Aynı gün saat 14.00’te faiz kararı açıklanacak. Eylül ayında gerçekleştirilen PPK toplantısında politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranının yüzde 43’ten yüzde 40,5’e indirilmesine karar verilmişti.

Ekonomistlerin ekim ayı PPK kararı beklentilerinin medyanı, politika faizinin 100 baz puan indirilerek yüzde 39,5’e çekilmesi yönünde oldu.

Ekonomistlerin politika faizi beklentileri yüzde 39 ile yüzde 40,5 arasında yer aldı.

Ekonomistlerin yıl sonu politika faizi beklentilerinin medyanı ise yüzde 37,5 oldu.

Bu hafta tüm dikkatler Merkez Bankası’nda yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

ABD’de bilanço sezonunun etkileri dünya geneline yayılırken, açıklanan büyüme verilerinin ardından ülkede güçlenen “yumuşak iniş” beklentisi, kayıpların kısmen telafi edilmesine yardımcı oldu. Amerikan teknoloji devi Alphabet’in geliri bu yılın ikinci çeyreğinde yüzde 14, net kârı ise yüzde 28,6 artarak beklentileri aşsa da yapay zeka alanındaki ilerlemelerin istenilen seviyede olmaması yatırımcıları tedirgin etti. Elektrikli otomobil üreticisi Tesla’nın net kârı ise aynı dönemde yüzde 45 düştü. Gelecek hafta Microsoft ve Meta Platforms gibi şirketlerin finansal sonuçları, yatırımcıların odağında olacak.

Fed’in bu hafta politika faizini sabit tutması beklenirken, politika metni ve Fed Başkanı Jerome Powell’ın açıklamaları varlık fiyatları üzerinde belirleyici olacak. Para piyasaları, Fed’in yıl sonuna kadar yapacağı üç toplantıda da faiz indirimi olasılığını fiyatlarken, özellikle cuma günü açıklanacak istihdam raporunun bu beklentileri değiştirebileceği ifade ediliyor.

Tahvil piyasalarında bu hafta yatırımcıların “bekle-gör” duruşu nedeniyle oynaklık sınırlı kalırken, ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi haftayı 10 baz puan azalışla yüzde 4,20’de tamamladı. Dolar endeksi ise 104,3 seviyesinde yatay seyretti. Altının ons fiyatı yüzde 0,6 azalarak 2.387 dolara gerilerken, gümüş yüzde 4,4 değer kaybetti. Bakırın libresi yüzde 3,2 azalarak 4,1 dolara gerilerken, Brent petrolün varil fiyatı haftayı yüzde 2,6 düşüşle 79,7 dolardan tamamladı.

New York borsasında, bilanço sezonunun hisse ve sektör bazlı oynaklığa neden olmasına rağmen ABD’nin ikinci çeyrekte yüzde 2,8 büyümesi “yumuşak iniş” beklentilerini güçlendirdi. Geçen hafta Nasdaq endeksi yüzde 2,08, S&P 500 endeksi yüzde 0,83 değer kaybederken, Dow Jones endeksi yüzde 0,75 değer kazandı. Gelecek hafta, Fed’in faiz kararı ve yoğun veri takvimi piyasaların yönü üzerinde belirleyici olacak.

Avrupa borsalarında ise geçen hafta karışık bir seyir izlendi. İngiltere Merkez Bankası’nın (BoE) perşembe günkü para politikası kararları yatırımcıların odağında olacak. Almanya’da ve Euro Bölgesi’nde açıklanan veriler ekonomik aktivitenin yavaşlamaya devam ettiğini gösterirken, İngiltere’de imalat sanayi PMI beklentilerin üzerinde, hizmet sektörü PMI ise tahminlerin altında gerçekleşti. Bu gelişmelerle FTSE 100 endeksi yüzde 1,59, DAX endeksi yüzde 1,35 yükselirken, MIB 30 endeksi yüzde 1,18 ve CAC 40 endeksi yüzde 0,22 geriledi. Gelecek hafta, Avrupa’da büyüme ve enflasyon verileri takip edilecek.

Asya piyasalarında ise geçen hafta satış baskısı derinleşti. Donald Trump’ın tekrar başkan seçilme olasılığı ticaret savaşlarını yeniden gündeme getirebileceği endişesi yarattı. BoJ’un çarşamba günkü faiz kararı öncesinde sürpriz bir faiz artırımı olasılığı gündemde. Geçen hafta, Çin Merkez Bankası (PBoC) ekonomiyi destekleyici adımlar atarak borçlanma faizlerini indirdi. Bu gelişmelerle, Nikkei 225 endeksi yüzde 5,98, Hang Seng endeksi yüzde 2,28, Kospi endeksi yüzde 2,27 ve Şanghay bileşik endeksi yüzde 3,07 değer kaybetti. Gelecek hafta, Japonya ve Çin’de önemli ekonomik veriler açıklanacak.

Yurt içinde ise geçen hafta Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) politika faizini sabit tuttu. Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi haftayı yüzde 2,37 değer kaybıyla 10.891,42 puandan tamamlarken, dolar/TL haftayı yüzde 0,24 düşüşle 32,9456’dan kapattı. Gelecek hafta, yurt içinde tüketici güven endeksi, dış ticaret istatistikleri ve imalat sanayi PMI verileri takip edilecek.

Küresel Piyasalarda Gözler İki Merkez Bankasında yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

‘GAYET LİYAKATLI’ DEMİŞTİ

Söz konusu atamaların yankıları sürerken; Ekonomist Prof. Dr. Özgür Demirtaş’tan da bir paylaşım gelmişti.

Demirtaş, Cevdet Akçay’ın Merkez Bankası için ‘gayet liyakatli’ bir atama olduğunu savunmuş, “İşte olması gereken bu” demişti.

Özgür Demirtaş, şu tabirleri kullanmıştı:

“Çok çok sevindim. Cevdet Akçay, Merkez Bankası için çok liyakatli bir atamadır. İşte olması gereken bu. Bunu her yere yaymamız lazım. Her kuruma bu türlü liyakatli atama yapmamız lazım. Cevdet Akçay ataması için TEBRİK ederim…”

‘YALANCISIN, ŞEREFSİZSİN’

Akçay’ın liyakatlı bir isim olduğunu söylemesi üzerine Merkez Bankası Lideri Hafize Gaye Erkan üzerinden tenkitlere maruz kalan iktisatçı Demirtaş, bu mevzudaki bir paylaşımı alıntılayarak  reaksiyon gösterdi.

Sosyal medya hesabından paylaşımda bulunan Prof. Dr. Özgür Demirtaş şu tabirleri kullandı:

“Benim Merkez Bankası Lideri hakkında en ufak bir yorumum olmadı. Ben Cevdet Akçay’ın liyakatli olduğunu söyledim. Şayet MB lideri hakkında yaptığım en ufak bir yorum varsa göster. Gösteremezsen YALANCISIN, Şerefsizsin… Buyur gururunu göster.”

Özgür Demirtaş ‘Merkez Bankası’nda liyakat’ tartışmalarına sert çıktı: ‘Buyur gururunu göster!’ yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

‘GAYET LİYAKATLI’ DEMİŞTİ

Söz konusu atamaların yankıları sürerken; Ekonomist Prof. Dr. Özgür Demirtaş’tan da bir paylaşım gelmişti.

Demirtaş, Cevdet Akçay’ın Merkez Bankası için ‘gayet liyakatli’ bir atama olduğunu savunmuş, “İşte olması gereken bu” demişti.

Özgür Demirtaş, şu tabirleri kullanmıştı:

“Çok çok sevindim. Cevdet Akçay, Merkez Bankası için pek liyakatli bir atamadır. İşte olması gereken bu. Bunu her yere yaymamız lazım. Her kuruma bu türlü liyakatli atama yapmamız lazım. Cevdet Akçay ataması için TEBRİK ederim…”

‘YALANCISIN, ŞEREFSİZSİN’

Akçay’ın liyakatlı bir isim olduğunu söylemesi üzerine Merkez Bankası Lideri Hafize Gaye Erkan üzerinden tenkitlere maruz kalan iktisatçı Demirtaş, bu mevzudaki bir paylaşımı alıntılayarak  reaksiyon gösterdi.

Sosyal medya hesabından paylaşımda bulunan Prof. Dr. Özgür Demirtaş şu sözleri kullandı:

“Benim Merkez Bankası Lideri hakkında en ufak bir yorumum olmadı. Ben Cevdet Akçay’ın liyakatli olduğunu söyledim. Şayet MB lideri hakkında yaptığım en ufak bir yorum varsa göster. Gösteremezsen YALANCISIN, Şerefsizsin… Buyur onurunu göster.”

Özgür Demirtaş ‘Merkez Bankası’nda liyakat’ tartışmalarına sert çıktı: ‘Buyur erdemini göster!’ yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Resmi Gazete’de yayımlanan karara nazaran; Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) lider yardımcıları misyonlarından alındı, yerlerine Osman Cevdet Akçay, Fatih Karahan ve Hatice Karahan atandı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın imzasıyla yayımlanan karara nazaran; Merkez Bankası lider yardımcıları Emrah Şener, Taha Çakmak ve Mustafa Duman vazifeden alındı. Yerlerine; Osman Cevdet Akçay, Fatih Karahan ve Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Hatice Karahan atandı.

Merkez Bankası’na atanan üç yeni lider yardımcısı da Boğaziçi Üniversitesi mezunu.

Atanan isimlerden Osman Cevdet Akçay, Boğaziçi Üniversitesi İktisat Kısmı’nı bitirdi. Eğitim hayatına ABD’de devam ederek New York City University Graduate School and University Center’da yüksek lisans ve doktora derecelerini elde etti. Koç Finansal Hizmetler ve Yapı Kredi Bankası’nda baş ekonomist olarak 1 Mayıs 2018 tarihine kadar Ekonomik Araştırmalar Kısmı’nın başında bulundu.

Cevdet Akçay, 14 Mayıs seçimleri öncesinde Habertürk’te Fatih Altaylı’nın programında yaptığı açıklamada, seçimi mevcut iktidarın kazanması halinde bunun “mevcut iktisat siyasetlerinin tasdiki olarak görüleceğini” söylemişti.

Fatih Karahan, Boğaziçi Üniversitesi Sanayi Mühendisliği ve Matematik kısımlarından mezun oldu, Pensilvanya Üniversitesi’nde yüksek lisans ve doktorasını tamamladı. Karahan ABD’nin 12 merkez bankasından biri olan New York Merkez Bankası’nda (Federal Reserve Bank of New York) misyon yapıyordu.

Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Hatice Karahan ise Boğaziçi Üniversitesi İşletme Kısmı’ndan mezun oldu, birebir üniversitede İktisat Kısmı’nda yüksek lisans eğitimini tamamladı. 2006’da İktisat doktorasını yaptığı ABD’deki Syracuse University’de iktisat dersleri verdi.

Yeni Şafak Gazetesi’nde iktisat ile ilgili yazılar yazan Hatice Karahan, 2017’de Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın iktisattan sorumlu danışmanı olarak misyona gelmişti.

Ekonomist Timothy Ash, bu atamaların “Büyük bir olumlu adım” olduğunu savunarak şunları söyledi:

“Cevdet Akçay çok düzgün bir ekonomist ve düşünür. Hatice Karahan kusursuz. Fatih Karahan New York Merkez Bankası’ndan. Bu, Türkiye’nin merkez bankası için büyük bir dönüşüm. Erdoğan’dan Erkan’a büyük bir itimat oyu.”

Seçimler sonrasında iktisat idaresindeki değişiklikler, “ortodoks” siyasetlere dönüleceği halinde yorumlanmıştı. Lakin başta siyaset faizinde beklentilerin altında artışlar yapılmasının piyasaya tesirlerinin olumsuz olduğu tenkitleri de yapılmıştı.

EKONOMİ SİYASETLERİNDE DÖNÜŞÜM

Merkez Bankası idaresinde değişim, Mehmet Şimşek’in Hazine ve Maliye Bakanlığı vazifesine atanmasının akabinde “ortodoks” siyasetlere dönüleceği beklentisiyle gündeme gelmişti.

9 Haziran’da Şahap Kavcıoğlu’nun başkanlık vazifesinden alınarak yerine Hafize Gaye Erkan’ın atanmasıyla Merkez Bankası’nda da değişikliğe gidilmişti.

“Ortodoks” siyasetler, iktisatta genel kabul görmüş ana akım yaklaşımı söz ediyor.

Son yıllarda Türkiye’de uygulanan iktisat siyasetleri ise bu anlayışın dışında bir model olarak yorumlanıyor.

Türkiye’de iktidar, 2021’den beri Türkiye İktisat Modeli ya da Yeni İktisat Modeli diye tanım edilen bir iktisat modelini uyguluyor.

2018 seçimleri sonrası iktisat idaresi Hazine ve Maliye Bakanlığı ismi altında yine yapılandırılmış ve bu misyona Berat Albayrak atanmıştı.

Albayrak’ın Aralık 2020’deki istifası sonrası yerine Lütfü Elvan getirildi.

Aralık 2021’de ise bu sefer Elvan’ın istifası üzerine misyonu o periyot Bakan Yardımcılığı vazifesinde bulunan Nureddin Nebati devraldı.

Bu süreçte Merkez Bankası başkanlığında da üst üste değişimler yaşandı.

Faizleri yükselten son Merkez Bankası Lideri Naci Ağbal oldu.

Ağbal beş aydan az bir müddet kaldığı bu misyondan Mart 2021’de alındı ve yerine Şahap Kavcıoğlu atandı.

Bazı uzmanlara nazaran yeni model, Eylül 2021’de Merkez Bankası’nın yüzde 1’lik siyaset faizi indirimiyle başladı.

Model kapsamında Merkez Bankası, takip eden periyotta siyaset faizini ya düşürdü ya da sabit tuttu.

Ancak 3 Kasım 2022’ye gelindiğinde yıllık enflasyon 24 yılın en yüksek düzeyi olan yüzde 85,51 oranına ulaştı ve bu durum, ortadaki modelin faiz – enflasyon bağlantısı bağlamında daha fazla sorgulanmasına neden oldu.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ise tenkitlere karşı “Faiz sebep enflasyon sonuç” tezini sık sık savundu.

Merkez Bankası’nda lider yardımcıları misyondan alındı: Yeni atanan lider yardımcıları kimler? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Resmi Gazete’de yayımlanan karara nazaran; Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) lider yardımcıları vazifelerinden alındı, yerlerine Osman Cevdet Akçay, Fatih Karahan ve Hatice Karahan atandı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın imzasıyla yayımlanan karara nazaran; Merkez Bankası lider yardımcıları Emrah Şener, Taha Çakmak ve Mustafa Duman misyondan alındı. Yerlerine; Osman Cevdet Akçay, Fatih Karahan ve Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Hatice Karahan atandı.

Merkez Bankası’na atanan üç yeni lider yardımcısı da Boğaziçi Üniversitesi mezunu.

Atanan isimlerden Osman Cevdet Akçay, Boğaziçi Üniversitesi İktisat Kısmı’nı bitirdi. Eğitim hayatına ABD’de devam ederek New York City University Graduate School and University Center’da yüksek lisans ve doktora derecelerini elde etti. Koç Finansal Hizmetler ve Yapı Kredi Bankası’nda baş ekonomist olarak 1 Mayıs 2018 tarihine kadar Ekonomik Araştırmalar Kısmı’nın başında bulundu.

Cevdet Akçay, 14 Mayıs seçimleri öncesinde Habertürk’te Fatih Altaylı’nın programında yaptığı açıklamada, seçimi mevcut iktidarın kazanması halinde bunun “mevcut iktisat siyasetlerinin tasdiki olarak görüleceğini” söylemişti.

Fatih Karahan, Boğaziçi Üniversitesi Sanayi Mühendisliği ve Matematik kısımlarından mezun oldu, Pensilvanya Üniversitesi’nde yüksek lisans ve doktorasını tamamladı. Karahan ABD’nin 12 merkez bankasından biri olan New York Merkez Bankası’nda (Federal Reserve Bank of New York) vazife yapıyordu.

Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Hatice Karahan ise Boğaziçi Üniversitesi İşletme Kısmı’ndan mezun oldu, birebir üniversitede İktisat Kısmı’nda yüksek lisans eğitimini tamamladı. 2006’da İktisat doktorasını yaptığı ABD’deki Syracuse University’de iktisat dersleri verdi.

Yeni Şafak Gazetesi’nde iktisat ile ilgili yazılar yazan Hatice Karahan, 2017’de Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın iktisattan sorumlu danışmanı olarak vazifeye gelmişti.

Ekonomist Timothy Ash, bu atamaların “Büyük bir olumlu adım” olduğunu savunarak şunları söyledi:

“Cevdet Akçay çok düzgün bir ekonomist ve düşünür. Hatice Karahan şahane. Fatih Karahan New York Merkez Bankası’ndan. Bu, Türkiye’nin merkez bankası için büyük bir dönüşüm. Erdoğan’dan Erkan’a büyük bir inanç oyu.”

Seçimler sonrasında iktisat idaresindeki değişiklikler, “ortodoks” siyasetlere dönüleceği biçiminde yorumlanmıştı. Lakin başta siyaset faizinde beklentilerin altında artışlar yapılmasının piyasaya tesirlerinin olumsuz olduğu tenkitleri de yapılmıştı.

EKONOMİ SİYASETLERİNDE DÖNÜŞÜM

Merkez Bankası idaresinde değişim, Mehmet Şimşek’in Hazine ve Maliye Bakanlığı vazifesine atanmasının akabinde “ortodoks” siyasetlere dönüleceği beklentisiyle gündeme gelmişti.

9 Haziran’da Şahap Kavcıoğlu’nun başkanlık misyonundan alınarak yerine Hafize Gaye Erkan’ın atanmasıyla Merkez Bankası’nda da değişikliğe gidilmişti.

“Ortodoks” siyasetler, iktisatta genel kabul görmüş ana akım yaklaşımı söz ediyor.

Son yıllarda Türkiye’de uygulanan iktisat siyasetleri ise bu anlayışın dışında bir model olarak yorumlanıyor.

Türkiye’de iktidar, 2021’den beri Türkiye İktisat Modeli ya da Yeni İktisat Modeli diye tanım edilen bir iktisat modelini uyguluyor.

2018 seçimleri sonrası iktisat idaresi Hazine ve Maliye Bakanlığı ismi altında yine yapılandırılmış ve bu misyona Berat Albayrak atanmıştı.

Albayrak’ın Aralık 2020’deki istifası sonrası yerine Lütfü Elvan getirildi.

Aralık 2021’de ise bu defa Elvan’ın istifası üzerine misyonu o devir Bakan Yardımcılığı misyonunda bulunan Nureddin Nebati devraldı.

Bu süreçte Merkez Bankası başkanlığında da üst üste değişimler yaşandı.

Faizleri yükselten son Merkez Bankası Lideri Naci Ağbal oldu.

Ağbal beş aydan az bir mühlet kaldığı bu vazifeden Mart 2021’de alındı ve yerine Şahap Kavcıoğlu atandı.

Bazı uzmanlara nazaran yeni model, Eylül 2021’de Merkez Bankası’nın yüzde 1’lik siyaset faizi indirimiyle başladı.

Model kapsamında Merkez Bankası, takip eden devirde siyaset faizini ya düşürdü ya da sabit tuttu.

Ancak 3 Kasım 2022’ye gelindiğinde yıllık enflasyon 24 yılın en yüksek düzeyi olan yüzde 85,51 oranına ulaştı ve bu durum, ortadaki modelin faiz – enflasyon münasebeti bağlamında daha fazla sorgulanmasına neden oldu.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ise tenkitlere karşı “Faiz sebep enflasyon sonuç” tezini sık sık savundu.

Merkez Bankası’nda lider yardımcıları vazifeden alındı: Yeni atanan lider yardımcıları kimler? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

https://twitter.com/senolbabuscu/status/1679730716781973504

Söz konusu teze ait Dezenformasyonla Gayret Merkezi’nden (DMM) yalanlama geldi.

DMM’den yapılan açıklamada, “TCMB Lider Yardımcısı ve Para Siyaseti Heyeti Üyesi Emrah Şener istifa etti.’ argümanı hakikat değildir. Emrah Şener’in istifası kelam konusu değildir. Şener, TCMB Lider Yardımcılığı ve Para Siyaseti Konseyi Üyeliği vazifelerine devam etmekte, çalışmalarını sürdürmektedir” ifadeleri kullanıldı.

“TCMB Başkan Yardımcısı ve Para Politikası Kurulu Üyesi Emrah Şener istifa etti.” iddiası doğru değildir.

Emrah Şener’in istifası söz konusu değildir. Şener, TCMB Başkan Yardımcılığı ve Para Politikası Kurulu Üyeliği görevlerine devam etmekte, çalışmalarını sürdürmektedir. pic.twitter.com/HKKkmNAOrq

— Dezenformasyonla Mücadele Merkezi (@dmmiletisim) July 14, 2023

Merkez Bankası’nda sürpriz istifa iddiası! Saray’dan ‘Emrah Şener’ açıklaması geldi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

10 Haber’den Nuray Tarhan‘ın aktardığına nazaran, vazifeye başladıktan sonra Merkez Bankası Bağlantı ve Dış İlgiler Genel Müdürü Gizem Uzuner’i misyondan alan lakin yerine atama yapmayan Hafize Gaye Erkan’a Dünya Gazetesi Haber Koordinatörü Kerim Ülker danışmanlık yapacak.

Merkez Bankası’nda vazifeden alınan Gizem Uzuner’in yerine gelen isim aşikâr oldu yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Son olarak AKP’li Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Mehmet Şimşek’i Hazine ve Maliye Bakanı yapması ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) başına Hafize Gaye Erkan’ın gelmesiyle birlikte iktisat cephesinde tekrar birtakım koltuklar değişmeye başladı.

Eski Ziraat Bankası Genel Müdür Yardımcısı Şenol Babuşcu toplumsal medya hesabı üzerinden ‘TCMB Lider Yardımcısı ve Para Siyaseti Şurası Üyesi Emrah Şener istifa ettiğini’ sav etti. Kelam konusu teze ait rastgele bir resmi açıklama gelmedi.

Emrah Şener

Şener, Merkez Bankası’nı fiilen yöneten iki şahıstan biri olarak görülüyordu.

https://twitter.com/senolbabuscu/status/1679730716781973504

Sav: Merkez Bankası’nda üst seviye istifa yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Bu kapsamda dün dolar/TL 23.55-23.70’te hareket ederken Borsa İstanbul yüzde 1.23 düştü.

Gözler Merkez Bankası’nda: Faiz değişir mi? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.