DEHB NEDİR?

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), nörogelişimsel bir bozukluktur ve çoklukla çocukluk periyodunda başlar, fakat yetişkinliğe kadar sürebilir. Bu bozukluk, dikkat eksikliği, hiperaktivite ve dürtüsel davranışların besbelli bir formda görüldüğü bir tabloyu tanımlar. DEHB, bireyin fonksiyonelliğini olumsuz tarafta etkileyebilir, bilhassa eğitim, iş ve toplumsal alakalar alanlarında zorluklar yaratabilir.

DEHB BELİRTİLERİ NELERDİR?

Dikkat Eksikliği:

• Görevleri tamamlamakta zahmet çekme.
• İşleri düzenlemekte ve planlamakta zorluk yaşama.
• Ayrıntılara dikkat etmekte zorlanma.
• İşleri sık sık unutma yahut kaybetme.
• Sık sık dikkatinin dağılması ve odaklanmakta zorlanma.
• Dinleme esnasında dikkatinin dağılması.
• İşleri sonlandırmada zahmet çekme.

Hiperaktivite:

• Huzursuzluk ve daima yerinde duramama.
• Otururken sık sık kıpırdama yahut sallanma.
• Konuşma sırasında zıplama yahut yere vurma üzere hiperaktif davranışlar.
• Gereksiz yere koşma yahut tırmanma.
• Sessiz ve sakin aktivitelerde uzun vadeli kalma zahmeti.
• İçsel bir huzursuzluk hissi.

Dürtüsellik:

• Sabırsızlık ve sık sık beklemekte zorlanma.
• Sıra beklememekte zorluk.
• Konuşurken kelamları kesme yahut diğerinin kelamını tamamlama.
• Düşünmeden harekete geçme ve riskli davranışlara yatkınlık.
• İhtiyat yahut sonuçları düşünmeme.

DEHB NASIL TEDAVİ EDİLİR?

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) tedavisi, bireyin yaşına, semptomların şiddetine, ömür biçimine ve gereksinimlerine bağlı olarak farklı yollar içerebilir. Ekseriyetle multidisipliner bir yaklaşım benimsenir ve tedavi sürecinde psikoeğitim, psikoterapi, davranış terapileri ve gerektiğinde ilaç tedavisi üzere farklı prosedürler kullanılabilir. İşte DEHB tedavi seçeneklerinin bir özeti:

Psikoeğitim: DEHB’nin nasıl çalıştığı, semptomların ne olduğu ve nasıl yönetileceği konusunda bireye ve ailesine eğitim verilmesi kıymetlidir. Bu, bireyin durumunu anlamasına, semptomları tanımasına ve uygun idare stratejilerini öğrenmesine yardımcı olabilir.

Psikoterapi: Terapistlerle gerçekleştirilen kişisel yahut küme terapileri, DEHB ile başa çıkmak için stratejiler öğrenmeye yardımcı olabilir. Bilişsel davranışçı terapi, öfke idaresi marifetleri, vakit idaresi ve örgütlenme üzere mevzularda takviye sağlayabilir.

Davranış Terapileri: DEHB semptomlarını yönetmek için davranış değişikliği stratejileri geliştirilir. Müspet pekiştirmeler, maksat belirleme, planlama ve sıralama üzere metotlar kullanılarak istenen davranışlar teşvik edilir.

İlaç Tedavisi: Kimi durumlarda, ilaç tedavisi DEHB semptomlarını yönetmede tesirli olabilir. Ekseriyetle stimülan ilaçlar (örneğin, metilfenidat yahut amfetamin türevleri) kullanılır. Bu ilaçlar, hudut sistemi üzerinde tesir ederek dikkat eksikliği ve hiperaktiviteyi azaltabilir. İlaç tedavisi tabip nezaretinde gerçekleştirilmelidir ve bireyin sıhhat durumu göz önünde bulundurularak karar verilmelidir.

Yaşam Şekli Değişiklikleri: Sağlıklı beslenme, tertipli fizikî aktivite, kâfi uyku ve gerilim idaresi üzere hayat stili faktörleri DEHB semptomlarını yönetmeye yardımcı olabilir. Bu faktörler bireyin genel güzellik halini ve dikkatini olumlu istikamette etkileyebilir.

DEHB tedavisi, her birey için şahsileştirilmiş bir yaklaşım gerektirir. Uzman bir sıhhat profesyoneli, bireyin durumunu kıymetlendirecek, semptomlarını kıymetlendirecek ve en uygun tedavi planını oluşturacaktır. Tedavi süreci sabır ve istikrar gerektirebilir, lakin uygun tedavi ve dayanakla DEHB’li bireylerin ömür kalitesini artırmak mümkündür.

DEHB nedir? Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu belirtileri nedir? DEHB nasıl tedavi edilir? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

DEHB NEDİR?

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), nörogelişimsel bir bozukluktur ve çoklukla çocukluk devrinde başlar, lakin yetişkinliğe kadar sürebilir. Bu bozukluk, dikkat eksikliği, hiperaktivite ve dürtüsel davranışların besbelli bir formda görüldüğü bir tabloyu tanımlar. DEHB, bireyin fonksiyonelliğini olumsuz istikamette etkileyebilir, bilhassa eğitim, iş ve toplumsal münasebetler alanlarında zorluklar yaratabilir.

DEHB BELİRTİLERİ NELERDİR?

Dikkat Eksikliği:

• Görevleri tamamlamakta zahmet çekme.
• İşleri düzenlemekte ve planlamakta zorluk yaşama.
• Ayrıntılara dikkat etmekte zorlanma.
• İşleri sık sık unutma yahut kaybetme.
• Sık sık dikkatinin dağılması ve odaklanmakta zorlanma.
• Dinleme esnasında dikkatinin dağılması.
• İşleri sonlandırmada zahmet çekme.

Hiperaktivite:

• Huzursuzluk ve daima yerinde duramama.
• Otururken sık sık kıpırdama yahut sallanma.
• Konuşma sırasında zıplama yahut yere vurma üzere hiperaktif davranışlar.
• Gereksiz yere koşma yahut tırmanma.
• Sessiz ve sakin aktivitelerde uzun müddetli kalma zahmeti.
• İçsel bir huzursuzluk hissi.

Dürtüsellik:

• Sabırsızlık ve sık sık beklemekte zorlanma.
• Sıra beklememekte zorluk.
• Konuşurken kelamları kesme yahut oburunun kelamını tamamlama.
• Düşünmeden harekete geçme ve riskli davranışlara yatkınlık.
• İhtiyat yahut sonuçları düşünmeme.

DEHB NASIL TEDAVİ EDİLİR?

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) tedavisi, bireyin yaşına, semptomların şiddetine, ömür biçimine ve gereksinimlerine bağlı olarak farklı formüller içerebilir. Çoklukla multidisipliner bir yaklaşım benimsenir ve tedavi sürecinde psikoeğitim, psikoterapi, davranış terapileri ve gerektiğinde ilaç tedavisi üzere farklı teknikler kullanılabilir. İşte DEHB tedavi seçeneklerinin bir özeti:

Psikoeğitim: DEHB’nin nasıl çalıştığı, semptomların ne olduğu ve nasıl yönetileceği konusunda bireye ve ailesine eğitim verilmesi kıymetlidir. Bu, bireyin durumunu anlamasına, semptomları tanımasına ve uygun idare stratejilerini öğrenmesine yardımcı olabilir.

Psikoterapi: Terapistlerle gerçekleştirilen ferdi yahut küme terapileri, DEHB ile başa çıkmak için stratejiler öğrenmeye yardımcı olabilir. Bilişsel davranışçı terapi, öfke idaresi hünerleri, vakit idaresi ve örgütlenme üzere mevzularda dayanak sağlayabilir.

Davranış Terapileri: DEHB semptomlarını yönetmek için davranış değişikliği stratejileri geliştirilir. Müspet pekiştirmeler, maksat belirleme, planlama ve sıralama üzere sistemler kullanılarak istenen davranışlar teşvik edilir.

İlaç Tedavisi: Kimi durumlarda, ilaç tedavisi DEHB semptomlarını yönetmede tesirli olabilir. Çoklukla stimülan ilaçlar (örneğin, metilfenidat yahut amfetamin türevleri) kullanılır. Bu ilaçlar, hudut sistemi üzerinde tesir ederek dikkat eksikliği ve hiperaktiviteyi azaltabilir. İlaç tedavisi hekim nezaretinde gerçekleştirilmelidir ve bireyin sıhhat durumu göz önünde bulundurularak karar verilmelidir.

Yaşam Usulü Değişiklikleri: Sağlıklı beslenme, tertipli fizikî aktivite, kâfi uyku ve gerilim idaresi üzere ömür usulü faktörleri DEHB semptomlarını yönetmeye yardımcı olabilir. Bu faktörler bireyin genel düzgünlük halini ve dikkatini olumlu tarafta etkileyebilir.

DEHB tedavisi, her birey için şahsileştirilmiş bir yaklaşım gerektirir. Uzman bir sıhhat profesyoneli, bireyin durumunu kıymetlendirecek, semptomlarını kıymetlendirecek ve en uygun tedavi planını oluşturacaktır. Tedavi süreci sabır ve istikrar gerektirebilir, lakin uygun tedavi ve dayanakla DEHB’li bireylerin hayat kalitesini artırmak mümkündür.

DEHB nedir? Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu belirtileri nedir? DEHB nasıl tedavi edilir? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

ALAY EDİLECEĞİNİ DÜŞÜNÜYORLAR 

Beden disformik bozukluğu olan bir kişinin bedeninin bir kısmını ya da tamamını sorun haline getirebileceğinin altını çizen Uzm. Klnk. Psk. Erdoğan, “Defalarca estetik yaptırsa da, son halinden mutlu olmayacaktır. Zira sorun kişinin estetik yaptırdığı bölgesinde değil altta yatan ruhsal durumundadır. Bu durum vakitle kişinin toplumsal ortamlardan kaçmasına sebep olmaktadır. Bunun temel sebebi kusur buldukları bölgenin bir oburu tarafından da beğenilmeyeceğini ve alay edileceğini düşünmeleridir” biçiminde konuştu. 

YANLIŞLIKLA PLASTİK CERRAHLARA GİDİYORLAR 

Beden algısı bozukluğu yaşayan şahısların ekseriyetle psikiyatristlerden çok dermatologlara, iç hastalıkları uzmanlarına, hatta sıklıkla plastik cerrahlara başvurduğunu işaret eden Uzm. Klnk. Psk. Erdoğan, bu sebeple toplumda yaygınlığın tam olarak saptanamadığına dikkat çekti. 

ERGENLİK DEVRİNDE BAŞLIYOR 

Toplum temelli epidemiyolojik çalışmalarda bozukluğun görülme sıklığının yüzde 0.7-2.4 olarak bildirildiğini söz eden Uzm. Klnk. Psk. Erdoğan, “Beden algısı bozukluğu, çoklukla ergenlik periyodunda başlamaktadır ve ilerleyen vakitlerde özkıyım fikirlerine sebep olabilmektedir. Bu sebeple bir uzman tarafından teşhis konması ve tedavi edilmesi hayati derecede ehemmiyet taşımaktadır” dedi. 

ARKASINDA ÖZGÜVEN EKSİKLİĞİ YATABİLİR 

Beden disformik bozukluğunun nedenlerinden bahseden Uzm. Klnk. Psk. Erdoğan, “Genetik faktörler, özgüven eksikliği, çevresel faktörler ve ruhsal sorunlar hastalığın meydana gelmesindeki temel nedenlerin başında gelmektedir” diye konuştu. 

BEDEN DİSFORMİK BOZUKLUĞUNUN TEDAVİSİ 

Hastalığın farmakoterapi, dinamik psikoterapi, bilişsel davranışçı terapi üzere formüllerle tedavi edildiğini söyleyen Uzm. Klnk. Psk. Erdoğan, “Farmakoterapi, kişinin psikiyatrist tarafından belirlediği ilaç kümesi ile sağlanmaktadır. Dinamik psikoterapi ile hastanın simgelediği çatışmalar anlaşılır ve geçmişteki ailesel tesirler saptanmaya çalışılarak şahsa içgörü kazandırılmaya çalışılır. Bilişsel davranışçı terapide ise sistematik duyarsızlaştırma, reaksiyon geciktirme ve kaçınılan durumların sistematik olarak üstüne gitme üzere prosedürler uygulanmaktadır” sözlerini kullandı. 

SOSYAL MEDYANIN TESİRİ BÜYÜK 

Günümüzde teknoloji çağının getirmiş olduğu yenilikler kadar sorunların de olduğuna dikkat çeken Uzm. Klnk. Psk. Erdoğan, tekliflerini ise şöyle sıraladı: 

“Özellikle toplumsal medyanın getirdiği görülme, beğenilme istekleri şahısların vücut algılarında değişimlere sebep olmaktadır. Bu da bireylerde keder, utanç, dert üzere hislerin artmasına sebep olmaktadır. Yapılan araştırmalar sonucunda medyanın tesiriyle şahısların vücut algıları ve benlik hürmetlerinin etkilendiği tespit edilmiştir. Siz de vücudunuzla olduğundan fazla uğraşıyorsanız ve bozulmalar olduğunu düşünüyorsanız, geç kalmadan ruh sıhhati çalışanlarına başvurmanınız öneririz.”

“Bedende daima kusur aramak ruhsal bozukluk işareti olabilir” yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.