Sözcü’den Miray Tamer’in haberine göre, 2004 yılında hazırlanan yeni Türk Ceza Kanunu (TCK) ile Ceza  Muhakemesi Kanunu’nun mimarlarından Prof. Dr. Adem Sözüer, CHP için ‘mutlak butlan’ (Özgür Özel’in genel başkan seçildiği 4-5 Kasım kurultayının yok sayılması) riski barındıran davada Dr. Volkan Aslan’la birlikte mahkemeye sundukları bilimsel mütalaayı yayınladı.

Asliye hukuk mahkemesinin görevsiz olduğu, ‘mutlak butlan’ veya ‘yokluk’ gibi kararların hukuka aykırı duracağı belirtilen mütalaada “somut uyuşmazlıkta hukuk mahkemesi kendini görevli saysa dahi mutlak butlan veya yokluk kararının verilmesinin hiçbir dayanağının söz konusu olmadığı, mevcut dava veya ilgili kovuşturmalarda verilecek kayyım, tedbir ve benzeri kararların hukuka aykırı olacağı, bunların başlayan olağan ve olağanüstü kurultay süreçlerin engellemeyeceği” sonucuna varıldı.

Altıncı ve yedinci maddeler de ayrıca dikkati çekti:

– “Ceza mahkemesinde görülen davada da delegelere menfaat sağlamak yönündeki iddiaların doğru olması durumunda dahi delegelerin kamu görevlisi olmaması nedeniyle menfaat temininin rüşvet suçu olarak nitelendirilemeyeceği,

– Birkaç delegeye yönelik örneğin tehdit veya hürriyetten yoksun bırakma gibi suçlar işlenmiş olsa dahi seçim sonucunu değiştirmeyecek bu tür fiiller nedeniyle sadece suç işleyen kişilerin ceza sorumluluğunun gündeme geleceği, böyle münferit hallerin kurultay seçimlerini etkileyecek bir sonuç doğuramayacağı, (…) sonuçlarına varılmıştır.”

Mütalaanın 10 maddelik sonuç bölümünde yer alanlar şöyle:

1. Siyasi partilerin kurultay, il ve ilçe kongrelerinde seçim yapılması durumunda, seçimle ilgili uyuşmazlıklar bakımından Siyasi Partiler Kanunu (SPK), m. 21’in uygulanması ve uyuşmazlık hakkında karar verme yetkisinin ilgili seçim kuruluna ait olduğu, YSK’nın 5 Eylül 2025’te İstanbul ilçe kongrelerinin durdurulmasını tam kanunsuzluk olarak nitelendirerek kaldırmasının da bu durumu teyit ettiği,

2. Kurultayda gerçekleşen, genel başkanın ve diğer organların seçimi ile bu seçimlere yönelik SPK’da özel düzenleme bulunduğundan bu seçimlerin iptali ile ilgili olarak Dernekler Kanunu yahut Medeni Kanun’daki genel düzenlemelerin uygulanmasının mümkün olmadığı,

3. İtiraz şekli SPK’da düzenlenmeyen kurultay kararları ile ilgili olarak Dernekler kanunu yahut Medeni Kanun’daki genel kurul kararlarının iptaline ilişkin düzenlemelerin uygulama alanı bulabileceği,

4. SPK, m. 21’in uygulama alanı bulmadığı, merkez organları seçimleri dışındaki uyuşmazlık konusu kurultay kararları bakımından ortada mutlak butlan veya yokluk sebebi bulunmadığından Medeni Kanun, m. 83/3’ün mütalaa konusu uyuşmazlık bakımından uygulanma kabiliyeti bulunmadığı,

5. SPK, m. 21’de belirtilen süre geçse dahi Yüksek Seçim Kurulunun tam kanunsuzluk içtihadı ile seçimleri iptal edebildiği ancak mütalaa konusu uyuşmazlık bakımından seçilme yeterliliğine ilişkin yahut tam kanunsuzluk içtihadının uygulanmasını gerektirecek bir itiraz yahut bulgunun söz konusu olmadığı, zira olağanüstü kurultayın iptali talebiyle yapılan başvurunun Yüksek Seçim Kurulu tarafından ilçe seçim kurulu kararının kesin olması ve ortada “tam kanunsuzluk halinin” de bulunmamasına dayanılarak reddedildiği, Kasım 2023’te gerçekleştirilen kurultay bakımından ise Yüksek Seçim Kuruluna bu yönde bir başvuru da yapılmadığı,

6. Ceza mahkemesinde görülen davada da delegelere menfaat sağlamak yönündeki iddiaların doğru olması durumunda dahi delegelerin kamu görevlisi olmaması nedeniyle menfaat temininin rüşvet suçu olarak nitelendirilemeyeceği,

7. Birkaç delegeye yönelik örneğin tehdit veya hürriyetten yoksun bırakma gibi suçlar işlenmiş olsa dahi seçim sonucunu değiştirmeyecek bu tür fiiller nedeniyle sadece suç işleyen kişilerin ceza sorumluluğunun gündeme geleceği, böyle münferit hallerin kurultay seçimlerini etkileyecek bir sonuç doğuramayacağı,

8. Yine bir varsayım olarak örneğin görev sürelerinin dolması dışında gelinen aşama itibariyle merkez organlarına seçilmiş olan kişilerin kazandıkları sıfatları kaybetmelerinin ancak merkez organlarında yer alma yeterliliklerini kaybetmeleri halinde söz konusu olabileceği; bu bakımdan söz konusu yeterliliklerin kaybının kısıtlanma, ceza mahkumiyeti alma gibi durumlarda gündeme gelebileceği, bu durumun dahi, kurultayda kesinleşmiş seçimlerin geçmişe yönelik olarak iptali sonucuna yol açmayacağı,

9. Tüm bu değerlendirmeler ışığında, mütalaa konusu merkez organlarının seçimleri bakımından hukuk mahkemeleri görevsiz olduğu gibi kurultay iptalinin gerekçeleri olarak sunulan iddialarla ilgili ceza soruşturması ve kovuşturması sürecinin de merkez organlarının seçimleri üzerinde herhangi bir etkiye yol açmayacağı, kurultayda seçilmiş bir kişiyle ilgili kesinleşmiş bir yargı kararı ile bir hak yoksunluğu hükmü söz konusu olması varsayımında ise bu kesinleşmiş hükmün sadece ilgili kişiler için sonuç doğuracağı ve bu gibi hallerin de kurultayda yapılan seçimlerin geçersizliğine yol açmasının hukuken mümkün olmadığı,

10. Asliye Hukuk Mahkemelerinin Siyasi Partiler Kanunu’ndaki açık hükümlere rağmen kendilerini görevli sayıp siyasi partilerin kurultaylardaki seçimlerle ilgili kendilerini görevli sayıp davalara bakmalarının Anayasa ve siyasi partiler mevzuatında öngörülen seçim yargısını ortadan kaldıracak nitelikte bir sonuç doğuracağı, bu nedenle görevsizlik kararının verilmesi gerektiği, buna rağmen somut uyuşmazlıkta hukuk mahkemesi kendini görevli saysa dahi mutlak butlan veya yokluk kararının verilmesinin hiçbir dayanağının söz konusu olmadığı, mevcut dava veya ilgili kovuşturmalarda verilecek kayyım, tedbir v.b kararların hukuka aykırı olacağı, bunların başlayan olağan ve olağanüstü kurultay süreçlerini engellemeyeceği sonuçlarına varmış bulunmaktayız.

Prof. Dr. Sözüer’den kurultay davası için bilimsel mütalaa yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Yarın kutlanacak 24 Kasım Öğretmenler Günü’nü tebrik eden ve eğitim camiasına hayırlı olmasını dileyen Erdoğan, “Yine bu vesileyle görevi başında şehit olan öğretmenlerimizle afetlerde, kazalarda ebediyete irtihal eden öğretmenlerimiz başta olmak üzere vefat eden tüm öğretmenlerimizi rahmetle yad ediyorum. Aziz hatıralarını her zaman yüreğimizde yaşattığımız şehit Şenay Aybüke Yalçın’ı, Necmettin Yılmaz’ı ve diğer kahraman eğitimcilerimizi rahmetle anıyorum.” diye konuştu.

Erdoğan, ülkeye, millete ve evlatlara karşı vazifelerini hakkıyla yerine getirdikten sonra emekliliğini yaşayan öğretmenlere de sağlıklı, hayırlı, uzun ömürler niyaz ettiğini söyledi.

Yurt içi ve dışında gerek bakanlık bünyesinde gerek Maarif Vakfına bağlı eğitim gerekse özel öğretim kurumlarında fedakarca görev yapan tüm öğretmenlere teşekkür eden Erdoğan, “Bugün aynı zamanda bir başka sevincimizi de hep birlikte yaşıyoruz. 20 bin öğretmen adayımızın atama heyecanına inşallah birazdan şahitlik edeceğiz. Az sonra kura ile meslek hayatına adım atacak genç öğretmenlerimiz, bilgileriyle, kültürleriyle ve güçlü karakterleriyle Anadolu’nun dört bir yanına ışık saçacak, evlatlarımızı geleceğe hazırlayacaklardır. Öğretmenlik mesleğine adım atan her bir kardeşimizi de burada gönülden tebrik ediyor, bu ulvi görevin şimdiden kendilerine, ailelerine ve ülkemize hayırlı olmasını diliyorum.” ifadesini kullandı.

Erdoğan, öğretmenlerin gayretleriyle maarif davasının daha da güçleneceğine, yeni bir ritim ve ivme kazanarak yolunda çok daha güçlü bir şekilde devam edeceğine yürekten inandığını belirterek, “Her medeniyet, mensuplarına kimlik kazandıran bir manzume, bir hakikatler silsilesidir. Bu muazzam yapı elbette sadece taşla toprakla değil ilimle, irfanla, ahlakla ve emekle yükselir. Bunların temelinde ise eğitim öğretim vardır. Eğitim yalnızca bilgiye değil hikmeti, adaleti ve şahsiyeti kuşatan genç ve taze zihinleri yüksek bir mefkureye götüren yoldur. Bu yolun mihmandarı ise hiç şüphesiz öğretmendir.” dedi.

Şair-yazar ve fikir insanı Sezai Karakoç’un “İnsanı yüzeysel olandan kurtararak derinliğe ulaştıran öğretmen, sadece bilginin değil hikmetin de taşıyıcısıdır.” ifadesinin öğretmeni tanımladığını söyleyen Erdoğan, konuşmasında Karakoç’un “Çağ ve İlham-1” kitabından şu bölüme yer verdi:

“Eğer Birinci Cihan Savaşı’nda Çanakkale’de, Kafkaslar’da, Sarıkamış’ta, Kanal’da, Gazze’de, Kudüs’te, Selman-ı Pak muharebelerinde ölenleri yeni nesillerimiz bilmiyorlar, unutmuşlar ya da hatırlamıyorlarsa, hatırlasalar da neden öldüklerini, hangi amaçla can verdiklerini bilmiyor ve anlamıyorlarsa, hangi medeniyet ve idealin, hangi yüce manevi değerlerin aşk ve heyecanı, fedakarlığıyla göz kırpmadan şehit olduklarını düşünemiyorlarsa bugünü de anlamıyorlar demektir.”

Cumhurbaşkanı Erdoğan, eğitimin Karakoç’un da belirttiği gibi çocuklara kimlik kazandıran, benlik şuuru aşılayan, maziyle güçlü bağlar kurma süreci olduğunu kaydetti.

Erdoğan, eğitimin köklerinin, ecdadın kendilerine miras kalan değerlerini keşfetme, aynı zamanda bu değerleri kuşatma yolculuğu olduğunu belirterek, Yahya Kemal Beyatlı’nın bunu, “Derler ki; insanda derin bir yaradır köksüzlük, budur alemde hudutsuz ve hazin öksüzlük” sözleriyle ifade ettiğini kaydetti.

Öğretmenlerin, bilgiyi hikmetle yoğurup kalpleri terbiye eden birer gönül işçisi, milletin değerlerini yarınlara taşıyan birer köprü konumunda olduğunu vurgulayan Erdoğan, “Biz eğitim-öğretim yoluyla yalnızca meslek sahibi bireyler değil, fikri hür, vicdanı hür, irfanı hür nesiller yetiştirme derdindeyiz. Bir milyon öğretmenimizle, büyük eğitim ailemizin bütün fertleriyle, kökleriyle bağları sağlam kuşakların yetişmesi için gece gündüz çalışıyoruz. Burada şu noktayı özellikle vurgulamak isterim. Bu ideale ulaşmak yalnızca diplomayla ya da bilgiyle değil, şahsiyet inşa eden bir anlayışla mümkündür.” diye konuştu.

“Çağın ihtiyaçlarını gözeten, bilimsel yaklaşıma dayalı bir eğitim anlayışını hayata geçiriyoruz”

Cumhurbaşkanı Erdoğan, insanlığa yön verecek eserlerin duruşu dik, iradesi güçlü, karakteri oturmuş kişilerin ellerinden çıkacağını belirterek, “Elbette akademik başarı önemlidir, diploma değerlidir. Ama bunlar sağlam bir şahsiyet zemini üzerinde yükseldiği zaman gerçek anlamını bulacaktır. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli, işte bu iddianın, bu idealin bir tezahürüdür. Bizler bu modelle yalnızca bilgiye ulaşan değil, bilgiyi hikmetle birleştiren, erdemi hayatına nakşeden nesiller yetiştirmeyi arzu ve ümit ediyoruz. Milletimizin tarihi birikimini, köklü değerlerini ve kültürel zenginliklerini merkeze alan modelimizle aynı zamanda çağın ihtiyaçlarını gözeten, bilimsel yaklaşıma dayalı bir eğitim anlayışını hayata geçiriyoruz.” ifadelerini kullandı.

Yeni müfredatla, öğrencileri yalnızca akademik anlamda donanımlı kılmayı değil, okuyan, düşünen, sorgulayan, sorumluluk bilinci yüksek, eleştirel bakış açısına sahip kuşaklar olarak yetiştirmeyi de hedeflediklerine işaret eden Erdoğan, bu sistemi, bireysel farklılıkları gözeten, öğrenme ihtiyaçlarına duyarlı ve odağında insani değerler olan bütüncül bir anlayışla yapılandırdıklarını anlattı.

Erdoğan, attıkları bu adımlarla eğitim öğretim sistemini hem bilimsel temellere oturttuklarını hem de milletin öz değerleriyle harmanladıklarını kaydederek, “Yeni modelde işbirliğini, dayanışmayı ve sosyal sorumluluğu eğitim öğretimimizin ayrılmaz bir parçası haline getirdik. Ayrıca süreç odaklı değerlendirme yöntemini benimseyerek, evlatlarımızın gelişimlerini, sürekliliğini önceledik. Güzel Türkçemizin korunması ve geliştirilmesi de maarif modelimizin yapı taşlarından biriydi. Öğretmenler başta olmak üzere eğitim öğretim camiamızın tüm paydaşlarıyla şekillendirdiğimiz modelimizin millet olarak eksikliğini hissettiğimiz birçok ihtiyacı karşılayacağına inanıyorum.” değerlendirmesinde bulundu.

Ön yargıları kırmak gibi çoğu zaman alışkanlıkları değiştirmenin de atomu parçalamak kadar zor ve meşakkatli olduğunu, sabır ve kararlılık gerektirdiğini dile getiren Cumhurbaşkanı Erdoğan, şöyle devam etti:

“Eğitim öğretim alanında ülkemizde köşe başlarını tutmuş ideolojik çevrelerin her türlü değişime, yeniye ve yeniliğe ayak diremeleri meşhurdur. Aynı aktörlerin Türkiye Yüzyılı Maarif Modelimizi sabote etmek için yine devrede olduğunu görüyoruz. 2024 Türkiye’sine halen vesayet dönemlerinin merceğinden bakan, değişime kapalı, dünyadan ve hayatın dinamiklerinden kopuk bu arkaik zihniyetin evlatlarımızın ufkunu karartmalarına müsaade edemeyiz. Eğitim öğretim modelimizin çağın ihtiyaçlarına uygun şekilde revize edilmesi, tespit edilen sorunların çözüme kavuşturulması hem devletimizin hem eğitimcilerimizin hem de ebeveynlerin evlatlarımıza karşı sorumluluğudur.”

“Muhalefetin ve iş tuttuğu meslek örgütlerinin bu hatadan dönmelerini temenni ediyoruz”

Türkiye’nin geleceği açısından böylesine hayati bir meselenin ideolojik kavgaların ve günlük siyasi polemiklerin mezesi haline getirilmesinin yanlış olduğuna vurgu yapan Erdoğan, “Muhalefetin ve iş tuttuğu meslek örgütlerinin bu hatadan bir an önce dönmelerini samimiyetle temenni ediyoruz. Biz eğitim öğretim meselesini siyaset üstü tutmaya özen gösteriyoruz. Bundan sonra da bu çizgimizi muhafaza edeceğiz. Siz eğitimcilerimizin de katkılarıyla şekillenen yeni modelimizi kararlılıkla uygulamayı sürdüreceğiz. Ailelerinin bizlere emanet ettiği, aydınlık yarınlarımızın güvencesi olan gençlerimizin en iyi, en donanımlı, en başarılı şekilde yetişmeleri için hiçbir fedakarlıktan çekinmeyeceğiz. Öğretmenlerimiz bize güçlü destek verirse, Allah’ın izniyle her şey daha sağlıklı işleyecek, hedeflerimize çok daha kısa sürede ulaşacağız.” dedi.

“Hükümetlerimiz döneminde 800 bin öğretmen ataması yaptık”

Cumhurbaşkanı Erdoğan, her zaman vurguladığı bir gerçeği bugün tekrar hatırlatmak istediğini ifade ederek, şöyle konuştu:

“Bundan 22 sene önce Türkiye’yi yönetme sorumluluğunu devraldığımızda eğitimi, hükümetimizin de partimizin de politikalarının ilk sırasına koyduk. Eğitime ayrılan bütçe 2002’de yalnızca 7,5 milyar lira seviyesindeydi. Bugün bu rakam yükseköğrenim dahil 1 trilyon 620 milyar liraya ulaştı. Türk ekonomisi büyüdükçe, Türkiye’nin imkan ve kaynakları genişledikçe, milletimizin refahı arttıkça, bunu her zaman en önce öğretmenlerimize ve eğitime yansıtmak temel düsturumuz oldu. Yeni derslik inşasından öğretmen atamalarına, fiziki altyapıdan müfredat reformlarına kadar her alanda büyük dönüşüm gerçekleştirdik. Görevi devraldığımızda buranın altını çiziyorum, 367 bin olan derslik sayısı bugün resmi ve özel olmak üzere toplam 735 bine çıktı. Nereden nereye? Son 20 yılda, 80 yılda yapılandan daha fazla derslik inşa ettik. Eğitimin altyapısını geliştirirken eğitimin taşıyıcı sütunu olan öğretmenlerimizi de elbette ihmal etmedik. Hükümetlerimiz döneminde 800 bin öğretmen ataması yaptık. 2002’de ilköğretimde derslik başına düşen öğrenci sayısı 36, ortaöğretimde ise 30’du. Bu sayıyı ilköğretimde 23’e, ortaöğretimde ise 22’ye düşürmeyi başardık.”

Öğretmen başına düşen öğrenci sayısında da kayda değer bir ilerleme sağladıklarını belirten Erdoğan, “2002’de ilköğretimde 28, ortaöğretimde 18 olan oranlar, bugün ilkokulda 18’e, ortaokulda 14’e ve ortaöğretimde ise 12’ye indi. Sadece bu veriler bile Türkiye’nin eğitim alanında 22 yılda yazdığı eşsiz başarı hikayesinin en somut göstergesidir.” ifadelerini kullandı.

Erdoğan, sadece altyapıda ve öğretmen atamalarında değil okullaşma oranlarında da tarihi nitelikte adımlar attıklarını belirtti.

Okullaşma oranının ilköğretimde yüzde 91’den yüzde 96’ya, ortaöğretimde ise yüzde 50’den yüzde 88’e yükseldiğini kaydeden Erdoğan, “Bilhassa kız çocuklarımız ile okulları arasında konan engelleri başta başörtüsü yasağı olmak üzere birer birer ortadan kaldırdık. Şimdi bakıyorsunuz birileri çıkıyor, yakın tarihi yeniden yazmaya çalışıyor. Daha düne kadar bu ülkede kızlarımız, kılık kıyafetinden, başörtüsünden dolayı baskıya uğramamış, okuldan, üniversiteden atılmamış, kadınlar memuriyetten ihraç edilmemiş gibi yalan yanlış konuşuyorlar. Bu çevrelerin safsata dedikleri acıları, zulümleri, baskıları, yasakları, faşizmin her türlüsünü biz bizzat tecrübe ettik. İliklerimize kadar yaşadık.” ifadelerini kullandı.

“Öğretmenlerimizin haklarını, itibarını ve mesleki gelişimini güvence altına almak için kararlı duruş sergiliyoruz”

Hakikate gözlerini kapatmayanlar için sadece bu rakamların bile yeterli olduğuna inandığını dile getiren Erdoğan, sözlerine şöyle devam etti:

“28 Şubat döneminde güya irtica ile mücadele kılıfı altında aralarında kamu görevlilerinin de olduğu 6 milyon insanımız fişlendi. Yalnızca Milli Eğitim’de 33 bin öğretmen disiplin soruşturmasına uğradı. 11 bin 890 öğretmen disiplin cezası aldı. 11 bin öğretmen ise istifa ettirildi. Kamu bürokrasisi yanında ekonomiden siyasete, sivil toplumdan günlük hayata kadar her alanda milletimiz çok ağır baskılara maruz bırakıldı. Bakınız, daha üniversite kapılarında kurulan ikna odalarını, kürsüden zorla indirilen başarılı mezunları, eğitimlerini gözyaşlarıyla yarıda bırakan binlerce evladımızı, katsayı adaletsizliği sebebiyle hakları gasbedilen milyonlarca gencimizi burada saymıyorum. Bunlar ceberut laiklik uygulamalarının ayyuka çıktığı 1940’larda değil dikkatinizi çekiyorum, sadece 27 yıl önce bu ülkede, bu şehirde yaşandı.”

Cumhurbaşkanı Erdoğan, muhalefet çevrelerinin tüm bu utanç verici gerçekleri inkar etmek, milletin çektiği zulümlere bigane kalmak yerine kendi geçmişleriyle yüzleşmesi ve tarihi tahrif etmekten vazgeçmesinin gerektiğini vurguladı.

Toplumun yükselişinin ancak öğretmenin emeğine, bilgisine ve özverisine verdiği değerle mümkün olacağını kaydeden Erdoğan, “İşte bu bilinçle öğretmenlerimizin haklarını, itibarını ve mesleki gelişimini güvence altına almak için kararlı bir duruş sergiliyoruz. Öğretmenlik Mesleği Kanunu’nu hayata geçirerek öğretmenlik mesleğini yasal zeminde özel bir statüye kavuşturduk. 2025 yılı itibarıyla yaklaşık 300 bin öğretmenimiz, uzman ve başöğretmen unvanını elde edecek.” dedi.

“Öğretmenlerimiz, meslekleriyle ilgili olmayan işlerde rızaları dışında görevlendirilemeyecek”

Görevleri sırasında veya görevleri nedeniyle eğitim çalışanlarına yönelik işlenen suçlara karşı caydırıcı yaptırımlar getirdiklerini belirten Erdoğan, “Hapis cezasının ertelenmesi uygulamasını kaldırarak öğretmenlerimize yönelik işlenen ‘kasten yaralama’ suçunu tutuklama sebebi saydık. Öğretmenlerimize yönelik her saldırıyı sadece bireysel bir eylem olarak değil milletimizin geleceğine yapılan bir saldırı olarak değerlendiriyoruz. Bu düzenlemelerin eğitim-öğretim camiamızdaki güven ve huzur ortamını günden güne tahkim edeceğine inanıyoruz. Benzer şekilde artık öğretmenlerimiz, olağanüstü hal, genel afet ve salgın hastalık durumları haricinde meslekleriyle ilgili olmayan işlerde rızaları dışında görevlendirilemeyecek.” ifadelerini kullandı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, başarılı bir öğretmen yetiştirme sürecinin temelinde öğretmenlerin görev öncesinde mesleğe tam anlamıyla hazır olmalarının bulunduğunu kaydederek, “Hayat boyu öğrenme ilkemiz doğrultusunda öğretmenlerimizin mesleki donanımını sürekli olarak arttırıyoruz. Attığımız bu adımlarla öğretmenlerimizle omuz omuza vererek eğitimde çıtayı her geçen gün daha da yukarı taşımaya kararlıyız.” dedi.

Bir çocuğun öğrenme aşkını ve geleceğe dair umutlarını besleyen en güçlü elin, ailesinin desteği ve rehberliği olduğuna işaret eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Aile, her çocuğun ilk öğretmenidir. Onun yüreğine dokunan, zihnini şekillendiren, karakterini yoğuran ilk mekteptir. Bir öğretmenin öğrencisini muhabbetle kucaklayan emeği ne kadar değerliyse velilerin desteği de aynı derecede kıymetlidir, vazgeçilmezdir. Ailelerimizden çocuklarının eğitimleriyle daima yakından ilgilenmelerini beklediğimizi, öğrenme süreçlerinde destekleyici, kolaylaştırıcı rol üstlenmelerinin gerektiğini burada tekrar vurgulamak istiyorum.” diye konuştu.

Erdoğan, bugün aralarına katılacak öğretmenlere sorumluluklarının büyük, görevlerinin çok mühim olduğunu hatırlatarak, “Maarif davamızın öncü isimlerinden Nurettin Topçu’nun şu veciz sözlerini lütfen bir an olsun unutmayın: ‘Millet bünyesinde inkılaplar, mekteple başlar ve her milletin kendine özel olan mektepleri vardır. Ademoğlunu beşikten alarak mezara kadar götürüp teslim eden dünyanın en büyük mesuliyetine sahip insan muallimlerdir.’. İşte sizler bu mesuliyetin taşıyıcılarısınız. Ben sizlere güveniyorum. Her birinizin yüksek vazife şuuru ve tam bir adanmışlıkla görevini yapacağına yürekten inanıyorum.” ifadelerini kullandı.

24 Kasım Öğretmenler Günü’nü kutlayan Erdoğan, bu güzel buluşmaya vesile olan Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin ve ekibini tebrik etti.

Öğretmenlere emekleri, sabırları, fedakarlıkları için millet adına şükranlarını sunan Erdoğan, öğretmenlerden öğrencilerine selamını götürmelerini istedi.

Erdoğan: Bilimsel eğitim anlayışını hayata geçiriyoruz yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Platformun birinci “Halk Buluşması”nda, 22 demokratik kitle örgütünün ortak açıklamasını LABEP Yürütme Şurası ismine okuyan ÇYDD Lideri Prof. Dr. Ayşe Yüksel, “Biz, laik ve demokratik Cumhuriyetin kazanımlarını savunan ve koruyan demokratik kitle örgütleri olarak, yetkimizi anayasanın değiştirilmesi teklif bile edilemez kararlarından; gücümüzü 100 yıllık Cumhuriyetimizin kazanım ve birikimlerinden alıyoruz. Ulusal Kurtuluş Savaşı ile kurduğumuz Cumhuriyetimizde, ihtilallerle elde ettiğimiz hak ve kazanımlardan asla vazgeçmeyeceğiz. Cumhuriyetimizin kuruluş amaçlarına ulaşabilmesi için gelecek kuşakların çağdaş, laik ve bilimsel eğitimde fırsat eşitliği için varız” dedi. 

Eğitim-İş Sendikası Genel Başkanı Kadem Özbay, gerici dernek ve vakıflarla, eğitim dışı çeşitli kurumlar ve Diyanet İşleri Başkanlığı ile arkası arkasına imzalanan protokollerle, eğitimin gerici bir kuşatmaya maruz bırakıldığını, bu gericileştirme ataklarının en başında gelenlerden birinin de ‘Çevreme Hassasım, Değerlerime Sahip Çıkıyorum’ (ÇEDES) projesi olduğunu söyledi.

‘PROTOKOLÜ REDDEDİN’

Özbay, şu çağrıyı yaptı:

“Eğitim işçilerine sesleniyoruz: Sevgili meslektaşlarımız; öğrencilerimiz bizlere Başöğretmen’in emanetidir. Onları, laiklik aykırısı uygulamalara terk etmeyiniz! Kimsenin sizin dersinizi bölme, gasp etme, sizin dersinizden öğrenci çıkarma hakkı yoktur. Bu çeşit teşebbüsleri her şeyden evvel öğrencileriniz, sonra mesleksel prestijiniz için reddediniz!

Velilerimize sesleniyoruz: Çocuklarınızın eğitim ismi altında manen ve fiziken garantide hissetmeyecekleri hiçbir uygulamayı kabul etmek zorunda değilsiniz. Onların geleceği için bu protokolü reddedin! Başöğretmenimiz Mustafa Kemal Atatürk’ün de söylediği üzere ‘Çocukları korumak, vatanı korumaktır’. Bu şuurla, eğitime, çocuklarımıza ve geleceğimize sahip çıkıyoruz, herkesi birlikte uğraş etmeye davet ediyoruz.”

LABEP’den ‘laik ve bilimsel eğitimden vazgeçmeyeceğiz’ hareketi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Platformun birinci “Halk Buluşması”nda, 22 demokratik kitle örgütünün ortak açıklamasını LABEP Yürütme Şurası ismine okuyan ÇYDD Lideri Prof. Dr. Ayşe Yüksel, “Biz, laik ve demokratik Cumhuriyetin kazanımlarını savunan ve koruyan demokratik kitle örgütleri olarak, yetkimizi anayasanın değiştirilmesi teklif bile edilemez kararlarından; gücümüzü 100 yıllık Cumhuriyetimizin kazanım ve birikimlerinden alıyoruz. Ulusal Kurtuluş Savaşı ile kurduğumuz Cumhuriyetimizde, ihtilallerle elde ettiğimiz hak ve kazanımlardan asla vazgeçmeyeceğiz. Cumhuriyetimizin kuruluş maksatlarına ulaşabilmesi için gelecek jenerasyonların çağdaş, laik ve bilimsel eğitimde fırsat eşitliği için varız” dedi.

Eğitim-İş Sendikası Genel Başkanı Kadem Özbay, gerici dernek ve vakıflarla, eğitim dışı çeşitli kurumlar ve Diyanet İşleri Başkanlığı ile gerisi arkasına imzalanan protokollerle, eğitimin gerici bir kuşatmaya maruz bırakıldığını, bu gericileştirme ataklarının en başında gelenlerden birinin de ‘Çevreme Hassasım, Değerlerime Sahip Çıkıyorum’ (ÇEDES) projesi olduğunu söyledi.

‘PROTOKOLÜ REDDEDİN’

Özbay, şu çağrıyı yaptı:

“Eğitim işçilerine sesleniyoruz: Sevgili meslektaşlarımız; öğrencilerimiz bizlere Başöğretmen’in emanetidir. Onları, laiklik aksisi uygulamalara terk etmeyiniz! Kimsenin sizin dersinizi bölme, gasp etme, sizin dersinizden öğrenci çıkarma hakkı yoktur. Bu çeşit teşebbüsleri her şeyden evvel öğrencileriniz, sonra mesleksel prestijiniz için reddediniz!

Velilerimize sesleniyoruz: Çocuklarınızın eğitim ismi altında manen ve fiziken teminatta hissetmeyecekleri hiçbir uygulamayı kabul etmek zorunda değilsiniz. Onların geleceği için bu protokolü reddedin! Başöğretmenimiz Mustafa Kemal Atatürk’ün de söylediği üzere ‘Çocukları korumak, vatanı korumaktır’. Bu şuurla, eğitime, çocuklarımıza ve geleceğimize sahip çıkıyoruz, herkesi birlikte gayret etmeye davet ediyoruz.”

LABEP’den ‘Laik ve Bilimsel Eğitimden Vazgeçmeyeceğiz’ hareketi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

İnceleme, Yeni Şafak Gazetesi’nin ‘Biri bu tabipleri durdursun: 15-16 yaşlarındaki çocukların cinsiyetini değiştiriyorlar’ başlıklı haberinden sonra başlatıldı.

Haberde İstanbul Üniversitesi (İÜ) ve çeşitli başka kuruluşlardan 11 uzman, bir araştırma kapsamında şimdi reşit olmamış 22 çocuğa “kanunsuzca” ve tıbbi unsurlara muhalif biçimde cinsiyet değiştirme ameliyatı ve hormon tedavisi uygulamakla suçlandı.

22 çocukta ergenlik durdurucu hormonlar kullanıldığı, 7 çocukta ise 18 yaşından evvel geri dönüşü mümkün olmayan cinsiyet değiştirme ameliyatları yapıldığı sav edildi.

İÜ Tıp Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Tufan Tükek toplumsal medyadan yaptığı açıklamada fakülte hastanesinde 2017 yılından beri cinsiyet sorunu yaşayan bireylerin değerlendirildiği ve tedavi edildiği kapsamlı bir şura bulunduğunu söyledi.

Tükek, “Birçok hastaneden yönlendirilen hastaların bu konseyde değerlendirildikten ve aile onayı alındıktan sonra büsbütün yasal ve tıbbi münasebetlere dayandırılarak tedavisi uygulanmaktadır. Bu süreçler cinsiyet değişimi değil, 18 yaşına kadar orta devir hazırlık devri süreçleri olmaktadır” dedi.

İstanbul Tıp Fakültesi hastanesinde 2017 yılından beri cinsiyet sorunu yaşayan bireylerin değerlendirildiği ve tedavi edildiği kapsamlı bir kurul bulunmaktadır. Bu kurulda, psikiyatrist, çocuk ve erişkin endokrinoloji, üroloji, adli tıp, kadın doğum uzmanları yer almaktadır. https://t.co/Cv92X0fETY

— Prof. Dr. Tufan Tükek (@tufantukek) August 12, 2023

Türkiye’de cinsiyet değiştirme tedavi süreci nasıl işliyor? Bilimsel araştırmalar nasıl denetleniyor? Araştırmaya yönelik suçlamaların tabanı var mı? Uzmanlara sorduk.

CİNSİYET DEĞİŞTİRME SÜRECİ NASIL İŞLİYOR?

Türk Uygar Kanunu’nun 40. unsuruna nazaran 18 yaşını doldurmuş ve evli olmayan bireyler cinsiyetlerini değiştirmek için mahkemeye müracaatta bulunabiliyor.

Bu bireylerin birinci etapta bir eğitim ve araştırma hastanesine başvurması ve “transseksüel yapıda olduklarını ve cinsiyet değişikliğinin ruh sıhhatleri açısından zarurî olduğunu” resmi sıhhat şurası raporuyla belgelemesi gerekiyor.

Hastaneye müracaatlar psikiyatri, çocuk ve erişkin endokrinoloji, üroloji, isimli tıp ve bayan doğum üzere çok sayıda disiplinden uzmanların bulunduğu heyetler tarafından bedellendiriliyor.

Mahkeme müsaadesi alındıktan sonra cinsiyet değiştirme ameliyatı ve akabinde nüfus kaydında düzeltmeler yapılıyor.

Öte yandan şimdi reşit olmamış ve cinsiyet hoşnutsuzluğu şikayetiyle hastaneye başvuran gençlerin hormon tedavisine ve cinsiyet kimlikleriyle uyumsuz vücut yapılarına yönelik kozmetik cerrahiye erişmesi yasal olarak mümkün.

Bu tedaviler hastanelerde farklı disiplinlerden uzmanların fizikî ve ruhsal izleme ve kıymetlendirme sürecinden sonra, genç kişinin ve vasilerinin onamı alındığı takdirde yapılıyor.

Tedavi süreci üç basamaktan oluşuyor;

• Ergenliğin ikinci evresine ulaşmış olan gençlerde birinci etapta hormon tedavisi uygulanarak ergenlik baskılanıyor. Bu evrede göğüs gelişimi yahut yüz kılları üzere ergenliğin fizikî değişiklikleri duraklıyor.
• İkinci etapta, istenen cinsiyetle dengeli cinsiyet özelliklerini uyarmak için hormon tedavisine estrojen ve testosteron üzere cinsiyetler ortası steroid hormonları ekleniyor. Bu hormonlar, göğüs gelişimi yahut sesin kırılması yahut kalınlaşması üzere birtakım geri dönüşü olmayan değişikliklere neden oluyor.
• Son kademede ise kişi 18 yaşına ulaştıktan sonra genital cerrahi sürecine başvuruluyor.

Uzmanlar, yıllar sürebilen bu tedavi sürecinin akabinde uzun vadeli fizikî ve ruhsal takibin değerini vurguluyor.

ARAŞTIRMAYA YÖNELİK ARGÜMANLAR NE?

29 Mart’ta Pediatrik Endokrinolojide Klinik Araştırmalar Mecmuası’nda (JCRPE) yayımlanan araştırma, cinsiyet disforisiyle (hoşnutsuzluğu) İstanbul Üniversitesi’ne sevk edilen 53 ergenin klinik özelliklerini, tedavilerini ve tedavi sonrası süreçlerini inceliyor.

Araştırma, cinsiyet disforisi için tedavi arayan kişi sayısındaki değerli artışın yanı sıra, çeşitli nedenlerle tedaviye erişemeyen bireylerde uygunsuz ilaç kullanımına ve ruhsal problemlere dikkat çekiyor.

Araştırmada ayrıyeten tedavi süreçlerinin ilgili kanuna ve aktüel memleketler arası kılavuzlara uygun olduğu ve yalnızca erişkin devirde (18 yaştan sonra) uygulanan cerrahi müdahalelerin Türkiye’de ilgili heyetlerin onayı ile yapıldığı belirtiliyor.

BBC Türkçe‘ye konuşan Türk Tabipleri Birliği (TTB) Merkez Kurulu Lideri Dr. Şebnem Korur Fincancı, çalışmada yer alan gençlere uygulanan tedavilerde yasa dışı rastgele bir sürecin kelam konusu olmadığını söylüyor.

Fincancı haberlerin “bilimsel bilginin tartışılması ve sorgulanması imkanlarını ortadan kaldırdığı için toplum açısından çok büyük risk barındırdığını” belirtiyor.

Fincancı “Hedef gösteren, yanıltıcı” haberlerin sıhhat çalışanlarının inançta hissetmemesine ve çalışmalarından kaçınmasına yol açtığını söylüyor.

Bunun da toplumu sıhhate erişim hakkından mahrum bıraktığını söyleyen Financı birebir vakitte cinsiyet hoşnutsuzluğu yaşayan gençlerin tedaviye başvurmaktan çekinebileceğine dikkat çekiyor:

“Damgalanacaklarına dair tasa oluşumuyla bir arada tedaviden uzaklaşmaları ve bununla bir arada ortaya çıkabilecek sıhhat sıkıntıları telaş verici.”

Haberlerin tedavi imkanlarının yaygınlaşmasının önünde mahzur oluşturduğunu söyleyen Financı, “Yerleşik tıp fakültelerinde tedavi uygulanıyor. Ancak bunlar da her an kapanabilir. Bunun sonucunda tedaviye erişemeyen insanların sıhhatsiz süreçleriyle karşı karşıya kalabiliriz” diyor.

BBC Türkçe‘ye konuşan Tıp Hukuku Derneği Lideri Avukat Sunay Akyıldız, isimli soruşturma sürerken olaya ait tüzel yorum yapmanın gerçek olmadığını söylüyor. Lakin bununla birlikte, hukukun bu alanda Uygar Kanunu’nun 40. hususuyla hudutlu olduğunu belirtiyor.

Hastanelerin gençlerin kelam konusu olduğu hadiselerde tedavinin gerekli olup olmadığını belirlemek için komiteler kurduğuna ve muhakkak bir evreden sonra tedavi başlattığına dikkat çeken Akyıldız, bunun hukukta da karşılığı olması gerektiğini söylüyor.

“Hukuk genelde gereksinime yönelik şekillenir ve geriden gelir. 10 sene evvel bu mevzuyu konuşmuyorduk lakin artık konuşmamız gerekiyor” diyen Akyıldız şöyle devam ediyor:

“18 yaş altındaki çocuklara tıbbi tedavi yapılmalı mı sorusuna evvel tıp yanıt verecek. Devletin bir üniversitesi de kesinlikle belirli standartlara uygun tedavi yapıyor. [Çocuklar için] ne gerekiyorsa yapılmalı lakin bununla ilgili bir yasal düzenleme de yapılmalı.”

Getty Images

BİLİMSEL ÇALIŞMALAR NASIL DENETLENİYOR?

Dr. Şebnem Korur Financı, İstanbul Üniversitesi’nin dahil olduğu araştırmanın retrospektif, yani aslında ilgili yasalar ve şura onayları çerçevesinde uygulanan tedavilerden tecrübelerin paylaşıldığı bir çalışma olduğuna dikkat çekiyor.

Tedavilerin de uzun yıllardır yapılmış çalışmalara, milletlerarası kılavuzlara ve bilimsel standartlara uygun biçimde yapıldığının altını çizen Fincancı şöyle devam ediyor:

“Burada mevzuata karşıt rastgele bir uygulama kelam konusu olmadığı üzere bilimsel bilgi açısından da çok değerli datalar var” diyor.

Yönergelere nazaran cinsiyet hoşnutsuzluğuyla hastanelere başvuran her gencin durumunu inceleyen bilimsel konseyler, ulusal mevzuata ve milletlerarası tıbbi uygulama kılavuzlarına nazaran kıymetlendirme yapıyor.

Bunun yanı sıra, bilimsel araştırmaların metodolojisini, idaresini, yapılma şartlarını, yapan şahısların yeterliliklerini ve kamuoyuyla paylaşımını kıymetlendiren ve çalışmanın datalarının uygun halde paylaşılıp paylaşılmadığını denetleyen bir etik konsey da bulunuyor.

TEPKİLER NE OLDU?

İstanbul Tabip Odası (İTO) da toplumsal medyadan, “Hakemli memleketler arası bir mecmuada yayınlanan makaleleri nedeniyle meslektaşlarımız Yeni Şafak Gazetesi tarafından yeniden maksat gösterildi. Rastgele bir bilimsel itirazın olmadığı, etik şura onayı alınarak yapılan bu bilimsel yayını, toplumda infial yaratmaya çalışan bir lisanla magazin gereci haline getirmeye hiçbir meslektaşımızın ve yayın organının hakkı yoktur” açıklamasını yaptı.

Hakemli uluslararası bir dergide yayınlanan makeleleri nedeniyle meslektaşlarımız @yenisafak gazetesi tarafından yine hedef gösterildi. Bilimsel yazılara bilimsel yanıtlar verilir. Herhangi bir bilimsel itirazın olmadığı, etik kurul onayı alınarak yapılan bu bilimsel yayını,…

— İstanbul Tabip Odası (@istabip) August 12, 2023

Ergen Sıhhati Derneği de “Bilim doğrultusunda yalnızca mesleklerinin gereğini yerine getirmeye çalışan, hastaları için delile dayalı tedavi yaklaşımı sergileyen meslektaşlarımıza karşı yapılan bilim dışı, insanları yanlış yönlendiren, taciz ve şiddete teşvik eden bu haberin kaldırılmasını talep ediyoruz” dedi.

Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derneği de “Tek gayesi yaşama bedel vererek, sıhhati önemseyerek muhafazaya çalışmak olan, tüm gençleri eşit görerek, cinsiyet kimliği ile ilgili süreksiz ya da uzun müddetli meseleleri olan gençleri yok saymadan tahlil üretmeye çalışan İstanbul Üniversitesi’nin son derece kıymetli öğretim üyesi tabiplerini gaye koyan başta Dr. Zeki Bayraktar’ı ve buna alet olan Yeni Şafak ve Aydınlık gazetelerini kınıyoruz” sözlerini kullandı.

Yeni Şafak Gazetesi haberinde Sıhhat Bilimleri Üniversitesi Sancaktepe Şehit Prof. Dr. İlhan Varank Eğitim Araştırma Hastanesi’nde çalışan Prof. Dr. Zeki Bayraktar’ın görüşlerine yer verilmişti.

Türk Pediatri Kurumu ise “Çocuk sıhhati alanında ülkemizde ve dünyada kıymetli bir merkez olan ve memleketler arası bilim heyetlerine nazaran karar veren İstanbul Tıp Fakültesi’ndeki meslektaşlarımızın uyguladığı tedavileri arka niyetli bir formda farklı istikametlere çekenleri kınıyoruz” dedi.

Türkiye Psikiyatri Derneği, “Çağdaş bilimsel datalar doğrultusunda mesleği icra etmek ve bilimsel hakikati savunmak hekimliğin vazgeçilmezlerindedir. Bilimsel misyonlardan ötürü amaç göstermeler kabul edilemez. Meslektaşlarımızın amaç gösterilmesini kınıyoruz” dedi.

Çağdaş bilimsel veriler doğrultusunda mesleği icra etmek ve bilimsel hakikati savunmak hekimliğin vazgeçilmezlerindedir. Bilimsel görevlerden dolayı hedef göstermeler kabul edilemez. Meslektaşlarımızın hedef gösterilmesini kınıyoruz. Olayın takipçisi olacağız.

— Türkiye Psikiyatri (@PsikiyatriDer) August 13, 2023

Türk Tabipler Birliği Uzmanlık Dernekleri Eşgüdüm Şurası ise, “Cinsiyet ve cinsiyet kimliğine ait çarpıtılmış içerikler ile yapılan bu hücumlara bilimsel kılıf oluşturma uğraşı ise sıhhate erişim hakkını engelleyecek birçok tehlike barındırmaktadır” dedi.

DÜNYADA CİNSİYET DEĞİŞTİRME SÜRECİ NASIL İŞLİYOR?

Dünyanın birçok yerinde cinsiyet değiştirme tedavileri uygulanıyor. Lakin çeşitli ülkelerde, reşit olmayan gençlerin hormon tedavisine erişimi, muhtemel fizikî ve ruhsal yan tesirler nedeniyle tekrar bedellendiriliyor.

Diğer taraftan, hassas pozisyondaki bu gençlerin tedaviye erişiminin büsbütün kesilmesinin nasıl sonuçlara yol açacağının da düşünülmesi gerektiği söyleniyor.

Dünyada cinsiyet değiştirme tedavilerini yasallaştıran birinci ülke olan İsveç, bu yıl reşit olmayanlar için cinsiyet değiştirme hormon tedavilerini, uzun vadeli yan tesirleriyle ilgili tasalar nedeniyle kısıtlamaya başladı.

İsveçli sıhhat yetkilileri 2015 yılında ergenliği bastıran hormonları ve cinsiyetler ortası steroid hormonlarının “güvenli” olduğunu belirtmişti.

Ancak Ulusal Sıhhat ve Refah Konseyi Lideri Aralık’ta yaptığı açıklamada “Elimizdeki bilgilerin meçhullüğü dikkatli olmayı gerektiyor. Şu an için riskler olası yararlardan daha fazla” dedi.

Finandiya, Şubat ayında trans bireylerin yasal cinsiyetlerini değiştirmelerini kolaylaştıran yeni bir maddeyi onaylamıştı. 2020’de ise Sıhhat Hizmetlerinde Tercihler Kurulu (COHERE) ergenlikte başlayan cinsiyet hoşnutsuzluğu için ergenliği baskılayan ilaçların ve başka tıbbi müdahalelerin birinci basamak olarak kullanılmamasını tavsiye etti.

Fransa’da reşit olmayanlar ergenlik engelleyici ilaçlara yahut hormon tedavisine, birkaç yıl sürebilen ruhsal kıymetlendirme sürecinin akabinde erişebiliyor.

Fransa’da Ulusal Tıp Akademisi de geçen yıl muhtemel yan tesirlere karşı “son derece ihtiyatlı” olunmasını istedi.

İngiltere’de ise cinsiyet hoşnutsuzluğu yaşayan 17 yaş altındaki gençler, birinci etapta klinik psikolog, çocuk psikoterapisti, çocuk ve ergen psikiyatristi ve aile terapistiyle görüşebileceği sıhhat kuruluşlarına sevk ediliyor. Değerlendirmelerin akabinde, reşit olmayanlara hormon tedavisi uygulanmasına karar verilebiliyor.

17 yaşından sonra yetişkin sıhhat merkezlerine başvuranlarsa, en az 1 yıl tercih ettiği cinsiyet kimliğine toplumsal olarak geçiş yapmış olması, sigara içmemesi ve kimi cerrahi süreçler için cinsiyetler ortası hormon almış olması koşuluyla ameliyat edilebiliyor.

İstanbul Üniversitesi’nde cinsiyet değiştirme tartışması: ‘Kurallara uygun’ süreçler, neden soruşturma konusu oldu? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

İnceleme, Yeni Şafak Gazetesi’nin ‘Biri bu tabipleri durdursun: 15-16 yaşlarındaki çocukların cinsiyetini değiştiriyorlar’ başlıklı haberinden sonra başlatıldı.

Haberde İstanbul Üniversitesi (İÜ) ve çeşitli öteki kuruluşlardan 11 uzman, bir araştırma kapsamında şimdi reşit olmamış 22 çocuğa “kanunsuzca” ve tıbbi prensiplere ters biçimde cinsiyet değiştirme ameliyatı ve hormon tedavisi uygulamakla suçlandı.

22 çocukta ergenlik durdurucu hormonlar kullanıldığı, 7 çocukta ise 18 yaşından evvel geri dönüşü mümkün olmayan cinsiyet değiştirme ameliyatları yapıldığı tez edildi.

İÜ Tıp Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Tufan Tükek toplumsal medyadan yaptığı açıklamada fakülte hastanesinde 2017 yılından beri cinsiyet sorunu yaşayan bireylerin değerlendirildiği ve tedavi edildiği kapsamlı bir konsey bulunduğunu söyledi.

Tükek, “Birçok hastaneden yönlendirilen hastaların bu konseyde değerlendirildikten ve aile onayı alındıktan sonra büsbütün yasal ve tıbbi münasebetlere dayandırılarak tedavisi uygulanmaktadır. Bu süreçler cinsiyet değişimi değil, 18 yaşına kadar orta periyot hazırlık periyodu süreçleri olmaktadır” dedi.

İstanbul Tıp Fakültesi hastanesinde 2017 yılından beri cinsiyet sorunu yaşayan bireylerin değerlendirildiği ve tedavi edildiği kapsamlı bir kurul bulunmaktadır. Bu kurulda, psikiyatrist, çocuk ve erişkin endokrinoloji, üroloji, adli tıp, kadın doğum uzmanları yer almaktadır. https://t.co/Cv92X0fETY

— Prof. Dr. Tufan Tükek (@tufantukek) August 12, 2023

Türkiye’de cinsiyet değiştirme tedavi süreci nasıl işliyor? Bilimsel araştırmalar nasıl denetleniyor? Araştırmaya yönelik suçlamaların tabanı var mı? Uzmanlara sorduk.

CİNSİYET DEĞİŞTİRME SÜRECİ NASIL İŞLİYOR?

Türk Uygar Kanunu’nun 40. unsuruna nazaran 18 yaşını doldurmuş ve evli olmayan bireyler cinsiyetlerini değiştirmek için mahkemeye müracaatta bulunabiliyor.

Bu şahısların birinci etapta bir eğitim ve araştırma hastanesine başvurması ve “transseksüel yapıda olduklarını ve cinsiyet değişikliğinin ruh sıhhatleri açısından zarurî olduğunu” resmi sıhhat heyeti raporuyla belgelemesi gerekiyor.

Hastaneye müracaatlar psikiyatri, çocuk ve erişkin endokrinoloji, üroloji, isimli tıp ve bayan doğum üzere çok sayıda disiplinden uzmanların bulunduğu şuralar tarafından bedellendiriliyor.

Mahkeme müsaadesi alındıktan sonra cinsiyet değiştirme ameliyatı ve akabinde nüfus kaydında düzeltmeler yapılıyor.

Öte yandan şimdi reşit olmamış ve cinsiyet hoşnutsuzluğu şikayetiyle hastaneye başvuran gençlerin hormon tedavisine ve cinsiyet kimlikleriyle uyumsuz vücut yapılarına yönelik kozmetik cerrahiye erişmesi yasal olarak mümkün.

Bu tedaviler hastanelerde farklı disiplinlerden uzmanların fizikî ve ruhsal izleme ve kıymetlendirme sürecinden sonra, genç kişinin ve vasilerinin onamı alındığı takdirde yapılıyor.

Tedavi süreci üç basamaktan oluşuyor;

• Ergenliğin ikinci evresine ulaşmış olan gençlerde birinci etapta hormon tedavisi uygulanarak ergenlik baskılanıyor. Bu evrede göğüs gelişimi yahut yüz kılları üzere ergenliğin fizikî değişiklikleri duraklıyor.
• İkinci kademede, istenen cinsiyetle dengeli cinsiyet özelliklerini uyarmak için hormon tedavisine estrojen ve testosteron üzere cinsiyetler ortası steroid hormonları ekleniyor. Bu hormonlar, göğüs gelişimi yahut sesin kırılması yahut kalınlaşması üzere birtakım geri dönüşü olmayan değişikliklere neden oluyor.
• Son evrede ise kişi 18 yaşına ulaştıktan sonra genital cerrahi sürecine başvuruluyor.

Uzmanlar, yıllar sürebilen bu tedavi sürecinin akabinde uzun vadeli fizikî ve ruhsal takibin ehemmiyetini vurguluyor.

ARAŞTIRMAYA YÖNELİK SAVLAR NE?

29 Mart’ta Pediatrik Endokrinolojide Klinik Araştırmalar Mecmuası’nda (JCRPE) yayımlanan araştırma, cinsiyet disforisiyle (hoşnutsuzluğu) İstanbul Üniversitesi’ne sevk edilen 53 ergenin klinik özelliklerini, tedavilerini ve tedavi sonrası süreçlerini inceliyor.

Araştırma, cinsiyet disforisi için tedavi arayan kişi sayısındaki değerli artışın yanı sıra, çeşitli nedenlerle tedaviye erişemeyen bireylerde uygunsuz ilaç kullanımına ve ruhsal sıkıntılara dikkat çekiyor.

Araştırmada ayrıyeten tedavi süreçlerinin ilgili kanuna ve şimdiki memleketler arası kılavuzlara uygun olduğu ve yalnızca erişkin periyotta (18 yaştan sonra) uygulanan cerrahi müdahalelerin Türkiye’de ilgili konseylerin onayı ile yapıldığı belirtiliyor.

BBC Türkçe‘ye konuşan Türk Tabipleri Birliği (TTB) Merkez Kurulu Lideri Dr. Şebnem Korur Fincancı, çalışmada yer alan gençlere uygulanan tedavilerde yasa dışı rastgele bir sürecin kelam konusu olmadığını söylüyor.

Fincancı haberlerin “bilimsel bilginin tartışılması ve sorgulanması imkanlarını ortadan kaldırdığı için toplum açısından çok büyük risk barındırdığını” belirtiyor.

Fincancı “Hedef gösteren, yanıltıcı” haberlerin sıhhat çalışanlarının inançta hissetmemesine ve çalışmalarından kaçınmasına yol açtığını söylüyor.

Bunun da toplumu sıhhate erişim hakkından mahrum bıraktığını söyleyen Financı birebir vakitte cinsiyet hoşnutsuzluğu yaşayan gençlerin tedaviye başvurmaktan çekinebileceğine dikkat çekiyor:

“Damgalanacaklarına dair korku oluşumuyla bir arada tedaviden uzaklaşmaları ve bununla bir arada ortaya çıkabilecek sıhhat sıkıntıları korku verici.”

Haberlerin tedavi imkanlarının yaygınlaşmasının önünde pürüz oluşturduğunu söyleyen Financı, “Yerleşik tıp fakültelerinde tedavi uygulanıyor. Fakat bunlar da her an kapanabilir. Bunun sonucunda tedaviye erişemeyen insanların sıhhatsiz süreçleriyle karşı karşıya kalabiliriz” diyor.

BBC Türkçe‘ye konuşan Tıp Hukuku Derneği Lideri Avukat Sunay Akyıldız, isimli soruşturma sürerken olaya ait hukuksal yorum yapmanın hakikat olmadığını söylüyor. Lakin bununla birlikte, hukukun bu alanda Uygar Kanunu’nun 40. unsuruyla sonlu olduğunu belirtiyor.

Hastanelerin gençlerin kelam konusu olduğu hadiselerde tedavinin gerekli olup olmadığını belirlemek için kurullar kurduğuna ve muhakkak bir evreden sonra tedavi başlattığına dikkat çeken Akyıldız, bunun hukukta da karşılığı olması gerektiğini söylüyor.

“Hukuk genelde gereksinime yönelik şekillenir ve geriden gelir. 10 sene evvel bu mevzuyu konuşmuyorduk lakin artık konuşmamız gerekiyor” diyen Akyıldız şöyle devam ediyor:

“18 yaş altındaki çocuklara tıbbi tedavi yapılmalı mı sorusuna evvel tıp karşılık verecek. Devletin bir üniversitesi de kesinlikle belirli standartlara uygun tedavi yapıyor. [Çocuklar için] ne gerekiyorsa yapılmalı fakat bununla ilgili bir yasal düzenleme de yapılmalı.”

Getty Images

BİLİMSEL ÇALIŞMALAR NASIL DENETLENİYOR?

Dr. Şebnem Korur Financı, İstanbul Üniversitesi’nin dahil olduğu araştırmanın retrospektif, yani aslında ilgili yasalar ve heyet onayları çerçevesinde uygulanan tedavilerden tecrübelerin paylaşıldığı bir çalışma olduğuna dikkat çekiyor.

Tedavilerin de uzun yıllardır yapılmış çalışmalara, memleketler arası kılavuzlara ve bilimsel standartlara uygun biçimde yapıldığının altını çizen Fincancı şöyle devam ediyor:

“Burada mevzuata karşıt rastgele bir uygulama kelam konusu olmadığı üzere bilimsel bilgi açısından da çok değerli bilgiler var” diyor.

Yönergelere nazaran cinsiyet hoşnutsuzluğuyla hastanelere başvuran her gencin durumunu inceleyen bilimsel konseyler, ulusal mevzuata ve memleketler arası tıbbi uygulama kılavuzlarına nazaran kıymetlendirme yapıyor.

Bunun yanı sıra, bilimsel araştırmaların metodolojisini, idaresini, yapılma şartlarını, yapan bireylerin yeterliliklerini ve kamuoyuyla paylaşımını pahalandıran ve çalışmanın datalarının uygun formda paylaşılıp paylaşılmadığını denetleyen bir etik şura da bulunuyor.

TEPKİLER NE OLDU?

İstanbul Tabip Odası (İTO) da toplumsal medyadan, “Hakemli memleketler arası bir mecmuada yayınlanan makaleleri nedeniyle meslektaşlarımız Yeni Şafak Gazetesi tarafından tekrar gaye gösterildi. Rastgele bir bilimsel itirazın olmadığı, etik konsey onayı alınarak yapılan bu bilimsel yayını, toplumda infial yaratmaya çalışan bir lisanla magazin materyali haline getirmeye hiçbir meslektaşımızın ve yayın organının hakkı yoktur” açıklamasını yaptı.

Hakemli uluslararası bir dergide yayınlanan makeleleri nedeniyle meslektaşlarımız @yenisafak gazetesi tarafından yine hedef gösterildi. Bilimsel yazılara bilimsel yanıtlar verilir. Herhangi bir bilimsel itirazın olmadığı, etik kurul onayı alınarak yapılan bu bilimsel yayını,…

— İstanbul Tabip Odası (@istabip) August 12, 2023

Ergen Sıhhati Derneği de “Bilim doğrultusunda yalnızca mesleklerinin gereğini yerine getirmeye çalışan, hastaları için delile dayalı tedavi yaklaşımı sergileyen meslektaşlarımıza karşı yapılan bilim dışı, insanları yanlış yönlendiren, taciz ve şiddete teşvik eden bu haberin kaldırılmasını talep ediyoruz” dedi.

Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derneği de “Tek gayesi yaşama kıymet vererek, sıhhati önemseyerek muhafazaya çalışmak olan, tüm gençleri eşit görerek, cinsiyet kimliği ile ilgili süreksiz ya da uzun periyodik meseleleri olan gençleri yok saymadan tahlil üretmeye çalışan İstanbul Üniversitesi’nin son derece kıymetli öğretim üyesi doktorlarını amaç koyan başta Dr. Zeki Bayraktar’ı ve buna alet olan Yeni Şafak ve Aydınlık gazetelerini kınıyoruz” sözlerini kullandı.

Yeni Şafak Gazetesi haberinde Sıhhat Bilimleri Üniversitesi Sancaktepe Şehit Prof. Dr. İlhan Varank Eğitim Araştırma Hastanesi’nde çalışan Prof. Dr. Zeki Bayraktar’ın görüşlerine yer verilmişti.

Türk Pediatri Kurumu ise “Çocuk sıhhati alanında ülkemizde ve dünyada değerli bir merkez olan ve memleketler arası bilim heyetlerine nazaran karar veren İstanbul Tıp Fakültesi’ndeki meslektaşlarımızın uyguladığı tedavileri arka niyetli bir halde farklı taraflara çekenleri kınıyoruz” dedi.

Türkiye Psikiyatri Derneği, “Çağdaş bilimsel bilgiler doğrultusunda mesleği icra etmek ve bilimsel hakikati savunmak hekimliğin vazgeçilmezlerindedir. Bilimsel misyonlardan ötürü maksat göstermeler kabul edilemez. Meslektaşlarımızın maksat gösterilmesini kınıyoruz” dedi.

Çağdaş bilimsel veriler doğrultusunda mesleği icra etmek ve bilimsel hakikati savunmak hekimliğin vazgeçilmezlerindedir. Bilimsel görevlerden dolayı hedef göstermeler kabul edilemez. Meslektaşlarımızın hedef gösterilmesini kınıyoruz. Olayın takipçisi olacağız.

— Türkiye Psikiyatri (@PsikiyatriDer) August 13, 2023

Türk Tabipler Birliği Uzmanlık Dernekleri Eşgüdüm Heyeti ise, “Cinsiyet ve cinsiyet kimliğine ait çarpıtılmış içerikler ile yapılan bu akınlara bilimsel kılıf oluşturma gayreti ise sıhhate erişim hakkını engelleyecek birçok tehlike barındırmaktadır” dedi.

DÜNYADA CİNSİYET DEĞİŞTİRME SÜRECİ NASIL İŞLİYOR?

Dünyanın birçok yerinde cinsiyet değiştirme tedavileri uygulanıyor. Lakin çeşitli ülkelerde, reşit olmayan gençlerin hormon tedavisine erişimi, mümkün fizikî ve ruhsal yan tesirler nedeniyle tekrar bedellendiriliyor.

Diğer taraftan, hassas pozisyondaki bu gençlerin tedaviye erişiminin büsbütün kesilmesinin nasıl sonuçlara yol açacağının da düşünülmesi gerektiği söyleniyor.

Dünyada cinsiyet değiştirme tedavilerini yasallaştıran birinci ülke olan İsveç, bu yıl reşit olmayanlar için cinsiyet değiştirme hormon tedavilerini, uzun vadeli yan tesirleriyle ilgili tasalar nedeniyle kısıtlamaya başladı.

İsveçli sıhhat yetkilileri 2015 yılında ergenliği bastıran hormonları ve cinsiyetler ortası steroid hormonlarının “güvenli” olduğunu belirtmişti.

Ancak Ulusal Sıhhat ve Refah Şurası Lideri Aralık’ta yaptığı açıklamada “Elimizdeki bilgilerin meçhullüğü dikkatli olmayı gerektiyor. Şu an için riskler beklenen yararlardan daha fazla” dedi.

Finandiya, Şubat ayında trans bireylerin yasal cinsiyetlerini değiştirmelerini kolaylaştıran yeni bir maddeyi onaylamıştı. 2020’de ise Sıhhat Hizmetlerinde Tercihler Kurulu (COHERE) ergenlikte başlayan cinsiyet hoşnutsuzluğu için ergenliği baskılayan ilaçların ve öbür tıbbi müdahalelerin birinci basamak olarak kullanılmamasını tavsiye etti.

Fransa’da reşit olmayanlar ergenlik engelleyici ilaçlara yahut hormon tedavisine, birkaç yıl sürebilen ruhsal kıymetlendirme sürecinin akabinde erişebiliyor.

Fransa’da Ulusal Tıp Akademisi de geçen yıl mümkün yan tesirlere karşı “son derece ihtiyatlı” olunmasını istedi.

İngiltere’de ise cinsiyet hoşnutsuzluğu yaşayan 17 yaş altındaki gençler, birinci etapta klinik psikolog, çocuk psikoterapisti, çocuk ve ergen psikiyatristi ve aile terapistiyle görüşebileceği sıhhat kuruluşlarına sevk ediliyor. Değerlendirmelerin akabinde, reşit olmayanlara hormon tedavisi uygulanmasına karar verilebiliyor.

17 yaşından sonra yetişkin sıhhat merkezlerine başvuranlarsa, en az 1 yıl tercih ettiği cinsiyet kimliğine toplumsal olarak geçiş yapmış olması, sigara içmemesi ve birtakım cerrahi süreçler için cinsiyetler ortası hormon almış olması kuralıyla ameliyat edilebiliyor.

İstanbul Üniversitesi’nde cinsiyet değiştirme tartışması: ‘Kurallara uygun’ süreçler, neden soruşturma konusu oldu? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

“Biri bu hekimleri durdursun: 15-16 yaşlarındaki çocukların cinsiyetini değiştiriyorlar” başlığıyla haber yapan yandaş gazete, tabiplerin fotoğraflarını da yayınladı. Kelam konusu duruma İstanbul Tabip Odası’ndan reaksiyon geldi. 

“MESLEKTAŞLARIMIZIN YANINDAYIZ”

İstanbul Tabip Odası’nın toplumsal medya hesabından yapılan açıklamada, “Hakemli milletlerarası bir mecmuada yayınlanan makaleleri nedeniyle meslektaşlarımız Yeni Şafak gazetesi tarafından yeniden amaç gösterildi. Bilimsel yazılara bilimsel cevaplar verilir. Rastgele bir bilimsel itirazın olmadığı, etik konsey onayı alınarak yapılan bu bilimsel yayını, toplumda infial yaratmaya çalışan bir lisanla magazin gereci haline getirmeye hiçbir meslektaşımızın ve yayın organının hakkı yoktur. Bu örgütlü taarruz karşısında meslektaşlarımızın yanındayız” denildi. 

Hakemli uluslararası bir dergide yayınlanan makeleleri nedeniyle meslektaşlarımız @yenisafak gazetesi tarafından yine hedef gösterildi. Bilimsel yazılara bilimsel yanıtlar verilir. Herhangi bir bilimsel itirazın olmadığı, etik kurul onayı alınarak yapılan bu bilimsel yayını,…

— İstanbul Tabip Odası (@istabip) August 12, 2023

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ’NDEN AÇIKLAMA

Yeni Şafak gazetesinin gaye gösterdiği İstanbul Üniversitesinden de (İ.Ü.) argümanlara karşılık geldi. İstanbul Tıp Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Tufan Tükek, İstanbul Tıp Fakültesi hastanesinde 2017’den beri kapsamlı bir heyet bulunduğu bilgisini verdi.

Bu şurada, psikiyatrist, çocuk ve erişkin endokrinoloji, üroloji, isimli tıp, bayan doğum uzmanları yer aldığına işaret eden Prof. Dr. Tükek, açıklamasında şu tabirlere yer verdi:

“Birçok hastaneden yönlendirilen hastalar bu konseyde değerlendirildikten ve aile onamı alındıktan sonra büsbütün yasal ve tıbbi münasebetlere dayandırılarak tedavi uygulanmaktadır. Bu süreçler cinsiyet değişimi değil, 18 yaşına kadar orta periyot hazırlık devri süreçleri olmaktadır. Sonuç olarak birçok üniversite hastanesinde olduğu üzere tıbbi münasebetlerle, heyet kararı ile yasal tedavi süreçleri uygulanmaktadır. Ülkemizde bu işi bilimsel platformda yapan heyetleri maksat göstermek, onları kıymetsizleştirmek merdiven altında bu işi etik dışı yapanlara prim sağlayacaktır. Cinsiyet hoşnutsuzluğu maalesef birtakım ailelerin çok sorun yaşadığı bir bahistir. Ve bunun tahlil yeri bilimsel heyetlerdir.” 

SUÇ DUYURUSUNDA DA BULUNULDU

Söz konusu durum ile ilgili İstanbul Üniversitesi ile üniversitenin Tıp Etik Heyeti vazifelileri hakkında Yesevi Alperenler Eğitim, Kültür ve Yardımlaşma Derneği Genel Lideri Kürşat Mican, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’na cürüm duyurusunda bulundu.

Hekimleri maksat gösteren yandaş gazeteye Tabip Odası’ndan reaksiyon: ‘Meslektaşlarımızın yanındayız’ yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

“Biri bu tabipleri durdursun: 15-16 yaşlarındaki çocukların cinsiyetini değiştiriyorlar” başlığıyla haber yapan yandaş gazete, tabiplerin fotoğraflarını da yayınladı. Kelam konusu duruma İstanbul Tabip Odası’ndan reaksiyon geldi. 

“MESLEKTAŞLARIMIZIN YANINDAYIZ”

İstanbul Tabip Odası’nın toplumsal medya hesabından yapılan açıklamada, “Hakemli memleketler arası bir mecmuada yayınlanan makaleleri nedeniyle meslektaşlarımız Yeni Şafak gazetesi tarafından yeniden amaç gösterildi. Bilimsel yazılara bilimsel karşılıklar verilir. Rastgele bir bilimsel itirazın olmadığı, etik şura onayı alınarak yapılan bu bilimsel yayını, toplumda infial yaratmaya çalışan bir lisanla magazin gereci haline getirmeye hiçbir meslektaşımızın ve yayın organının hakkı yoktur. Bu örgütlü hücum karşısında meslektaşlarımızın yanındayız” denildi. 

Hakemli uluslararası bir dergide yayınlanan makeleleri nedeniyle meslektaşlarımız @yenisafak gazetesi tarafından yine hedef gösterildi. Bilimsel yazılara bilimsel yanıtlar verilir. Herhangi bir bilimsel itirazın olmadığı, etik kurul onayı alınarak yapılan bu bilimsel yayını,…

— İstanbul Tabip Odası (@istabip) August 12, 2023

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ’NDEN AÇIKLAMA

Yeni Şafak gazetesinin gaye gösterdiği İstanbul Üniversitesinden de (İ.Ü.) tezlere cevap geldi. İstanbul Tıp Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Tufan Tükek, İstanbul Tıp Fakültesi hastanesinde 2017’den beri kapsamlı bir konsey bulunduğu bilgisini verdi.

Bu konseyde, psikiyatrist, çocuk ve erişkin endokrinoloji, üroloji, isimli tıp, bayan doğum uzmanları yer aldığına işaret eden Prof. Dr. Tükek, açıklamasında şu tabirlere yer verdi:

“Birçok hastaneden yönlendirilen hastalar bu şurada değerlendirildikten ve aile onamı alındıktan sonra büsbütün yasal ve tıbbi münasebetlere dayandırılarak tedavi uygulanmaktadır. Bu süreçler cinsiyet değişimi değil, 18 yaşına kadar orta periyot hazırlık devri süreçleri olmaktadır. Sonuç olarak birçok üniversite hastanesinde olduğu üzere tıbbi münasebetlerle, heyet kararı ile yasal tedavi süreçleri uygulanmaktadır. Ülkemizde bu işi bilimsel platformda yapan şuraları maksat göstermek, onları kıymetsizleştirmek merdiven altında bu işi etik dışı yapanlara prim sağlayacaktır. Cinsiyet hoşnutsuzluğu maalesef kimi ailelerin çok sorun yaşadığı bir husustur. Ve bunun tahlil yeri bilimsel heyetlerdir.” 

SUÇ DUYURUSUNDA DA BULUNULDU

Söz konusu durum ile ilgili İstanbul Üniversitesi ile üniversitenin Tıp Etik Konseyi vazifelileri hakkında Yesevi Alperenler Eğitim, Kültür ve Yardımlaşma Derneği Genel Lideri Kürşat Mican, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’na cürüm duyurusunda bulundu.

Hekimleri gaye gösteren yandaş gazeteye Tabip Odası’ndan reaksiyon: ‘Meslektaşlarımızın yanındayız’ yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

‘AÇIKLAMAK MÜMKÜN OLMAMIŞTIR’

Eskişehir 5’inci Ağır Ceza Mahkemesi’nde süren davada, Zerin Kılınç’ın aile avukatı Ahmet Seyhan, yüksekten düşerek ölen Şule Çet davasında da rapor hazırlayan Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi İsimli Tıp Anabilim Kolu Öğretim Üyesi Prof. Dr. Çağlar Özdemir’den ‘Bilimsel mütalaa’ istedi. Prof. Dr. Çağlar Özdemir’in 15 Haziran’da tamamladığı ve içerisinde olayın canlandırmasına ait görsellerin de yer aldığı 68 sayfalık rapor mahkemeye sunuldu. Zerin Kılınç’ın kuşkulu görülen vefatı üzerine olaydan 7 ay sonra tutuklanan sanık Yılmaz Sazak’ın tabirinde, “Sağ ayağını evvelce pencereye atmış, sol ayağını da pencereye yanlışsız çekiyordu” kelamları hatırlatıldı. Raporda, “Zerin Kılınç’ın düşme hareketini ve otopsi sırasında saptanan yaralanmaların Yılmaz Sazak’ın anlatımındaki düşme durumu ve hareketi ile açıklamak mümkün olmamıştır. Hareketinin rotasyonel devamlılığı dikkate alındığında, ayakların üst, başın alt planda olduğu değerlendirilmiştir. Başın iş yeri tabelasına çarpabilmesi için baş aşağı biçimde beden eklem hareket sonlarını aşan zorlama bir konumla atlaması gerekir. Bu halde düşme ile beden durumu ve rotasyonu hareketini açıklamak mümkün bulunmamaktadır” denildi.

Eskişehir 5’inci Ağır Ceza Mahkemesi’nde görülen davanın duruşması 10 Temmuz’a ertelenmişti.

Eskişehir’de genç bayanın kuşkulu mevti için ‘bilimsel mütalaa’ hazırlandı: Sanığın ‘intihar etti’ sözleri çürütüldü yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.