Kızılelma’nın muhteşem performansı tüm dünyada konuşuluyor. Fransız La Nouvelle Tribune gazetesi, Ankara’nın bu hamlesiyle askeri havacılık tarihine geçtiğini yazdı.

Habere göre bu başarı, Türkiye’nin son yıllarda geçirdiği olağanüstü dönüşümün bir göstergesi. Türkiye, yaklaşık on beş yılda dışa bağımlı bir ülkeden, dünyanın en gelişmiş hava araçlarını tasarlayan bir aktöre dönüştü. Bayraktar TB2’ler Libya, Suriye, Dağlık Karabağ ve Ukrayna’daki çatışmalarda etkili olarak Türkiye’yi silahlı drone alanında öne çıkardı. Bu operasyonel ve ihracat başarıları sayesinde Türk savunma sanayii, yalnızca kara hedeflerini değil, hava hedeflerini de vurabilecek platformlar geliştirme seviyesine ulaştı.

Kızılelma, hava-hava muharebesi yeteneklerini doğruladı

Test uçuşu Karadeniz üzerinde, Sinop yakınlarında gerçekleştirildi. Beş F-16 drone’a eşlik etti; bu uçakların iki kişilik versiyonlarında Baykar’ın yöneticisi Selçuk Bayraktar ve ASELSAN yöneticisi Ahmet Akyol bulunuyordu. Baykar’ın bir diğer ürünü olan Akıncı da operasyonu görüntüledi. Yüksek hızlı hedef araç tespit edilip ASELSAN tarafından geliştirilen aktif elektronik taramalı MURAD radarıyla kilitlendi. TÜBİTAK SAGE’nin geliştirdiği, görüş ötesi menzilden hedef vurabilen Gökdoğan füzesi hedefi başarıyla imha etti.

Kısa süre önce yayınlanan görüntülerde Kızılelma’nın kanat altında iki Gökdoğan taşıdığı görülmüştü. Bu görüntüler, daha önce yapılan TOLUN ve TEBER-82 hava-yer mühimmat testlerinin ardından platformun çok yönlü taarruz kabiliyetini doğruluyordu.

Kızılelma, Aralık 2022’deki ilk uçuşundan bu yana operasyonel durumda. Yaklaşık Mach 0,9 hıza ulaşabiliyor ve 11.000 metre irtifada görev yapabiliyor. Altı ton maksimum ağırlığı, 15 metreye yakın uzunluğu ve 10 metre kanat açıklığıyla geleneksel dronlardan çok hafif bir savaş uçağına benziyor. Ivchenko-Progress tarafından üretilen AI-25TLT motorunun ilerleyen dönemde Motor Sich’in MS500 modelinden türetilen bir turbofan ile değiştirilmesi planlanıyor. Baykar ayrıca Kızılelma’nın TCG Anadolu’nun güvertesinden kullanılmasını da hedefliyor.

Bu başarılı test, Türkiye’nin hava savunma yeteneği açısından önemli bir eşik ve Kızılelma’yı küresel pazarda benzersiz bir konuma taşıyor.

Küresel askeri drone yarışı kızışıyor: İran, Ukrayna, Rusya, Çin

Türkiye’nin bu atılımı, diğer güçlerin de insansız savaş uçağı projelerini hızlandırdığı bir döneme denk geliyor.

İran, düşük maliyetli ve seri üretilebilir drone’lara yönelerek stratejik bir model kurdu. 1988’den beri yoğun yatırım yapan ülke, bugün Shahed-136 ve Mohajer-6 modellerini hem kendi ordusunda hem de müttefiklerinde ve Rusya’da kullanıyor. İran, ileri teknoloji yerine düşük maliyet ve dayanıklılığı önceleyen bir yaklaşım benimsiyor. Mayıs 2025’te Homa, Dideban ve Şahin-1 adlı üç yeni dikey kalkışlı drone tanıtıldı.

Ukrayna, savaşın baskısıyla kısa sürede büyük bir endüstriyel sıçrama gerçekleştirdi. Yıllık drone üretimi 2022’de 1.200 adetten 2024’te 1,7 milyona çıktı. Başkan Zelenski, ülkenin yılda 4 milyon drone üretebileceğini söylüyor. 2025 başında aylık üretim 200.000 adede ulaşmıştı; çoğu düşük maliyetli FPV kamikaze drone’lardı. Ukrayna ayrıca Peklo ve FP-5 Flamingo gibi yüzlerce kilometre menzilli modeller geliştiriyor. Yirmi ülkelik uluslararası koalisyon da 2,75 milyar avroyu aşan fonlarla bu çabalara destek veriyor.

Rusya, İran menşeli drone’ların yerli üretimini yüksek hacimde endüstrileştirdi. Tataristan’daki Alabuga tesisinde günde yaklaşık 170 Shahed üretiliyor; hedef yıl sonunda 190’a çıkmak. Eylül 2024’ten beri Rusya’nın drone saldırıları önemli ölçüde arttı: Haftalık yaklaşık 200 fırlatmadan Mart 2025’te 1.000’in üzerine çıktı. Zala üretimi Lancet kamikaze mühimmatları da sahada etkili olmaya devam ediyor.

Çin, otonom drone sürülerine büyük yatırım yapıyor. Pentagon’a göre Çin’in askeri drone gücü hızla ABD seviyesine yaklaşıyor. Haziran 2025’te Pekin, Jiu Tian SS-UAV adlı, dahili bölmelerinden 100’den fazla dolaşan mühimmat bırakabilen 15 tonluk bir “ana drone” test etti. Çin’in 2021–2025 planı, “Geleceğin savaşları insansız ve akıllı olacak” ifadesini içeriyor ve Xi Jinping’in bu alanda küresel liderlik hedefini yansıtıyor.

Bu uluslararası rekabette Türkiye, bir drone ile havada hedef imha etmeyi başararak önemli bir üstünlük elde etmiş durumda. Ankara, radar, füze ve platform dahil tüm kritik teknolojiyi yerli olarak geliştirdiğini kanıtlıyor. On yıl önce büyük ölçüde dışa bağımlı olan bir ülke için bu dönüşüm dikkat çekici bir başarı olarak öne çıkıyor.

Dünya ‘Kızılelma’yı konuşuyor! Fransız basını: Türkler başardı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

ÇOK KISA BİR MÜDDETTE OYUNU BİTİREBİLİRSİNİZ

Tüm vakitlerin en güzel oyunları ortasında bile ismi geçen üretim, uzun bitirme ve oynanma müddetiyle gündem oluyordu. Lakin bir oyuncu 10 dakika 3 saniyede oyunda yaptığı tercihler ile oynanma müddetini epey kısaltıyor.

Oyunun temelini oluşturan kısımları atlamayı içeren bu prosedür aslında oyuncuların çok da tercih edeceği bir yol değil, çünkü ana kıssayı deneyimlemeden yalnızca oyunu bitirmeyi gayeye almak gerekiyor.

İşte oyunu 10 dakikada bitirdiğini gösteren oyuncunun paylaştığı görüntü:

Bir oyuncu 100 saat süren oyunu 10 dakikada bitirmeyi başardı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

ÇOK KISA BİR MÜDDETTE OYUNU BİTİREBİLİRSİNİZ

Tüm vakitlerin en yeterli oyunları ortasında bile ismi geçen üretim, uzun bitirme ve oynanma müddetiyle gündem oluyordu. Fakat bir oyuncu 10 dakika 3 saniyede oyunda yaptığı tercihler ile oynanma müddetini hayli kısaltıyor.

Oyunun temelini oluşturan kısımları atlamayı içeren bu formül aslında oyuncuların çok da tercih edeceği bir yol değil, çünkü ana öyküyü deneyimlemeden yalnızca oyunu bitirmeyi amaca almak gerekiyor.

İşte oyunu 10 dakikada bitirdiğini gösteren oyuncunun paylaştığı görüntü:

Bir oyuncu 100 saat süren oyunu 10 dakikada bitirmeyi başardı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

ABD’de bilim insanları, bir nükleer füzyon tepkisinden ikinci kez net güç üretmeyi başardıklarını açıkladı. Birinci başarılı deneme Aralık ayındaydı.

California eyaletindeki Lawrence Livermore Ulusal Laboratuvarı’ndan yapılan açıklamaya nazaran 30 Temmuz’daki deneyde, Aralık’takinden daha fazla güç elde edildi.

Laboratuvar sözcüsü, deney sonuçlarının hâlâ incelendiğini de ekledi.

5 Aralık’ta yapılan deneyde bilim insanları bir yakıtın üstüne lazer tutarak iki hafif atomu daha ağır bir atom olarak birleştirmeyi başarmıştı.

ABD Güç Bakanlığı, lazerin 2.05 megajul harcamasına rağmen füzyon sonucu 3.15 megajul güç elde edildiğini söylemişti. Atomların birleşmesiyle oluşan füzyon tepkisi, Güneş’in de güç üretmesini sağlayan bir süreç.

Hidrojenin ağır formları olan deteryum ve trityumdan oluşan 1 kilogramlık füzyon yakıtından elde edilebilen güç, 10 milyon kilogramlık fosil yakıttan elde edilene denk.

Füzyon deneyi başarılı sonuçlansa da, bunun dünya genelinde üretime geçmesi için aşılması gereken kimi maniler var. Değerli heyetim masrafları ve daha büyük ölçeklerde güç üretim muhtaçlığı bunlardan ikisi.

Gelecekte bu teknolojinin yaygınlaşması, fosil yakıtlara duyulan muhtaçlığın azalmasını sağlayarak global ısınmayla uğraşa de katkı sunabilir. Ancak bilim insanları bunun yakın vakitte gerçekleşmeyeceğini vurgulayarak mevcut imkanlarla karbon salımını azaltmaktan vazgeçilmemesi gerektiğini belirtiyor.

Nükleer füzyon: ABD’de bilim insanları ikinci kez güç üretmeyi başardı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

ABD’de bilim insanları, bir nükleer füzyon tepkisinden ikinci sefer net güç üretmeyi başardıklarını açıkladı. Birinci başarılı deneme Aralık ayındaydı.

California eyaletindeki Lawrence Livermore Ulusal Laboratuvarı’ndan yapılan açıklamaya nazaran 30 Temmuz’daki deneyde, Aralık’takinden daha fazla güç elde edildi.

Laboratuvar sözcüsü, deney sonuçlarının hâlâ incelendiğini de ekledi.

5 Aralık’ta yapılan deneyde bilim insanları bir yakıtın üstüne lazer tutarak iki hafif atomu daha ağır bir atom olarak birleştirmeyi başarmıştı.

ABD Güç Bakanlığı, lazerin 2.05 megajul harcamasına rağmen füzyon sonucu 3.15 megajul güç elde edildiğini söylemişti. Atomların birleşmesiyle oluşan füzyon tepkisi, Güneş’in de güç üretmesini sağlayan bir süreç.

Hidrojenin ağır formları olan deteryum ve trityumdan oluşan 1 kilogramlık füzyon yakıtından elde edilebilen güç, 10 milyon kilogramlık fosil yakıttan elde edilene denk.

Füzyon deneyi başarılı sonuçlansa da, bunun dünya genelinde üretime geçmesi için aşılması gereken kimi mahzurlar var. Değerli suram masrafları ve daha büyük ölçeklerde güç üretim gereksinimi bunlardan ikisi.

Gelecekte bu teknolojinin yaygınlaşması, fosil yakıtlara duyulan gereksinimin azalmasını sağlayarak global ısınmayla çabaya de katkı sunabilir. Lakin bilim insanları bunun yakın vakitte gerçekleşmeyeceğini vurgulayarak mevcut imkanlarla karbon salımını azaltmaktan vazgeçilmemesi gerektiğini belirtiyor.

Nükleer füzyon: ABD’de bilim insanları ikinci kez güç üretmeyi başardı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Sarı-lacivertlilerin golleri, Ferdi Kadıoğlu, Ryan Kent, Edin Dzeko, Sebastian Szymanski ve Joshua King’in ayağından geldi.

Fenerbahçe, bu sonuçla dönemin birinci resmi maçını galibiyetle tamamlarken, 15 yıl sonra bir Avrupa kupası maçında 5-0’lık skor elde etti.

EN SON 2008’DE BAŞARMIŞTI

Sarı-lacivertliler, Ağustos 2008’de UEFA Şampiyonlar Ligi 2. Eleme Tipi müsabakasında MTK Budapeşte’yi deplasmanda 5-0 mağlup etmişti.

Ayrıca Fenerbahçe, konutunda oynadığı son yedi Avrupa kupası maçının altısını kazanırken, bir maçta da berabere kaldı. Kanarya, bu maçlarda rakip filelere 20 gol gönderdi.

Fenerbahçe, Avrupa kupalarında 15 yıl sonra birincisi başardı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Sarı-lacivertlilerin golleri, Ferdi Kadıoğlu, Ryan Kent, Edin Dzeko, Sebastian Szymanski ve Joshua King’in ayağından geldi.

Fenerbahçe, bu sonuçla dönemin birinci resmi maçını galibiyetle tamamlarken, 15 yıl sonra bir Avrupa kupası maçında 5-0’lık skor elde etti.

EN SON 2008’DE BAŞARMIŞTI

Sarı-lacivertliler, Ağustos 2008’de UEFA Şampiyonlar Ligi 2. Eleme Tipi müsabakasında MTK Budapeşte’yi deplasmanda 5-0 mağlup etmişti.

Ayrıca Fenerbahçe, konutunda oynadığı son yedi Avrupa kupası maçının altısını kazanırken, bir maçta da berabere kaldı. Kanarya, bu maçlarda rakip filelere 20 gol gönderdi.

Fenerbahçe, Avrupa kupalarında 15 yıl sonra birincisi başardı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Chip’in aktardığı haberde geliştirici, bir Hacker News dizisinde, “1993 tarihli Gateway 4DX2-66’mın yapay zeka ihtilalinin dışında kalmasını istemedim, bu nedenle Windows 3.1 için OpenAI API’sini temel alan bir AI Assistant oluşturdum” diyor.

‘YALNIZCA KISA İFADELER’

WinGPT, Microsoft’un standart Windows API’si kullanılarak C lisanında yazılmış ve OpenAI’nin API sunucusuna TLS 1.3 kullanarak bağlandığı için farklı bir çağdaş PC’ye gereksinim duymuyor. Bu durum, Windows’un 16 bit sürümlerinde bellek bölümleme mimarisini direktörün ve uygulama için kullanıcı arabirimi oluşturmanın yanı sıra, bu uygulamayı Windows 3.1’de çalıştırmanın bilhassa ilgi alımlı bir kısmı olarak karşımıza çıkıyor.

Neowin, ChatGPT karşılıklarının, konuşma bağlamını kaldıramayan hudutlu bellek takviyesi nedeniyle sırf kısa sözler olabildiğini belirtiyor. Ayrıyeten WinGPT simgesi, ICO belgeleri oluşturabilen bir Microsoft Paint klonu olan Borland’s Image Editor’da tasarlanmış.

Anonim WinGPT geliştiricisi, “Kullanıcı arabiriminin birçoklarını direkt C’de oluşturdum, yani her bir UI bileşeninin kodda manuel olarak oluşturulması gerekiyordu” diyor ve devam ediyor: “Windows 3.1 ile rastgele bir program tarafından kullanılabilen standart denetim setinin inanılmaz derecede hudutlu olmasına şaşırdım. Beklediğiniz kimi denetimler var – basma düğmeleri, onay kutuları, radyo düğmeleri, düzenleme kutuları – lakin işletim sisteminin kendisinde kullanılanlar da dahil olmak üzere gereksinim duyabileceğiniz başka denetimler mevcut değil.”

ChatGPT, WinGPT ile Windows 3.1’e de girmeyi başardı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Yeni sistemi geliştiren araştırmacılar, ultrason darbelerini hayvanların başına doğrulttuktan sonra bu uyuşukluğu farelerde ve sıçanlarda muvaffakiyetle tetikledi.

Araştırmacılar bu sistemin insanlarda da işe yarayabileceğini ve uzun aralıklı uzay uçuşlarında ya da tıpta kıymetli uygulama alanları olabileceğini tabir ediyor.

Bunun insanlarda nasıl çalışabileceğini anlamak için daha fazla çalışmaya gereksinim duyulsa da araştırmacılar, örneğin akut acil durumlar yahut önemli hastalıklar yaşandığında bunun kullanılabileceğini belirtiyor. Örneğin otomobil kazası geçiren biri, organları nakil için kullanılıncaya kadar soğutulabilir.

Uzaydaki uzun seyahatlerde da yararlı olabilecek bu sistem Mars’a ya da öbür uzak yerlere seyahat edenlerin hayatta kalabilmesi için gereken kaynak ölçüsünün azaltılmasını sağlayabilir.

Memeliler ve kuşlar beden sıcaklıklarını yüksek fiyat ve çok fazla güç yakar. Bu özellik birçok açıdan yararlı olsa da besin ve öbür kaynaklara neredeyse çok fazla gereksinim duymalarına da yol açıyor.

Bazı hayvanlar bu durumun dezavantajlarını, bu süreçlerin birçoklarını azaltan uyuşukluğu tetikleyerek sınırlayabiliyor. Bu da daha az güç kullandıkları ancak bedenlerine ziyan vermeden olağan ömürlerine geri dönebildikleri manasına geliyor.

İnsanlar bunu yapamaz. Fakat yapabilselerdi inanılmaz derecede yararlı olacağından bu durumu tetiklemenin cerrahi müdahale gerektirmeyen, emniyetli ve emniyetli bir yolu aranmaya başlandı.

Bilim insanları, farelerin başına yaklaşık 10 saniye boyunca ultrason darbeleri doğrultmanın, uyuşuklukla tıpkı şartları ortaya çıkararak kalp atış suratının yavaşlaması, beden sıcaklığının düşmesi ve metabolizmanın yavaşlamasına yol açtığını buldu.

Ayrıca araştırmacılar bu beden ısısını ölçerek fare olağana dönüyor üzere göründüğünde bu darbelerden daha çok gönderebilen özel bir sistem kurdu.

Öte yandan bu sistem olmasa, fareler tekrar uyanacak, olağan metabolizmaya ve beden sıcaklığına geri dönecekti.

Yine de pek çok tehlike var. Deneyler, hayvanları bu derin “uyuşuk” durumlarından geri getirmenin tehlikeli olduğunu ve bu canlıların iyileşemeyebileceğini gösteriyor.

Örneğin soğuk ortamlardaki fareler resen uyanmadı. Ve beşerler üzerinde yapılacak bütün deneyler, bu güvenlik problemlerinin insanlarda da tekrarlanması riskini taşıyacak.

Çalışma, Nature’da yayımlanan “Induction of a torpor-like hypothermic and hypometabolic state in rodents by ultrasound” (Kemirgenlerde uyuşukluk gibisi hipotermik ve hipometabolik durumun ultrasonla başlatılması) başlıklı yeni bir makalede anlatıldı.

Independent Türkçe

Beşerler da Kış Uykusuna Yatabilecek… Bilim İnsanları Bu Teknolojiyi Üretmeyi Başardı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.