Ukrayna Hava Kuvvetleri 24 Şubat 2022’den bu yana sahip olduğu hava araçlarının yarısını kaybetti. F-16’ların bağışlanması, yalnızca Ukrayna’nın kaybettiği hava kabiliyetlerini geri kazandırmayacak, birebir vakitte Rusya’nın giderek büyüyen hava üstünlüğünü de baskılama vazifesi görecek. Fakat Ukrayna, kaç tane uçak alacak? Bu uçaklar ne vakit teslim edilecek?

KAÇ F-16 VERİLECEK?

Ukraynalı pilotların eğitimine başlanması için yeşil ışık verilse de kaç tane uçağın verileceği konusunda belirsizlik devam ediyor. Danimarka’nın açıklamasına nazaran 6’sı yeni yıla girerken, 8’i 2024’te ve kalan 5’i de 2025’te olmak üzere toplam 19 uçağın verileceğini söyledi. Hollanda’da ise net bir sayı yok. Hollanda’nın F-16 filosunun 42 uçaktan oluştuğu biliniyor. Hava Kuvvetlerini F-35’lerle güçlendiren Hollanda’nın tüm F-16’larını bağışlaması durumunda Ukrayna toplam 61 kadar jet uçağını almış olacak. Natürel önümüzdeki haftalarda öbür ülkelerin de kendi envanterlerini Ukrayna’ya açması kelam konusu olabilir.

ASIL SORUN EĞİTİM

Avrupa ve ABD’deki kullanılmayan F-16 sayısı önemli boyutlarda olsa da Ukrayna’nın elini bağlayan en büyük sorun eğitim. Bugüne kadar bağışlanan zırhlı araçlar, savaş uçaklarına kıyasla kullanımı çok daha kolay olmasına karşın bugüne kadar Sovyet teçhizatları kullanmış Ukrayna askerlerini oldukça zorladılar. Batılı uzmanlar, Ukrayna’nın yaz başında başlattığı taarruzun istenilen sonuçları vermemesinin münasebetlerinden biri olarak bu araçların kullanımındaki eğitimlerin yetersiz olmasını gösteriyor.

Savaş uçakları ise apayrı bir problem. ABD Hava Kuvvetleri Avrupa ve Afrika kumandanı General James B. Hecker, F-16’ların en uygun ihtimalle 2024’te geleceğini lakin bu araçlar üzerinde uzmanlaşmanın uzun yıllar süreceğini argüman etti. Ukrayna, eğitim için 32 pilotunu ayırdı. Fakat ABD’li yetkililere nazaran bunların yalnızca 8’i eğitim alabilecek kadar İngilizce biliyor. Kalanı lisan kurslarına gönderildi. ABD Savunma Müellifleri Kümesi dijital toplantısında konuşan Hecker, eğitim alacak pilotların tecrübesiz olduğunu ve savaş boyunca çatışmalara katılmadıklarının altını çizdi. Hecker’a nazaran pilotların F-16 üzerinde uzmanlaşması 4-5 yılı bile bulabilir.

UKRAYNA NE KAZANACAK?

F-16’ların hizmete girmesi durumunda Ukrayna, şu anda sahip olmadığı çeşitli kabiliyetler edinecek. Danimarka ve Hollanda’nın vereceği F-16’ların F-16AM Block 20 tipi olduğu belirtildi. Bu durumda Ukrayna’nın, elindeki Mig-29 ve Su-27’lerden daha gelişmiş araçlara sahip olacağı söylenebilir. ABD’li Kumandan Hecker’a nazaran bunlarla eşil edecek AMRAAMS tipi it dalaşı roketlerinin Rus Hava Kuvvetleri’ni en azından biraz baskılayabilir.

Yine de Hem Hecker, hem de ABD Genelkurmay Lideri Mark Milley, F-16’ların savaşın gidişatını değiştireceğini düşünmüyor. Ukrayna kısa müddette çok fazla kabiliyet edinmeye çalışıyor. Bunların süratli bir biçimde sonuç vermeyeceği Haziran’da başlayan taarruzla ortaya çıktı. F-16’lar, Ukrayna’nın mevcut hava araçlarından üstün olsalar da en çağdaş teknolojilere sahip değiller. Bu uçakların daha çağdaş Rus hava araçlarını Rusya sonları içinde kovalama imkanı yok. Bu nedenle ABD’nin uçak vermekte biraz daha utangaç olduğu gözlemlenebilir. Ukrayna’nın kazanması için bir teçhizatın verilmesi değerli lakin bu teçhizattan çok verilmesi daha kıymetli. Hem insan kayıplarının hem de teçhizat kayıplarının çok olduğu bu yıpratma savaşında en değerli faktör nicelik.

Eğer Ukrayna beklenenden erken bir biçimde F-16’ları alana sürerse bundan iki sonuç çıkarabileceğiz. Ya Ukrayna, bu pilotları eğitimsiz bir biçimde vazifeye yollamış olacak ya da ABD’nin eğitim programlarına bugün açıklanmasından çok evvel başladığı anlaşılacak. İki türlü de anlaşıldığı kadarıyla F-16’ları 2024’ten evvel alanda göremeyeceğiz.

Sonunda F-16’lar geliyor… Ukrayna’nın bahtını değiştirecek mi? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Şarku’l Avsat’ın aktardığına nazaran Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, dün bir hükümet toplantısında makarna, şeker ve bebek maması taşıyan kamyonların bölgeye girmesinin engellendiğini ve Bakü’nün bu bahiste rastgele bir açıklama yapmadığını söyledi.

Paşinyan, “Ermenistan ise barış gündemine olan bağlılığını teyit etmeye devam ediyor. Bakü’yü tarihi barış fırsatını yok etmeye yönelik adımlar atmaktan kaçınmaya çağırıyor” dedi.

Bakü ve Erivan,henüz kalıcı bir barış muahedesine varamadı.

Ermenistan ve memleketler arası yardım kuruluşları, Dağlık Karabağ’daki insani şartların besin, ilaç ve güç kıtlığı nedeniyle sıkıntı ve berbata gittiğini öne sürüyor.

Ermenistan’dan Azerbaycan’a davet: Barış bahtını yok ediyor yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Ankara ATO Salonu’nda YETERLİ Parti’nin bir günlük kurultayı dün yapıldı. Seçim sonrası partiye yansımaları gözlemlemek için ATO’ya geldiğimizde Akşener şimdi konuşmaya başlamıştı. Bayram tatilinin de başlamasından mıdır bilinmez, ağır bir iştirak kelam konusu değildi. Salonun girişinde sırf iki belediye liderinin çelengi vardı: Ankara Büyükşehir Belediye Lideri Mansur Yavaş ve Tire Belediye Lideri Salih Atakan Duran.

Kurultayın yapıldığı salona girince burasının da hınca hınç dolu olmadığını gördük. Akşener kürsüde kendi tabiriyle “hesap verip, hesap soruyordu”.

Daha evvel eleştirerek UYGUN Parti’den ayrılanlara cevap vermeyen Akşener, bu sefer öfkesini de sakınmadan yüklendi. Partisini, “istediği çıkarları elde edemedikleri için terkettiklerini” sav ettiklerine topluca, ”Ne istiyorsunuz saygısızlar, saygısızlar” diye adeta kükredi. Son günlerde kendisine muhalefet eden kurucuları da maksada koyan Akşener, artık birinci önceliğin parti aidiyeti olduğunu söyledi. Akabinde bunun dışında kalanlara eliyle de salonun kapısını göstererek partiden gitmelerini istedi, rest çekti.

PİŞMANLIK

Akşener, partisinin kuruluşundan bu yana birlikte hareket ettiği CHP ile de yolları ayıracak değerlendirmeler yaparak, kurultay öncesindeki kestirimleri yanıltmadı. DÜZGÜN Parti’nin 2018 seçimlerine girebilmesi için tartışmaları ortadan kaldıracak formül, CHP’den 15 milletvekilinin ÂLÂ Parti’ye geçmesi biçiminde bulunmuştu. Son 5 yılda yaşananlar nedeniyle Akşener, 15 milletvekilinin partiye iştirakini “en büyük pişmanlığım” diye açıkladı. Bu çıkış, 9 ay sonra yapılacak lokal seçimlerde bir ittifakı da şu an için devre dışı bırakmış durumda. O denli anlaşılıyor ki, tabanın da tesiriyle UYGUN Parti bu sefer tek başına siyaseti deneyecek. Lakin bunun yaratacağı yan tesirler olabilir. Her parti, iktidarı amaçlar. Lakin Türkiye’deki siyasal yapı ittifakları zorluyor. Birinci bilgilere nazaran Cumhur İttifakı, mahallî seçimler için de erkenden çalışmaya başladı ve birlikte seçime girmeyi planlıyor. Bu durumda, muhalefetin başka ayrı seçimlere girmesi nasıl sonuç doğurur göreceğiz.

Pişmanlık söylemi, önümüzdeki devirde tabanı motive etmek için şu an işe yarayabilir. Muhalefetin birbirine rakip olması ise iktidarı güçlendirir.

Akşener, medyadan da yakındı. İktidarı destekleyen medyayı eleştirdi, muhalif medya için de, “bizim değildir” kelamını kullandı. Muhalif medyaya “siyasi sahiplik” niyetini akla getirecek yaklaşım bahtsız bir açıklamaydı. Açıkçası kıymetlerimiz, inançlarımız ve prensiplerimiz var. “Sahiplik” hissine hiç muhtaçlık hissetmedik.

Masa’dan kalkmaya değinmedi

Akşener, mağlubiyet sonrası CHP ve başkanı Kılıçdaroğlu’nun akabinde kendilerine yönelen  tenkitlere de sert karşılık verdi, “çalışmadılar” tenkidine karşı, faaliyetlerini anlatarak karşılık verdi. Bütün sorumluluğu üstlendi Akşener… Kendi tabiriyle “hesap verirken”, geçen seçim sürecinin en kritik etabı olan 3-6 Mart tarihleri ortasındaki gelişmeleri, masadan kalkmasının sonuçlarına hiç değinmedi. Akşener, yeniden “yeni bir sayfa” açarak aday olduğunu üstü kapalı lisana getirdi.

Konuşmasının akabinde partililerle birlikte merdivenlerden inerken, yüksek sesle niyetlerini lisana getiren bir bayanın kelamları, mağlubiyet nedeniyle tabanda oluşan yansıyı gösteriyordu: “Masadan kalktığında bu konuşmayı yapıp bir daha oturmayacaktı. Ben 50 yıllık ülkücüyüm, solculara oy istedim.”

İYİ Parti’de, “CHP ile ittifak kurulduğu için kaybedildiği” istikametindeki genel inanışın duygusal değil, objektif değerlendirmeye muhtaçlığı var.

Meral Akşener bahtını tek başına deneyecek yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.