyor. Bunu belirleyen seçmenin içinde bulunduğu kültürel topluluk. Bizdeki ayrımlar, etnik, dini ve mezhepsel oldu. Örneğin gelir farklılıkları olsa orada bir orta nokta bulabilirsiniz. Lakin Alevi-Sünni ayrımında bir orta nokta yok. Münasebetiyle çok keskin bir ayrım.

• Bu noktaya siyaset mi getiriyor?

Bu, siyaset erbabının işini kolaylaştırıyor. Kendi bulundukları pozisyondan kendisini destekleyen seçmenlere, karşı tarafta durum almış olan seçmenlerle ilgili ileti vermekte zorlanmıyorlar. Bu iletileri giderek hasmane, düşmanca bir içeriğe sokmak suretiyle bu kitlelerin ayrımını hem kalıcı hale getirmek hem de bir kümeden öbür kümeye köprü kurmayı zorlaştırmak halinde kullanıyor. Cumhur İttifakı’nın başarısı büyük ölçüde bu seçmen kitlesini tutabilmek.

• Cumhur İttifakı’nın oy kaybettiğini gördük.

Yüzde 7 oy kaybetti. Tayyip Erdoğan 27 milyon seçmenden oy aldı. 64 milyon seçmen var. Bu 100 seçmenin 42’si üzere oluyor. Yüzde 58 civarı seçmen kendisine oy vermedi. Hasebiyle bir azınlığı temsil ediyor. Yani bir çoğunluk temsili kelam konusu değil.

• Söz ettiğiniz ayrışma ne kadar keskin, nasıl bir tehlikeyle karşı karşıyayız?

Kutuplaşmaya gidiyoruz daha şimdi varmadık. Burada yapılan şey, kampların belirli bir yerinde konum almak, öbür kamplarda bulunanları düşman, öcü, hain, terörist olarak göstermek. Onların siyasilerini de itibarsızlaştırarak kendisinin tercih edilmemesi durumunda maliyetlerin ağır olacağı fikrini kendi kitlesine aşılamak. Yani böl yönet üzerine oturuyor.

• Muhalefet buna cevap verebildi mi?

Muhalefet partileri bu meydan okumaya yanıt veremedi. “Ayrışma çok ileri gitti, Türkiye ziyan görme riski taşıyor” dediler, haklı olarak. Sorun bunun anlatılması kadar karşı tarafın yapmış olduğu, propagandanın gerçekle irtibatlı olmayan kısımlarının vurgulanması. Cumhur İttifakı açısından buradaki irtibat başarılı oldu. Seçimin demokratik nitelikte olmaması da zorlaştırıyor.

‘SULTANİZMLE YÖNETİLİYORUZ’

• Türkiye hangi ideolojiyle yönetiliyor?

Türk-İslam sentezi. Bu, 82 Anayasası’nın temel espirisi. Yarı parlamenter nitelikte bir rejim kurmuştu 82’den 2018’e kadar. 2007’de bir yarı başkanlık uygulamasına geçtik. Meclis devre dışı bırakıldı. 2017 referandum da ise bir tek şahıstan oluşan ve şahsi takdiriyle karar veren bir yürütme ortaya çıktı. Buna siyaset sosyolojisinde sultanizm deniyor. Hasebiyle rejim tipi olarak sultanizm. O yapı içerisinde Türk-İslam sentezi mukaddesatçı, milliyetçi kıymetlere nazaran idare ki bu çok sağın temel ideolojik iklimine nazaran idare manasını taşıyor. O tıp bir zihniyetle yönetilmekteyiz.

‘BÖYLE DEVAM EDERSE TÜRKİYE İKİYE AYRILIR’ UYARISI

• Türkiye’ye bunun maliyeti nedir?

Yoksulluğun yaygınlaşması gelir dağılımının bozulmasını yaratıyor. Kamu siyasetleri imalinde ve yürütülmesinde tesirli olacak olan teşkilatlar, bakanlıklar çalışmıyor. Bunlar vakit içerisinde felç oluyorlar ve kurumsal yozlaşma içine giriyorlar. Bu türlü bir ortamda hiçbir siyasetiniz olamaz. Bir kişi karar veriyor, bundan siyaset çıkmaz.

İSİMLER FARK ETMEZ

• Yeni kabine için ne dersiniz?

Hiç fark etmiyor. Anayasaya nazaran, yürütme cumhurbaşkanından ibaret. İsimler fark etmez. Ortada bir anayasa olsa bile iktidar anayasaya uymuyor. O da hukuk devleti zafiyeti ortaya çıkarıyor. Yoksulluk artıyor, gelir dağılımı bozuluyor. Yozlaşma başlıyor. Aşikâr mevkilerde bulunanlar kendilerine şahsi çıkar elde edebilecek formda davranmaya başlıyor.

• Bunlar da hiçbir biçimde soruşturulmuyor…

Bu mevzuda inanılmaz şaibe var. Bütün bunların üzerini örtmek için de yasaklar geliyor. Buna ben 4Y sarmalı diyorum. 3Y ile uğraşacağım diye geldi ya. Dördüncü yozlaşmayı ekledim. 4Y sarmalını kurdular. O sarmalın içindeyiz. Bu seçimde çıkabilirdik. Ancak mümkün olmadı.

• Muhalif seçmen ümitsizlik içinde.

Onlar için alışılmış daha büyük bir zorluk kelam konusu. Zira sonuç prestijiyle demokratik olmasa da bu seçimin kazanılabilir olduğunu düşünüyorlardı. Şu anda yakın gelecekte mahallî seçimler var. Mahallî seçime kadar tekrar motivasyon sağlanabilecek mi bilmiyorum. O seçimin sonuçlarına nazaran önümüzdeki dört yıl o şartlar altında geçecek. O ortamda bu 4Y sorunları daha da derinleşecek. Kendi kitlesine de bir ölçü tesir etmeyi sürdürecek.

• Nasıl olacak bu tesir?

Yani bu kitleye minimum fiyatı yaygınlaştırmak suretiyle. Ayrıyeten birtakım kategoriler yaratıp onlara sübvansiyon verip aylık maaş bağlama üzere. Birebir vakitte çeşitli vakıflar, dernekler ki bunların birden fazla tarikatlarla ilgili. Yoksulluğu baht olarak kabul ettiğiniz andan itibaren bütün odaklandığınız varlık stratejiniz kısa periyotlu çıkara dönüşüyor.

• Bu bakış açısı nasıl değişecek?

Bu seçmenin zihniyeti değişmeli. En güç iş. Çok sağdan ölçülü sağa, merkeze, ölçülü sola gelmesi gerekiyor. Biz çok sağa ve solda ağırlaşmış bir hale geldik.

• Bu sağ sol dağılımı bizi hangi noktaya getirir?

Her türlü felaket olabilir maalesef. Bir milleti bir ortada tutan ortak bedeller var. Bizde hiçbir bedel yok. Şu anda paylaştığımız hiçbir paha.

TEHLİKELİ ORTAMLAR

• Ayrışmadaki risk nedir?

Çatışma, uyuşmama olabilir, vergiden kaçınma olabilir. Karşı tarafla empatinin kalmaması nedeniyle onlara her türlü muameleyi hakça gören bir yaklaşım içerisine girilebilir. Katliam yapılabilir. Bu ortamlar çok tehlikeli. Yani neyle oynadıklarının farkında olduklarını zannetmiyorum. Sağ sol dağılımının bizi getirdiği nokta. Bu türlü devam ederse Türkiye ikiye ayrılmış olacak.

‘MERKEZ YOK OLABİLİR’

Merkezde yüzde 20 kadar seçmen var. Merkezdeki seçmenin yok olması, yani bir kısmının sağ, bir kısmının sola gitmesiyle Türkiye çok solda daha küçük, çok sağda daha büyük bir seçmen kitlesinin ve onların zihniyet ortamının oluşturduğu bir ülke haline dönüşebilir. Risk burada. Ve bunu dengeleyecek, rastgele bir güç şu anda yok.

• Muhalefetin kusuru oldu mu bütün bu süreçte?

CHP seçmenin gözünde çok sola çok yakın pozisyonda ve HDP ile pek yakın bir durumda bulunuyor. AKP ve MHP Türkiye’nin en çok sağ iki partisi. GÜZEL Parti ve Saadet Partisi ise orta sağ partiler. Bu durumda seçim kazanmak için çok sağ ve orta sağdan oy alabilmek gerekiyor. CHP çok sağ ve sağa çok uzak. Oy alabilme talihi yok. Buradan oy alabilecek tek parti UYGUN Parti. Bu açıdan bakacak olursanız YETERLİ Parti, DEVA, Demokrat Parti, Gelecek Partisi, Saadet Partisi’nin oyları 2018-2023 ortasında önemli bir değişiklik göstermişe benzemiyor. Performansı problemli olan bunlar. Zira onlar Millet İttifakı içerisinde sağdan ve çok sağdan oy alabilecek durumda olan partiler

İTTİFAKTA ‘SAĞ’ BECERİKSİZLİĞİ

• İttifakla ilgili bir şey konuşulmuyor ancak Kemal Beyefendi günah keçisi mi ilan edildi?

Onu ilan ederek kendilerini de kurtardılar. Bir şey yapmaları gerekmiyor. İttifakın sağ kanadı güzel perform edilmedi.

• CHP’nin sağ ile ittifakı yanlışsız muydu?

Tabii, oradan öbür türlü nasıl oy alacak? Mecburen sağla ittifak yapmak durumunda kaldı ki bizim bulgularımız dünyada yapılan araştırmalarda, otoriter rejimlerde demokratikleşme sağlayacaksanız çok geniş cepheli bir muhalefetle seçimlere gireceksiniz. Onlarla ittifak yapmak makul gözüküyor. Fakat onlar beceremediler.

• Neden beceremediler?

Nedeni yeni olmaları, kurumsal olmamaları, yapılarının gelişmemiş olması birçok sebebi vardır. Onları tahlil etmesi gerekiyor. O partiler oturup “Niye biz kapımızın önünde bulunan yüzde 20-25 oyu alamadık?” demeli. Kayba uğramış olan onlar. CHP’de büyük kar kelam konusu değilse de kayıp yok. Hasebiyle seçim kazanmakta başarısız olan yalnızca CHP yahut Kılıçdaroğlu değil. Millet İttifakı’nın sağ partileri.

DEĞİŞİME ECEVİT ÖRNEĞİ

• CHP’deki ‘değişim’ sözünden ne anlıyorsunuz?

Kullananlara sormanız gerekir. Değişimin ne olduğunu bilmiyoruz. Tarihe bakacaksınız. Nasıl başkan değiştirmiş CHP? 1963’te Ecevit “ortanın solu” der. İki yıl çalıştıktan sonra İsmet Paşa “CHP ortanın solundadır” diye açıkladı. Ondan sonra Ecevit genel sekreter olarak partiye yerleşti. 7-8 yıl süren bir değişim programı izledikten sonra takım kurdu, terminolojiler geliştirdi. “Toprak işleyenin su kullananın”, “Ne ezen ne ezilen insanca hakça bir düzen”. Dağa taşa yazdılar. Bunun sonucunda kurultay oldu, Bu türlü bir şey var mı CHP’de? İmamoğlu, “Aday olayım” Hoş. Ne yapacak? Ne diyecek? Şu anda Kemal Bey’den ayrışmış bir söylemi yok. O vakit adam değiştiriyorsunuz. Ahmet gidiyor, Mehmet geliyor.

Prof. Dr. Ersin Kalaycıoğlu: Bu türlü sürerse ülke ikiye ayrılır yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.