İktidar tarafından Türk lirasına istikrar kazandırmak ve dolarizasyon eğilimini aksine çevirerek döviz kurunun enflasyon üzerindeki baskısını hafifletmek maksadıyla sunulduğu belirtilen KKM’nin eski Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak periyodunda de gündeme geldiği lakin vazgeçildiği belirtildi.

Gazeteci Barış Soydan, 2018 Ağustos ayında yaşanan kur krizinin çabucak akabinde periyodun Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak’a sunulan seçeneklerden birinin de KKM olduğunu tez etti.

Ancak Albayrak’ın adım atmakta tereddüt ettiğinini belirtirken KKM kararının Nureddin Nebati’nin bakanlıktaki ömrünü uzattığını tabir etti.

10haber muharriri Barış Soydan’ın “KKM’nin bilinmeyen tarihi” başlıklı yazısının ilgili kısmı şöyle:

“2021 Kasım ve Aralık aylarında yaşanan kur şoku karşısında hareket kabiliyeti daralan iktisat idaresi KKM’yi Cumhurbaşkanı’na sunmak üzere ivedilikle raftan indirmişti. Raftan indirildi dedim zira KKM’nin kıssası aslında birkaç yıl önceye dayanıyordu.

Yeni iktisat idaresinin siyaset kısıtlarının en değerlilerinden birinin kur muhafazalı mevduat (KKM) yükü olduğu görülüyor. Eski Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati devrinde “mucize çözüm” olarak sunulan KKM bugün hem ekonomik istikrarları bozan dev bir yük hem de iktisat siyasetlerinin hayata geçirilmesini zorlaştıran değerli bir mahzur haline gelmiş durumda.

“DOLAR BİR GECEDE 11 LİRANIN ALTINA DÜŞTÜ”

KKM 2021 Aralık ayında döviz kurlarında hızlanan artışa tahlil olmak üzere hayata geçirildi. İlan edildiği anda yarattığı sürpriz tesiriyle döviz kurlarında tarihi bir gerileme yaşanmış, dolar bir gecede 18.40 liradan 11 liranın altına düşmüştü.

Ekonomi idaresi bu mucizevi tahlilin heyecanıyla halkı Türk Lirası’na güvenmeye çağırmıştı. Nebati bir yandan “Ya Türkiye olayları oturup kendi başına izleyecek, elindeki bütün enstrümanları müspet tarafta kullanmayacak kadar maharetsiz bir ülke mi? Gereksinimi olan her türlü enstrümanı kullanır!” diyor; bir yandan da dövizdeki köpüğün gitmeye başladığını ve Türk Lirası’nın cazibesinin artacağını savunuyordu. Pekala bu “mucize çözüm” nasıl ortaya çıkmıştı?

Öncelikle KKM’nin o devir gereğince çalışılmadan ve uygulama temelleri düşünülmeden ivedilikle gündeme getirildiğini belirtelim. 2021 Kasım ve Aralık aylarında yaşanan kur şoku karşısında hareket kabiliyeti daralan iktisat idaresi KKM’yi Cumhurbaşkanı’na sunmak üzere çabucak raftan indirmişti. Düzenlemelerin son halini alması aylar sürecekti.

“RAFTAN İNDİRİLDİ”

“Raftan indirildi” dedim zira KKM’nin kıssası aslında birkaç yıl önceye dayanıyordu. 2018 Ağustos ayında yaşanan kur krizinin çabucak akabinde devrin Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak yakın etrafından geçmişte Türkiye yahut emsal ülkelerde döviz krizlerine yönelik uygulanmış tahliller üzerinde çalışmalarını istemişti.

O devirde Albayrak’a sunulan seçeneklerden biri KKM’ydi. Fakat getireceği yükler ve uygulamadan çıkışın zorlukları tartışıldıkça Albayrak adım atmakta tereddüt etmişti. O esnada Merkez Bankası’nın yaptığı 625 baz puanlık şok faiz artırımı piyasayı sakinleştirince iktisat idaresi rahat bir nefes almış ve KKM uygulaması masadan kalkmıştı. Merkez Bankası Eylül 2018’deki o artırımı yapmasa Türkiye tahminen de KKM ile 2018 yılında tanışacaktı.

O periyot rafa kaldırılan KKM 2020 yılının ikinci çeyreğinde bir defa daha iktisat idaresinin gündemine geldi. O devirde Merkez Bankası’nın ağır döviz satışı 2020 Mayıs ayında net rezervi birinci defa eksiye taşımış ve alarm zilleri çalmaya başlamıştı. Doları 6.85 TL’de tutabilmek için yaklaşık 30 milyar dolar daha satılmış lakin buna karşın muvaffakiyet elde edilememişti. Bunun üzerine Merkez Bankası likidite araçlarıyla örtülü faiz artışına gitmiş ancak istediği sonucu alamamıştı.

İşte tam bu devirde KKM bir kere daha raftan indirilerek enine uzunluğuna tartışıldı. Ancak tekrar uygulamadan vazgeçildi. Bunun nedenine dair türlü görüşler var. Bunlardan biri, Bakan Albayrak’ın KKM’nin bütçe tesirlerinin vakitle Erdoğan’ı rahatsız edecek boyuta ulaşmasından çekindiği tezi. Buna nazaran rezerv satışları sebebiyle Erdoğan’ın yakın takibinde olan Albayrak bir de bütçe açığının tırmanışa geçmesinden çekinmişti. O periyotta borçlanma maliyetlerini düşük göstermek ismine yurtiçinde döviz ve altın cinsinden borçlanmanın süratle artmış olmasının KKM uygulamasının uygulanabilirliğini kısıtladığı söylenebilir.

“ALBAYRAK’I RAHATSIZ ETTİ”

Bir öteki argüman ise KKM uygulamasının servet transferi tesirinin Bakan Albayrak’ı rahatsız ettiği ve buna karşılık belirli bir ölçü üzerinden döviz hesaplarına kimi kısıtlayıcı önlemler koymayı tercih ettiği tarafında.

KKM fırsatını (!) ikinci defa tepen Bakan Albayrak kısa müddet sonra meşhur istifa mektubuyla vazifeden ayrılmıştı.

Dönemin Bakan Yardımcısı Nureddin Nebati başından beri bu gelişmelerin şahidiydi. Doların patlayarak 18.40 liraya yükseldiği 2021 Aralık ayında KKM tahlilini ayrıntılı bir hazırlık yapmadan Cumhurbaşkanı Erdoğan’a sunmasının ardında da bu bilgi vardı. Bahse yakın kaynaklar, 2018 ve sonrasındaki KKM tartışmalarının içinde olan Merkez Bankası Lider Yardımcısı Emrah Şener ve kimi diğer bürokratların da KKM’yi acil ve tek tesirli tahlil olarak sunduğunu söylemekte.

KKM kararının Nureddin Nebati’nin bakanlıktaki ömrünü uzattığı söylenebilir. Hatta KKM sayesinde iktidarın kırıp dökmeden ekonomiyi seçime kadar getirdiğini söylemek bile mümkün. Lakin sonuç değişmedi; kur eskisinden daha yüksek düzeylere yükseldi, rezervler tüketildi ve istikrarlar daha da bozuldu…

“ŞİMŞEK’İN EN KIYMETLİ HUSUSU OLDU”

Geçen mayıs ayında gerçekleşen seçimler sonrasında iktisadın dümenine geçen Mehmet Şimşek’in en değerli gündem hususu KKM olacaktı. Birinci dikkat cazibeli adım, kur farkı ödemelerin tamamının Merkez Bankası tarafından yapılması kararıydı. Bu adım mümkün yan tesirleri nedeniyle çok sert eleştirildi. Lakin muhtemelen bütçe kısıtları bu adımı zarurî kılmıştı.

Ardından Merkez Bankası’nın KKM’yi azaltmaya yönelik olarak evvelki hafta yayınladığı düzenleme geldi. Bu kararlar sonrasındaki birinci haftada KKM’nin uzun bir ortadan sonra birinci defa düşüşe geçtiğini dünkü yazımda aktarmıştım. Ancak şimdi her şey bitmiş değil, birilerinin siyasi ikbalini kurtarmak ismine apar topar uygulamaya sokulan KKM’den çıkış ne iktidar ne Türkiye için kolay olacak.

KKM uygun çalışılmamış, tesir tahlilleri yapılmamış, muhtemel senaryolar gözden geçirilmemiş, çıkış stratejisi belirlenmemiş düzenlemelerin bir iktisada ne kadar ziyan verebileceğine dair örnek olay olarak dünya tarihine şimdiden geçmiş durumda.”

KKM’nin bilinmeyen kıssası ortaya çıktı: ‘Raftan indirilmiş’ yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Türkiye’nin aylarca konuştuğu cinayete ait gün yüzüne çıkmamış detayları Karabulut ailesinin birinci avukatı Faruk Zorba, yıllar sonra tv100’den İhtilal Tosunoğlu’na anlattı.

3 kısımdan oluşan röportaj dizisinin birinci kısmında Zorba, cinayetin işlenmesinin akabinde silindiği tabir edilen kamera kayıtlarına 1 ay sonra nasıl ulaştığını paylaştı.

“30 GÜN SONRA SİLİNMİŞ OLMASI GEREKEN KAMERA KAYITLARINA ULAŞTIM”

Avukat Zorba, üzerinden 30 gün geçtiği için silindiğini düşündüğü kamera kayıtları görünce şaşkınlığını gizleyemediğini söyleyerek, o gün yaşadıklarını şöyle anlattı:

“Cinayet sonrasında olayın yaşandığı meskenin oraya tekraren gittim ve orada güvenlik kameralarını gördüm. Uzman bir arkadaş bekçi kulübesinde bilgisayara bağlı manzaraları izliyordu. Akabinde uzman arkadaş yanıma gelerek o gün konuta giriş ve çıkış kayıtlarının bulunduğu tüm imajların bilgisayarda olduğunu söyledi. Üzerinden 30 gün geçtiğinden silinmiş olması gereken kamera kayıtlarını görünce şaşırdım.”

“KAMERALARDAN MESKENİN GÜVENLİK KAMERALARI VE TÜM HAREKETLİLİĞİ GÖRÜLÜYOR”

“Bana aktarılana nazaran, cinayetin işlenmesinin akabinde 4 gün sonra 7 Mart 2009 tarihinde birisi imgeleri kaydetmeye çalışmış lakin bilgisayarın disk okuyucusu bozuk olduğundan kaydedememiş. Güvenlik kamerası imajlarından konutta ne kadar hareket varsa görülüyor.”

“ALIŞILMAMIŞ BİR KATİL PROFİLİ”

Haber belgesinin birinci kısmında Faruk Zorba şunları tabir etti:

“Ortada çok farklı, alışılmamış katil profili var. Evvel onu tanımanız gerekiyor tabi ki. Daha olayı anlayamamışız biz. Ne olduğunu bilmiyoruz.

Ben olay yerine de gittim tekraren. Orada güvenlik kameralarını gördüm. Yok denen, kırık denen kameraları araştırdım. Cinayetten 35 gün sonra uzman arkadaş çalışıyordu. O çalışmasına devam ediyor. Sonra yanıma geldi, ‘Abi bir şey konuşabilir miyiz. Abi çok kıymetli bir şey buldum…’ O günkü imajların hepsi var bilgisayarda. Ayın 7’sinde birisi bu manzaraları kaydetmeye çalışmış, bilgisayarın CD yazıcısı bozuk olduğu için kaydedememiş. Çabucak dedim sen manzaraları al. Biraz oyalanalım burada, gidip inceleyelim. Orada 4 saatlik imaj vardı.

O meskende gün içerisinde ne kadar hareket varsa, evvel Nida Beyefendi (Cem’in Babası) sonra annesi kız kardeşleriyle çıkıyor. Sonra Cem çıkıyor. Bir taksiye biniyor. 15- 20 dakika sonra elinde beyaz poşetle geliyor tekrar çıkıyor. Daha sonra da Münevver’le geliyor meskene.”

OLAY GÜNÜ DAKİKA DAKİKA YAŞANANLAR…

Güvenlik kamerası kayıtlarından görüldüğü kadarıyla cinayet günü yaşananlar dakika dakika şöyle gerçekleşti:

10.20: Baba Garipoğlu meskenden ayrılıyor.

11.04: Anne Garipoğlu kızlarıyla konuttan çıkıyor.

12.47: Cem Garipoğlu testere almaya gidiyor.

13.08: Cem Garipoğlu elinde beyaz bir poşetle geri geliyor.

15.20: Münevver Karabulut, Cem Garipoğlu ile siteye geliyor.

18.30: Cem Garipoğlu, bavul ve gitar kutusuyla villadan ayrılıyor.

19.00: Öğretmen derse geliyor.

19.20: Anne Garipoğlu tekrar konuta geliyor.

20.30: Cem Garipoğlu cesedi Etiler’deki çöp konteynerine bırakıyor.

21.45: Cem Garipoğlu konuta dönüyor.

23.01: Baba Garipoğlu konuta geliyor.

23.46: Baba ve oğul konuttan çıkıyor.

23.50: Polis villaya geliyor.

23.57: Baba Garipoğlu konuta dönüyor, polisleri görünce uzaklaşıyor.

Münevver Karabulut cinayetinde bilinmeyen detaylar ortaya çıktı: Ailenin birinci avukatı konuştu… yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Türkiye’nin aylarca konuştuğu cinayete ait gün yüzüne çıkmamış detayları Karabulut ailesinin birinci avukatı Faruk Zorba, yıllar sonra tv100’den İhtilal Tosunoğlu’na anlattı.

3 kısımdan oluşan röportaj dizisinin birinci kısmında Zorba, cinayetin işlenmesinin akabinde silindiği tabir edilen kamera kayıtlarına 1 ay sonra nasıl ulaştığını paylaştı.

“30 GÜN SONRA SİLİNMİŞ OLMASI GEREKEN KAMERA KAYITLARINA ULAŞTIM”

Avukat Zorba, üzerinden 30 gün geçtiği için silindiğini düşündüğü kamera kayıtları görünce şaşkınlığını gizleyemediğini söyleyerek, o gün yaşadıklarını şöyle anlattı:

“Cinayet sonrasında olayın yaşandığı konutun oraya tekraren gittim ve orada güvenlik kameralarını gördüm. Uzman bir arkadaş bekçi kulübesinde bilgisayara bağlı imajları izliyordu. Akabinde uzman arkadaş yanıma gelerek o gün konuta giriş ve çıkış kayıtlarının bulunduğu tüm imgelerin bilgisayarda olduğunu söyledi. Üzerinden 30 gün geçtiğinden silinmiş olması gereken kamera kayıtlarını görünce şaşırdım.”

“KAMERALARDAN KONUTUN GÜVENLİK KAMERALARI VE TÜM HAREKETLİLİĞİ GÖRÜLÜYOR”

“Bana aktarılana nazaran, cinayetin işlenmesinin akabinde 4 gün sonra 7 Mart 2009 tarihinde birisi imajları kaydetmeye çalışmış lakin bilgisayarın disk okuyucusu bozuk olduğundan kaydedememiş. Güvenlik kamerası imajlarından konutta ne kadar hareket varsa görülüyor.”

“ALIŞILMAMIŞ BİR KATİL PROFİLİ”

Haber belgesinin birinci kısmında Faruk Zorba şunları tabir etti:

“Ortada çok farklı, alışılmamış katil profili var. Evvel onu tanımanız gerekiyor tabi ki. Daha olayı anlayamamışız biz. Ne olduğunu bilmiyoruz.

Ben olay yerine de gittim tekraren. Orada güvenlik kameralarını gördüm. Yok denen, kırık denen kameraları araştırdım. Cinayetten 35 gün sonra uzman arkadaş çalışıyordu. O çalışmasına devam ediyor. Sonra yanıma geldi, ‘Abi bir şey konuşabilir miyiz. Abi çok kıymetli bir şey buldum…’ O günkü imgelerin hepsi var bilgisayarda. Ayın 7’sinde birisi bu imajları kaydetmeye çalışmış, bilgisayarın CD yazıcısı bozuk olduğu için kaydedememiş. Çabucak dedim sen manzaraları al. Biraz oyalanalım burada, gidip inceleyelim. Orada 4 saatlik manzara vardı.

O meskende gün içerisinde ne kadar hareket varsa, evvel Nida Beyefendi (Cem’in Babası) sonra annesi kız kardeşleriyle çıkıyor. Sonra Cem çıkıyor. Bir taksiye biniyor. 15- 20 dakika sonra elinde beyaz poşetle geliyor tekrar çıkıyor. Daha sonra da Münevver’le geliyor konuta.”

OLAY GÜNÜ DAKİKA DAKİKA YAŞANANLAR…

Güvenlik kamerası kayıtlarından görüldüğü kadarıyla cinayet günü yaşananlar dakika dakika şöyle gerçekleşti:

10.20: Baba Garipoğlu konuttan ayrılıyor.

11.04: Anne Garipoğlu kızlarıyla konuttan çıkıyor.

12.47: Cem Garipoğlu testere almaya gidiyor.

13.08: Cem Garipoğlu elinde beyaz bir poşetle geri geliyor.

15.20: Münevver Karabulut, Cem Garipoğlu ile siteye geliyor.

18.30: Cem Garipoğlu, bavul ve gitar kutusuyla villadan ayrılıyor.

19.00: Öğretmen derse geliyor.

19.20: Anne Garipoğlu tekrar konuta geliyor.

20.30: Cem Garipoğlu cesedi Etiler’deki çöp konteynerine bırakıyor.

21.45: Cem Garipoğlu meskene dönüyor.

23.01: Baba Garipoğlu konuta geliyor.

23.46: Baba ve oğul meskenden çıkıyor.

23.50: Polis villaya geliyor.

23.57: Baba Garipoğlu meskene dönüyor, polisleri görünce uzaklaşıyor.

Münevver Karabulut cinayetinde bilinmeyen detaylar ortaya çıktı: Ailenin birinci avukatı konuştu… yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Ukrayna idaresi, tahılın Tuna Irmağı üzerinden Avrupa’ya ve öteki ülkelere taşınması üzere alternatifler üzerinde dursa da Türkiye, başka alternatiflerin, birinci tahıl muahedesinin yerini tutamayacağını savunuyor.

Kiev’in tutumunda değişim

Ukrayna’nın muahedeye uzak durmasının değerli bir nedeni, Rusya’ya Karadeniz’de meydan okuması. Geçen yılki mutabakat, Rus donanmasının Karadeniz’i denetim ettiği koşullarda yapılmıştı. Bu yılsa Ukrayna, İHA’lar ve İDA’larla Rus gemilerini vurmaya başladı. Böylece Rusların artık istese de eskisi üzere Ukrayna limanlarını ablukaya alamayacağına hasebiyle, geçen yılki kaidelerde bir muahedeye varılmasına gerek olmadığına inanıyorlar.

Ukrayna idaresi, çabucak hiçbir mevzuda Rusya’yla müzakere etmeyi istemiyor. Hakan Fidan’ın ziyareti esnasında Ukrayna Dışişleri Bakanı Kuleba’nın Wagner kurucusu Prigojin’in gizemli mevtini örnek göstererek “Prigojin de Putin’le anlaşmıştı. Sonra başına neler geldiğini gördük” demesi, bundan kaynaklanıyor. Bugünler, Ukrayna ordusunun cephede sonuç almak için bütün gücüyle yüklendiği bir devir. Geçen yıl, savaşın “iki-üç haftada” biteceğini söyleyen yetkililer vardı. Ne var ki ne geçen yılki, ne de bu yılın başındaki optimist senaryolar – en azından şimdilik- gerçekleşdi. Ukraynalı yetkililer, savaşın daha da uzun sürebileceği konusunda kamuoyunu alıştırmaya başladı.

Ukrayna’nın önündeki zorluklar

Ne var ki Kiev idaresinin savaş konusunda karşılaştığı iki değerli zorluk var: Birincisi, kamuoyunun yorulması. Geçen yılki coşku, sönmeye başladı. Ukraynalı basın-yayın organlarının da söylediği üzere askerden kaçanların sayısı ve bunun için rüşvet alırken yakalanan askerlik şubesi yetkililerinin sayısı giderek artıyor (bizde de 1. Dünya Savaşı’nın 4. yılında, 1918’de, benzeri durumlar görülmeye başlamıştı).

İkinci bir zorluk ise Batı’dan geliyor. Evvelki yazılarımızda Batı’daki “Ukrayna yorgunluğundan” bahsetmiştik. Bir NATO yetkilisinin iki hafta evvel “Kiev, işgal altındaki topraklarından vazgeçerse NATO’ya daha süratli girer” demesi de Ukraynalı uzmanların da işaret ettiği üzere Batı’da “Ukrayna versin, kurtulsun” diyenlerin arttığını gösteriyor. Bu çerçevede Batılıların hali, Ukrayna’nın cephede göstereceği muvaffakiyete bağlı olarak önümüzdeki bir-iki ay içinde netleşmiş olur. Batı’nın alacağı tutum da savaşın nereye gideceğini belirlemiş olur.

[email protected]

Deniz Berktay ile Kuzeyden notlar: Fidan’ın Kiev temasları ve sonu bilinmeyen savaş yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

GİZLİ İZLEME DÖRTGENİ

Birçok kullanıcı, bu hilenin farkında bile olmadan iPhone marka cep telefonlarını kullanmaya devam ediyor. İşte bâtın izleme dörtgeninin işleyişi:

Öncelikle bildiriler uygulamasını açarak birkaç cümlelik bir metin yazın. Sonrasında boşluk çubuğuna basılı tuttuğunuzda, klavyenin gri bir panele dönüştüğünü göreceksiniz. Bu panele, “Gizli İzleme Dörtgeni” diyebiliriz.

Parmağınızı bu izleme dörtgeninin etrafında sürükleyerek dörtgeni kolay kolay hareket ettirebilirsiniz. Bu sayede de imleci, süratli ve hassas bir biçimde istediğiniz pozisyona getirebilirsiniz. Bilhassa bir sözün ortasında düzeltmeler yapmanız gerektiğinde bu özellik epey kullanışlı olacaktır. 

Bu özellik, olağan iPhone klavyesini kullandığınız tüm uygulamalarda problemsizce çalışır ve içinde kusurlu bir söz bulunan uzun metinlerde düzeltme süreçlerini hayli kolaylaştırır.

ÇİFT DOKUNMA

İkinci bilinmeyen hile, boşluk çubuğuna “çift dokunma” süreci. Bu süreç, süratli yazımı destekleyen bir öteki özelliktir. Bu özellik sayesinde nokta eklemek için ayrıyeten nokta düğmesine dokunmanız gerekmez.

Öncelikle, bu özelliğin etkinleştirildiğinden emin olun. Ayarlar uygulamasını açın, akabinde Genel > Klavyeler seçeneklerini takip edin. Açılan ekranda aşağı kaydırarak “.” kısa yolu isimli seçeneği bulun ve bu özelliği aktif hale getirin.

Sonuç olarak, iPhone kullanıcılarının ileti yazma tecrübesini hızlandıracak bu zımnî özellikleri kullanmalarını öneriyoruz. Apple’ın klavye dizaynındaki bu akıllı dokunuşlar, irtibatı daha kolay ve verimli hale getirme hedefini yansıtıyor.

iPhone klavyesinin bilinmeyen iki özelliği ortaya çıktı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

GİZLİ İZLEME DÖRTGENİ

Birçok kullanıcı, bu hilenin farkında bile olmadan iPhone marka cep telefonlarını kullanmaya devam ediyor. İşte bâtın izleme dörtgeninin işleyişi:

Öncelikle iletiler uygulamasını açarak birkaç cümlelik bir metin yazın. Sonrasında boşluk çubuğuna basılı tuttuğunuzda, klavyenin gri bir panele dönüştüğünü göreceksiniz. Bu panele, “Gizli İzleme Dörtgeni” diyebiliriz.

Parmağınızı bu izleme dörtgeninin etrafında sürükleyerek dörtgeni basitçe hareket ettirebilirsiniz. Bu sayede de imleci, süratli ve hassas bir biçimde istediğiniz pozisyona getirebilirsiniz. Bilhassa bir sözün ortasında düzeltmeler yapmanız gerektiğinde bu özellik hayli kullanışlı olacaktır. 

Bu özellik, olağan iPhone klavyesini kullandığınız tüm uygulamalarda problemsizce çalışır ve içinde yanlışlı bir söz bulunan uzun metinlerde düzeltme süreçlerini epey kolaylaştırır.

ÇİFT DOKUNMA

İkinci bilinmeyen hile, boşluk çubuğuna “çift dokunma” süreci. Bu süreç, süratli yazımı destekleyen bir öbür özelliktir. Bu özellik sayesinde nokta eklemek için ayrıyeten nokta düğmesine dokunmanız gerekmez.

Öncelikle, bu özelliğin etkinleştirildiğinden emin olun. Ayarlar uygulamasını açın, akabinde Genel > Klavyeler seçeneklerini takip edin. Açılan ekranda aşağı kaydırarak “.” kısa yolu isimli seçeneği bulun ve bu özelliği aktif hale getirin.

Sonuç olarak, iPhone kullanıcılarının ileti yazma tecrübesini hızlandıracak bu saklı özellikleri kullanmalarını öneriyoruz. Apple’ın klavye dizaynındaki bu akıllı dokunuşlar, irtibatı daha kolay ve verimli hale getirme gayesini yansıtıyor.

iPhone klavyesinin bilinmeyen iki özelliği ortaya çıktı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

“Film Mirasım” internette bugüne kadar 8 milyon etkileşime ulaştı.

SİTEDE 911 EVRAK SİNEMA BULUNUYOR

Atatürk’ün daha evvel yayımlanmamış yüksek kalitedeki manzaralarından, Osmanlı’nın son devri ve Cumhuriyet’in birinci yıllarına, Anıtkabir’in imalinden Kore Savaşı imgelerine kadar pek çok kıymetli tarihî sinemanın yer aldığı site ve taşınabilir uygulama da 911 doküman sinema var.

Sinema Genel Müdürlüğü arşivlerinden dijitalleştirilerek meraklılarıyla buluşturulan sinemaların 71 adedi Osmanlı’nın son devri olan 1895-1918 yıllarına ilişkin. Atatürk periyodunu kapsayan 1918-1938 yılları ortasındaki 128 dijital sinemanın yer aldığı arşivde, 1938-1950 yılları ortasından 195 evrak niteliğinde imaj yer alıyor.

Sitedeki sinemaların 203 adedini 1950-1960 yılları ortası, 225 adedini ise 1960 sonrası yıllar oluştururken “Film Mirasım” adresinde 89 adet de çeşitli manzaralar bulunuyor.

ATATÜRK’ÜN BİLİNMEYEN MANZARALARI ORTAYA ÇIKTI

Öte yandan “Film Mirasım” sitesinde Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün bugüne kadar hiç görünmemiş imgeleri de ortaya çıktı.

FİLMLERE KATKI

Sergi açılışları, fuarlar, konserler, belgeseller, halk eğitimi, tanıtım sinemaları ve karışık haber içerikli sinemalarla çeşitli periyotların insan görüntülerine, tarihi yerlere ve halkın yaşantısına tanıklık ediliyor. Sinema Genel Müdürlüğü sinema arşivinde yer alan başka doküman sinemalar de dijitalleştirilme süreci tamamlandıkça siteye yükleniyor.

Kullanıcılar bu sinemaları “Yeni Eklenenler” sekmesi altından çarçabuk takip edebiliyor. Sitede akademisyenler, araştırmacılar ve vatandaşların da kaynak göstererek sinemalara katkı sağlayabilecekleri dinamik bir yapı da oluşturuldu.

Kullanıcı ismi ile giriş yapanların “Bize Ulaşın” sekmesi altında yer alan formu doldurarak teklif ve sinema taleplerine ulaşabilmesi sağlanıyor.

“GÖRSEL MİRASIMIZIN KORUNMASI İÇİN…”

Sinema Genel Müdürü Erkin Yılmaz da “Film Mirasım” projesine ait yaptığı değerlendirmede, “Bakanlığımız, kültürel mirasımızın görsel belleğini oluşturan sinemaların korumasına ve gelecek jenerasyonlara aktarılmasına büyük ehemmiyet vermektedir” dedi.

Türkiye’nin görsel mirasının korunması için bundan sonra da çalışmalarını sürdüreceklerini belirten Yılmaz, projenin oluşum sürecine ait de bilgiler aktardı.

GENELKURMAYDAN HİLALİ AHMER’E KADAR…

Genelkurmay Başkanlığı Merkez Ordu Sinema Dairesinden Malul Gaziler Cemiyetine, Matbuat Umum Müdürlüğünden Hilal-i Ahmer’e kadar bir çok kurumun kayda aldığı nitrat, asetat ve polyester tabanlı eşsiz sinemaların Bakanlık tarafından bir ortaya getirildiğini vurgulayan Yılmaz şöyle devam etti:

“Filmler tek tek fiziki onarımları yapılarak yüksek çözünürlükte tarama yapabilen aygıtlarla dijital ortama aktarıldı. Sinemalara ait bilgi ve açıklamalar ise Kültür ve Turizm Bakanlığı Atatürk Kültür, Lisan ve Tarih Yüksek Kurumu, Türk Tarih Kurumu, Türk Lisan Kurumu ve Sinema Genel Müdürlüğünce oluşturuldu.”

Atatürk’ün hiç bilinmeyen imgeleri ortaya çıktı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

“Film Mirasım” internette bugüne kadar 8 milyon etkileşime ulaştı.

SİTEDE 911 EVRAK SİNEMA BULUNUYOR

Atatürk’ün daha evvel yayımlanmamış yüksek kalitedeki manzaralarından, Osmanlı’nın son periyodu ve Cumhuriyet’in birinci yıllarına, Anıtkabir’in üretiminden Kore Savaşı imajlarına kadar pek çok kıymetli tarihî sinemanın yer aldığı site ve taşınabilir uygulama da 911 doküman sinema var.

Sinema Genel Müdürlüğü arşivlerinden dijitalleştirilerek meraklılarıyla buluşturulan sinemaların 71 adedi Osmanlı’nın son devri olan 1895-1918 yıllarına ilişkin. Atatürk periyodunu kapsayan 1918-1938 yılları ortasındaki 128 dijital sinemanın yer aldığı arşivde, 1938-1950 yılları ortasından 195 evrak niteliğinde manzara yer alıyor.

Sitedeki sinemaların 203 adedini 1950-1960 yılları ortası, 225 adedini ise 1960 sonrası yıllar oluştururken “Film Mirasım” adresinde 89 adet de çeşitli imgeler bulunuyor.

ATATÜRK’ÜN BİLİNMEYEN İMGELERİ ORTAYA ÇIKTI

Öte yandan “Film Mirasım” sitesinde Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün bugüne kadar hiç görünmemiş imajları de ortaya çıktı.

FİLMLERE KATKI

Sergi açılışları, fuarlar, konserler, belgeseller, halk eğitimi, tanıtım sinemaları ve karışık haber içerikli sinemalarla çeşitli devirlerin insan görünümlerine, tarihi yerlere ve halkın yaşantısına tanıklık ediliyor. Sinema Genel Müdürlüğü sinema arşivinde yer alan öteki doküman sinemalar de dijitalleştirilme süreci tamamlandıkça siteye yükleniyor.

Kullanıcılar bu sinemaları “Yeni Eklenenler” sekmesi altından çarçabuk takip edebiliyor. Sitede akademisyenler, araştırmacılar ve vatandaşların da kaynak göstererek sinemalara katkı sağlayabilecekleri dinamik bir yapı da oluşturuldu.

Kullanıcı ismi ile giriş yapanların “Bize Ulaşın” sekmesi altında yer alan formu doldurarak teklif ve sinema taleplerine ulaşabilmesi sağlanıyor.

“GÖRSEL MİRASIMIZIN KORUNMASI İÇİN…”

Sinema Genel Müdürü Erkin Yılmaz da “Film Mirasım” projesine ait yaptığı değerlendirmede, “Bakanlığımız, kültürel mirasımızın görsel belleğini oluşturan sinemaların korumasına ve gelecek nesillere aktarılmasına büyük ehemmiyet vermektedir” dedi.

Türkiye’nin görsel mirasının korunması için bundan sonra da çalışmalarını sürdüreceklerini belirten Yılmaz, projenin oluşum sürecine ait de bilgiler aktardı.

GENELKURMAYDAN HİLALİ AHMER’E KADAR…

Genelkurmay Başkanlığı Merkez Ordu Sinema Dairesinden Malul Gaziler Cemiyetine, Matbuat Umum Müdürlüğünden Hilal-i Ahmer’e kadar bir çok kurumun kayda aldığı nitrat, asetat ve polyester tabanlı eşsiz sinemaların Bakanlık tarafından bir ortaya getirildiğini vurgulayan Yılmaz şöyle devam etti:

“Filmler tek tek fiziki onarımları yapılarak yüksek çözünürlükte tarama yapabilen aygıtlarla dijital ortama aktarıldı. Sinemalara ait bilgi ve açıklamalar ise Kültür ve Turizm Bakanlığı Atatürk Kültür, Lisan ve Tarih Yüksek Kurumu, Türk Tarih Kurumu, Türk Lisan Kurumu ve Sinema Genel Müdürlüğünce oluşturuldu.”

Atatürk’ün hiç bilinmeyen imajları ortaya çıktı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Independent Türkçe’de yer alan bu bulgu, insanın soyağacına yeni bir kol eklenmesi gerekeceği manasına gelebilir.

Çene, kafatası ve bacak kemiklerinden oluşan kalıntılar birinci kere 2019’da ülkenin doğusundaki Hualongdong Mağarası’nda keşfedilmişti.

300 BİN YIL ÖNCESİNE TARİHLENMİŞTİ

Yaklaşık 300 bin yıl öncesine tarihlenen kalıntıların, 12-13 yaşlarında bir çocuğa ilişkin olduğu anlaşılmıştı. O vakitten beri Çin Bilimler Akademisi’nde inceleniyordu. Uzmanlar uzun incelemelere karşın kalıntıları bilinen bir soyla eşleştirememişti.

Çin’deki Şi’an Ciaotong Üniversitesi, Birleşik Krallık’taki York Üniversitesi ve İspanya’nın İnsan Evrimi Ulusal Araştırma Merkezi’nden araştırmacılar, nihayetinde bu fosillerin daha evvel bilinmeyen bir insan soyuna ilişkin olduğu sonucuna vardı.

Kimliği bilinmeyen bu insansının yüzü Homo erectus’tan 750 bin yıl evvel ayrılan çağdaş insan soyununkine benzeri bir hale sahip. 

Öte yandan çenesi, Asya’da yaklaşık 400 bin yıl evvel Neandertallerden ayrılan Denisova insanlarınınkine benziyor. Çünkü bu çene kemiğinin ucunda eşsiz bir kıvrım var.

DAHA EVVEL RESMİ OLARAK TANIMLANMAMIŞTI

Araştırmacılara nazaran kelam konusu eski insanın çene ucunun olmaması, onu daha arkaik tiplerle emsal kılıyor.

Hakemli bilimsel mecmua Journal of Human Evolution’da yayımlanan araştırma makalesinde bu kalıntıların, çağdaş beşere uzanan kısım ve Denisovalılar üzere bölgedeki öbür eski insansıları oluşturan kol ortasındaki melez bir çeşide ilişkin olabileceği belirtildi.

Daha evvel de Avrupa ve Batı Asya’daki Neandertal kalıntıları üzerinde yapılan genetik çalışmalar, Orta ve Geç Pleistosen’de yaşamış 4. bir insansı soyuna dair ispatlar ortaya koymuştu.

Ancak bu kayıp küme, fosil kayıtlarında hiçbir vakit resmi olarak tanımlanamadı.

Uzmanlar, Çin’de bulunan son insansı kalıntılarının, yapbozun eksik modülü olabileceği görüşünde.

Mağarada bulunan kalıntılar bilinmeyen insan soyuna ilişkin çıktı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

ÇADIRDA KALAN DEPREMZEDELER SIHHATSİZ ŞARTLARDA YAŞAMAYA DEVAM EDİYOR

Merkez üssü Maraş olan 6 Şubat sarsıntılarının başlangıcında hava soğuk ve yağmurluydu. Yaz ile birlikte ise bölgede çok sıcaklar başladı. Çadırlarda kalan depremzede nüfus hem sıcak çarpmasından hem de enkaz kaldırma çalışmalarının tesiriyle nefes alırken daima toza maruz kalıyor. TTB’nin incelemelerine nazaran bir öteki sıhhat sorunu teşkil eden durum ise toplu ve kalabalık hayat.

ÖLÜ VE YARALI İSTATİSTİKLERİ HÂLÂ BELİRSİZ

TTB’nin raporunda “Tabip Odası yöneticilerinin çeşitli tarihlerdeki açıklamalarına nazaran zelzeleye bağlı mevt sayısı Gaziantep’te merkezde 600, ilçeler dahil toplamda 4 bin civarında, Şanlıurfa’da deprem

nedeniyle ölen kişi sayısı 349, Adana’da 420 olduğu bilgisi paylaşılıyor. Resmi açıklamalara nazaran ise ölümlerin Şanlıurfa ve Gaziantep vilayetlerinde daha yüksek Adana’da daha düşük olduğu görülüyor” deniyor. Raporda, meyyit ve yaralı istatistiklerinin hala meçhul olduğu vurgusu yapılıyor.

KONTEYNERLARDA YEMEK DAĞITIMI GÜNDE İKİ ÖĞÜN, SIHHAT HİZMETLERİ YETERSİZ

Konteyner GYA’larda (Geçici Yerleşim Alanları) Depremzedeler günde iki öğün aşevinden yemek alıyor ve kendi imkanlarıyla yemek pişirmeye çalışıyor. Bölgede kronik hastalıkları olanlar ve çocuklar için başka bir düzenleme bulunmuyor. Depremzedeler ekseriyetle kendi yemeklerini dışarıda, tüplü ocaklarda pişiriyor.

Geçici ömür alanlarının tümünde sıhhat ünitelerine rastlanmıyor. Kocaeli Büyükşehir Belediyesi ve Katar-2 konteyner GYA’larda, ASM (Aile Sıhhati Merkezi) yok. Başka ömür alanlarında ASM’ler bulunuyor. Aşılar gezici aşı takımları tarafından yapılıyor. Aile planlaması ile ilgili gereç sorunu var. Az da olsa depremzedelerin bit, uyuz ve ishal şikayetleri devam ediyor. Hijyen eserlerinin dağıtımında azalma olduğu belirtiliyor.

TUVALET BANYO SAYISI YETERSİZ OLSA DA…

Toplu Çadır GYA’larda tuvalet ve banyo sayısı kâfi olsa da bayan ve erkek tuvalet ve duş alanlarının tıpkı yerde bulunması ve gece aydınlatma meselelerinin yaşanması bayanların erişimini olumsuz etkiliyor. Engelli bireyler de helalara ulaşımda sorun yaşıyor. Birtakım GYA’larda ise kanalizasyon sularının su yüzüne çıkması TTB tarafından gözlemlenen suyun yayıldığı alanlarda oyun oynayan çocukların sıhhatini tehdit ediyor.

DEPREMZEDELER SİNEKLERDEN ŞİKAYETÇİ

Toplu Çadır GYA’larda son vakitlerde yapılan ilaçlamaların sıklığının azaldığı belirtiliyor. Depremzedeler yaygın olarak sineklerden; kimileri ise yılan ve fare görmekten şikayetçi.

TTB’den felaketin altıncı ayında sarsıntı raporu: Sıhhat ve yemek dağıtım hizmetleri yetersiz, meyyit sayısı hâlâ bilinmeyen… yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.