Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, kamudaki tasarruf tedbirlerinin tavizsiz bir şekilde uygularken, diğer yandan kayıt dışı ekonomi ile mücadele edeceklerini ve vergide adaletin sağlanması için yeni adımlar atacaklarını söyledi.

Türkiye Gazetesi’nde yer alan habere göre Bakan Şimşek, AK Parti’nin Kızılcahamam’daki istişare toplantısında katılımcılara ekonomi ile ilgili bir sunum yaptı. Ekonomik programın problemsiz ilerlediğini, cari açığın ve enflasyonun indirilmesine yönelik yeni tedbirler aldıklarını hatırlatan Şimşek, alınan tasarruf tedbirlerine ilişkin bilgi verdi.

Milletvekillerinin de bu tedbirleri dikkate alarak hareket etmesi gerektiğini belirten Şimşek “Yatırım ödeneklerinden de kesintiye gidiyoruz. Bu nedenle milletvekili arkadaşlarımız illeri ile ilgili planlamalarını buna göre yapsınlar. Yatırım ödeneklerinde yüzde 15’lik kesinti yapacağız. Fiziki ilerlemesi yüzde 75’in üzerinde olan yatırım projelerine öncelik vereceğiz. Kamu yatırım programına yeni proje de almayacağız” dedi.

Fon vergisi artacak
Tasarruf paketinin sonraki aşamaları hakkında da bilgi veren Şimşek, bu kapsamda Kamu İhale Yasası’nın Avrupa standartlarına kavuşturulacağını, KİT’lerdeki yönetim anlayışının değiştirilerek yeni bir yönetim anlayışı getireceklerini, birçok vergi muafiyeti, indirimi, teşviki ve istisnasının kaldırılacağını anlattı. Şimşek, fon gelirlerinden alınan verginin de artırılacağını söyledi.

Hâlen fon gelirlerinden yüzde 7,5 oranında stopaj kesiliyor. İndirimli stopajın süresi 31 Temmuz’da son bulacak. Bu tarihten sonra stopaj oranının, mevduattan elde edilen faiz gelirlerindeki gibi yüzde 10 olarak uygulanması bekleniyor. Kasım ayında çıkarılan yasa ile, bazı yatırım fonu kazançları ile döviz cinsinden gelirler için vergi stopaj oranlarının yüzde 40’a kadar artışı için Cumhurbaşkanı’na yetki verilmesi öngörülmüştü.

Kripto ve borsadaki varlıklara vergi geliyor
Şimşek ayrıca, kripto varlıklardan elde edilen gelirler ve borsada yapılan işlemlerden elde edilen gelirlerin vergilendirilmesine yönelik yeni adımlar atılacağını kaydetti. Şimşek “Dünyada da böyle, bir gelir elde ediliyorsa bunun vergisi de olmalı. Kripto varlıklar, borsada işlem gören varlıklar, yatırım fonları v.s bunların disipline edilmesi lazım” dedi.

Yabancı sermayenin Türkiye’ye ilgi duyduğunu, ancak yabancı sermaye girişinin artması için bazı koşulların yerine getirilmesi gerektiğini belirten Şimşek “Yabancı sermaye gideceği ülkedeki kurallara bakar, hukuki güvencelere bakar. Biz bunları sağlarsak, kuralları net olarak koyarsak yabancı sermaye de gelir” değerlendirmesini yaptı.

Sürekli zarar açıklayan şirketlere düzenleme yolda
Sürekli zarar açıklayan şirketlere karşı yeni tedbirler geliyor. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, bazı kurumların uzun yıllardır zarar açıkladığını belirterek, “20 yıl boyunca zarar eden bir şirketi açık tutar mısınız? Yüksek teknoloji Teslavari firmalar istisna tabi. Ama normal geleneksel bir sektörden 5 yıl üst üste zarar etseniz devam eder misiniz? İstisna ve muafiyetlere bakıyoruz. Bütün bu konuları içeren önemli bir çalışmamız var. Belirli bir noktaya gelince kamuoyuyla paylaşırız” dedi.

“Enflasyon kalıcı olarak düşecek”
Enflasyon ile ilgili çalışmalara da değinen Şimşek, “Enflasyon kalıcı olarak düşecek. Ne örtük ne açık bir kur taahhüdümüz yok. Tarihte eşi benzeri görülmemiş bir kaynak girişi var. Son 12 ayda yaklaşık 17 milyar dolarlık net yabancı girişi oldu. Yabancıların tahvillerdeki oranı yüzde 10’lara gidiyor. Enflasyonu indireceğimize dair güven arttığı zaman ben inanıyorum çok ciddi fon akışı olacak” ifadelerini kullandı.

Kripto ve borsadaki varlıklara vergi geliyor yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Yapay zekânın yükselişi konusundaki yatırımcı heyecanı ABD ekonomisinin bugün karşı karşıya olduğu bazı riskleri gizliyor olabilir.

İş ve finans dünyası OpenAI firmasının yapay zekâ sohbet uygulaması ChatGPT’nin sansasyonel çıkışının ardından teknoloji hisselerin yükselişi ile çalkalandı. Yapay zekâ ile ilişkisi olan teknoloji hisseleri ciddi yükselişler kaydederken büyük teknoloji devlerinin CEO’ları ise cüzdanlarını şişirdi.

Ancak Insider’In haberine göre tüm bu ralli atmosferinin ardından bazı kasvetli gerçekler var. ABD ekonomisi borsalardaki yükseliş eğilimiyle keskin bir tezat durumunda gözüküyor.

Haberde yapay zekâ rallisinin gölgesinde ABD ekonomisinde görülen 4 büyük riske dikkat çekiliyor:

Yüksek faiz oranları

ABD Merkez Bankası (FED) son 15 ay içerisinde faiz oranlarını 500 baz puan artırdı. Bu rakam tarihi seviyelere çıkan enflasyonu kontrol altına almak için gerçekleştirilen son 40 yılın en yüksek artışını işaret ediyor. ABD’deki gösterge oranlar şu anda Küresel Finans Krizi’nin patlak vermesinden kemen önceki 2007 tarihinden bu yana en yüksek seviyede.

Enflasyonu büyük ölçüde düşürmeyi başaran FED son toplantıda faiz oranlarını değiştirmemiş olsa da yıl sonuna kadar iki kez daha 25 baz puanlık artış yapabileceğinin sinyalini verdi. ABD tüketici fiyatlarındaki yıllık artış geçen yılki %9,1’lik seviyeden %4’e kadar düştü. Ancak bu oran bile FED’in hedef enflasyon seviyesi olan %2’nin iki katı.

Söz konusu tablo birçok piyasa uzmanına göre ekonomik gerileme riskini artırıyor. Daha yüksek borçlanma maliyetleri bankacılık sektörü ve ticari emlak piyasası da dahil olmak üzere ABD ekonomisinin faiz oranlarına duyarlı sektörlerine halihazırda ciddi bir zarar vermiş durumda.

Bazı yatırımcılar FED’in para politikasını sıkılaştırmaya devam etmesi durumunda ABD borsalarının da zarar göreceğinden endişe duyuyor. Bu sebeple ayı piyasası yatırımcıları Wall Street’teki boğa piyasasına rağmen hisse senetlerine karşı 1 trilyon dolarlık açığa satış hamlesi gerçekleştirdi.

Resesyon riski

Yüksek faiz oranları ve kalıcı enflasyon beklentileri Elon Musk ve Nouriel Roubini gibi isimlerin yanı sıra JPMorgan gibi Wall Street bankalarını da yaklaşmakta olan ABD resesyonu konusunda uyarılar paylaşmaya teşvik etti.

Bizzat FED’in resesyon modeli dahi ABD ekonomisinin Mayıs 2024’e kadar bir ekonomik gerileme yaşama olasılığını %70 olarak hesaplıyor.

OANDA’nın Kıdemli Piyasa Analisti Kelvin Wong olası bir resesyonun yapay zekâ rallisi için engel oluşturabileceğini söyledi.

Wong, “Genel olarak daha uzun süreli yüksek faiz ortamı nedeniyle fonlama maliyetlerinin yükselişi ve yaklaşan bir küresel resesyon bileşimi şirketlerin kâr marjları üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturabilir. Diğer tüm göstergelerin eşit olduğu göz önüne alındığında, böyle bir senaryo muhtemelen şirketlerin bütçeleri ve teknoloji donanımı, yazılım güncellemeleri talebini kısıtlayacaktır. Böyle bir durum şu anda görülen yapay zekâ iyimserliğine sönümleyici bir etki bırakabilir” dedi.

Ticari gayrimenkul krizi

ABD’de bir ticari gayrimenkul krizi patlak veriyor olabilir. Yüksek faiz oranları kredi sahiplerini sıkıştırdığından on milyarca dolar değerindeki gayrimenkul varlıkları haciz riski taşıyor.

Kredi sahiplerinin ipotek ödemelerini yapamadığı için satışa zorlanan mülklere soruncu CRE varlıkları deniyor. MSCI Reel Varlıklar raporunda sorunlu CRE varlıkları ilk çeyrekte %10 artarak yaklaşık 64 milyar dolara yükseldi. Rapor 155 milyar dolar değerinde daha fazla varlığın da risk altında olduğu belirtiliyor.

ABD Mortgage Bankacılar Birliği’ne göre, sorunlu CRE borçları 2023’ün ilk üç ayında %3’e yükseldi.

ABD’li ticari mülk sahipleri, geçtiğimiz yıl boyunca, FED’in enflasyonu kontrol etmeyi agresif faiz artışlarıyla mücadele etti. Mülk sahipleri faiz artışları nedeniyle ödemeleri karşılayabilme yetenekleri konusunda sorun yaşadı. Kredi şartlarının sıkılaşması ve evden çalışma trendlerinin de yaygınlaşması sektör için daha fazla baskı anlamına geliyordu.

Son aylarda bankacılık sektöründe yaşanan kaosun ardından ticari gayrimenkullerin kargaşaya sürüklenme riski taşıyan bir sonraki sektör olacağı öngörülüyor.

Çin ekonomisinin yavaşlaması

ABD ekonomisi sadece iç ekonomik sorunlarla dağıl aynı zamanda dış kaynaklı risklerle de karşı karşıya. Bu risklerin en önemlisi ise Çin’deki ekonomik büyümenin yavaşlaması.

Bir yılı aşkın süredir devam eden Pekin hükümetinin katı sıfır-Kovid politikası bu yıl sona erdi. Ekonomistler de Asya ekonomisinin bu yıl güçlü bir geri dönüş yaşayacağı konusunda umutluydu. Ancak gerçekler beklentilerin çok uzağında kaldı.

Insider’ın haberine göre analist Linette Lopez Çin ekonomisinde ticaretin yavaşlaması, zayıf sanayi üretim rakamları ve borç birikmesi herkesin beklediğinden daha büyük bir seviyede olduğunu belirtiyor. Lopez’e göre bu Wall Street için de önemli bir sorun.

Yapay zekâ rallisi borsadaki önemli riskleri görmezden geliyor yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.