Bu sene 93. kez kapılarını açan İzmir Enternasyonal Fuarı’nın (İEF) açılış resepsiyonu Kültürpark Açıkhava Tiyatrosu’nda gerçekleştirildi.

Resepsiyona katılarak bir konuşma yapan Yılmaz, Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ten miras olan İzmir Fuarı’nın açılışının Zafer Haftası’na denk gelmiş olmasını son derece anlamlı bulduğunu ifade etti.

Yılmaz, kuruluşun ve kurtuluşun şehri olan İzmir’in İktisat Kongresi ve İzmir Fuarı ile kalkınmaya açılan kapı ve ekonomik bağımsızlık için yükselen ses olduğunu belirterek, Gazi Mustafa Kemal Atatürk ile İstiklal Mücadelesinin tüm kahramanlarını ve şehitlerini rahmetle andı.

Hukuki anlamda bağımsızlıkla gerçek anlamda bağımsızlığın farklı olduğunu, ekonomisi, bilim ve teknolojisi, insan kaynağı güçlü olan ve üreten ülkelerin gerçek anlamda bağımsız olabildiğini anlatan Yılmaz, Türkiye’yi gerçek anlamda bağımsız hale getirecek bir kalkınma arayışında olduklarını aktardı.

Yılmaz, Türkiye’nin son dönemde yatırım, üretim, istihdam ve ihracat odağında aldığı mesafe hakkında bilgi vererek, geçen yıl milli gelirin 1,1 trilyon doları aştığını, dünyanın 17, satın alma gücü paritesine göre ise 11. büyük ekonomisi konumunda olduklarını, kişi başı gelirin 13 bin 110 dolar olduğunu, bu yıl kurdaki istikrarla birlikte bu rakamların üst noktalara çıkmasını beklediklerini ifade etti.

‘Cari dengemizde ciddi bir iyileşme var’

Dış pazarda dünya genelinde talebin düşük seyrettiğini, bölgede jeopolitik gerilimlerin arttığını anlatan Yılmaz, şunları söyledi:

“Tüm bu jeopolitik ortam içinde ekonomik zorluklar içinde ihracatımızı artırmaya devam ediyoruz. Tüm ihracatçılarımızı gönülden tebrik ediyorum. Zorlu talep koşulları ve jeopolitik koşullara rağmen ihracatımızı artırmaya devam ediyorlar. Temmuz ayı itibarıyla ihracatımız 261,5 milyar dolara yükseldi. İthalatta azalış sürecimiz var. Artan ihracat azalan ithalatla birlikte cari dengemizde ciddi bir iyileşme var.

Cari açık bizim kalkınma sürecimizde en kritik unsurlardan biridir, en önemli darboğazımızdır, dış dengemiz. Geçen yıl bu zamanlar yüzde 6 civarı bir cari açığımız vardı. Bu yıl geldiğimiz noktada mutlulukla ifade etmek isterim ki cari açığımız yüzde 2’nin altına gerilemiş durumda. Yıl sonu itibarıyla göreceğiz yüzde 2’nin altında bir cari açık bekliyoruz. Bu da ne getiriyor dövize olan ihtiyacımızı azaltıyor, dış borçlanma ihtiyacını azaltıyor. Döviz üzerindeki baskıyı hafifletmiş oluyor. Bu açıdan çok kıymetli.”

Merkez Bankası rezervlerinde artış olduğunu, kur korumalı mevduatta ciddi bir gerilemenin söz konusu olduğunu dile getiren Yılmaz, ülke tarihinin en büyük deprem afeti için 2 yılda bütçeden ayrılan 2 trilyon liraya rağmen bütçe açığını kontrol altında tuttuklarını ifade etti.

Yılmaz, şöyle konuştu:

“Geçen yıl Orta Vadeli Program’da bütçe açığının milli gelire oranını 2023 sonu için yüzde 6,4 demiştik. Gerçekleşmemiz bundan iyi oldu, yüzde 5,3 şeklinde gerçekleşti. Bu yıl henüz güncel Orta Vadeli Programı açıklamadık ama birkaç hususta tespitlerimi de ifade etmek isterim; yıl sonu itibarıyla inşallah bu yılki bütçe açığımız yüzde 5’in altına gelecek. Bu da çok olumlu bir gelişme. Cari açığın, bütçe açığının düştüğü, risklerimizin azaldığı, istikrarın arttığı bir dönemdeyiz. CDS oranlarımız, ülke risk primlerimiz düşüyor, kredi notlarımız artıyor, dış finansa erişim kolaylaşıyor, döviz cinsi borçlanmanın maliyeti düşüyor.”

‘Yüzde 50 enflasyon oranının altını göreceğiz’

Temel önceliklerinin en büyük problem olan enflasyonu düşürmek olduğunu kaydeden Yılmaz, Orta Vadeli Program’da birinci yılı geçiş yılı olarak tanımladıklarını, bunun haziran ayı itibarıyla tamamlandığını, ikinci yılı dezenflasyon dönemi ve üçüncü yılı da kalıcı fiyat istikrarı yılı olarak belirlediklerini hatırlattı.

Yılmaz, geçiş sürecinde sağlam bir zemin oluşturulduğunu, bu zeminde enflasyonla mücadele edildiğini aktararak, “Haziranla birlikte dezenflasyon sürecimiz başladı. Ağustos rakamları çıktığında göreceksiniz. Yüzde 50’ye yakın bir oran çıkacak. Baz etkisi ve program etkisiyle. Eylül enflasyonu çıktığında yüzde 50 enflasyon oranının altını göreceğiz. Yıl sonu itibarıyla da Merkez Bankamızın ortaya koyduğu bant çerçevesinde bir sonuç bekliyoruz. Güncel Orta Vadeli Programımızda tüm bu makro rakamlarda daha kesin tahminlerimizi, beklentilerimizi ortaya koymuş olacağız.” diye konuştu.

Türkiye’nin savunma sanayinde elde ettiği başarının bir model olduğunu, göreve geldiklerinde yüzde 80’leri bulan dışa bağımlılığın yüzde 20 seviyelerine indiğini aktaran Yılmaz, geçen yıl 5,5 milyar dolar olan savunma ürünü ihracatının bu yıl 7 milyar dolara yaklaşmasını beklediklerini bildirdi.

‘Daha çok yenilikçi üretime ve ihracata odaklansınlar’

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, Türkiye’nin küresel bir cazibe merkezi haline gelmesine öncülük edecek yatırım taahhütlü avans kredisi, yüksek teknolojili yatırımlar için HIT-30 Programı gibi destek programlarını devreye aldıklarını dile getirerek, İEF’in bu seneki temasının teknoloji olarak belirlenmesini çok anlamlı bulduğunu kaydetti.

Gençlere güvendiklerini ve inandıklarını aktaran Yılmaz, şöyle devam etti:

“Gençlerimiz bu alanlarda desteklendikleri sürece Türkiye’nin de onların da önü çok açık. Yalnız büyük sermaye gruplarına da buradan bir mesajım var; Lütfen AR-GE’ye daha fazla kaynak ayırsınlar, genç, özellikle teknolojik girişimcilik yapan gençlere daha fazla destek olsunlar daha çok yenilikçi üretime ve ihracata odaklansınlar. Başka bir çıkışımız yok. İnanın bunu yaparlarsa özellikle büyük sermayeye sahip şirketlerimiz mutlaka sermayelerinin, imkanlarının bir kısmını teknoloji alanına, genç girişimciliğe ayırırlarsa hem kendileri daha çok kazanırlar hem de ülkemiz ve gençlerimiz daha çok kazanır. Buna da yürekten inanıyorum.”

İzmir’in ihracatının ithalatından fazla olduğunu, bu nedenle İzmirlilere ve İzmir iş dünyasına teşekkür ettiğini aktaran Yılmaz, İzmirli ihracatçılara Ticaret Bakanlığınca sağlanan destek tutarının 2024 Ağustos ayında yaklaşık 560 milyon lirayı aştığını, geçen yıl mart ayında açtıkları Batı Anadolu Serbest Bölgesi’nin tam kapasiteye ulaşmasıyla bölgeye 20 bin civarında istihdam katkısı sağlanmış olacağını dile getirdi.

İzmir Enternasyonal Fuarı’nın tarihine yakışır bir şekilde güçlendirilmesi, zenginleştirilmesi ve uluslararası niteliğinin kuvvetlendirilmesi gerektiğini kaydeden Yılmaz, bu konularda yapılacak her türlü çalışmaya katkı vermeye hazır olduklarını sözlerine ekledi.

Yılmaz: Risklerimizin azaldığı, istikrarın arttığı bir dönemdeyiz yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, enflasyona ilişkin, “Aylık bazda düşüşleri daha erken göreceğiz. Bu sene sonuna doğru, gelecek senenin başlarında aylık bazdaki gelişmeleri göreceğiz. Yıllık bazdaki gelişmeleri ise daha çok 2024’ün ortaları gibi görmüş olacağız” dedi.

Yılmaz, gündeme ilişkin değerlendirmelerde bulundu, soruları yanıtladı.

Orta Vadeli Program (OVP) ile siyasi istikrar ve güven iklimini teknik öngörülebilirlik sağlayarak desteklediklerini belirten Yılmaz, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın programa desteğini ortaya koyduğunu, bunun çok önemli olduğunu söyledi.

Yılmaz, OVP’yi hazırlarken ilgili tüm kesimlerle istişare yürüttüklerini hatırlatarak, şöyle konuştu:

“Dolayısıyla uygulanma imkanı yüksek bir program. Niye uygulanma imkanı yüksek? Birincisi dediğim gibi arkasında siyasi irade güçlü. İkincisi toplumsal sahiplenme de oluşmuş oldu. Ben eski bir planlamacı olarak şunu size rahatlıkla ifade edebilirim. Bir plan dokümanının son çıktısından daha önemli olan o dokümanı üretme sürecinizdir. O süreçte zaten siz birçok tartışmayı yaparsınız, konuşursunuz, bir anlayış birliği oluşturursunuz. Dolayısıyla uygulanma imkanı yüksek bir doküman ortaya koymuş olursunuz. Bunun da yansımalarını içeride, dışarıda görüyoruz doğrusu. Genel olarak hem içeride hem dışarıda ciddi anlamda bir takdir topladı Orta Vadeli Program. Dünya Bankası’nın 17 milyar dolar olan 3 yıllık taahhüdünü 35 milyar dolara çıkarması, Körfez ülkelerinden yine gelen olumlu tepkiler, yine yatırımcı görüşmelerinde Sayın Bakanlarımızın yaptığı toplantılardan gelen geri bildirimler diyelim ve kredi derecelendirme kuruluşlarının yaptığı birtakım açıklamalar, içeride yine iş dünyasının değişik kesimlerin yaptığı değerlendirmeler bu Orta Vadeli Program’ın görevini ifa ettiğini gösteriyor. Bundan sonra önemli olan adım adım buradaki programımızı hayata geçirmek.”

“Belirsizliklerin azaldığı yeni bir döneme girmiş durumdayız”

“Enflasyonun yönünü tekrar aşağı doğru çevirmesi ne zaman mümkün olacak?” sorusuna Yılmaz, şu yanıtı verdi:

“Şu anda bir geçiş sürecindeyiz, politikalarda birtakım güncellemeler oldu. Yeni bir dönem başladı. Enflasyonla mücadele de bu dönemin hakikaten en temel önceliklerinden bir tanesi. Geçici olarak enflasyonda bir yükseliş var bu geçiş döneminin şartlarından kaynaklanan. Kurda ciddi bir hareketlilik oldu biliyorsunuz. Maaş ve ücretlerde ciddi artışlar oldu. Diğer taraftan enerji fiyatlarında dünyada beklentilerin aksine bir yükseliş gerçekleşti. O da doğrudan zaten biliyorsunuz etkiliyor birtakım kalemleri. Bunun dışında bütçe açığını aşağı çekebilmek için birtakım tedbirler aldık doğrusu onların da enflasyona geçici olarak olumsuz yansımaları da oldu. Bütün bunları bir araya getirdiğiniz zaman geçici bir artış söz konusu. Ama bir taraftan da güncellenmiş bir politikalar, kararlı uygulamalar var. Belirsizliklerin azaldığı yeni bir döneme girmiş durumdayız.

Dolayısıyla bir süre sonra bu geçici yükseliş yerini düşüşe bırakacaktır. Aylık bazda düşüşleri daha erken göreceğiz. Bu sene sonuna doğru, gelecek senenin başlarında bu aylık bazdaki gelişmeleri göreceğiz. Yıllık bazdaki gelişmeleri ise daha çok 2024’ün ortaları gibi görmüş olacağız. Çünkü bir baz etkisi oluştu. Bu temmuz, ağustosta ciddi bir yükseliş oldu. Bundan sonraki aylarda öyle bir artış beklemiyoruz doğrusu.”

Yılmaz, “Seneye bu vakitler kaç olur mesela enflasyon?” sorusuna, “Tam bu vakitleri söyleyemem ama ortalama bir hesabımız var yüzde 33 olarak ve bu da gerçekleştirilebilir bir rakam diye düşünüyorum.” karşılığını verdi.

“Mesleki eğitime daha ciddi bir şekilde eğileceğiz”

Depremin etkilerine rağmen Türkiye’de istihdam artışının devam ettiğini dile getiren Yılmaz, enflasyonla mücadelenin kısa vadede istihdam politikalarına meydan okuduğunu ancak orta vadede düşen bir enflasyon ve artan öngörülebilirliğin istihdamı da kalıcı şekilde destekleyen bir politika olduğunu söyledi.

Türkiye’nin büyüme performansının devam edeceğini anlatan Yılmaz, tüketimin daha dengeli hale geleceğini, yatırım, üretim, ihracatın finansman imkanlarıyla, destekleyici-düzenleyici çerçevelerle, teşvik politikalarıyla destekleneceğini ifade etti. Yılmaz, şunları kaydetti:

“Bir taraftan enflasyonla mücadele edeceğiz ama bir taraftan da kalkınmakta, gelişmekte olan genç nüfusuna istihdam sağlamak durumunda olan bir ülke olarak bu politikalarımızı güçlü bir şekilde uygulayacağız. Örneğin YTAK kredilerimiz vardı bizim. Yeni dönemde güncellenmiş bir şekilde bunları devam ettireceğiz. İhracata her türlü desteği vermeye hazırız. Bu reeskont kredilerinde ciddi artışlar yapıldı. Dışarıdan temin ettiğimiz fonların bir kısmını yine Eximbank kanalıyla gerek ihracatın garantisinde gerek finansmanında kullandıracağız. Dolayısıyla ihracatçıya, döviz kazandırıcı faaliyetlere genel olarak her türlü desteği vermeye devam edeceğiz. Bir yandan da bu istihdam açısından mesleki eğitimi çok önemli görüyoruz. Son dönemlerde güçlendirilmiş birtakım politikalarımız var. Bunların da meyvelerini önümüzdeki dönemde daha fazla vereceğini düşünüyoruz. Mesleki eğitime daha ciddi bir şekilde eğileceğiz. Orta Vadeli Programda da kamu-özel işbirliğini öne çıkardık burada.”

Ülkeye yabancı yatırımcı girişi

Ülkeye yabancı kaynak girişinin ne durumda olduğu sorulan Yılmaz, son dönemde Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ile 51 milyar dolarlık bir paket anlaşmanın imzalandığını dile getirdi.

Anlaşmanın çok önemli olduğunu vurgulayan Yılmaz, “Süreç başladı. BAE otoritelerinin hazine ile görüşmeleri var. Bu yıl bitmeden gerçekleşmesini bekliyoruz. Müzakereler son aşamalara geldi diye biliyorum. Bu işler kolay değil, bir sürü detay var. Yıl başından önce bu kaynakların Türkiye’ye geleceğini düşünüyorum. Finans akışı başlayacak. Son üç aya baktığımız zaman cari açığımız olduğu halde rezervlerin artmaya başladığını görüyoruz. Geçen hafta itibarıyla rezervlerde 22 milyar dolar net bir artış oldu. Son üç ayda gerçekleşti bu rakam. İşin özeti bu. Borsamıza belli bir akış başladı. Diğer kanallarla da yatırımcı ve finans ilgisinin arttığını görüyoruz.” dedi.

Yılmaz, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın son ABD gezisinde Türkiye’ye çok yoğun bir yabancı ilgisi görüldüğünü söyledi.

Gelecek dönemde ülkeye daha fazla kaynak girişi olacağına dikkati çeken Yılmaz, “Cari açığımızı düşüreceğiz orta vadeli planda. Hem bunu çok daha rahat bir şekilde finanse edeceğiz. Bir taraftan da rezervlerimizi arttıracağız. Şu anda rezerv artışının devam ettiğini rahatlıkla ifade edebilirim. Yatırımcı güvenini gösteren CDS göstergesi var. Bu rakam 700’lere kadar çıkmıştı. Seçim sonrası 400’ün altına geldi. Yatırımcının ilgisini özetleyen bir rakam. Hiçbir zaman Türkiye o kadar riskli bir ülke olmadı bence ama maalesef öyle bir yüksek risk algısı oluşturuldu. Şu anda bu algı belli bir seviyeye geldi ama bu da yeterli değil. Önümüzdeki dönemlerde daha da aşağı gittiğini göreceğiz.” ifadelerini kullandı.

Cevdet Yılmaz, Türkiye’de yatırımlarla tasarruf arasında bir farkın olduğunu, tasarrufların yatırımlara yetmediğini kaydetti.

Yatırımları sürdürmeleri ancak bunu sağlıklı bir şekilde finanse etmeleri gerektiğini dile getiren Yılmaz, “Uzun vadeli fonlarla, doğudan yatırımlarla, sağlıklı finansal kaynaklarla yatırımları finanse etmeliyiz. Bir taraftan da rezerv biriktireceğiz. Türkiye, güven veren, yatırımcıya kazandıran bir ülke. Hem biz kazanacağız hem de ülkemize güvenip yatırım yapanlar kazanmış olacaklar.” dedi.

Emekli maaşı düzenlemesi

Emekli maaşlarına ne zaman düzenleme yapılacağı ve bu konuda yapılan çalışmalar sorulan Yılmaz, enflasyonun geniş kesimler üzerinde oluşturduğu olumsuz tahribatı gidermek üzere çok ciddi adımlar attıklarını, maaşlarda düzenlemelere gittiklerini anımsattı.

Yılbaşı itibarıyla memurların maaşlarında enflasyon oranına göre bir artış olacağını, bu artışın memur emeklilerine de yansıyacağını anlatan Yılmaz, “İşçi emeklileri, Bağ-Kur emeklileri ve asgari emekli aylığı alanlara ilişkin oransal artışlar ve enflasyon farkı olacak. Sayın Cumhurbaşkanı’mızın talimatıyla bu kesimlere dönük dengeleyici bir çalışmayı sürdürüyoruz. Çalışmayı yıl sonuna kadar tamamlayarak emeklimizin yanında olmaya devam edeceğiz. Düşük alanları destekleyici mahiyette bir yaklaşımımız olacak.” diye konuştu.

Kıdem tazminatı düzenlemesine ilişkin soru üzerine Yılmaz, “Şu anda bir çalışmamız yok. Sendikalarla oturup uzlaşmadan, anlaşmadan bir anlayış birliği oluşturmadan bu konularda hiçbir zaman bir adım atmadık, atmayacağız.” dedi.

Cevdet Yılmaz: Belirsizliklerin azaldığı yeni bir döneme girmiş durumdayız yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.