Eren Aysan, “Babam dostlarıyla yakıldığında 16 yaşındaydım. Uğur Mumcu cinayeti yeniydi. Ülke çok değerli bir araştırmacı gazetecinin vefatının şaşkınlığı ve acısıyla savruluyordu. Madımak Oteli’nin önündeki vandalizme canlı yayın araçları ve kameralar eşliğinde şahit olduk. Güruh, ‘Cumhuriyet Sivas’ta kuruldu, Sivas’ta yıkılacak’, ‘Kahrolsun laiklik’, ‘Yaşasın şeriat’ çığlıkları ortasında ‘Allah’ın ateşi bu’ diye aydınları yakarken elimi kalbime götürdüm. Güya yerinde yoktu. O günden sonra da çaresizlikle iç içe geçmiş sancı benimle birlikte oldu” dedi.

(Eren Aysan)

Aysan, 30 yıl evvel Cumhuriyet tarihinin en insafsız ayaklanmalarından birinin temelinde yatan ortaçağ zihniyetine göz yumulduğunu belirterek “Sivas katliamının karanlıkları aydınlatılmadı. Ahmet Taner Kışlalı’dan Hrant Dink’e, Onat Kutlar’dan Tahir Elçi’nin öldürülmesine kadar aksiyona geçen cehalet ile savaşılmadı” sözlerini kullandı. Toplumun şuurlu olarak cezasızlık olgusuna alıştırıldığını vurgulayan Aysan, “Üstelik 22 yıllık blok iktidar periyodu içinde toplum ağır bir muhafazakârlaşmaya taşındı. Sivas, otuz yıl öncesinden bugünleri tasarlayanların bir provası gibi” diye konuştu. 

‘DİNİ BEDELLER KULLANILDI’

Aysan, “Birkaç yıl evvel Çubuk’ta CHP Genel Lideri Kemal Kılıçdaroğlu’nun bir bayanın ‘yakın’ çığlıkları altında linç teşebbüsüne maruz kaldığını tüylerimiz ürpererek izledik. Parti örgütlerinden havaalanı apronlarına kadar çeşitli kez benzeri tabloları gördük. Erzurum’da Ekrem İmamoğlu’nun seçim konuşması sırasında atılan taşların utancı altında ezildik” dedi.

(Behçet Aysan)

Linç kültürünün sosyolojide “medeniyet kaybı” ögesiyle irtibatlı olarak ortaya çıktığı için bütün kıymetlerin altüst olduğunu belirten Aysan, “Asıl vahimi bu linç teşebbüsü yapan kümelere ‘tahrik olma hakkı’ bahşedilmesi. Bu hak, ‘dini inançlarımıza saldırıdan’, ‘ülkemizi bölmek istiyorlar’a kadar çok çeşitli olabilir” tabirlerini kullandı. Sivas katliamında “dini değerlerin” provokasyon gereci olarak kullanıldığının altını çizen Aysan, “Siyasi cinayetlerde de tetikçilerin genel argümanı dini ya da ulusal kıymetlerle saldırıyı kullanması ve öldürümü legal görmesidir” dedi.

Behçet Aysan’ın kızı muharrir Eren Aysan, Madımak’ı anlattı: Sivas, bugünlerin provası yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

kimse

duymasın seni

gece bile sus

-kölelerin yalvaçları olur

efendilerinse tanrıları-

bildiğin türküler görünmesin

ortalıkta

zincirlerin paslı şakırtısı

sus…”

“Yanık Ağıt” şiirinde bu dizelere hayat vermiş Behçet Aysan. Bugünlerde ise birçok sanatçı şairin dizilerinden yüreğimize akan sözcüklere ses olacak.

Unutulmasın diye…

Unutulmasın ki; daima hatırlansın!

Sivas katliamında (2 Temmuz 1993’te) öldürülen şair ve hekim Behçet Aysan anısına, şiirlerinden bestelenen müziklerden oluşan “Yanık Ağıt” albümü “Ada Müzik” etiketiyle yarın çıkıyor.

(Çiğdem Erken)

Albümde, müzik yöneticiliğini Çiğdem Erken’in üstlendiği, “Yanık Ağıt”ta Behçet Aysan şiirlerinden bestelenen 16 müzik yer alıyor. Albüme ismini veren “Yanık Ağıt” şiirinin bestesi de yeniden Çiğdem Erken’e ilişkin.

Albümde çok sayıda farklı müzik şekillerinden sanatçı Behçet Aysan şiirlerini yorumluyor: Zuhal Olcay, Güvenç Dağüstün-Ece Dağıstan, Tuna Kiremitçi-Burcu Tatlıses, Doğan Duru, Vedat Sakman, Umut Özensoy, Dilek Türkan, Deniz Çakır, Selva Erdener, Selçuk Sami Cingi, Mirady, Zeynep Karababa-Erdal Erzincan, Mazlum Çimen ve Bajar…

Birkaç yüreğin birebir anda atmasıyla başlayan bu seyahat uzun…

Behçet Aysan’ın kızı gazetemizin de müellifi Eren Aysan ile bu uzun seyahati konuştuk.

• Albüm süreci nasıl gelişti?

Sıcak bir yaz akşamı beyaz örtülü bir masada buluştuk. Bülent Forta, dostlarım Çiğdem Erken ve Zeynep Altıok’la birlikte… Aklımızda Behçet Aysan şiirlerinden oluşan bir müzik albümü vardı. İçim suda balık üzere kıpır kıpırdı. Sanki diyordum? Olur mu? Çıkar mı bu türlü bir albüm? Uzun bir yol vardı önümüzde. Her şiirin bestelenmesi, yorumcusunun seslendirmesi, düzenlenmesi ve alımlayıcısıyla buluşması aslında mucizenin kendisiydi. Değerli olan hayalin gerçeğe dönüştüğü aralıktı. Vakit hileli bir zar üzere. Bizim oturduğumuz hoş gecenin akabinde altı yaz geçti. Ada Müzik’in sahibi Bülent Forta bu müddet içinde elinden geleni yaptı. Albümün müzik yöneticisi Çiğdem Erken kalbini koydu. Yıllardır babamın toplu şiirleri “Düello” cebinde dolaştı durdu. Her gün albüme dair yeni bir haberle bazen sevinçle bazen hüzünle geçti. En sonunda Çiğdem’in “tamam” dediği yerde bizler “Yanık Ağıt”la buluştuk. “Yanık Ağıt” Sivas katliamının 30. yılında bir bellek tazeleme fonksiyonu görüyor. Ayrıyeten her bir müzik şiiri onurlandırmak ismine kanatlandı.

• Şiirler nasıl belirlendi?

Şarkı ve şiir buluşmasına dair benim kelam söylemem müzisyen olmadığım için yakışık almaz. Bir bestekarın şiirle buluşmasının zorluğunu da biliyorum üstelik. Genel olarak şunu söyleyebilirim: Albümde yer alan müzikler Çiğdem’in önderliğinde sanatkarların kendi seçtiği, tahminen de şairle yakınlık kurduğu şiirler… Bir şairin Boudlaire’nin çok hoş bir dizesi vardır0 “müzik gökyüzünü oyar” diye… Şiirin müziği de isterim ki gökyüzünü Behçet Aysan’la oysun.

(Eren Aysan)

• Albümde yer alan müzisyenler projeye nasıl dahil oldu?

İlk evvel şunu belirtmeliyim: Albümde iki müziği yer alan Fazıl Say, daha evvel de babası yazar-müzikolog Ahmet Say’ın yakın arkadaşları Metin Altıok ve babamın şiirlerinden yaptığı müziklerle Sivas katliamının belleklerden silinmesine pürüz olmaya çalıştı. Ayrıyeten iki şairin şiirleriyle sanatsal seyahate çıktı. “Yanık Ağıt”ta, Say bestesiyle Güvenç Dağüstün ve Ece Dağıstan’ın “Rüzgar Rüzgarla Konuşur” da yer alıyor. Ayrıyeten Say’ın Altıok ve Aysan’la birlikte Aziz Nesin’in bir şiirini de ekleyerek bestelediği oda operası Ses’ten “Bir Bahar Dalıyla” da dinleyiciye sunuluyor. Bu manada Fazıl’a her vakit şükran borçluyum. Yalnızca albüm sürecinde şiirlere müziğiyle dokunduğu için değil yol göstericiliği için de…

Daha sonra geçmişten gelen yakınlığımız olan müzisyenlerle konuştuk. Mesela Vedat Sakman’la babam hayattayken Ankara’da komşuyduk. Hasebiyle albümde Vedat abi olmalıydı. Tekrar Ezginin Günlüğü denilince birinci akla gelen isim Ender Göktürk’tür. Ezginin Günlüğü’nün eski albümlerinde daha evvel Behçet Aysan şiirlerinden bestelenen dört müzik vardı. Bunlardan ikisi Tuna Kiremitçi-Burcu Tatlıses ve Deniz Çakır yorumuyla “Yanık Ağıt”ta yine buluşuyor.

BESTECİ VE MÜZİSYENLER…

• Şiirlerin besteleri kime ilişkin.

Albümde daha çok bestekar müzisyenler yer alıyor. Çiğdem Erken albüme ismini veren Yanık Ağıt şiirini besteledi ve kendi yorumladı. Doğan Duru, Mazlum Çimen, Mirady, Bajar denilince elbette Vedat Yıldırım albümde kendi bestelerini seslendirdi. Ayrıyeten yaptığı besteleri çok sevdiğim Aykut Gürel, Zuhal Olcay’la buluştu. Çok sesli müziğimizin değerli ismi Turgay Erdener bestesi Çini, Selçuk Sami Cingi’yle çok farklı bir biçimde bir ortaya geldi. İbrahim Yazıcı olmazsa olmazdı. Onu da canım Selva Erdener seslendirdi. Derya Türkan çok hürmet duyduğum bir isim. Ayna şiirine o kadar hoş el attı ki artık daima beste yapsın diliyorum. Dilek Türkan da o güzelim sesiyle dokundu şiire. Zeynep Karababa ve Erdal Erzincan’ın müziği tekrar sevdiğim bir ağabeyim Cem Günen’e ilişkin.

Bütün bunlarla ilgili ise tek söyleyebileceğim ülkemizde az sayıda yapılan şair albümlerinden biri çıktı. Umutsuzca bir beklentiyle de olsa tahminen bu sayede Sivas katliamında nasıl bir insanın öldürüldüğü daha geniş kitlelerce anlaşılmış olur.

(Fazıl Say)

Fazıl Say, bugüne kadar Sivas katliamının belleklerden silinmemesi ismine bir çok projeye imza attı. Usta sanatçı katliam unutulmasın diye sanatsal seyahatini bu albümle sürdürüyor. Albümde, Behçet Aysan şiirinden bestelediği “Rüzgar Rüzgarla Konuşur” da yer alıyor. Ayrıyeten Say’ın oda operası Ses’ten “Bir Bahar Dalıyla” da dinleyiciye sunuluyor.

Behçet Aysan Şiirlerinden Müzikler: Bu ‘Yanık Ağıt’ hepimizin! yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.