Günlük su tüketimi 3 milyon metreküp

Baraj ve göletlerin toplam biriktirme kapasitesi 868,7 milyon metreküp olmasına rağmen mevcut su miktarı 154,7 milyon metreküpte kaldı. İstanbul’da günlük su tüketimi 3 milyon metreküpü aşarken, kente verilen suyun önemli bir bölümü Melen ve Yeşilçay sistemlerinden sağlanıyor.

Su tüketiminin yarı yarıya azaltılması gerek

İTÜ Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hüseyin Toros, Akdeniz Havzası genelinde olduğu gibi Marmara Bölgesi’nin de kuraklıktan etkilendiğini belirtti. İstanbul’un en yağışlı dönemlerinde bile barajların dolmadığına dikkat çeken Toros, durumun ciddi bir risk oluşturduğunu vurguladı.

Toros, yeterli yağış gelmemesi halinde su tüketiminin yarı yarıya azaltılması gerektiğini ifade ederek, “Aksi takdirde susuzlukla karşı karşıya kalırız” uyarısında bulundu. Musluk başlıkları, basınç ayarlı vanalar ve su farkındalığını artıracak önlemlerle acil bir tasarruf seferberliği çağrısı yaptı.

İstanbul için alarm zilleri: Barajlarda doluluk 10 yılın en düşüğünde yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

İstanbul Su ve Kanalizasyon Yönetimi’nin (İSKİ) internet sitesindeki bilgilere nazaran, İstanbul’un su gereksinimini karşılayan 10 barajın toplam doluluk oranı yüzde 36,71’e düştü.

2 Ağustos 2023 prestijiyle Ömerli 69,75, Darlık 52,67, Elmalı 27,83, Terkos 23,81, Alibey 18,4, Büyükçekmece 17,42, Sazlıdere 20,58, Istrancalar 34,84, Kazandere 7,69, Pabuçdere 4,72 olarak ölçüldü.

‘YÜZDE 60’LARIN ÜZERİNDE OLMASI GEREKİYOR’

Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesi Biyosistem Mühendisliği Arazi ve Su Kaynakları Anabilim Kolu Öğretim Üyesi Prof. Dr. Halim Orta, barajların doluluk oranının son yılların en düşük düzeyine indiğini söyledi.

Prof. Dr. Orta, “Ülkemizde yaklaşık 24 milyon hektarlık tarım yerinin yalnızca yüzde 25’i sulanabilmekte. Yüzde 75 ‘i yağışa bağlı kullanılabilir nitelikte, yüzde 25’lik kısımda da yer üstü su kaynaklarından gelen bir kaynak var. Örnek verecek olursak; İstanbul’da su düzeyi olarak yüzde 40’ın altındayız. Şu anda 60’lar üzerinde olmamız gerekirken yüzde 35’lik bir yerdeyiz. Bunlar yalnızca içme ve kullanma suyu olarak kâfi olabilecek mi? Bizlere yetecek mi bu da bilinmeyen bir husus. Münasebetiyle üreticiler çaresizlik içerisinde” dedi.

Orta şöyle devam etti:

“Tarladaki eserini kurtarmak için yer altı su kaynaklarına sarılanlar var. Yer altı sularının da bilinçsiz olarak kullandığımızdan ötürü su düzeyleri epey azaldı. Suyu yer altından çıkarmak da çok değerli bir tahlil esasen, bilinçsizlik de burada başlıyor. Bizler yer üstü su kaynaklarımızı kâfi düzeyde geliştiremediğimiz için bu sefer yer altı sularımız da tükeniyor. Bizim baraj ve gölet sayımız çok az. Kurak periyotlar de çok uzun sürünce haliyle güçlü süreçler geçirdik. Düşen yağışlar sebebiyle kâfi ölçüde su bulunmadı. Sanayi, tarım ve çabucak hemen tüm kesimler de yer altı sularına ilgi gösterince bu sefer bilinçsiz kullanım arttı. Yer altı sularında da düzeylerde azalma görülüyor.”

Tehlike çanları çalıyor! İstanbul’da barajlarda doluluk oranı yüzde 36’ya düştü yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

İstanbul Su ve Kanalizasyon Yönetimi’nin (İSKİ) internet sitesindeki datalara nazaran, İstanbul’un su gereksinimini karşılayan 10 barajın toplam doluluk oranı yüzde 36,71’e düştü.

2 Ağustos 2023 prestijiyle Ömerli 69,75, Darlık 52,67, Elmalı 27,83, Terkos 23,81, Alibey 18,4, Büyükçekmece 17,42, Sazlıdere 20,58, Istrancalar 34,84, Kazandere 7,69, Pabuçdere 4,72 olarak ölçüldü.

‘YÜZDE 60’LARIN ÜZERİNDE OLMASI GEREKİYOR’

Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesi Biyosistem Mühendisliği Arazi ve Su Kaynakları Anabilim Kısmı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Halim Orta, barajların doluluk oranının son yılların en düşük düzeyine indiğini söyledi.

Prof. Dr. Orta, “Ülkemizde yaklaşık 24 milyon hektarlık tarım toprağının yalnızca yüzde 25’i sulanabilmekte. Yüzde 75 ‘i yağışa bağlı kullanılabilir nitelikte, yüzde 25’lik kısımda da yer üstü su kaynaklarından gelen bir kaynak var. Örnek verecek olursak; İstanbul’da su düzeyi olarak yüzde 40’ın altındayız. Şu anda 60’lar üzerinde olmamız gerekirken yüzde 35’lik bir yerdeyiz. Bunlar yalnızca içme ve kullanma suyu olarak kâfi olabilecek mi? Bizlere yetecek mi bu da bilinmeyen bir mevzu. Hasebiyle üreticiler çaresizlik içerisinde” dedi.

Orta şöyle devam etti:

“Tarladaki eserini kurtarmak için yer altı su kaynaklarına sarılanlar var. Yer altı sularının da bilinçsiz olarak kullandığımızdan ötürü su düzeyleri hayli azaldı. Suyu yer altından çıkarmak da çok değerli bir tahlil esasen, bilinçsizlik de burada başlıyor. Bizler yer üstü su kaynaklarımızı kâfi düzeyde geliştiremediğimiz için bu sefer yer altı sularımız da tükeniyor. Bizim baraj ve gölet sayımız çok az. Kurak periyotlar de çok uzun sürünce haliyle güçlü süreçler geçirdik. Düşen yağışlar sebebiyle kâfi ölçüde su bulunmadı. Sanayi, tarım ve çabucak hemen tüm kesimler de yer altı sularına istek gösterince bu sefer bilinçsiz kullanım arttı. Yer altı sularında da düzeylerde azalma görülüyor.”

Tehlike çanları çalıyor! İstanbul’da barajlarda doluluk oranı yüzde 36’ya düştü yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

“HER SAAT YAKLAŞIK 17 BİN TON SU BUHARLAŞIYOR”

Boğaziçi Üniversitesi İklim Değişikliği Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Levent Kurnaz, “Bu buharlaşma öncelikle havada ne kadar nem olduğuna bağlı, sonra havanın sıcaklığına bağlı, bir de rüzgar suratına bağlıdır. Bugün mesela öğlen vakitlerinde Ömerli barajından her saat yaklaşık 17 bin ton su buharlaşıyor. Cuma günü bu 34 bin tona çıkacak. Zira sıcaklık artıyor, nem birazcık azalıyor. Rüzgar da azaldığı için çok önemli bir buharlaşma olacak. Melen’den Ömerli barajına yaklaşık 100 bin ton su geliyor, bunun üçte biri cuma günü buharlaşacak demektir. Ancak bunu çarpı 24 diyerek bir güne yaymanın manası yok zira sabaha karşı baktığımız da bu buharlaşma neredeyse sıfıra yaklaşıyor. Öğlen vakitlerinde artıyor ben burada en yüksek sayıyı söyledim. Yaz aylarında buharlaşma barajlarımız için en büyük sorunlardan bir tanesi” dedi. Kurnaz, “Geçen sene ki sayılara baktığımızda neredeyse yarısı kadar su var barajlarımızda lakin burada hiç kimsenin uykusunu kaçırmak istemiyorum. İstanbul’da barajlara gelen suyun değerli bir kısmı Melen’den geliyor. Melen de su olduğu surece İstanbul’da çok uzun mühlet susuzluk çekilmez. Ancak bu demek değil ki otomobil yıkayalım, halı yıkayalım, havuz dolduralım. Suyumuzu olabildiğince dikkatli kullanmamız gerekiyor” diye konuştu.

“BUHARLAŞMA ARTIYOR”

Barajlarda görülen kirliliği de pahalandıran Kurnaz, “Barajların olağanda derin olması gerekir. Yüzey alanı ne kadar genişse o kadar fazla su buharlaşır, bu yüzey alanıyla alakalı bir şeydir. Yalnız barajlar uzun müddet kaldıklarında, barajların içerisinde etraftan gelen alüvyon birikir. Münasebetiyle barajların derinliği azalır, genişliği çoğalır. Genişliği çoğaldıkça buharlaşma artar. Bizim Türkiye’deki bilhassa eski barajlarda yaşadığımız temel sorun bu. Ne yapmamız lazım gerekiyor, vinçler alacağız. Bunun içerisinde biriken alüvyonları ki alüvyon da çok değerli topraktır, götürüp bununla tarım yapacağız. Fakat bu inanılmaz masraflı bir şey. Yani rastgele bir barajda bunun yapılması çok sıkıntı. Onun için gitgide barajlarımızda havaların ısınmasıyla birlikte buharlaşma artıyor ve içeride kalan su da biraz sığ su olduğu için oradaki kirlilikte doğal olarak daha fazla artıyor. Baraj derin olduğu vakit en tabandaki suyun ne derece pak ne derece kirli olduğunu bilmiyorsun lakin ya su buharlaşıp sen tabanını görmeye başladığında ya da çok geniş bir alan olduğunda suyun derinliği azaldığında o vakit bu kirlilik daha da göze çarpıyor” tabirlerini kullandı.

“KORKULACAK BİR ŞEY YOK”

Barajlarda görülen kirliliğin insanlara ziyanlı olmayacağını söyleyen Kurnaz, “İSKİ barajlardan suyu alıyor, bunu tahlil ediyor. Şayet ziyanlı bir şey görülmezse şehire veriyor bu suyu. Onun için bu bahiste uykumuzu kaçıracak bir şey yok. İstanbul’un kıymetli bir çoğunluğu aslında içmek için şişe suyu kullanıyor. Fakat dua edelim birazcık daha yağmur yağsın, zira ne kadar yağmur yağarsa o suyun içerisinde ki kirlilik oransal olarak azalıyor. Değerli olan suyu doğal yollarla temizlemek, biz şuan da suyu kimyasal yollarla temizliyoruz” dedi.

BARAJLARDA SON DURUM

İstanbul’un su muhtaçlığını karşılayan barajların doluluk oranları ise şöyle: 

Ömerli 74.21, Darlık 58.19, Elmalı 33.26, Terkos 31.53, Alibey 23.19, Büyükçekmece 23.89, Sazlıdere 25.73, Istrancalar 34.78, Kazandere 6.6, Pabuçdere 4.6.

Her saat artıyor… Uzmanlardan kritik ihtar: Barajlarda ‘buharlaşma’ tehlikesi! yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.