Ukrayna idaresi, tahılın Tuna Irmağı üzerinden Avrupa’ya ve öbür ülkelere taşınması üzere alternatifler üzerinde dursa da Türkiye, öteki alternatiflerin, birinci tahıl mutabakatının yerini tutamayacağını savunuyor.

Kiev’in tutumunda değişim

Ukrayna’nın mutabakata uzak durmasının kıymetli bir nedeni, Rusya’ya Karadeniz’de meydan okuması. Geçen yılki muahede, Rus donanmasının Karadeniz’i denetim ettiği koşullarda yapılmıştı. Bu yılsa Ukrayna, İHA’lar ve İDA’larla Rus gemilerini vurmaya başladı. Böylece Rusların artık istese de eskisi üzere Ukrayna limanlarını ablukaya alamayacağına hasebiyle, geçen yılki kurallarda bir mutabakata varılmasına gerek olmadığına inanıyorlar.

Ukrayna idaresi, çabucak hiçbir bahiste Rusya’yla müzakere etmeyi istemiyor. Hakan Fidan’ın ziyareti esnasında Ukrayna Dışişleri Bakanı Kuleba’nın Wagner kurucusu Prigojin’in gizemli vefatını örnek göstererek “Prigojin de Putin’le anlaşmıştı. Sonra başına neler geldiğini gördük” demesi, bundan kaynaklanıyor. Bugünler, Ukrayna ordusunun cephede sonuç almak için bütün gücüyle yüklendiği bir periyot. Geçen yıl, savaşın “iki-üç haftada” biteceğini söyleyen yetkililer vardı. Ne var ki ne geçen yılki, ne de bu yılın başındaki optimist senaryolar – en azından şimdilik- gerçekleşdi. Ukraynalı yetkililer, savaşın daha da uzun sürebileceği konusunda kamuoyunu alıştırmaya başladı.

Ukrayna’nın önündeki zorluklar

Ne var ki Kiev idaresinin savaş konusunda karşılaştığı iki değerli zorluk var: Birincisi, kamuoyunun yorulması. Geçen yılki coşku, sönmeye başladı. Ukraynalı basın-yayın organlarının da söylediği üzere askerden kaçanların sayısı ve bunun için rüşvet alırken yakalanan askerlik şubesi yetkililerinin sayısı giderek artıyor (bizde de 1. Dünya Savaşı’nın 4. yılında, 1918’de, misal durumlar görülmeye başlamıştı).

İkinci bir zorluk ise Batı’dan geliyor. Evvelki yazılarımızda Batı’daki “Ukrayna yorgunluğundan” bahsetmiştik. Bir NATO yetkilisinin iki hafta evvel “Kiev, işgal altındaki topraklarından vazgeçerse NATO’ya daha süratli girer” demesi de Ukraynalı uzmanların da işaret ettiği üzere Batı’da “Ukrayna versin, kurtulsun” diyenlerin arttığını gösteriyor. Bu çerçevede Batılıların tutumu, Ukrayna’nın cephede göstereceği muvaffakiyete bağlı olarak önümüzdeki bir-iki ay içinde netleşmiş olur. Batı’nın alacağı hal da savaşın nereye gideceğini belirlemiş olur.

[email protected]

Deniz Berktay ile Kuzeyden notlar: Fidan’ın Kiev temasları ve sonu belgisiz savaş yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

ÇADIRDA KALAN DEPREMZEDELER SIHHATSİZ ŞARTLARDA YAŞAMAYA DEVAM EDİYOR

Merkez üssü Maraş olan 6 Şubat zelzelelerinin başlangıcında hava soğuk ve yağmurluydu. Yaz ile birlikte ise bölgede çok sıcaklar başladı. Çadırlarda kalan depremzede nüfus hem sıcak çarpmasından hem de enkaz kaldırma çalışmalarının tesiriyle nefes alırken daima toza maruz kalıyor. TTB’nin incelemelerine nazaran bir başka sıhhat sorunu teşkil eden durum ise toplu ve kalabalık hayat.

ÖLÜ VE YARALI İSTATİSTİKLERİ HÂLÂ BELİRSİZ

TTB’nin raporunda “Tabip Odası yöneticilerinin çeşitli tarihlerdeki açıklamalarına nazaran zelzeleye bağlı vefat sayısı Gaziantep’te merkezde 600, ilçeler dahil toplamda 4 bin civarında, Şanlıurfa’da deprem

nedeniyle ölen kişi sayısı 349, Adana’da 420 olduğu bilgisi paylaşılıyor. Resmi açıklamalara nazaran ise ölümlerin Şanlıurfa ve Gaziantep vilayetlerinde daha yüksek Adana’da daha düşük olduğu görülüyor” deniyor. Raporda, meyyit ve yaralı istatistiklerinin hala belgisiz olduğu vurgusu yapılıyor.

KONTEYNERLARDA YEMEK DAĞITIMI GÜNDE İKİ ÖĞÜN, SIHHAT HİZMETLERİ YETERSİZ

Konteyner GYA’larda (Geçici Yerleşim Alanları) Depremzedeler günde iki öğün aşevinden yemek alıyor ve kendi imkanlarıyla yemek pişirmeye çalışıyor. Bölgede kronik hastalıkları olanlar ve çocuklar için farklı bir düzenleme bulunmuyor. Depremzedeler çoklukla kendi yemeklerini dışarıda, tüplü ocaklarda pişiriyor.

Geçici hayat alanlarının tümünde sıhhat ünitelerine rastlanmıyor. Kocaeli Büyükşehir Belediyesi ve Katar-2 konteyner GYA’larda, ASM (Aile Sıhhati Merkezi) yok. Öbür ömür alanlarında ASM’ler bulunuyor. Aşılar gezici aşı takımları tarafından yapılıyor. Aile planlaması ile ilgili gereç sorunu var. Az da olsa depremzedelerin bit, uyuz ve ishal şikayetleri devam ediyor. Hijyen eserlerinin dağıtımında azalma olduğu belirtiliyor.

TUVALET BANYO SAYISI YETERSİZ OLSA DA…

Toplu Çadır GYA’larda tuvalet ve banyo sayısı kâfi olsa da bayan ve erkek tuvalet ve duş alanlarının tıpkı yerde bulunması ve gece aydınlatma sıkıntılarının yaşanması bayanların erişimini olumsuz etkiliyor. Engelli bireyler de helalara ulaşımda sorun yaşıyor. Birtakım GYA’larda ise kanalizasyon sularının su yüzüne çıkması TTB tarafından gözlemlenen suyun yayıldığı alanlarda oyun oynayan çocukların sıhhatini tehdit ediyor.

DEPREMZEDELER SİNEKLERDEN ŞİKAYETÇİ

Toplu Çadır GYA’larda son vakitlerde yapılan ilaçlamaların sıklığının azaldığı belirtiliyor. Depremzedeler yaygın olarak sineklerden; kimileri ise yılan ve fare görmekten şikayetçi.

TTB’den felaketin altıncı ayında zelzele raporu: Sıhhat ve yemek dağıtım hizmetleri yetersiz, meyyit sayısı hâlâ belgisiz… yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.