Rapora göre, 2025’te küresel borç stoku yaklaşık 29 trilyon dolar artarak 348,3 trilyon dolarla tüm zamanların en yüksek seviyesine çıktı. Artış hızı, pandemi döneminden bu yana görülen en sert yükseliş olarak kaydedildi.

Toplam küresel borç geçen yıl yaklaşık 29 trilyon dolar artarak 348,3 trilyon dolarla tüm zamanların en yüksek seviyesine çıktı.

Borç artışının yaklaşık üçte ikisi gelişmiş piyasalardan kaynaklandı

Küresel borç artışının yaklaşık üçte ikisi bütçe açığı harcamalarının yükselmesiyle gelişmiş piyasalardan kaynaklandı.

Borç stokları hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ekonomilerde yeni zirvelere ulaşarak birikimin geniş tabanlı yapısını ortaya koydu.

Gelişmiş ekonomilerin toplam borcu geçen yılın son çeyreğinde 231,7 trilyon dolar olarak hesaplanırken, gelişmekte olan ülkelerde toplam borç 116,6 trilyon dolara ulaştı.

Borcun GSYH’ye oranındaki düşüş beşinci yıla taşındı

Küresel borcun Gayri Safi Yurt İçi Hasıla’ya (GSYH) oranı art arda beşinci yıl düşüş kaydederek 2025’te yaklaşık yüzde 308’e geriledi.

Söz konusu düşüş ağırlıklı olarak gelişmiş piyasalardan kaynaklanırken, gelişmekte olan piyasalarda borcun GSYH’ye oranı yükselmeye devam etti ve yüzde 235’in üzerine çıkarak rekor tazeledi.

Küresel borçtaki artışın 10 trilyon dolardan fazlası kamu borçlanmalarından kaynaklandı

Küresel borcun dağılımına bakıldığında, hane halkına ait borçlar geçen yılın dördüncü çeyreğinde 64,6 trilyon dolara, finansal olmayan şirketlere ait borçlar 100,6 trilyon dolara, kamu borçları 106,7 trilyon dolara ve finansal sektör borçları 76,4 trilyon dolara yükseldi.

Kamu borçlanmaları 2025’te küresel borç artışının 10 trilyon dolardan fazlasını oluşturdu ve artışın neredeyse dörtte üçü Çin, ABD ve Euro Bölgesi’nden kaynaklandı.

Avrupa içinde kamu borçlarındaki genişleme ağırlıklı olarak Fransa ve İtalya’da yoğunlaşırken, bu ülkeleri Almanya izledi. Çin’deki artışın yanı sıra gelişmekte olan piyasalarda devlet borçlarındaki birikim en belirgin şekilde Brezilya, Meksika ve Rusya’da görüldü.

Küresel borç birikiminin güçlü seyrinin sürmesi bekleniyor

GSYH’ye oranları dikkate alındığında, hane halkına ait borçlar 2025’in son çeyreğinde önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 57,5’ten yüzde 57’ye, finansal olmayan şirketlere ait borçlar yüzde 88,4’ten yüzde 88,2’ye ve finansal sektöre ait borçlar yüzde 69,8’den yüzde 68,2’ye geriledi. Aynı dönemde kamu borçlarının oranı yüzde 93’ten yüzde 94,8’e çıktı.

Türkiye’de ise borçların GSYH’ye oranları dikkate alındığında, geçen yılın son çeyreğinde önceki yılın aynı dönemine kıyasla hane halkına ait borçlar yüzde 9,9’dan yüzde 10,1’e ve finansal olmayan şirket borçları yüzde 37,3’ten yüzde 38,2’ye çıkarken, kamu borçları yüzde 27,5’ten yüzde 26,8’e ve finansal sektör borçları yüzde 17,5’ten yüzde 17,3’e geriledi.

Raporda, özellikle ABD, Çin, Almanya, Japonya ve Hindistan’da artan kamu finansman ihtiyaçları nedeniyle küresel borç birikiminin önümüzdeki dönemde de güçlü seyrini koruyacağı öngörüldü.

Küresel borçlar 2025’te 348,3 trilyon dolara ulaştı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Yapılandırılan borçlar peşin yahut taksitler halinde ödenebilecek. Birinci taksit ödeme mühleti ise 31 Temmuz‘da dolacak.

Vergi, sigorta prim borcu, isimli ve idari cezalar, belediyelere olan borçlar, su borçları ve tahsil kredisi borçları… Tüm bu borçlar yapılandırma kapsamına dahil edildi. 13 kurumun yaklaşık 1 trilyon 300 milyar lira alacağının yapılandırılması kelam konusu olacak.

BORÇ YAPILANDIRMASINDA BİR İLK

Bayram tatilinde de müracaatlar alınabiliyor. İnteraktif vergi dairelerinden müracaat yapılması mümkün olacak. Yapılandırılan borçlar için ödeme kolaylığı da sağlanıyor. Düzenlemeyle borç yapılandırmasında birinci kere 48 ay vade imkanı sunuluyor.

5 MİLYONA YAKIN MÜKELLEF YARARLANACAK

Kamu alacaklarının tekrar yapılandırması ile birlikte 265,4 milyar liralık alacak yine yapılandırıldı.

Toplam tahsilat 20 milyar lirayı aştı. 5 milyona yakın mükellef borçlarını yapılandırmak için vergi dairelerine başvurdu.

NE OLMUŞTU?

Vergi borcu yapılandırma için son tarih 31 Mayıs olarak açıklanmış fakat sonrasında mühlet uzatılmıştı.

Cumhurbaşkanı kararıyla yapılandırma için müracaat müddeti bir ay uzatılarak 30 Haziran’a çekilmiş, birinci taksit ödeme müddeti de bir ay uzatılarak 31 Temmuz olmuştu.

30 Haziran 2023 tatile denk geldiği için, son müracaat müddeti 3 Temmuz 2023 olarak açıklandı.

Borcu olanlar dikkat! Yarın son gün… yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın yeni yayımladığı yeni borç bilgilerinin ayrıntıları da Türkiye’nin bilhassa resmi olarak “tek adam rejimi”ne geçilen 2018 yılından bu yana her alanda süratle borçlandığını gösteriyor.

İşte bilgilerde öne çıkan detaylar:

• 2023 yılının birinci çeyreği (ocak-mart) sonu prestijiyle “kamunun brüt toplam borç stoku” 4 trilyon 974 milyar liraya ulaştı. Bu sayı 2018 yılının tıpkı çeyreğinde 986 milyar liraydı. Artış yüzde 404.3 oldu. Bu kapsamda, kamunun iç borç stoku geçen 5 yılda yüzde 325.8 artışla 605 milyar liradan 2 trilyon 574 milyar lira, dış borç stoku ise yüzde 528.6 artışla 382 milyar liradan 2 trilyon 399 milyar liraya ulaştı. Ayrıyeten ilgi çeyreklerin ortalama dolar kuru dikkate alındığında kamunun brüt toplam borç stoku 258.3 milyar dolardan 263.4 milyar dolara yükseldi.

AB TARİFLİ BORÇ

• “Merkezi yönetim”, “yerel yönetim”, “sosyal güvenlik kurumları”nı kapsayan Avrupa Birliği (AB) tarifli genel idare borç stoku ise ulaşılan sayının daha yüksek bir noktada olduğunu ortaya koyuyor. Buna nazaran toplam stok son beş yılda 920.3 milyar liradan 5 trilyon 336 milyar liraya yükseldi. Bu kapsamda merkezi idare borç stoku 979.9 milyar liradan 5 trilyon 307 milyar liraya ulaştı. Lokal idarelerin borç stoku da 59.3 milyar liradan 141.6 milyar liraya çıktı. Bu tıp borç stokunun gayri safi yurtiçi hasılaya (GSYİH) oranı da yüzde 28.1’den 31.2’ye yükseldi.
• Öte yandan tekrar Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yeni yayımlanan “Türkiye’nin Brüt Dış Borç Stoku” bilgileri, özel bölümün borçluluk durumunu da ortaya koyuyor. Ocak-Mart 2018’de 313.7 milyar dolar olan bu stok, Ocak-Mart 2023’te 238.3 milyar dolara indi. Bu kapsamda kısa vadeli stok 86.1 milyar dolardan 88.3 milyar dolara yükselirken uzun vadeli stok 227.6 milyar dolardan 149.9 milyar dolara geriledi.

ÜÇ AYDA 270 MİLYAR

Hazine ve Maliye Bakanlığı, Temmuz-Eylül 2023 periyoduyla ilgili borçlanma stratejisini açıkladı.

Buna nazaran temmuz ayında 141.7 milyar TL, ağustosta 141 milyar TL ve eylülde 72.1 milyar TL iç borç servisi yapılması bekleniyor. Ayrıyeten 59.3 milyar lira dış borç servisi yapılacak. Buna rağmen temmuzda 94 milyar lira, ağustosta 96 milyar lira ve eylül ayında 80 milyar lira iç borçlanma yapılması programlandı.

‘Tek adam’ın faturası: Borçlar beş yılda beş katına çıktı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

HANGİ BORÇLAR YAPILANDIRMADAN YARARLANACAK?

Konuya ilişkin açıklamalarda bulunan AK Parti Grup Başkanvekili Mustafa Elitaş, “İki ana başlıkta düzenleme var. Bugüne kadar tüm talepleri dinledik, titizlikle inceledik, ihtiyaçları belirledik. Bir süredir vatandaşlar yapılandırma noktasına talepleri vardı, geniş düzenleme yapalım borçları ödeme kolaylığı getirelim dedik. Hangi türlerden olursa olsun yapılandırma dahil ettik.

VERGİ BORCU YAPILANDIRMA RESMİ GAZETE’DE YAYIMLANDI MI?

Vergi, vergi cezaları, gecikme faizi, idari para cezaları, sigorta primleri, KYK borçlarının yeniden yapılandırılmasıyla ilgili kanun TBMM Genel Kurulu’nda, kamu alacaklarının yapılandırılmasına ilişkin yasa kabul edildi, Resmi Gazete’de yayımlandıktan sonra yasalaşacak.

VERGİ AFFI BAŞVURU NASIL YAPILIR?

Kanun hükümlerinden yararlanmak isteyenler 30 Nisan 2023’e kadar ilgili idareye başvuracak ve yapılandırma tutarlarını peşin veya taksitle ödeyebilecek. İlk taksit ödemeleri mayıs ayında yapılacak. Şimdiki teklifte 48 ay, 4 yıl olarak, yani her ay ödeyebilme imkanı mevcut.

Vergi borcu yapılandırma Resmi Gazete’de yayımlandı mı? Hangi borçlar yapılandırmadan yararlanacak? Müracaat nasıl yapılır? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.