Binanın iki katında iki ailenin ikamet ettiği ve enkaz altında 5 kişinin bulunduğu öğrenildi. Binada toplam 7 kişinin yaşadığı ancak iki kişinin memleketlerinde olduğu bilgisi geldi.

Çökme sonrası çevrede büyük panik yaşandı. Binanın çökmesiyle ilgili net bir bilgi bulunmazken metro inşaatının etkili olduğu ya da 90’lı yıllardan bu yana hasarlı olarak bilinen binanın 6.1’lik Sındırgı depreminden etkilenmiş olabileceği ifade ediliyor.

Başkan Büyükgöz: Binada iki ailenin yaşadığı bilgisi var

CNN TÜRK canlı yayınına bağlanan Gebze Belediye Başkanı Zinnur Büyükgöz, “Bina çöktü. İçerisinde 7 kişilik iki ailenin yaşadığı bilgisi var. 7 kişinin tamamı binada mıydı, şu an net değil. Bilgiler henüz kesinleşmedi, ekipler bölgede çalışmalarını sürdürüyor” açıklamasında bulundu.

Enkazda arama kurtarma çalışmaları sürüyor

Ekipler, enkaz altında olabileceği değerlendirilen kişilere ulaşmak için bölgede yoğun bir çalışma yürütüyor. Çökme nedenine ilişkin teknik incelemelerin ise olay yerinde başlatıldığı öğrenildi.

Vali Aktaş: Binada 5 vatandaşımız var

Kocaeli Valisi İlhami Aktaş, Gebze’de çöken 7 katlı bina ile ilgili gazetecilere açıklama yaptı. Bölgeye gelen Vali Aktaş, “Bu sabah saatlerinde Gebze ilçesinde 7 katlı binada çökme meydana geldi. Çökme sebebiyle ilgili bilgi yok. İçeride 1 ailenin olduğu yakınları tarafından da teyit edildi. 5 kişilik aile var. Ekiplerimiz onlara ulaşmaya çalışıyor. Çevre illerden görevlendirilen ekiplerimiz şu anda arama-kurtarma çalışmalarına devam ediyorlar. Şu anda çalışma yapılıyor, çökmeyle ilgili net bilgi yok. İlgili arkadaşlarımız çökmenin sebebini bulmaya çalışıyorlar. Elimizde teyit edilmiş olarak şu anda binada 5 vatandaşımız bulunuyor. Dinleme yapıyor arkadaşlarımız. Arkadaşlarımız henüz ulaşmış değil kimseye. Çökme sebebiyle ilgili net bir bilgi yok. Arkadaşlarımız çalışmalarına devam ediyor. Ailenin 2’nci katta oturduğunu değerlendiriyoruz” dedi.

Yerlikaya: 147 arama kurtarma personeli görevde

İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya, Kocaeli’nin Gebze ilçesinde kendiliğinden çöken binada 5 kişinin enkaz altında olduğunun değerlendirildiğini, çalışmalar için 147 arama kurtarma personeli görevlendirildiğini bildirdi.

Yerlikaya, NSosyal hesabından yaptığı açıklamada, bugün saat 07.30 sıralarında Kocaeli’nin Gebze ilçesi Mevlana Mahallesi’nde bulunan bir binanın kendiliğinden çöktüğünü hatırlattı.

Yerlikaya, çalışmalara ilişkin şu bilgileri verdi:

“Binada 5 vatandaşımızın enkaz altında olduğu düşünülmektedir. Olay yerine AFAD, İtfaiye, Emniyet, 112 Sağlık ve STK ekipleri derhal sevk edilmiştir. Arama kurtarma çalışmaları Vali ve Belediye Başkanı koordinasyonunda devam etmektedir. İçişleri Bakan Yardımcımız, AFAD Başkan Yardımcımız, Afetlere Müdahale Genel Müdürü ve Arama Kurtarma Dairesi Başkanı olay bölgesine intikal etmektedir. Kurtarma çalışmaları için 80’i AFAD olmak üzere STK ve belediye ekipleriyle birlikte 147 arama kurtarma personeli görevlendirilmiştir. Çalışmalarda toplam 2 arama kurtarma köpeği, 8 enkaz altı arama cihazı, 2 dron ve 52 araç yer almaktadır. Arama ve kurtarma çalışmalarımız yoğun biçimde devam etmektedir. Geçmiş olsun dileklerimi iletiyorum.”

“Enkaz altındaki benim yakın arkadaşım”

Kocaeli Gebze’de yıkılan binanın yan binasında oturan Hasan Durubaba, yıkım ve sonrasında yaşananları anlattı. Binaya dair bilgiler de veren Durubaba, şöyle konuştu:

“Sabah namazına kalktığımızda yan binanın gürültüyle yıkıldığını gördük. Koşarak gittiğimizde bina tamamen yan yatmıştı. Çift daire bir bina. Her kat dubleks olarak kullanılıyor. Altta eczanenin asma katı var. Ondan sonra 2 kat, 2 kat dubleks gidiyor. Orada benim arkadaşım var, mahallemizin insanı. Karısı ve 3 tane çocuğuyla kalıyor. Bir üst kattaki evli çift evde yoklarmış. Bir üst katta da bina sahibi var. Onların da çocukları yok. Onlar da evde yoklarmış. Bu şekilde bir göçük oldu. Şu anda 2’nci kat ve 3’üncü kat arasında 5 kişilik aile var. Anne, baba ve 2 kız, bir erkek olmak üzere 5 kişilik aile var. Ekipler, aileden ses aldıklarını söylediler. Kurtarmaya çalışıyorlar. Buralarda metro inşaatı var. Binalarımızın altından metro inşaatı geçiyor. Benim binamın altından da geçiyor. Bizim binalarımıza işaret yapıştırdılar. Her 15 günde bir gelip yatma eğilme var mı diye kontrol ediyorlar bütün binaları. Zaten binaların dış cephesinde görülüyor. İşaret var. Dünkü depremde binanın hasar aldığı söyleniyor. Eczanenin sahibi, binayı yapan müteahhidi çağırmış. Böyle çatlaklar var diye söylenti olmuş. Sadece söylenti olarak duyuyorum. Binada, göçükte olan benim samimi arkadaşım. En son dün gece 23.00’te konuştuk. O eve çıktı, ben evime çıktık, ayrıldık” dedi.

Aile kiracı olarak oturuyordu

Kocaeli Gebze’de 1 eczane ve 3 farklı dubleks dairenin olduğu bina yıkıldığı sırada, yalnızca kiracı olarak oturan Bilir ailesinin binada olduğu belirtildi. En üst katta oturan bina sahibi ve orta kattaki kiracı çiftin, olay sırasında evde olmadıkları öğrenildi. Enkaz altında kalanların isimleri Levent Bilir (44), eşi Emine Bilir (37) ve çocukları; Emir (12), Nisa (14), Dilara Bilir’i (18).

Eczacıdan açıklama

Yıkılan binan zemin katındaki eczanenin kiracısı Uğur Aydın, gazetecilere açıklama yaptı. Dün iş yerinin önündeki zeminde çökmeler olduğunu belirten Aydın, “Ufak bir çökme olduğunu söylediler. Ben şehir dışındaydım. Telefonlara bakacak durumda da değildim. Eşime hemen ‘müteahhit ile konuş’ dedim. Onunla görüşmüş. Dükkan sahibi de gelmiş, incelemişler. Sonra bunu da bildirmişler. Ama kime, nasıl bildirdiğini ona sorun. Ben bilgi sahibi değilim. Eşime herhangi bir sıkıntının olmadığını söylemiş. Bu olay, 30 Ekim’de olsaydı belki biz de eczanenin altında kalmış olacaktık. Binanın ön tarafında ufak ufak çökmeler varmış. Eşim bunu bina sahibi Ergün beye anlatıyor. Ergün bey de hemen gelmiş bakmışlar, kolonları incelemişler. Herhangi bir çatlak var mı diye bakmışlar. Bunların olmadığını tespit ediyor. Metro inşaatıyla ilgili aşağıda cihazlar varmış. Artık onlarla mı görüşüyorlar; bilmiyorum. Sonra da Ergün bey, ‘herhangi bir sıkıntı yok’ dedi. Biz de bu sabah uyandığımızda böyle bir durumla karşılaştık” dedi.

“Binanın ortasında direk, kolon yok”

Binanın genişliğinin 45 metrekare olduğunu söyleyen Aydın, “Bina toplam 45 metrekare zaten. Binanın ortasında direk, kolon yok. Ya da benim gördüğüm bir direk yok. Binanın zaten etrafında direkler var. O direkleri de kesme şansımız yok. Eczacılar Odası’na dosya veriyoruz biz; imar, iskanla ilgili tüm belgeleri. Metro inşaatı havalandırması da eczanenin sağ tarafında. Ben sadece binanın önünde çöküntü olduğunu gördüm. Binanın önünde 3-5 santimlik çöküntüden kaynaklı. Bizim binaları kaplıyorlar ya o alüminyumlar bel veriyor, baskı yapıyor. Kolonun içine alüminyumdan bakınca herhangi bir sıkıntı yoktu. Ben akşam baktım. Müteahhit sabah bakmış; ama herhangi bir sıkıntı olmadığını biz gözle gördük. Bu binada değil, binanın ön tarafında sıkıntı vardı. Bina hasarlı değildi aslında önündeki alanda çökme vardı” diye konuştu.

Dün çekilen fotoğrafları gösterdi

Aydın ayrıca binanın önündeki çökmelerin ve kolonlardaki kaplamaların yerinden oynadığının görüldüğü dün çekilen fotoğrafları da gazetecilere gösterdi.

Mehmet Aktaş: Bir cansız bedene ulaşıldı

İçişleri Bakan Yardımcısı Mehmet Aktay, saat 14.00’te kameraların karşısına çıkarak son durumla ilgili bilgi verdi. Aktaş, çalışmalar sırasında ailenin 12 yaşındaki erkek çocuğu Muhammed Emir Bilir’in cansız bedenine ulaşıldığını belirterek “Başımız sağ olsun” dedi. Aktaş enkazdan gelen sesin kadın sesi olduğunu ve kurtarma çalışmalarının sürdüğünü söyledi.

Bir cansız bedene daha ulaşıldı

Aktaş’ın açıklamalarından kısa bir süre sonra ekipler bir cansız bedene daha ulaştı. İkinci cansız bedenin 14 yaşındaki Nisa Bilir’e ait oluduğu açıklandı.

Dilara enkazdan sağ çıkarıldı

Olaydan yaklaşık 8 saat sonra enkazdan bir sedye çıkarıldı. Alüminyum folyoya sarılı olarak ambulansa alınan kişinin ailenin büyük çocuğu 18 yaşındaki Dilara olduğu öğrenildi.

Aktaş’tan yeni açıklama

İçişleri Bakan Yardımcısı Mehmet Aktaş, Dilara’nın enkazdan sağ olarak çıkarılmasının ardından tekrar kameraların karşısına çıktı. Ailenin çocuklarından ikisinin cansız bedenlerinin, birininin de sağ çıkarıldığını belirten Aktaş, baba Levent ve anne Emine Bilir’in kurtarılması için çalışmaların sürdüğünü söyledi.

Aile yakınları fenalık geçirdi

Sabah saatlerinden itibaren bir umut ve sabırla enkazdan gelecek iyi haberi bekleyen aile yakınları, Nisa ve Muhammed Emir Bilir’in cansız bedenine ulaşıldığı bilgisiyle yıkıldı. Aile yakınları gözyaşlarına boğuldu.

Kocaeli’de bina çöktü! Enkazdan bir kişi sağ çıkarıldı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Zemin katında iş yerlerinin bulunduğu binanın saniyeler içerisinde büyük bir gürültüyle çökmesinin ardından çevredekiler, 112 Acil Çağrı Merkezine haber verdi. İhbar üzerine kısa sürede adrese itfaiye, AFAD, polis ve sağlık ekipleri sevk edildi.

Kısa sürede bölgeye gelen ekiplerin başlattığı çalışmada binanın enkazından 2 kişi yaralı olarak çıkarıldı. İlk müdahaleleri olay yerinde yapılan yaralılar ambulansla hastaneye kaldırıldı.

Dört kişinin enkaz altında mahsur kaldığı yönündeki iddialar üzerine AFAD ve itfaiye ekipleri cihazlarla dinleme yapıp arama kurtarma çalışmalarını sürdürüyor. 

Konya Büyükşehir Belediye Başkanı Uğur İbrahim Altay açıklama yaptı

Konya Büyükşehir Belediye Başkanı Uğur İbrahim Altay, X hesabından yaptığı açıklamada, şunları kaydetti:

“Selçuk Mahallemizde eski bir binanın çöktüğü haberini aldık. Arama kurtarma ve sağlık ekiplerimiz olay yerine intikal etti. Çalışmalarımız sürüyor. Lütfen Beyşehir Caddesi’nde trafik yoğunluğu olmamasına dikkat edelim.”

Konya’da 3 katlı bina çöktü yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

İstanbul Küçükçekmece Kartaltepe Mahallesi Belediye Caddesi ile Geçit Sokağı’nın kesişim noktasındaki 3 katlı bir apartman henüz belirlenemeyen nedenle çöktü.

Haber verilmesi üzerine olay yerine çok sayıda itfaiye, sağlık, polis ve AFAD ekipleri sevk edildi.

Enkaz altında kalanlar olduğunun belirtilmesi üzerine arama kurtarma çalışması başlatan ekiplerin, enkazdaki bir kişiyle iletişim kurduğu öğrenildi.

Öte yandan, çöken bina park halindeki araçların üzerine yıkılırken, yoldan geçen belediye otobüsünde de hasar oluştu.

Bina çöktükten sonra ise bir kişinin kendi imkanlarıyla enkazdan çıktığı ve ekiplere içeride kalanlarla ilgili bilgi verdiği belirtildi.

Yıkılan binanın enkazında 1 kişinin cansız bedenine ulaşıldı.

İstanbul Valisi Gül’den açıklama

İstanbul Valisi Davut Gül, Kartaltepe Mahallesi’nde çöken 3 katlı binanın bulunduğu yerde incelemelerde bulundu, yetkililerden bilgi aldı.

Sonrasında basın mensuplarına açıklama yapan Gül, Küçükçekmece’de saat 08.40 sıralarında zemin artı 3 katlı bir binanın kendiliğinden çöktüğünü belirterek, binanın zemininde iş yeri olduğunu, üstündeki kattın da büro olarak kullanıldığını söyledi.

Gül, üstteki iki katta ise ailelerin yaşadığını aktararak, “İlk etapta AFAD’ın koordinesinde itfaiye ve diğer akredite kuruluşlar olay yerine geldiler. UMKE ve benzeri itfaiye, belediye, sağlık, emniyetimiz, gelmesi gereken bütün kurumlar geldiler. 7 kişi yaralı olarak çıkartıldı. Şu anda kurtarma çalışmaları devam ediyor. İlk bilgilere göre 2 kişinin daha göçük altında olduğu söyleniliyor. Arkadaşlarımız çalışıyorlar. Herhangi bir bize ulaşan bu an itibarıyla ölüm tespiti yok, ölü ihbarı yok. 7 kişinin 2’si biraz daha ağır, 5 kişi normal.” ifadelerini kullandı.

Vali Gül, binanın 1988 yapımı olduğunu ve çökmeyle ilgili henüz tespit edilen bir sebep belirlenemediğini dile getirdi.

İlerleyen saatlerde bilgilendirme yapmaya devam edeceklerini söyleyen Gül, “Cumhuriyet Başsavcımız olay yerinde, adli ve idari süreç devam edecek. Hepimize geçmiş olsun. Herhangi bir patlama ihbarı ya da tespitimiz yok.” diye konuştu.

BAKAN KOCA’DAN PAYLAŞIM

Sağlık Bakanı Koca da, “Bu sabah İstanbul Küçükçekmece’de bir binada meydana gelen göçükte saat 09.35 itibariyle 7 yaralı olduğunu tespit ettik. 5 yaralı hastaneye nakledildi, 2 kişi tedaviye ihtiyacı olmadığını belirttiler. Olay yerine 15 Ambulans ve 5 UMKE Timi görevlendirilmiştir. Olaydan etkilenenlere geçmiş olsun dileklerimi sunuyorum” paylaşımında bulundu.

Soruşturma başlatıldı

Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı çöken bina ile ilgili 1 Cumhuriyet Başsavcı Vekili ile 2 Cumhuriyet Savcısı görevlendirdi.

Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı da konuyla ilgili şu açıklamayı yaptı:

“02.06.2024 tarihinde saat 08:40 sularında, Küçükçekmece ilçesi Kartaltepe Mahallesi Belediye Caddesi üzerinde bulunan 4 katlı binanın henüz belirlenemeyen bir nedenle çökmesi olayı ile ilgili Cumhuriyet Başsavcılığımız tarafından derhal soruşturma başlatılmıştır. Soruşturma kapsamında; 1 Cumhuriyet Başsavcı Vekili ile 2 Cumhuriyet Savcısı görevlendirilmiş olup, olay yerine intikal ettirilmiştir. Arama kurtarma çalışmalarının bitimine müteakip, Cumhuriyet Başsavcılığımız tarafından görevlendirilen 3 kişilik bilirkişi ekibi kusur tespiti için incelemelerine başlayacaktır. Soruşturma titizlikle devam etmektedir.”

“Yatakla dolabın arasına girmenin önemini gördüm”

Enkaz altından çıkan Korkut Yılmaz, yaşadıklarını şu sözlerle anlattı:

“7-8 kişiydik. Bina sabah erken saatlerde çöktü. Hafif bir sarsıntı duyduk. Sonra çöktü. Ben yatakla dolabın dolabın arkasına atmıştım kendimi, sonra geri geri çıktım. Köpeğim vardı. O içeride kaldı. Üst kattaki insanlardan da bazıları çıktı. Bazıları enkazda kaldı. 4 katlı binaydı. Bir risk taşımıyordu. Alt kat dükkan onun üzerinde ofisim vardı. Bir üst katta da evim vardı. 10 dakika sonra hemen polis ekipleri ve ambulanslar geldi. Ellerim ve bacaklarımda yaralar var. Komşular kıyafet verdiler giydim. Ara kattaydım. Yatakla dolabın arasına girmenin önemini gördüm.”

Küçükçekmece’de bina çöktü: Enkaz altında kalanlar var yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

DEPREM GERÇEĞİ GÖZ ÖNÜNDE BULUNDURULDU

İmza merasimi öncesinde konuşan TMMOB İMO Muğla Şubesi Lideri Engin Fırat Cet, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremleri’nin akabinde bu çalışmanın yapılmasının çok manalı olduğunu lisana getirdi. Cet, “Ülkemiz son yıllarda çok fazla felaket yaşadı. Sarsıntı gerçeği hayatın içerisinde. Milas da sarsıntının yaşanacağı yerlerden birisi. Mahallî idare olarak buna bir öncülük yaptınız. Bu çalışma, envanterimizdeki yapı stokunun ne durumda olduğunu, nerede ne üzere tedbirler alınması gerektiğini ortaya çıkaracak. Milas, bu çalışmanın yapıldığı Türkiye’deki birinci ilçe.” dedi.

BAŞKAN TOKAT: AFETE HAZIR OLMAK ZORUNDAYIZ

Milas Belediye Lideri Muhammet Tokat ise, “Belediye olarak teknik çalışmalarda odalarla işbirliği yapıyoruz. Bu hususta öteki odalarda da yapılan ortak çalışmalarımız var. 6 Şubat’tan sonra zelzele gerçeği ile yattık kalktık. Fakat birden fazla kişi sarsıntı gerçeğini unuttu. Bu gerçeği kabul etmek zorundayız. Zelzele bölgesiyiz ve her türlü afete hazır olmak zorundayız.” diye konuştu. Lider Tokat kelamlarını, “Bu protokolün Türkiye’de örnek olması bizim için de kıymetli. En büyük amaçlarımızdan birisi olan Sarsıntı Master Planımızın tamamlanması için değerli bir başlangıç olacak. Sonuçların hem bizim tarafından hem de güzel irdelenmesi, ortaya çıkan sonuçlara nazaran ortak tahliller bulunmasını diliyorum.” diyerek sonlandırdı.

HİÇBİR YAPIYA ZİYAN VERİLMEYECEK

Birinci kademe çalışmaları kapsamında mühendisler ve işçiler, binalarda müşahede ve tahlil gerçekleştirilecek. Yapıya hiçbir ziyan verilmeyecek. Sarsıntı riskine karşı inançsız olduğu tespit edilen yapılar hakkında mevcut yönetmelik ve yasalar haricinde rastgele bir yıkım kararı alınmayacak. İlçenin mevcut yapı stokunun yaklaşık yüzde 70’inin son sarsıntı yönetmeliğinden evvel yapılması nedeniyle bu çalışma, hayati kıymet arz ediyor. Birinci etapta 30 mühendis tarafından gerçekleştirilecek olan çalışmayla binalar fişlenmeyecek, bölgesel olarak yapısal durum tahlil edilecek.

Milas’ta 12 bin bina tek tek incelenecek yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Binanın kağıt üzere yerle bir olma anı ise dron kamerasına yansıdı. Geçen yılın nisan ayı itibariyle vatandaşların yaşamaya başladığı ve asrın felaketinde ağır hasar alan binada dairelerin 2 milyon TL’den alıcı bulduğu öğrenildi.

“DEPREME GÜÇLÜ OLDUĞUNU SÖYLEMİŞLERDİ”

Site yöneticisi İbrahim Korkmaz, binanın zelzeleye sağlam olduğu söylenerek satıldığını belirterek, “Burası Antakya ilçesi Akasya Mahallesi, buralar yeni yerleşim yerleriydi. Buralar daima site ismi altında satılan yerlerdi. Buradaki binaların birçok 1 yıllık bilemedin 2 yıllıktı. Ben binaya 29 Nisan’da taşınmıştım, yani 7 ay üzere bir şey oturmuştum. Sarsıntıya güçlü her şeyin dört dörtlük olduğunu söylemişlerdi” dedi.

“ŞU ANKİ BEDELİ 4 MİLYON, SARSINTIDAN EVVEL 2 MİLYONA SATILMIŞTI”

Milyonlar verip mesken satın aldıkları binanın zelzelede ağır hasar alacağını hayal bile edemediklerini söz eden Korkmaz, yılı dolmadan yıkılan binadan geriye borç kaldığını belirterek, “Biz de o garanti altında milyonlar verip almıştık. Şu anki bedeli 4 milyon, sarsıntıdan evvel 2 milyona satılmıştı. Bu türlü olacağını hayal bile edemiyorduk, canımızı her şeyimizi buraya bağlamıştık. Saniye bile sürmedi yıkıldı. Hayatlar gitti burada, geriye kalan yalnızca borç oldu. Burada oturanların birçok memur, herkese şu anda borç kaldı. Ben de kredi çekip aldım, bana da borç kaldı” halinde konuştu.

Milyonlar verip almışlardı… Kağıt üzere yerle bir olan 15 katlı binadan geriye ‘borç’ kaldı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Binanın kağıt üzere yerle bir olma anı ise dron kamerasına yansıdı. Geçen yılın nisan ayı itibariyle vatandaşların yaşamaya başladığı ve asrın felaketinde ağır hasar alan binada dairelerin 2 milyon TL’den alıcı bulduğu öğrenildi.

“DEPREME SAĞLAM OLDUĞUNU SÖYLEMİŞLERDİ”

Site yöneticisi İbrahim Korkmaz, binanın zelzeleye sağlam olduğu söylenerek satıldığını belirterek, “Burası Antakya ilçesi Akasya Mahallesi, buralar yeni yerleşim yerleriydi. Buralar daima site ismi altında satılan yerlerdi. Buradaki binaların birden fazla 1 yıllık bilemedin 2 yıllıktı. Ben binaya 29 Nisan’da taşınmıştım, yani 7 ay üzere bir şey oturmuştum. Zelzeleye güçlü her şeyin dört dörtlük olduğunu söylemişlerdi” dedi.

“ŞU ANKİ BEDELİ 4 MİLYON, SARSINTIDAN EVVEL 2 MİLYONA SATILMIŞTI”

Milyonlar verip mesken satın aldıkları binanın sarsıntıda ağır hasar alacağını hayal bile edemediklerini tabir eden Korkmaz, yılı dolmadan yıkılan binadan geriye borç kaldığını belirterek, “Biz de o garanti altında milyonlar verip almıştık. Şu anki kıymeti 4 milyon, zelzeleden evvel 2 milyona satılmıştı. Bu türlü olacağını hayal bile edemiyorduk, canımızı her şeyimizi buraya bağlamıştık. Saniye bile sürmedi yıkıldı. Hayatlar gitti burada, geriye kalan yalnızca borç oldu. Burada oturanların birden fazla memur, herkese şu anda borç kaldı. Ben de kredi çekip aldım, bana da borç kaldı” biçiminde konuştu.

Milyonlar verip almışlardı… Kağıt üzere yerle bir olan 15 katlı binadan geriye ‘borç’ kaldı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Dünyada çağdaş yollarla kaydedilen en büyük zelzele 1960’da Şili’de meydana geldi.

9,5 büyüklüğündeki Valdivia sarsıntısında binlerce kişi hayatını kaybetti.

Ancak Şili, bu afetten başlayarak zelzelelere karşı değerli bir gayrete girişti.

Gelinen kademede, artık sarsıntılarda büyük kayıplar vermeyen bir ülkeye dönüştü.

Örneğin 2015’te 3 dakikadan uzun süren 8,3 büyüklüğündeki Illapel sarsıntısında 13 kişi hayatını kaybetti.

2016’da yaşanan 7,6 büyüklüğündeki Chiloé sarsıntısında ise hayatını kaybeden olmadı.

Üstelik Şili bunu, bir öteki muvaffakiyet hikayesine sahip olan Japonya üzere güçlü bir ülke olmamasına karşın başardı.

Günümüzde Şili, zelzeleyle uğraşta örnek bir ülke olarak gösteriliyor ve Türkiye dahil birçok sarsıntı ülkesinin dikkatini çekiyor.

Getty Images Şili’nin başşehri Santiago kenti üstten görünümü

Başarının merkezinde ‘sıkı imar kanunları’ var

Bu muvaffakiyetin ardında birçok neden bulunuyor.

Uzmanlara nazaran öne çıkan nedenler ise şunlar:

• Sıkı imar kanunları
• İrili ufaklı her zelzelenin takibi ve sonrasında ilgili yönetmeliklerin güncellenmesi
• Toplum içinde yerleşmiş afetlere karşı hazırlıklı olma kültürü
• Anaokullarına kadar uzanan afetler konusundaki yaygın eğitim
• Tsunamiyle ilgili tesirli erken ikaz sistemleri
• Yöneticiler ve yurttaşlar ortasında afetler konusunda geliştirilen diyalog

“Şili başarısını” BBC Türkçe’ye yorumlayan Şilili uzmanlara nazaran, muvaffakiyetin en değerli ayağı, sıkı imar kanunları.

1960’daki zelzelenin akabinde başlayan bu süreç, 1970’lerde somutlaşmış.

David Basulto, bunun bitmiş bir süreç olmadığını, irili ufaklı her zelzelesi fırsat olarak değerlendirip bunlardan öğrendiklerini ve imar kanunlarını daima güncellediklerini söylüyor.

Bina yönetmeliklerinin uygulanması konusunda Şili’de çok sert bir yaklaşım olduğunu, bunun etrafından dolaşmanın mümkün olmadığını belirtiyor.

Bu kapsamda yer etüdü de vakitle çok kıymetli hale getirilmiş.

Basulto, “Bir binayı yaparken çok sıkı yönetmelikleri takip etmek zorundasınız. Taban etüdü de bunun bir kesimi. Bir yapıyı tasarlamaya başlamadan evvel yer etüdünün yapılması mecburiliği var” diyor.

Yıllar için ülkenin farklı kısımlarında yer yapısına dair çalışmalar yapıldığını, bunlar üzerinden haritalar çıkarıldığını ve bunun da kıymetli olduğunu söylüyor.

Şili’deki 2010’daki 9,2 büyüklüğündeki Maule zelzelesinde 500’den fazla kişi hayatını kaybetti.

Şili’de de ağır çalışmaları bulunan, milletlerarası sivil toplum örgütü IDCM’nin (Ülke İçinde Yerinden Edilme İzleme Merkezi) sözcüsü de bilhassa 2010’daki bu zelzeleden sonra Şili’deki inşaat standartlarının tekrar geliştirildiğini ve taban açısından yüksek riskli bölgelerin belirlendiğini aktarıyor.

IDCM sözcüsü, ülkede afet azaltma tedbirlerinin mahallî idare kalkınma planlarına da entegre ediliğini söylüyor.

David Basulto, bu imar anlayışının üniversitelerin inşaat mühendisliği ve mimarlık üzere kısımlarında öğrencilere çok sıkı bir formda öğretildiğini, mezun olan tüm bu gençlerin bu uygulamalara çok düzgün hakim olduğunu da ekliyor.

Getty Images Tsunamiyi önlemek için deniz kıyısına yakın inşa edilen bir park

Peki eski binaların dönüşümünde maliyetin nasıl karşılandığıyla ilgili Şili nasıl bir tahlil geliştirdi?

Çalışmalarını Berlin Frei Üniversitesi’deki Afet Araştırma Birimi’nde yürüten Şilili akademisyen Vicente Sandoval, bunun hâlâ Şili’de bir tartışma konusunu olduğunu, kendilerinin de bu bahiste yaratıcı tahlillere gereksinim duyduklarını söylüyor.

Ancak Sandoval, en gerçek tahlilin yerinde dönüşüm olduğunu, insanları diğer yerlere göndermenin birçok vakit işe yaramadığını belirtiyor.

Basulto ise bunun Türkiye’deki kadar yaygın bir husus olmadığını zira on yıllardır yıkılan ya da hasar gören binaların yerine zelzeleye dirençli binalar inşa edildiği için artık çok kapsamlı bir dönüşüm muhtaçlığı olmadığını ekliyor.

Binaların ekonomik olarak uygun olmalarının kıymetli olduğunun altını çiziyor Basulto:

“Binalar konusunda uygulanabilir bir ekonomik model bulmak gerekiyor. Çok sağlam binalar yapabilirsiniz hatta bir nükleer santral de inşa edebilirsiniz. Lakin konut ve iş yerleri kelam konusu olduğunu konutları bütçeye uygun inşa etmelisiniz.”

İmar affı üzere bir uygulamanın Şili’de olup olmadığı sorusuna ise Basulto, “Bu, kabul edilemez. Bence bu türlü bir şey, yozlaşmanın diğer bir yolu ve yozlaşma afetler karşısındaki en büyük tehlikedir” karşılığını veriyor.

Getty Images 2011 yılında, bir evvelki yıl yaşanan sarsıntının tahribat yarattığı bölgedeki inşaat çalışmalarına katılan emekçiler

Bütün bir toplum sarsıntıya hazırlanıyor

“Şili başarısının” en kıymetli ögelerinden biri de toplumdaki sarsıntıya hazırlık kültürü.

Şili İçişleri Bakanlığı’na bağlı afetle çaba ünitesi ONEMI’nin Chile Preparado (Şili Hazırlandı) isimli bir programı bulunuyor.

Program kapsamında nizamlı olarak tatbikatlar yapılıyor, halk simülasyonlara sokuluyor ve herkese afet kitleri dağıtılıyor.

Ülkede afetler konusunda çalışan sivil toplum örgütleri, çok yaygın bir gönüllülük ağına sahip.

Ordunun afetlere müdahalesi konusunda ise Şili’de son yıllarda yeni bir gelişme yaşanmış.

Vicente Sandoval, Şili’nin 1973-1990 yılları ortasında askeri diktatörlükle yönetilmesi nedeniyle ordunun afetlere müdahalesine kimsenin yıllarca sıcak bakmadığını lakin 2010’da yaşanan 8,8 büyüklüğündeki zelzelede, uzun müddet sonra askerlerin de yürütmenin isteğiyle alana indiğini, son devirde bakışın olumlu istikamette değiştiğini aktarıyor.

Türkiye’deki ordunun büyüklüğünü aktardığımızda Sandoval, “Bu, afetlerle çabada kullanmak için çok stratejik bir kaynak” yorumunu yapıyor.

Getty Images Şili’de gerçekleştirilen zelzele tatbikatlarından biri

Deprem şuuru çocukken oluşturuluyor

Şili toplumunda afetlerle ilgili farkındalık şuurunun oluşturulmasında eğitim de çok değerli bir yer tutuyor.

Zira Şili’de bakanlık, afet eğitimini anaokullarına kadar yaymış durumda.

Hem öğretmenler bu mevzuda eğitilip bu bilgileri çocuklara aktarıyor hem de çocuklar nizamlı olarak seyahat üzere programlara sokuluyor.

Sandoval, bu şuurun böylelikle çocukluktan itibaren oluştuğunu söylüyor:

“Henüz 6 yaşındaki çocuklara dahi bu eğitim veriliyor. Hedef onları korkutmak değil hazırlamak. Sarsıntı olduğunda nereye çömelecekin vs. Bu, Japonya’ya emsal bir sistem. Biz de Japonya’dan öğrendik diye düşünüyorum.”

Sandoval’a nazaran bu, yetişkinleri bilinçlendirmek için de çok değerli:

“Şunu fark ettik ki çocuklar, yetişkinlerle bağlantı açısından çok kıymetli. Yaşı ileri insanların alışkanlıklarını değiştirmesi bazen daha sıkıntı oluyor. Fakat çocuklar o bilgilerini meskene taşıyor. Örneğin hepsi konutlarında zelzele çantalarını hazırlayıp bir kenarda bulunduruyor.”

Sandoval, zelzeleyle çabada Kültür Bakanlığı’nın da rol oynadığını, bakanlığın sarsıntı konusunda farkındalık yaratan belgesel ve kısa sinema üzere projelere bakanlığın teşvikler verdiğini anlatıyor.

‘Erken ikaz sistemi güncelleniyor’

Binlerce kilometre uzunluğunda deniz kıyıları bulunan Şili’de, tsunami çok önemli bir sorun.

Geçmişteki zelzelelerde tsunamiler, büyük can ve mal kaybına neden oldu.

Yetkililer, bu duruma karşı faal bir erken ikaz sistemi geliştirmiş.

Bir sarsıntıyla tsunami riski doğduğunda, kıyılara konan sirenlerin çalmasından cep telefonlarına gönderilen ikaz bildirilerine kadar bir erken ikaz sistemi devreye giriyor.

Bunun dışında tsunami dalgalarını engellemek için kıyılar ile iç kısımdaki yerleşim alanları ortasına yer yer, özel parklar inşa edilmiş.

‘Yetkililere itimat oluşmuş durumda’

“Şili başarısında” altı çizilen hususlardan biri de “yetkililere güven”.

Geçmişte yurttaşlarla karar vericiler ortasında afetler konusunda çok önemli bir itimat sorunu oluştuğu fakat gelinen etapta bunun değerli oranda aşıldığı öne sürülüyor.

“Güven, temel bir mesele” diyor David Basulto.

Şili’deki zelzele hazırlık kültüründen ve hükümetin bu husustaki gayretlerinden bahseden IDCM Sözcüsü, “Şili’de zelzele ve tsunamilere maruz kalan bölgelerde hükümet yetkililerine inanç duyulduğu tarafında bilgiler var” diye konuşuyor.

Sözcü, şöyle devam ediyor:

“Erken ikaz sistemleri ve afetlerin risklerinin düşürülmesi tarafındaki tavsiyelerin kabul edilmesi, afetlere karşı geliştirilen başarılı bir gayretin en değerli zorlukları ortasında yer alıyor. Hükümet, bu hususta yurttaşlarla tesirli bir halde bağlantı kuruyor ve onların inancını kazanıyor.”

Şili’nin afet sonrasına hazırlık manasında da yeterli bir durumda olduğunu aktarıyor sözcü:

“Şili, birtakım yardım ve takviye düzeneklerinin yanında afetlerden etkilenen insanlara acil müdahale, öteki bir yere tahliye ve süreksiz barınak sağlamada takviye konusunda da son devirde çok farklı sistemleri hayata geçirdi.”

Getty Images 2015’te yaşanan 8.3 büyüklüğündeki zelzeleden sonraki çalışmalara katılan askerler

‘Mesele teknik bilgi değil kültürel değişim’

Türkiye’yle kıyaslandığında Şili, hem daha yüksek şiddetli sarsıntıların hem de daha sık sarsıntıların olduğu bir ülke.

Yetkililer bu devirde meyyit sayısının Türkiye’de çok daha yüksek olduğunu, Şili’de ise evsiz kalan insan sayısının daha fazla olduğunu söylüyor.

Akademisyen Vicente Sandoval, ülkelerin tecrübelerinin birbirleri için çok değerli olduğunu, bununla birlikte her ülkenin kendi ekonomik, toplumsal ve politik gerçekliklerine uygun tahliller geliştirmesi gerektiğini söylüyor ve “Her ülke için sihirli bir tahlil yok” diyor.

Sandoval’a zelzelelerle uğraşta sıkıntı teknik bilgi değil. “Sismik dirençli binalarla ilgili tüm bilgiler ortada. Herkes bunu abartsız bir halde kopyalayım yapıştırabilir” dedikten sonra ekliyor Sandoval:

“Aslolan bir kültürel değişimin yaşanması. Bunun için farklı aktörler ve kurumlar ortasında bir diyaloğun oluşması gerekiyor. Olağanda bunun siyasetçiler tarafından yapılması gerekir ancak tüm bir toplumun buna dahil olması gerekiyor. Şili’de yaşanan bu oldu.”

Uzmanların dikkat çektiği mevzulardan biri de zelzeleye dirençli bir ülke kurmanın kısa vadeli bir süreç olmadığı.

Mimar Basulto da zelzeleyle çabada sürekliliğe dikkat çekiyor:

“Büyük bir sarsıntı olduğunda oturup bir sonraki büyük sarsıntısı beklememeliyiz. Daima bir biçimde her küçük sarsıntısı izlemeli, anlamalı, ona nazaran yönetmeliklerimizi güncellemeliyiz. Daima, daima, daima olarak devam etmeliyiz. Böylelikle bir gün büyük bir sarsıntı geldiğinde birçok insanın hayatını kurtarabiliriz.”

Şili sarsıntıyla uğraşta nasıl başarılı oldu? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Dünyada çağdaş tekniklerle kaydedilen en büyük sarsıntı 1960’da Şili’de meydana geldi.

9,5 büyüklüğündeki Valdivia zelzelesinde binlerce kişi hayatını kaybetti.

Ancak Şili, bu afetten başlayarak sarsıntılara karşı değerli bir gayrete girişti.

Gelinen kademede, artık zelzelelerde büyük kayıplar vermeyen bir ülkeye dönüştü.

Örneğin 2015’te 3 dakikadan uzun süren 8,3 büyüklüğündeki Illapel zelzelesinde 13 kişi hayatını kaybetti.

2016’da yaşanan 7,6 büyüklüğündeki Chiloé sarsıntısında ise hayatını kaybeden olmadı.

Üstelik Şili bunu, bir öbür muvaffakiyet hikayesine sahip olan Japonya üzere güçlü bir ülke olmamasına karşın başardı.

Günümüzde Şili, sarsıntıyla çabada örnek bir ülke olarak gösteriliyor ve Türkiye dahil birçok sarsıntı ülkesinin dikkatini çekiyor.

Getty Images Şili’nin başşehri Santiago kenti üstten görünümü

Başarının merkezinde ‘sıkı imar kanunları’ var

Bu muvaffakiyetin gerisinde birçok neden bulunuyor.

Uzmanlara nazaran öne çıkan nedenler ise şunlar:

• Sıkı imar kanunları
• İrili ufaklı her sarsıntının takibi ve sonrasında ilgili yönetmeliklerin güncellenmesi
• Toplum içinde yerleşmiş afetlere karşı hazırlıklı olma kültürü
• Anaokullarına kadar uzanan afetler konusundaki yaygın eğitim
• Tsunamiyle ilgili tesirli erken ihtar sistemleri
• Yöneticiler ve yurttaşlar ortasında afetler konusunda geliştirilen diyalog

“Şili başarısını” BBC Türkçe’ye yorumlayan Şilili uzmanlara nazaran, muvaffakiyetin en kıymetli ayağı, sıkı imar kanunları.

1960’daki zelzelenin akabinde başlayan bu süreç, 1970’lerde somutlaşmış.

David Basulto, bunun bitmiş bir süreç olmadığını, irili ufaklı her sarsıntısı fırsat olarak değerlendirip bunlardan öğrendiklerini ve imar kanunlarını daima güncellediklerini söylüyor.

Bina yönetmeliklerinin uygulanması konusunda Şili’de çok sert bir yaklaşım olduğunu, bunun etrafından dolaşmanın mümkün olmadığını belirtiyor.

Bu kapsamda yer etüdü de vakitle çok kıymetli hale getirilmiş.

Basulto, “Bir binayı yaparken çok sıkı yönetmelikleri takip etmek zorundasınız. Taban etüdü de bunun bir modülü. Bir yapıyı tasarlamaya başlamadan evvel yer etüdünün yapılması mecburiliği var” diyor.

Yıllar için ülkenin farklı kısımlarında taban yapısına dair çalışmalar yapıldığını, bunlar üzerinden haritalar çıkarıldığını ve bunun da kıymetli olduğunu söylüyor.

Şili’deki 2010’daki 9,2 büyüklüğündeki Maule sarsıntısında 500’den fazla kişi hayatını kaybetti.

Şili’de de ağır çalışmaları bulunan, milletlerarası sivil toplum örgütü IDCM’nin (Ülke İçinde Yerinden Edilme İzleme Merkezi) sözcüsü de bilhassa 2010’daki bu zelzeleden sonra Şili’deki inşaat standartlarının yine geliştirildiğini ve taban açısından yüksek riskli bölgelerin belirlendiğini aktarıyor.

IDCM sözcüsü, ülkede afet azaltma tedbirlerinin lokal idare kalkınma planlarına da entegre ediliğini söylüyor.

David Basulto, bu imar anlayışının üniversitelerin inşaat mühendisliği ve mimarlık üzere kısımlarında öğrencilere çok sıkı bir halde öğretildiğini, mezun olan tüm bu gençlerin bu uygulamalara çok güzel hakim olduğunu da ekliyor.

Getty Images Tsunamiyi önlemek için deniz kıyısına yakın inşa edilen bir park

Peki eski binaların dönüşümünde maliyetin nasıl karşılandığıyla ilgili Şili nasıl bir tahlil geliştirdi?

Çalışmalarını Berlin Frei Üniversitesi’deki Afet Araştırma Birimi’nde yürüten Şilili akademisyen Vicente Sandoval, bunun hâlâ Şili’de bir tartışma konusunu olduğunu, kendilerinin de bu mevzuda yaratıcı tahlillere gereksinim duyduklarını söylüyor.

Ancak Sandoval, en gerçek tahlilin yerinde dönüşüm olduğunu, insanları öteki yerlere göndermenin birden fazla vakit işe yaramadığını belirtiyor.

Basulto ise bunun Türkiye’deki kadar yaygın bir mevzu olmadığını zira on yıllardır yıkılan ya da hasar gören binaların yerine zelzeleye dirençli binalar inşa edildiği için artık çok kapsamlı bir dönüşüm gereksinimi olmadığını ekliyor.

Binaların ekonomik olarak uygun olmalarının değerli olduğunun altını çiziyor Basulto:

“Binalar konusunda uygulanabilir bir ekonomik model bulmak gerekiyor. Çok sağlam binalar yapabilirsiniz hatta bir nükleer santral de inşa edebilirsiniz. Ancak mesken ve iş yerleri kelam konusu olduğunu konutları bütçeye uygun inşa etmelisiniz.”

İmar affı üzere bir uygulamanın Şili’de olup olmadığı sorusuna ise Basulto, “Bu, kabul edilemez. Bence bu türlü bir şey, yozlaşmanın diğer bir yolu ve yozlaşma afetler karşısındaki en büyük tehlikedir” karşılığını veriyor.

Getty Images 2011 yılında, bir evvelki yıl yaşanan zelzelenin tahribat yarattığı bölgedeki inşaat çalışmalarına katılan personeller

Bütün bir toplum zelzeleye hazırlanıyor

“Şili başarısının” en değerli ögelerinden biri de toplumdaki sarsıntıya hazırlık kültürü.

Şili İçişleri Bakanlığı’na bağlı afetle gayret ünitesi ONEMI’nin Chile Preparado (Şili Hazırlandı) isimli bir programı bulunuyor.

Program kapsamında sistemli olarak tatbikatlar yapılıyor, halk simülasyonlara sokuluyor ve herkese afet kitleri dağıtılıyor.

Ülkede afetler konusunda çalışan sivil toplum örgütleri, çok yaygın bir gönüllülük ağına sahip.

Ordunun afetlere müdahalesi konusunda ise Şili’de son yıllarda yeni bir gelişme yaşanmış.

Vicente Sandoval, Şili’nin 1973-1990 yılları ortasında askeri diktatörlükle yönetilmesi nedeniyle ordunun afetlere müdahalesine kimsenin yıllarca sıcak bakmadığını lakin 2010’da yaşanan 8,8 büyüklüğündeki sarsıntıda, uzun müddet sonra askerlerin de yürütmenin isteğiyle alana indiğini, son periyotta bakışın olumlu tarafta değiştiğini aktarıyor.

Türkiye’deki ordunun büyüklüğünü aktardığımızda Sandoval, “Bu, afetlerle uğraşta kullanmak için çok stratejik bir kaynak” yorumunu yapıyor.

Getty Images Şili’de gerçekleştirilen sarsıntı tatbikatlarından biri

Deprem şuuru çocukken oluşturuluyor

Şili toplumunda afetlerle ilgili farkındalık şuurunun oluşturulmasında eğitim de çok değerli bir yer tutuyor.

Zira Şili’de bakanlık, afet eğitimini anaokullarına kadar yaymış durumda.

Hem öğretmenler bu hususta eğitilip bu bilgileri çocuklara aktarıyor hem de çocuklar sistemli olarak seyahat üzere programlara sokuluyor.

Sandoval, bu şuurun böylelikle çocukluktan itibaren oluştuğunu söylüyor:

“Henüz 6 yaşındaki çocuklara dahi bu eğitim veriliyor. Emel onları korkutmak değil hazırlamak. Zelzele olduğunda nereye çömelecekin vs. Bu, Japonya’ya emsal bir sistem. Biz de Japonya’dan öğrendik diye düşünüyorum.”

Sandoval’a nazaran bu, yetişkinleri bilinçlendirmek için de çok değerli:

“Şunu fark ettik ki çocuklar, yetişkinlerle irtibat açısından çok kıymetli. Yaşı ileri insanların alışkanlıklarını değiştirmesi bazen daha sıkıntı oluyor. Fakat çocuklar o bilgilerini konuta taşıyor. Örneğin hepsi meskenlerinde sarsıntı çantalarını hazırlayıp bir kenarda bulunduruyor.”

Sandoval, zelzeleyle çabada Kültür Bakanlığı’nın da rol oynadığını, bakanlığın zelzele konusunda farkındalık yaratan belgesel ve kısa sinema üzere projelere bakanlığın teşvikler verdiğini anlatıyor.

‘Erken ikaz sistemi güncelleniyor’

Binlerce kilometre uzunluğunda deniz kıyıları bulunan Şili’de, tsunami çok önemli bir sorun.

Geçmişteki sarsıntılarda tsunamiler, büyük can ve mal kaybına neden oldu.

Yetkililer, bu duruma karşı aktif bir erken ikaz sistemi geliştirmiş.

Bir zelzeleyle tsunami riski doğduğunda, kıyılara konan sirenlerin çalmasından cep telefonlarına gönderilen ikaz bildirilerine kadar bir erken ihtar sistemi devreye giriyor.

Bunun dışında tsunami dalgalarını engellemek için kıyılar ile iç kısımdaki yerleşim alanları ortasına yer yer, özel parklar inşa edilmiş.

‘Yetkililere inanç oluşmuş durumda’

“Şili başarısında” altı çizilen hususlardan biri de “yetkililere güven”.

Geçmişte yurttaşlarla karar vericiler ortasında afetler konusunda çok önemli bir inanç sorunu oluştuğu fakat gelinen kademede bunun kıymetli oranda aşıldığı öne sürülüyor.

“Güven, temel bir mesele” diyor David Basulto.

Şili’deki zelzele hazırlık kültüründen ve hükümetin bu mevzudaki eforlarından bahseden IDCM Sözcüsü, “Şili’de zelzele ve tsunamilere maruz kalan bölgelerde hükümet yetkililerine itimat duyulduğu istikametinde bilgiler var” diye konuşuyor.

Sözcü, şöyle devam ediyor:

“Erken ikaz sistemleri ve afetlerin risklerinin düşürülmesi istikametindeki tavsiyelerin kabul edilmesi, afetlere karşı geliştirilen başarılı bir uğraşın en değerli zorlukları ortasında yer alıyor. Hükümet, bu bahiste yurttaşlarla tesirli bir formda bağlantı kuruyor ve onların inancını kazanıyor.”

Şili’nin afet sonrasına hazırlık manasında da düzgün bir durumda olduğunu aktarıyor sözcü:

“Şili, birtakım yardım ve takviye düzeneklerinin yanında afetlerden etkilenen insanlara acil müdahale, öteki bir yere tahliye ve süreksiz barınak sağlamada dayanak konusunda da son devirde çok farklı sistemleri hayata geçirdi.”

Getty Images 2015’te yaşanan 8.3 büyüklüğündeki zelzeleden sonraki çalışmalara katılan askerler

‘Mesele teknik bilgi değil kültürel değişim’

Türkiye’yle kıyaslandığında Şili, hem daha yüksek şiddetli zelzelelerin hem de daha sık sarsıntıların olduğu bir ülke.

Yetkililer bu periyotta meyyit sayısının Türkiye’de çok daha yüksek olduğunu, Şili’de ise evsiz kalan insan sayısının daha fazla olduğunu söylüyor.

Akademisyen Vicente Sandoval, ülkelerin tecrübelerinin birbirleri için çok kıymetli olduğunu, bununla birlikte her ülkenin kendi ekonomik, toplumsal ve politik gerçekliklerine uygun tahliller geliştirmesi gerektiğini söylüyor ve “Her ülke için sihirli bir tahlil yok” diyor.

Sandoval’a sarsıntılarla uğraşta problem teknik bilgi değil. “Sismik dirençli binalarla ilgili tüm bilgiler ortada. Herkes bunu abartsız bir halde kopyalayım yapıştırabilir” dedikten sonra ekliyor Sandoval:

“Aslolan bir kültürel değişimin yaşanması. Bunun için farklı aktörler ve kurumlar ortasında bir diyaloğun oluşması gerekiyor. Olağanda bunun siyasetçiler tarafından yapılması gerekir lakin tüm bir toplumun buna dahil olması gerekiyor. Şili’de yaşanan bu oldu.”

Uzmanların dikkat çektiği hususlardan biri de sarsıntıya dirençli bir ülke kurmanın kısa vadeli bir süreç olmadığı.

Mimar Basulto da sarsıntıyla çabada sürekliliğe dikkat çekiyor:

“Büyük bir zelzele olduğunda oturup bir sonraki büyük zelzelesi beklememeliyiz. Daima bir halde her küçük sarsıntısı izlemeli, anlamalı, ona nazaran yönetmeliklerimizi güncellemeliyiz. Daima, daima, daima olarak devam etmeliyiz. Böylelikle bir gün büyük bir sarsıntı geldiğinde birçok insanın hayatını kurtarabiliriz.”

Şili sarsıntıyla çabada nasıl başarılı oldu? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

İhbar üzerine caddeye AFAD ve polis grupları yönlendirildi. Polis grupları bina etrafına güvenlik şeridi çekti.

Kendiliğinden yıkıldığı tespit edilen binada inceleme yapan AFAD grupları ömür belirtisine rastlamadı.

Sarsıntıda ağır hasar alan bina çöktü… O anlar kamerada! yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Kontrolden çıkan kamyonet, korkulukları kırdıktan sonra bir binanın boşluğuna uçarak havaya gerçek kalktı. Kazadan şoför yara almadan kurtulurken, kamyonetin işyerine çarpması sonucu dükkanın camları tuzla buz oldu. Bir motosiklet de hasar alırken, sesleri duyan iş yeri çalışanları neye uğradıklarını şaşırdı. 

Şoförün etraftakilerin yardımıyla araçtan çıktığı öğrenilirken, kaza anı ise kameralara anbean yansıdı.

Çevredekilerin ihbarı üzerine olay yerine sıhhat, itfaiye ve polis grubu sevk edildi. Kısa müddette olay yerine gelen sıhhat grupları, şoför Demirci’nin sıhhat denetimlerini yaptıktan sonra olay yerinden ayrıldı. 

İtfaiye grupları ise etrafta tedbir alırken, polis takımları de yolu trafiğe kapattı. Akabinde olay yerine vinç sevk edildi. Gelen vinç, kamyoneti bulunduğu yerden çıkarttı. Olayla ilgili polis takımları inceleme başlattı.

Pedalı takılan kamyonet bina boşluğuna uçtu yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.