Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı (TEPAV) Para Politikası Değerlendirme Notu yayımlandı.

TEPAV’ın çalışmasında, “Repo faizi 500 baz puan artırılmalı ve verilere bağlı olarak ilave sıkılaşmanın da yapılabileceği belirtilmelidir.” denildi.

Raporda şöyle denildi:

“Türkiye’nin Şubat 2024’te yüzde 4,53 olan aylık enflasyonu G20’nin 14 üyesinin aynı aydaki yıllık enflasyonun üzerindedir. Arjantin ve Türkiye hem enflasyon hem de risk primi açısından diğer G20 ülkelerinden belirgin şekilde ayrışmaktadır.

Bundan önceki değerlendirme notlarımızda, uygulanmakta olan ekonomi programının -büyümeyi sürdürülebilir bir patikaya oturtmak; enflasyonu, faizleri ve risk primini düşürmek gibi- kısa vadeli amaçlarına ulaşabilmesi için çözmesi gereken iki temel sorun olduğunun altını çizmiştik.

Bunlardan ilki, cari işlemler açığından doğan finansman ihtiyacının normal kanallardan karşılanmamasıydı. Haziran-Aralık 2023 döneminde cari işlemler açığının üzerinde net finansman sağlanmışken ocakta bu tablo belirgin biçimde bozulmuş ve net sermaye çıkışı gerçekleşmiştir.

İkinci temel sorun ise hem seçim öncesi yapılan harcamaların hem de deprem harcamalarının bütçe açığının yüksek düzeylerde seyretmesine yol açması ihtimaliydi. Şubat ayı gerçekleşmeleri harcama baskılarının sürdüğünü göstermektedir. TEPAV bünyesinde yaptığımız çalışmalar, ek önlem alınmazsa bütçe açığı ve borç stokundaki bozulmanın devam edebileceğine işaret etmektedir.

Para politikası açısından temel sorunun Mayıs 2024’te yüzde 75 civarında bir düzeyde tepe noktasına ulaşması beklenen enflasyonun 2024 sonunda yüzde 36’ya nasıl düşürüleceği ve daha sonraki dönemde de bu düşüş eğiliminin nasıl devam ettirileceği olduğunu önceki notlarımızda vurgulamıştık. Bugün bu temel sorunu derinleştiren bazı gelişmeler gözlenmektedir.

Birincisi, şubatta aylık enflasyonun tahmin edilenin üzerinde gerçekleşmesi ve enflasyon bekleyişlerinin bozulmaya devam etmesidir. Mevsim etkisinden arındırılmış aylık enflasyon yüzde 4 olmuş ve Merkez Bankası’nın yüzde 3 olan tahminini aşmıştır. 2024 sonu için beklenen enflasyon ise yılbaşından bu yana artmaktadır. Güncel olan mart ayı verisi, beklenen yıl sonu enflasyonunun hala yüzde 44,2 gibi yüksek bir düzeyde olduğuna işaret etmektedir.

İkincisi, son haftalarda döviz kurunda gözlenen artış ve TCMB’nin net döviz rezervlerindeki azalış eğilimidir. Bu eğilim, son haftalarda yerel seçim sonrasında kurlarda düzeltme olacağı bekleyişiyle artan döviz talebinden kaynaklanmaktadır. Merkez Bankası’nın sadece ve gecikmeli olarak ihtiyati politikalara yönelmesi de bu eğilimi güçlendirmiştir.

Üçüncüsü, 2024’te GSYH’ye oranla yüzde 6’nın üzerinde gerçekleşmesi beklenen bütçe açığını azaltmaya yönelik alınabilecek mali tedbirlerin olası enflasyonist etkileridir. Zira 2023’te yapılan ÖTV ve KDV ağırlıklı vergi düzenlemeleri, Merkez Bankası’nın enflasyon raporlarında da belirtildiği gibi enflasyonu yukarı çeken faktörler arasındadır.

Dördüncüsü, ocak ayı PPK toplantısında politika faizi -repo faizi- yüzde 45’e çıkarılmıştır. Ancak politika faizindeki artış, yerleşiklerin hem döviz talebini belirgin biçimde azaltacak hem de tüketim harcamalarının artış oranını aşağıya çekecek ölçüde Türk lirası mevduat faizlerine yansımamıştır. Buna rağmen şubat ayı PPK toplantısında politika faizi sabit tutulmuş ve mart ayı içinde yukarıda özetlenen olumsuz gelişmelere tepki olarak faiz dışı bazı sıkılaştırıcı önlemlere başvurulmuştur. Bu tür kararların bir olumsuz sonucu, politika faizinin yükselebileceği bir üst sınır olduğu şüphesini artırarak programın başarı şansını olumsuz etkilemesidir. Bir diğer olumsuz sonucu ise parasal sıkılaştırmadaki dengesizliğin krediye erişimi gereğinden fazla zorlaştırmasıdır.

Mayıs 2023 seçimlerinden sonra başlayan ekonomide rasyonele dönüş süreci kapsamlı bir programa dönüştürülüp, bu programın sosyal kesimler tarafından desteklenmesi sağlanmadıkça yukarıda değinilen olumsuzlukların giderilmesi mümkün olmamaktadır.

Oysa, 2024 sonu enflasyon hedefine ulaşılması açısından dış koşullar, mevcut bilgiler ışığında olumlu yönde seyretmektedir. Brent ham petrol fiyatının 2024 ortalama düzeyine ilişkin tahminler son haftalarda yukarıya doğru güncellenmiştir ama hala tahmin edilen düzey 2023 ortalamasından belirgin biçimde farklı değildir. Fed ve ECB gibi büyük merkez bankalarının politika faizlerini düşürme sürecine girmeleri de beklenmektedir. Bu iki unsur, bir yandan cari işlemler açığının, diğer yandan açığın finansmanının ve kur artışlarının makul düzeylerde gerçekleşmeleri açısından yararlı olacaktır.

Ne Yapmalı?

Enflasyon bekleyişlerinde TCMB’nin enflasyon tahmini ile olan uyumsuzluktaki artışın ve döviz kurunda gözlenen yukarıya doğru baskının mutlaka önüne geçilmesi gerekmektedir. Bu çerçevede iktisadi temelleri sağlamlaştıracak bir dizi adım atılarak son zamanlarda gözlenen hareketlerin güçlendirilmiş temellerden geçici sapmalar olduğuna ekonomik birimler ikna edilmelidir.

Bunun için bütçe açığını azaltıcı önlemlerin ve para politikasındaki sıkılaşmanın önümüzdeki dönemde de sürdürülmesi zorunludur. İlaveten, hükümetin yönetilen ve yönlendirilen fiyatlara ilişkin aldığı kararlar enflasyon hedefini destekleyici yönde olmalıdır.

Yatırım Ortamını İyileştirme Koordinasyon Kurulu’nun yeni dönem eylem planı kapsamlı bir yapısal reform süreci başlatmaya son derece müsaittir. Ancak bu planın, makroekonomik istikrarı sağlayıcı politikaların yanı sıra, politik baskı altında kalmaları halinde makroekonomik dengelerin bozulmasına yol açan -TCMB, TÜİK ve BDDK gibi- kurumları bağımsız kılacak, verimliliği artıracak, yeşil dönüşüm sürecini hızlandıracak, eğitimin niteliğini yükseltecek, adil ve hızlı çalışan bir hukuk sistemini oluşturacak yapısal düzenlemelerle desteklenmesi önem taşımaktadır.

Sonuç

Bu değerlendirmeler ışığında, yukarıda ana başlıkları verilen ve uygulanmakta olan ekonomide rasyonele dönüş sürecinin kapsamlı bir programa dönüştürülmesine yönelik güçlendirici adımlar bir an önce atılmalıdır.

Repo faizi 500 baz puan artırılmalı ve verilere bağlı olarak ilave sıkılaşmanın da yapılabileceği belirtilmelidir.

Para politikasındaki dengesizlikleri gidermek amacıyla politika faizindeki artışın özellikle mevduat faizlerine yeterince yansımasını ve kredi piyasasının daha sağlıklı çalışmasını temin edecek düzenlemeler yapılmalı; aktarım mekanizmasının işleyişi kolaylaştırılmalıdır.”

TEPAV: Politika faizi 500 baz puan artırılmalı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Yeni PPK üyelerinin katıldığı birinci toplantının özetleri ileriye dönük bildiriler açısından takip ediliyor.

Yeni iktisat idaresi ile eş vakitli olarak üst idaresi değişen TCMB, şu ana kadar para siyasetinde sıkılaştırmanın “gerektiği vakitte ve gerektiği ölçüde” güçlendirileceği iletisi verdi.

TCMB şu ana kadarki bildirilerinde üç ayda yapılan 16.5 puan faiz artırımının yanı sıra, nakdî sıkılaştırma sürecini destekleyecek kararlarına devam edeceği vurgusunu yapmış olsa da ileriye dönük daha net bir yönlendirme yapılıp yapılmayacağı yatırımcılar tarafından yakından izlenecek.

DOLAR VE EURO NE KADAR OLDU?

Piyasaların kapalı olduğu 30 Ağustos bayramı öncesindeki günde hudutlu üst istikametli hareket eden dolar/TL, seyrini bu sabah da sürdürerek saat 09.30 prestijiyle 26.7175 düzeyine yükseldi.

Euro/TL ise saat 09.30 itibariyle 29.10 düzeyinden süreç görüyor.

Geçen haftaki sert faiz artırımının akabinde 27.2’li düzeylerden 25.3’e kadar gerileyerek keskin paha kazanan dolar/TL, sonraki günlerde kazanımlarını kısmen geri verdi.

Dolar/TL bu düzeylerden kapanması halinde evvelki iki aydaki sert kayıpların akabinde Ağustos’ta yüzde 0.9 kıymet kazanmış olacak.

KREDİ RİSK PRİMİ REVİZE EDİLDİ

TCMB’nin iddialardan daha sıkılaştırıcı kararlarının akabinde Türkiye’nin dış borçlanma maliyetinin göstergesi olan beş yıllık CDS primi 400 baz puanın altına inerken, yurtiçi piyasaların kapalı olduğu dün 370/375 baz puana kadar gerileyerek 22 Mart 2021’den bu yana en düşük düzeye indi.

Bugün saat 10.00’da ikinci çeyrek periyoda ilişkin gayrı safi yurtiçi hasıla (GSYH) verisi yayımlanacak.

Ardından saat 14.30’da TCMB’nin haftalık bazda açıkladığı döviz rezervi, menkul değer hareketleri ve para banka istatistikleri açıklanacak.

İki ekonomistin yaptığı hesaplamalara nazaran, son iki haftadır yatay seyreden TCMB net rezervlerinde bu hafta gerileme, brüt rezervlerde ise yatay seyir gerçekleşmesi bekleniyor.

EKONOMİSTLERİN BÜYÜME BEKLENTİSİ

Şirketlerin ihracat gelirlerinin yüzde 40’ının rezerv artışı için TCMB’ye mecburî olarak devredildiği göz önüne alındığında ekonomistlere nazaran bu durum TCMB rezervlerinin piyasaya satışta kullanıldığına işaret ediyor.

Reuters anketine katılan ekonomistler, birinci çeyrekte yıllık bazda yüzde 4 büyüyen GSYH’nin ikinci çeyrekte yüzde 3.5 büyüyeceğini iddia ediyorlar.

Küresel piyasalara bakıldığında Asya borsaları Çin’de ekonomik ortamın hâlâ umut vadetmediğini gösteren imalat datalarıyla Şubat’tan bu yana en berbat aylık performansını göstermeye hazırlanıyor.

ABD Hazine tahvillerinin getirileri ve dolar bugün yayımlanacak datalar öncesinde bariz bir değişim göstermezken, ABD’de bugün Fed’in yakından izlediği enflasyon göstergesi çekirdek PCE ve yarın açıklanacak olan tarım dışı istihdam dataları takip edilecek.

Dolar ve Euro ne kadar oldu? 31 ağustos 2023 döviz fiyatları yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Yeni PPK üyelerinin katıldığı birinci toplantının özetleri ileriye dönük bildiriler açısından takip ediliyor.

Yeni iktisat idaresi ile eş vakitli olarak üst idaresi değişen TCMB, şu ana kadar para siyasetinde sıkılaştırmanın “gerektiği vakitte ve gerektiği ölçüde” güçlendirileceği iletisi verdi.

TCMB şu ana kadarki bildirilerinde üç ayda yapılan 16.5 puan faiz artırımının yanı sıra, nakdî sıkılaştırma sürecini destekleyecek kararlarına devam edeceği vurgusunu yapmış olsa da ileriye dönük daha net bir yönlendirme yapılıp yapılmayacağı yatırımcılar tarafından yakından izlenecek.

DOLAR VE EURO NE KADAR OLDU?

Piyasaların kapalı olduğu 30 Ağustos bayramı öncesindeki günde hudutlu üst istikametli hareket eden dolar/TL, seyrini bu sabah da sürdürerek saat 09.30 prestijiyle 26.7175 düzeyine yükseldi.

Euro/TL ise saat 09.30 itibariyle 29.10 düzeyinden süreç görüyor.

Geçen haftaki sert faiz artırımının akabinde 27.2’li düzeylerden 25.3’e kadar gerileyerek keskin paha kazanan dolar/TL, sonraki günlerde kazanımlarını kısmen geri verdi.

Dolar/TL bu düzeylerden kapanması halinde evvelki iki aydaki sert kayıpların akabinde Ağustos’ta yüzde 0.9 kıymet kazanmış olacak.

KREDİ RİSK PRİMİ REVİZE EDİLDİ

TCMB’nin varsayımlardan daha sıkılaştırıcı kararlarının akabinde Türkiye’nin dış borçlanma maliyetinin göstergesi olan beş yıllık CDS primi 400 baz puanın altına inerken, yurtiçi piyasaların kapalı olduğu dün 370/375 baz puana kadar gerileyerek 22 Mart 2021’den bu yana en düşük düzeye indi.

Bugün saat 10.00’da ikinci çeyrek periyoda ilişkin gayrı safi yurtiçi hasıla (GSYH) verisi yayımlanacak.

Ardından saat 14.30’da TCMB’nin haftalık bazda açıkladığı döviz rezervi, menkul değer hareketleri ve para banka istatistikleri açıklanacak.

İki ekonomistin yaptığı hesaplamalara nazaran, son iki haftadır yatay seyreden TCMB net rezervlerinde bu hafta gerileme, brüt rezervlerde ise yatay seyir gerçekleşmesi bekleniyor.

EKONOMİSTLERİN BÜYÜME BEKLENTİSİ

Şirketlerin ihracat gelirlerinin yüzde 40’ının rezerv artışı için TCMB’ye zarurî olarak devredildiği göz önüne alındığında ekonomistlere nazaran bu durum TCMB rezervlerinin piyasaya satışta kullanıldığına işaret ediyor.

Reuters anketine katılan ekonomistler, birinci çeyrekte yıllık bazda yüzde 4 büyüyen GSYH’nin ikinci çeyrekte yüzde 3.5 büyüyeceğini kestirim ediyorlar.

Küresel piyasalara bakıldığında Asya borsaları Çin’de ekonomik ortamın hâlâ umut vadetmediğini gösteren imalat bilgileriyle Şubat’tan bu yana en makus aylık performansını göstermeye hazırlanıyor.

ABD Hazine tahvillerinin getirileri ve dolar bugün yayımlanacak bilgiler öncesinde besbelli bir değişim göstermezken, ABD’de bugün Fed’in yakından izlediği enflasyon göstergesi çekirdek PCE ve yarın açıklanacak olan tarım dışı istihdam dataları takip edilecek.

Dolar ve Euro ne kadar oldu? 31 ağustos 2023 döviz fiyatları yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Ekonomi yönetiminin “piyasa dostu” adımları Türk lirası (TL) varlıkları olumlu etkilemeye devam ederken, şubatta başlayan düşüş eğilimini sürdüren Türkiye’nin 5 yıllık kredi risk primi (CDS) 300 baz puana geriledi.

Küresel bazda önemli merkez bankalarının faiz indirimlerine ne zaman başlayacağına yönelik beklentiler mayıs ve haziran aylarına taşınsa da TL varlıklara olan talep güçlü kalmaya devam ediyor.

Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, rekor üzerine rekor kırarken, yabancı yatırım kuruluşlarının TL varlıklara ilişkin olumlu raporları da açıklanmaya devam ediyor.

Son dönemde Türkiye’nin yurt dışı borçlanma ihalelerine yönelik artan ilgi de borçlanma faizlerinin düşmesi ve vadelerinin uzamasını sağlayarak uygulanan ekonomi programına güveni artırdı ve yatırımcı ilgisinin oluşmasına katkı sağladı.

GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERLE FARK KAPANIYOR

Geçen hafta 3 yerli kurumun borçlanma ihalelerine gelen talep de yabancı yatırımcının Türkiye’ye ilişkin olumlu algısı hakkında önemli bir sinyal verdi.

Söz konusu gelişmelerin etkisiyle Türkiye’nin CDS’indeki düşüş eğilimi hızlandı. Türkiye’nin 5 yıllık kredi risk primi, 2 Şubat’taki 334 baz puan seviyesinden yaklaşık 34 baz puan gerileyerek 300 baz puana düştü.

Analistler, Türkiye’nin CDS’lerindeki gerilemenin ülkenin iç ve dış dinamikleri kaynaklı olduğunu vurgulayarak, gelişmekte olan ülke CDS’leri ortalaması ile Türkiye’nin CDS’i arasındaki makasın 132 baz puanla 12 Ocak’tan bu yana en düşük seviyeye indiğini ifade etti.

RİSK İŞTAHI ARTIYOR

Son bir haftada Eximbank, Türkiye Varlık Fonu (TVF) ve Hazine’nin yurt dışı borçlanma ihalelerinde toplamda 4 milyar dolar dış kaynak temin edilirken, toplam talep de 23,8 milyar dolar oldu.

Buna göre, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından 8 Şubat’ta 15 Mayıs 2034 vadeli 3 milyar dolar tutarında bir eurobond ihracı gerçekleştirildi. Söz konusu tahvilin kupon oranı yüzde 7,625, getirisi yüzde 7,875 seviyesinde oldu. İhraca yaklaşık 300 yatırımcı, toplam ihraç tutarının 3 katından fazla talep gösterdi. Eurobond ihracının ilk getiri beklentisi piyasaya yüzde 8,375 seviyesinde duyurulmuştu.

Gelen güçlü yatırımcı talebi karşısında gösterge getiride 50 baz puanlık aşağı yönlü revizyon yapıldı ve ihracın nihai getirisi yüzde 7,875 seviyesinde gerçekleşti.

İhracın, son yıllarda yapılan ihraçlarla kıyaslandığında ilk getiri beklentisinden aşağı yönlü yapılan revizyonun en yüksek seviyede gerçekleştiği ihraçlardan biri olduğu belirtilirken, yeni yapılan ihracın ABD Hazine tahvil getirisi ile arasındaki farkın (spread) 371 baz puan olduğu, bu farkın Şubat 2020’de gerçekleştirilen ve benzer vadedeki ABD Hazine tahvili üzerine 298 baz puan ödenen 5 yıl vadeli ihraçtan bu yana en düşük seviyedeki prim farkına işaret ettiği kaydedildi.

F-16 DETAYI

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nda (TCMB) yaşanan başkanlık değişimine karşın izlenecek politikalarda bir değişiklik olmayacağına yönelik mesajların net şekilde verilmesinin yatırımcı güvenini yansıttığını ifade eden analistler, TCMB’nin Enflasyon Raporu toplantısının da “başarılı” bulunduğunu kaydetti.

ABD Kongresi’nin Türkiye’nin 40 yeni ve 79 modernize edilmiş F-16 uçağı satın almasını onaylama kararının önemine işaret eden analistler, bunun gelecek dönemde ilişkilerin daha da olumlu anlamda gelişebileceği ihtimalini artırdığını söyledi.

KAYNAK: Haber7

Türkiye’nin risk primi 300 baz puana geriledi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Türkiye’nin 5 yıllık kredi temerrüt takası 400 baz puanın altını gördü. Böylece risk priminde 2021 Kasım ayından bu yana birinci defa 400 baz puanın altı test edildi.

Seçimlerin ikinci çeşidinden çabucak evvel Türkiye’nin risk primi 700 baz puanın üzerine çıkmıştı. 2022’nin Temmuz ayında ise 900 baz puanın üzeri görülmüş ve 20 yılın tepe düzeyleri kaydedilmişti.

Risk primindeki düşüş TCMB Lideri Hafize Gaye Erkan‘ın birinci enflasyon raporu sunumunda da gündemdeki bahislerden biri olmuştu.

Risk priminde Haziran ayından itibaren bariz bir düşüş eğiliminin başladığını lisana getiren Erkan, şunları kaydetti:

“Risk primlerindeki düşüşle birlikte haziran ayından itibaren 1,5 milyar doları aşan net portföy girişi gerçekleşmiştir. Piyasadaki kur oynaklıklarının da gerilediğini görüyoruz. 1 ay vadeli ABD doları/Türk lirası opsiyonlarının ima ettiği kur oynaklığı, mayıs ayındaki tepe düzeyi 57 puandan, 25 Temmuz prestijiyle 20,2 puan seviyesine süratle gerilemiştir. Benzeri biçimde mayısta 47 puan düzeyini gören 12 ay vadeli opsiyonların ima ettiği kur oynaklığı, 25 Temmuz’da 30 puanın altına gelmiştir.”

CDS nedir?

Türkçe’de kredi risk primi yahut kredi temerrüt takası olarak kullanılan CDS (Credit Default Swap) aslında bir çeşit sigortalama süreci olarak tanımlanabilir. 

Herhangi bir ülke hazinesine ya da şirketine borç verirken o borcun geri ödenmemesi ihtimaline karşı aldığınız sigorta poliçesine CDS deniyor ve ekseriyetle over-the-counter (OTC) yani rastgele bir borsa düzenlemesine tabi olmayan tezgahüstü piyasalarda süreç görüyor.

Yabancı yatırımcı algısının temel belirleyicilerinden olan CDS primlerinin yükselmesi, yatırımcı nezdinde kelam konusu ülke için riskin yükseldiği manasına gelirken; CDS primlerinin düşmesi, riskin düşmesi kredibilitesinin yükseldiği manasına gelmektedir. iktisadın durumunu gösteren bir parametredir.

BIST 100 ENDEKSI 7.000 PUAN BARAJINI AŞTI

Bu ortada, Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, dünkü rekor kapanışın akabinde bugün de tarihi tepesini yeniledi.

BIST 100 endeksi, bankacılık endeksinin öncülük ettiği yükselişle 7.000 barajını aşarken, dolar bazlı bakıldığında analistlerin değerli direnç olarak kabul ettiği 250-253 puan düzeyini de geride bırakarak 260 puana çıktı.

Böylece endeks, seçimlerin ikinci tipinden bu yana yaklaşık yüzde 53 paha kazandı.

Türkiye’nin risk primi 400 baz puanın altında yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Türkiye’nin 5 yıllık kredi temerrüt takası 400 baz puanın altını gördü. Böylece risk priminde 2021 Kasım ayından bu yana birinci sefer 400 baz puanın altı test edildi.

Seçimlerin ikinci cinsinden çabucak evvel Türkiye’nin risk primi 700 baz puanın üzerine çıkmıştı. 2022’nin Temmuz ayında ise 900 baz puanın üzeri görülmüş ve 20 yılın tepe düzeyleri kaydedilmişti.

Risk primindeki düşüş TCMB Lideri Hafize Gaye Erkan‘ın birinci enflasyon raporu sunumunda da gündemdeki mevzulardan biri olmuştu.

Risk priminde Haziran ayından itibaren bariz bir düşüş eğiliminin başladığını lisana getiren Erkan, şunları kaydetti:

“Risk primlerindeki düşüşle birlikte haziran ayından itibaren 1,5 milyar doları aşan net portföy girişi gerçekleşmiştir. Piyasadaki kur oynaklıklarının da gerilediğini görüyoruz. 1 ay vadeli ABD doları/Türk lirası opsiyonlarının ima ettiği kur oynaklığı, mayıs ayındaki tepe düzeyi 57 puandan, 25 Temmuz prestijiyle 20,2 puan seviyesine süratle gerilemiştir. Emsal biçimde mayısta 47 puan düzeyini gören 12 ay vadeli opsiyonların ima ettiği kur oynaklığı, 25 Temmuz’da 30 puanın altına gelmiştir.”

CDS nedir?

Türkçe’de kredi risk primi yahut kredi temerrüt takası olarak kullanılan CDS (Credit Default Swap) aslında bir çeşit sigortalama süreci olarak tanımlanabilir. 

Herhangi bir ülke hazinesine ya da şirketine borç verirken o borcun geri ödenmemesi ihtimaline karşı aldığınız sigorta poliçesine CDS deniyor ve çoklukla over-the-counter (OTC) yani rastgele bir borsa düzenlemesine tabi olmayan tezgahüstü piyasalarda süreç görüyor.

Yabancı yatırımcı algısının temel belirleyicilerinden olan CDS primlerinin yükselmesi, yatırımcı nezdinde kelam konusu ülke için riskin yükseldiği manasına gelirken; CDS primlerinin düşmesi, riskin düşmesi kredibilitesinin yükseldiği manasına gelmektedir. iktisadın durumunu gösteren bir parametredir.

BIST 100 ENDEKSI 7.000 PUAN BARAJINI AŞTI

Bu ortada, Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, dünkü rekor kapanışın akabinde bugün de tarihi tepesini yeniledi.

BIST 100 endeksi, bankacılık endeksinin öncülük ettiği yükselişle 7.000 barajını aşarken, dolar bazlı bakıldığında analistlerin kıymetli direnç olarak kabul ettiği 250-253 puan düzeyini de geride bırakarak 260 puana çıktı.

Böylece endeks, seçimlerin ikinci çeşidinden bu yana yaklaşık yüzde 53 paha kazandı.

Türkiye’nin risk primi 400 baz puanın altında yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Bloomberg’in anketine katılan ekonomistlerin beklentisi de 25 baz puanlık artış olması istikametindeydi.

Fed 15 ay süren sıkılaşmanın akabinde enflasyonda yavaşlama sinyalleriyle Haziran toplantısında oybirliğiyle faizleri değiştirmeme kararı almıştı. Lider Jerome Powell, gelecek toplantılarda yetkililerin daha fazla faiz artışını uygun gördüğü bildirisini vermişti.

ABD’de son açıklanan Haziran ayı enflasyonu yıllık yüzde 3 olarak 2 yılın en düşük düzeyine gerilemişti.

Son dakika… Fed faizi 25 baz puan faiz artırdı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Bloomberg’in anketine katılan ekonomistlerin beklentisi de 25 baz puanlık artış olması tarafındaydı.

Fed 15 ay süren sıkılaşmanın akabinde enflasyonda yavaşlama sinyalleriyle Haziran toplantısında oybirliğiyle faizleri değiştirmeme kararı almıştı. Lider Jerome Powell, gelecek toplantılarda yetkililerin daha fazla faiz artışını uygun gördüğü bildirisini vermişti.

ABD’de son açıklanan Haziran ayı enflasyonu yıllık yüzde 3 olarak 2 yılın en düşük düzeyine gerilemişti.

Son dakika… Fed faizi 25 baz puan faiz artırdı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

ABD’de açıklanan enflasyon bilgilerinin beklentilerin altında artış göstermesi sonrası ABD Merkez Bankası’nın (Fed) “şahin” siyasetlerini yakında sona erdireceğine dair beklentiler yükseldi. Bu durum, ABD’de uzun müddettir gündemde olan resesyon telaşlarının azalmasına neden olurken, ülke iktisadında “yumuşak iniş” yapılabileceği ihtimalinin de öne çıkmasını sağladı.

ABD’de Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) haziranda aylık bazda yüzde 0,2 ve yıllık bazda yüzde 3 artışla piyasa beklentilerinin altında kaldı. Ülkede Üretici Fiyat Endeksi de (ÜFE) birebir periyotta aylık ve yıllık bazda yüzde 0,1 artışla öngörülerin altında gerçekleşti. Böylece ABD’de üretici enflasyonu, yıllık bazda 2020’den bu yana düşük düzeye geriledi.

Düşüş eğilimini üst üste 2. haftaya taşıyan dolar endeksi ise yüzde 2,3 azalışla haftayı 99,9 düzeyinden tamamlayarak 14 Nisan 2022’den bu yana birinci sefer 100’ün altına geriledi.

Öte yandan, tahvil piyasalarında geçen hafta alışlar öne çıkarken, ABD’nin 10 yıllık tahvil faizleri, haftayı yaklaşık 23 baz puan azalışla yüzde 3,83’ten tamamladı.

Analistler, Çin hükümetinin iktisadın farklı alanlarını destekleme adımlarının devam etmesinin yatırımcıların risk iştahını beslediğini tabir etti.

ALTIN, YÜKSELİŞ EĞİLİMİNİ 2. HAFTASINA TAŞIDI

Geçen hafta kıymetli metallerde üst taraflı bir seyir izlendi.

Haftayı altın yüzde 1,6, gümüş yüzde 8,1, paladyum yüzde 2,3 ve platin yüzde 6,9 çıkarla tamamladı.

Altın, yükseliş eğilimini 2. haftasına taşıdı. Analistler, para piyasalarındaki fiyatlamalarda Fed’in bu ay siyaset faizini 25 baz puan artırmasının akabinde “şahin” adımlarına son verebileceği öngörülerinin altının ons fiyatını desteklediğini söz etti.

Baz metallerde de ralli haftası yaşandı.

Tezgah üstü piyasada bakır yüzde 3,9, kurşun yüzde 2,6, alüminyum yüzde 5,5, nikel yüzde 4,2 ve çinko yüzde 2,2 artış kaydetti.

Çin’in Sichuan eyaletindeki rekor yüksek sıcaklıklardan ötürü metal üreticileri için elektrik kesintisi mümkünlüğünün artması da baz metallerde arz telaşlarını öne çıkardı.

ENERJİ EMTİALARINDA KARIŞIK BİR SEYİR İZLENDİ

Geçen hafta güç emtialarında karışık bir seyir izlendi.

Haftayı Brent petrol yüzde 1,8 yükselişle, New York Ticaret Borsası’nda süreç gören doğal gaz ise yüzde 1,7 düşüşle tamamladı.

Uluslararası Güç Ajansı, (IEA) “gelecek devirde petrol arzının talebin gerisinde kalabileceğine” yönelik değerlendirmede bulundu.

Arz tarafında Suudi Arabistan ve Rusya’nın ağustosta petrol üretimlerinde istekli olarak kesintiye gitmesi ve akabinde yılın ikinci yarısında arzın talebin gerisinde kalacağına ait haber akışı fiyatların üst taraflı seyrini hızlandırdı.

ABD Güç Enformasyon Yönetimi (EIA), gelecek yılın son çeyreğine kadar global petrol stoklarında beklenen düşüşün petrol fiyatları üzerinde üst istikametli baskı oluşturduğunu belirtti.

Libya’da birçok petrol alanı protestolar sonrası kapatılırken, Shell, boru çizgisi sızıntısı nedeniyle Nijerya’nın Forcados terminalindeki ham petrol yüklemesini askıya aldı. Son gelişmeler ve geçen hafta Suudi Arabistan ve Rusya’nın üretimlerinde kesintiye gideceklerine dair açıklamalar, gelecek aylarda petrol piyasalarında üretimin daha sıkı olacağına işaret ediyor.

Brent petrolün varil fiyatı, arzın talebin altında kalacağı kaygıları ve ABD’de resesyon kaygılarının azalmasıyla yükseldi.

TARIM EMTİALARINDA DA RALLİ HAFTASI YAŞANDI

Tarım emtialarına da sert yükselişler damga vurdu.

Ralli haftasının yaşandığı tarım emtialarında, Chicago Ticaret Borsası’nda süreç gören buğday yüzde 1,6, mısır yüzde 4, soya fasulyesi yüzde 4,2 ve pirinç yüzde 3,2 paha kazandı.

Intercontinental Exchange’de (ICE) pamuk yüzde 0,2, şeker yüzde 3,2 ve kakao yüzde 1 artış kaydederken, kahve yüzde 0,8 azalış kaydetti.

İyi gelen ABD bilgileri sonrası dolar endeksinde yaşanan gerileme, tarım emtialarında yükselişe neden oldu.

Petrol fiyatlarındaki yükselişle birlikte talebe yönelik beklentilerdeki artış, mısır fiyatlarını üst istikametli etkiledi.

Çin’de soya fasulyesi ithalatının artması soya fasulyesinde talebin arttığını ortaya koydu. Çin’in soya fasulyesi ithalatı, haziranda geçen yılın birebir periyoduna nazaran yüzde 24,5 arttı.

Pirinç fiyatları, ithalatçıların El Nino’nun başlamasıyla sıcak havanın tarlaları kurutacağı ve ekinlere ziyan vereceği kaygılarıyla yükseldi.

Dünya Meteoroloji Örgütü’ne nazaran, El Nino şartları, Güneydoğu Asya’ya kuraklık getirme tehdidi ortaya koyarken, rekor global sıcaklıklar, iklim değişikliğinin suratına ait kaygıları artırdı.

Tayland’ın 2024 yılı başlarında geniş çaplı kuraklıkla karşılaşacak olması pirinç için değerli bir tehdit olurken, El Nino ile kuru havanın tesirinin eylül ve ekim aylarında net bir formda görülebileceği kestirim ediliyor. El Nino’nun gelecek yıla sarkacak üzere görünmesi nedeniyle de stoklama maksatlı pirinç talebinin artabileceği belirtiliyor.

İthalat tarafında ise agresif oranlarda stok oluşturma çalışmaları başladı. Filipinler, Çin ve Endonezya’daki alıcılara yapılan sevkiyatların artmasıyla Vietnam, bu yıl pirinç ihracatının yaklaşık 10 yılın en yüksek düzeyine çıkmasını bekliyor. Endonezya ve Filipinler’den yapılan büyük satın almalar piyasayı üst istikametli etkiledi.

Çin Meteoroloji Yönetimi, sıcak hava dalgalarının Güney Çin’in birçok bölgesinde devam etmesinin mümkün olduğunu belirtti.

Çikolata talebinin güçlü olması kakao fiyatlarını desteklerken, Nielsen datalarına nazaran, 27 Mayıs’ta sona eren 52 hafta boyunca çikolatanın dolar bazlı satışları bir evvelki yılın tıpkı devrine nazaran yaklaşık yüzde 10 arttı.

Kahve piyasasında ise üretim fazlası olacağına yönelik beklentiler fiyatlarda paha kaybına neden oldu.

Emtia piyasasına geçen hafta sert yükselişler damga vurdu yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Cuma günü açıklanan bilgilere nazaran, ABD’de tarım dışı istihdam, haziranda 209 bin artışla beklentilerin altında kalırken, ülke iktisadının resesyona girebileceği tasası risk iştahını olumsuz etkiledi.

Ülkede Tedarik İdare Enstitüsü (ISM) imalat endeksi, haziranda 46 ile piyasa beklentilerinin altında gerçekleşti ve imalat endüstrisinde daralmanın sürdüğünü gösterdi.

ABD Merkez Bankası (Fed) yetkilileri, kelamla yönlendirmelerine devam ederken, New York Fed Lideri John Williams, Banka’nın haziranda faiz oranını sabit tutma istikametindeki kararını desteklediğini söz ederek, Fed’in arz ve talebi dengeleme konusunda hala yapması gereken işler olduğunu söyledi.

FED’DEN YENİDEN FAİZ ARTIRIMI BEKLENİYOR

Söz konusu gelişmelerle para piyasalarında Fed’in 26 Temmuz’daki toplantıda yüzde 92 ihtimalle 25 baz puan faiz artıracağı tarafındaki fiyatlama güçlü kalmaya devam ediyor.

Geçen hafta tahvil piyasalarında satış yüklü bir seyir öne çıkarken, ABD’de 10 yıllık tahvil faizi 4,0940 ile Kasım 2022’den bu yana en yüksek seviyeyi test etti.

Analistler, bu hafta ülkede açıklanacak haziran ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) datalarının yatırımcıların odağına yerleştiğini belirterek, enflasyon datalarından alınacak sinyallerin piyasaların tarafı üzerinde tesirli olabileceğini söyledi. ABD’de çarşamba günü açıklanacak TÜFE’nin yıllık bazda yüzde 3,1 artması bekleniyor.

Öte yandan, bu hafta ABD’de başlayacak bilanço döneminin pay ve bölüm bazlı oynaklığı artırabileceğini söz eden analistler, bilhassa cuma günü açıklanacak banka bilançolarının yakından takip edileceğini bildirdi.

ONS ALTIN SINIRLIN DÜŞÜŞTE

Altının ons fiyatı yeni haftaya yüzde 0,1 azalışla 1.923 dolardan başlarken, Brent petrolün varil fiyatı şu dakikalarda evvelki kapanışın yüzde 0,3 altında 77,9 dolardan süreç görüyor.

Cuma günü New York borsasında S&P 500 yüzde 0,29, Dow Jones endeksi yüzde 0,55 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,13 paha kaybetti. ABD’de endeks vadeli kontratlar, yeni haftaya satış yüklü bir seyirle başladı.

Avrupa’da cuma günü karışık bir seyir öne çıkarken, enflasyon ve resesyon tasası varlık fiyatlarını baskılamaya devam ediyor.

Fransa’da devam eden olaylar da risk iştahını baskılamayı sürdürüyor. Avrupa Merkez Bankası (ECB) yetkililerinin enflasyonla uğraş kapsamında faiz artışlarına devam edeceklerini belirtmeleri risk iştahını törpülüyor.

ECB Lideri Christine Lagarde, geçen hafta yaptığı açıklamalarda, Banka’nın enflasyonu düşürmek için hala çok yolu olduğunu lakin enflasyonda değerli bir geri çekilme sağladıklarını belirtirken, ECB Üyesi Joachim Nagel de faiz artışlarında hala gidilecek çok yol olduğunu söyledi.

ECB’DEN DE FAİZ ARTIŞI BEKLENİYOR

Para piyasalarındaki fiyatlamalarda ECB’nin bu ayki toplantıda 25 baz puan faiz artırmasına kesin gözüyle bakılırken, Banka’nın sene sonuna kadar toplamda 50 baz puan faiz artırımı yapması bekleniyor.

Cuma günü İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,32 gerilerken, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,48, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,42 ve İtalya’da MIB 30 endeksi 0,99 yükseldi. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar, yeni haftaya ise karışık bir seyirle başladı.

Asya’da hisse piyasaları haftaya alış yüklü bir seyirle başlarken, ABD Hazine Bakanı Janet Yellen’ın “Çin ziyareti sırasında yaptığı görüşmelerin verimli geçtiğini” belirtmesi risk iştahını artırdı.

İki ülke ortasındaki alakalarda “biraz ilerleme” kaydedildiğini düşündüğünü söz eden Yellen, ABD Lideri Joe Biden ile kendisinin ABD ile Çin ortasındaki alakayı büyük güç çatışması çerçevesinde görmediğini söyledi. Yellen, “Dünyanın her iki ülkenin de gelişmesi için gereğince büyük olduğuna inanıyoruz” değerlendirmesinde bulundu.

Ülkede bugün açıklanan datalara nazaran, haziranda enflasyon aylık bazda yüzde 0,2 azalırken, yıllık bazda değişim göstermedi. Haziranda Üretici Fiyat Endeksi ise (ÜFE) yıllık yüzde 5,4 azalışla beklentilerden fazla geriledi.

Japonya’da cari süreçler fazlası mayısta 1,9 trilyon yen ile varsayımların altında kaldı.

Kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,2 gerilerken, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 0,3, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,8 ve Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,2 paha kazandı.

Yurt içinde cuma günü alıcılı seyrini üst üste üçüncü süreç gününe taşıyan Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,75 artışla 6.187,09 puandan tamamlayarak tüm vakitlerin en yüksek günlük ve haftalık kapanışını gerçekleştirirken, gördüğü en yüksek düzey rekorunu da 6.223,26 puana taşıdı.

Dolar/TL, cuma günü yüzde 0.1 azalışla 26,0625’ten kapanmasının akabinde bugün bankalararası piyasanın açılışında 26,0640 düzeyinden süreç görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde işsizlik datalarının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 6.250 ve 6.400 düzeylerinin direnç, 6.100 ve 6.000 puanın takviye pozisyonunda olduğunu kaydetti.

Global piyasalar haftaya karışık başladı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.