Bu kurallara uyulduğu vakit brucella hastalığına kolay kolay yakalanılmayacağını söyleyen Altan, “Hastalık mikrobunu kapan bir hasta kısa bir mühlet içerisinde tesirlerini görür. Hastalık ateş, gece terlemesi ve genel beden ağrıları, eklem ağrıları, halsizlik ve iştahsızlık üzere belirtiler gösterir” dedi.

Dr. Hividar Altan, brusellanın hayvanlardan insanlara geçebilen bir bakteri tipi olduğunu belirterek, “Brusella hastalığı bilhassa sığır, koyun, keçi üzere bölgemizde de sıklıkla yetiştirilen hayvanlardan insanlara bulaşan bir hastalıktır.” formunda konuştu.

BRUCELLA HASTALIĞI NASIL BULAŞIR?

Brucella hastalığının bulaşma yolunu açıklayan Dr. Hividar Altan, “Öncelikle enfekte hayvanlardan elde ettiğimiz pastörize edilmemiş süt ve bu sütten elde edilmiş süt eserlerinden bulaşmaktadır. Bizim de bölgemizde sıklıkla bulaş yolu budur. Ayrıyeten az pişmiş etten de bulaş saptanmaktadır. Bilhassa hayvancılıkla uğraşan bireylerdeki ciltte sıyrık, kesik üzere açık yaralardan enfekte hayvana direkt dokunmakla da bulaşmaktadır. Beşerden beşere bulaş çok ender saptanmakta, lakin anne sütüne geçebildiği için bebeğe bulaş mümkündür. Bilhassa emziren annelerde bunu saptıyoruz” dedi.

NASIL ÇEŞİTLERİ VAR?

Brucella melitensis hastalığının bilhassa Türkiye’de koyun, keçi üzere küçükbaş hayvanlardan bulaşan tıp en sık saptanan cins olduğunu belirten Altan:

“Belirtilerine gelecek olursak enfekte hayvandan bedenimize bakteri girdikten sonra sıklıkla 2-3 hafta sonra bulgular ortaya çıkıyor lakin bu mühlet 1,5 aya kadar da uzayabilmektedir. Ayrıyeten bir hafta üzere kısa bir müddette de ortaya çıkmaktadır. En sık saptadığımız şikayetler ise ateş, halsizlik, yorgunluk, kırgınlık, eklem ağrısı, bacak ağrıları, kas ağrıları, ve sırt ağrıları üzere non-spesifik dediğimiz her hastalıkta olabilen şikayetler ortaya çıkmaktadır. Bu cins şikayetlerle gelen hastalarda bilhassa Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde brusella akılda bulundurulmadır.” biçiminde konuştu.

NASIL KORUNACAĞIZ?

Hastalık bulaşma oranını düşürmek için ne yapılması gerektiğini açıklayan Altan, “Temel müdafaa yolu bölgemizde de olduğu üzere küçükbaş hayvancılık ile uğraşan vatandaşların hayvanlarını aşılamasıdır. Bu bölgemizde sıklıkla atlanan bir durumdur. Bu yüzden bilhassa belirtmek istiyorum ki hayvanların aşılanması yıllık yapılmalı ve takibinin de yapılması gerekmektedir. Ayrıyeten pastörize edilmemiş yani paketli olmayan süt ve süt eserlerinin tüketilmesi önerilmemektedir. Bölgemizde sıklıkla taze sütten yapılan peynir tüketiminin olması sebebiyle biz brucella hadiselerini çok sık görmekteyiz. Brucella hastalığı kan yoluyla bedene yayıldığı için beyin, kalp, kemik, sırt ve bilhassa sırt kemikleri, diz, eklem kemikleri dahil karaciğer, dalak dahil birçok organı ve birçok yeri tutabilmektedir. Bazen ölümle sonuçlanabilmektedir. Bizim de kliniğimizde bu üslup komplikasyonlar dediğimiz yani farklı organları tutan birçok hasta takibi yapılmakta olup, bilhassa temmuz ayında 86 hastaya yeni teşhis konulmuştur. Bu çok önemli bir sayıdır. Hem ilimiz hem de Türkiye için yüksek bir rakamdır”

Ayrıca hayvancılıkla uğraşan vatandaşların hayvanlara temas etmeden evvel elde sıyrık ve kesik üzere yaralarla hayvanlara müdahale etmemesi gerek halinde doğum üzere ya da süt sağma üzere durumlarda maske takması ve gereklilik halinde de önlükle hayvanlara müdahale etmesi öneren Altan açıklamasını şöyle sonlandırdı:

“Özellikle haziran ve temmuz aylarında akut brucella dediğimiz hadiseler çok saptanmaktadır. Bunun nedeni ise nisan ve mayıs aylarında taze peynirin üretim devri olması sebebiyle vatandaşlar taze peynir tüketiminden ötürü akut brucella kliniği ile karşımıza çıkmaktadır. Pekala bunun tedbirini nasıl alacağız? Mümkünse pastörize edilmiş süt ve süt eserlerinin tüketilmesi, yani marketten alınmış paketli eserlerin kullanılması. Lakin köy peyniri tüketiminin çok yaygın olması sebebiyle şayet köy peyniri tüketimine devam edeceksek en azından 5-6 ay bol tuzda bekletilmiş peynirin tüketilmesini öneriyoruz. Yeni yapılmış, kısa mühlet tuzda bekletilmiş peynirde brusella bakterisi hala yaşıyor bulunmaktadır. Ayrıyeten süt tüketimine devam edeceksek şayet uygunca kaynatılmış, en az yarım saat kaynar ısıda bekletilmiş sütün tüketilmesi önerilmektedir. Brusella hastalığının tanısı, takibi ve tedavisi enfeksiyon hastalıkları kliniğimizce yapılmaktadır. Hastalığın takibi, tedavisi ve yan tesiri tarafımızca düzenlendiği için bu biçim şikayetlere sahip yurttaşların sıhhat merkezlerine başvurması önerilir.’’ 

Peynir ve sütte ’brucella’ tehlikesi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Bu kurallara uyulduğu vakit brucella hastalığına kolay kolay yakalanılmayacağını söyleyen Altan, “Hastalık mikrobunu kapan bir hasta kısa bir müddet içerisinde tesirlerini görür. Hastalık ateş, gece terlemesi ve genel beden ağrıları, eklem ağrıları, halsizlik ve iştahsızlık üzere belirtiler gösterir” dedi.

Dr. Hividar Altan, brusellanın hayvanlardan insanlara geçebilen bir bakteri çeşidi olduğunu belirterek, “Brusella hastalığı bilhassa sığır, koyun, keçi üzere bölgemizde de sıklıkla yetiştirilen hayvanlardan insanlara bulaşan bir hastalıktır.” formunda konuştu.

BRUCELLA HASTALIĞI NASIL BULAŞIR?

Brucella hastalığının bulaşma yolunu açıklayan Dr. Hividar Altan, “Öncelikle enfekte hayvanlardan elde ettiğimiz pastörize edilmemiş süt ve bu sütten elde edilmiş süt eserlerinden bulaşmaktadır. Bizim de bölgemizde sıklıkla bulaş yolu budur. Ayrıyeten az pişmiş etten de bulaş saptanmaktadır. Bilhassa hayvancılıkla uğraşan şahıslardaki ciltte sıyrık, kesik üzere açık yaralardan enfekte hayvana direkt dokunmakla da bulaşmaktadır. Beşerden beşere bulaş çok ender saptanmakta, ancak anne sütüne geçebildiği için bebeğe bulaş mümkündür. Bilhassa emziren annelerde bunu saptıyoruz” dedi.

NASIL ÇEŞİTLERİ VAR?

Brucella melitensis hastalığının bilhassa Türkiye’de koyun, keçi üzere küçükbaş hayvanlardan bulaşan cins en sık saptanan çeşit olduğunu belirten Altan:

“Belirtilerine gelecek olursak enfekte hayvandan bedenimize bakteri girdikten sonra sıklıkla 2-3 hafta sonra bulgular ortaya çıkıyor fakat bu müddet 1,5 aya kadar da uzayabilmektedir. Ayrıyeten bir hafta üzere kısa bir müddette de ortaya çıkmaktadır. En sık saptadığımız şikayetler ise ateş, halsizlik, yorgunluk, kırgınlık, eklem ağrısı, bacak ağrıları, kas ağrıları, ve sırt ağrıları üzere non-spesifik dediğimiz her hastalıkta olabilen şikayetler ortaya çıkmaktadır. Bu cins şikayetlerle gelen hastalarda bilhassa Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde brusella akılda bulundurulmadır.” halinde konuştu.

NASIL KORUNACAĞIZ?

Hastalık bulaşma oranını düşürmek için ne yapılması gerektiğini açıklayan Altan, “Temel muhafaza tekniği bölgemizde de olduğu üzere küçükbaş hayvancılık ile uğraşan vatandaşların hayvanlarını aşılamasıdır. Bu bölgemizde sıklıkla atlanan bir durumdur. Bu yüzden bilhassa belirtmek istiyorum ki hayvanların aşılanması yıllık yapılmalı ve takibinin de yapılması gerekmektedir. Ayrıyeten pastörize edilmemiş yani paketli olmayan süt ve süt eserlerinin tüketilmesi önerilmemektedir. Bölgemizde sıklıkla taze sütten yapılan peynir tüketiminin olması sebebiyle biz brucella hadiselerini çok sık görmekteyiz. Brucella hastalığı kan yoluyla bedene yayıldığı için beyin, kalp, kemik, sırt ve bilhassa sırt kemikleri, diz, eklem kemikleri dahil karaciğer, dalak dahil birçok organı ve birçok yeri tutabilmektedir. Bazen ölümle sonuçlanabilmektedir. Bizim de kliniğimizde bu üslup komplikasyonlar dediğimiz yani farklı organları tutan birçok hasta takibi yapılmakta olup, bilhassa temmuz ayında 86 hastaya yeni teşhis konulmuştur. Bu çok önemli bir sayıdır. Hem ilimiz hem de Türkiye için yüksek bir rakamdır”

Ayrıca hayvancılıkla uğraşan vatandaşların hayvanlara temas etmeden evvel elde sıyrık ve kesik üzere yaralarla hayvanlara müdahale etmemesi gerek halinde doğum üzere ya da süt sağma üzere durumlarda maske takması ve gereklilik halinde de önlükle hayvanlara müdahale etmesi öneren Altan açıklamasını şöyle sonlandırdı:

“Özellikle haziran ve temmuz aylarında akut brucella dediğimiz hadiseler çok saptanmaktadır. Bunun nedeni ise nisan ve mayıs aylarında taze peynirin üretim periyodu olması sebebiyle vatandaşlar taze peynir tüketiminden ötürü akut brucella kliniği ile karşımıza çıkmaktadır. Pekala bunun tedbirini nasıl alacağız? Mümkünse pastörize edilmiş süt ve süt eserlerinin tüketilmesi, yani marketten alınmış paketli eserlerin kullanılması. Lakin köy peyniri tüketiminin çok yaygın olması sebebiyle şayet köy peyniri tüketimine devam edeceksek en azından 5-6 ay bol tuzda bekletilmiş peynirin tüketilmesini öneriyoruz. Yeni yapılmış, kısa mühlet tuzda bekletilmiş peynirde brusella bakterisi hala yaşıyor bulunmaktadır. Ayrıyeten süt tüketimine devam edeceksek şayet düzgünce kaynatılmış, en az yarım saat kaynar ısıda bekletilmiş sütün tüketilmesi önerilmektedir. Brusella hastalığının tanısı, takibi ve tedavisi enfeksiyon hastalıkları kliniğimizce yapılmaktadır. Hastalığın takibi, tedavisi ve yan tesiri tarafımızca düzenlendiği için bu üslup şikayetlere sahip yurttaşların sıhhat merkezlerine başvurması önerilir.’’ 

Peynir ve sütte ’brucella’ tehlikesi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

KÜÇÜK BİR İHMAL VEFATA YOL AÇABİLİR

Yaşamımızı sürdürmek ve sıhhatimizi korumak gayesiyle tükettiğimiz besinlerin, kimi durumlarda sıhhatimize ziyanlı hale gelebileceğine dikkat çeken Uzm. Dyt. Akren, “Besinlerle ilgili süreçlerde yapılacak küçük bir ihmal, onu tüketen insanların sıhhatini bozarak, besin kaynaklı hastalıklara ve ölümlere yol açabilir’’ diye konuştu.

GIDA MARKETTEN ÇIKTIKTAN SONRA SİZİN SORUMLULUĞUNUZDA 

Birçok ülkede besinin daha inançlı hale getirilmesi için çeşitli uygulamaların ve mevzuya ait yasal düzenlemelerin oluşturulmasına karşın besin kaynaklı hastalıkların yaşandığını söyleyen Akren, “Her yıl milyonlarca insan, bulaşmış (kontamine olmuş) besinleri tüketmesi nedeniyle besin kaynaklı hastalıklara maruz kalmaktadır. Besin zinciri içinde yer alan çiftçiler, üreticiler, marketler ve restoranlar çok dikkatli bir biçimde belirlenmiş sıkı besin güvenliği tekniklerini uygulamak durumundadırlar. Ancak besin marketten çıktıktan sonra, besin güvenliği artık satın alan kişinin sorumluluğundadır’’ dedi.

GIDALAR PAK TUTULMALI

Gıda güvenliğinden bahseden Akren, “Gıda güvenliğini sağlamakla ilgili en kıymetli kuralları hepimiz biliriz. Besinleri pak tutmak, sıcak yemekleri sıcak ve soğuk yemekleri soğuk tutmak üzere. Bu ana kuralları bilmemize karşın besin kaynaklı hastalıklar düşündüğünüzden daha yaygındır” tabirlerini kullandı. 

KİMİNDE BELİRTİ GÖZÜKMEZKEN KİMİNDE BELİRTİLER ÇOK AĞIR SEYREDEBİLİR

Gıda kaynaklı hastalıklara herkesin yakalanabileceğine değinen Akren, şu bilgileri paylaştı:

“Bazı şahıslar daha korunmasız olabilmektedir. Bebekler, hamileler, yaşlılar yahut kanser hastaları üzere bağışıklık sistemi zayıf olan şahıslar risk altındadır. Bu şahsî farklılıklar da göz önünde bulundurulmalıdır. Birebir kontamine (bulaşmış) besini tükettikten sonra sizde oluşan belirtiler başka kişi de oluşmayabilir. Kiminde hiçbir belirti gözükmezken kiminde belirtiler çok ağır seyredebilir. Görülen tepki bakteri yahut toksinin besin ile ne oranda bulaşmış olduğuna, tüketilen besin ölçüsüne nazaran değişkenlik gösterebilir.”

ET, TAVUK VE YUMURTA ÜZERE BESİNLERDE BAKTERİLER OLUŞABİLİR

Bakterilerin yaşamak ve çoğalmak için vakte, besine, neme ve uygun sıcaklığa gereksinim duyduklarının altını çizen Akren, “Et, tavuk, balık, yumurta ve süt üzere proteinli besinler bakterilerin üremesi için uygun bir ortam oluştururlar. Bakteriler -10 ile 65 derece ortasında ürerler, besinler -10 derecenin altında depolandığı vakit bakterilerinin üremeleri yavaşlar. Dondurma süreci ise bakteriyi öldürmez lakin üremeyi durdurur’’ tabirlerini kullandı.

HANGİ BAKTERİ HANGİ BESİNLERDE GÖRÜLÜR?

Gıda kaynaklı hastalıklara yüzlerce bakterinin neden olmasına karşın, Salmonella, Staphylococcus Aureus, Campylobacter Jejuni,  Clostridium Perfringens, Eshericia Coli, Listeria Monocytogenes bakterilerinin en makûs olanları olduğunu vurgulayan Dyt. Akren, bu bakterilerin hangi besinlerde bulunduğunu şöyle sıraladı:

“Salmonella: Çoğunlukla çiğ / uygun pişmemiş tavuk, et, yumurta balık veya  pastörize edilmemiş sütte bulunur.

Staphylococcus Aureus: Besin ile uğraşan şahıslardan geçer. Deri, burun,  boğaz enfeksiyonları yoluyla taşınır ve besine geçer. Bu nedenle mutfakta ferdî hijyen ve paklık değerlidir.

Campylobacter Jejuni: Besin kaynaklı hastalıklara neden olan bakterilerin başında gelmektedir. Salmonella üzere çiğ/ düzgün pişmemiş tavuk, et ve pastörize edilmemiş süt ve kirli sularla taşınır.

Clostridium Perfringens: Her yer de bulunabilir ve oksijenli ortamlarda üreyebilir. Bazen büfe mikrobu olarak da isimlendirilir.

Eshericia Coli: Çiğ ve uygun pişmemiş kıyma yahut pastörize edilmemiş sütten geçebilen bu bakteri önemli sıhhat bozucu tesirlere neden olabilir.”

ÇAPRAZ BULAŞMAYA DİKKAT EDİLMELİ

Bakteri ve öteki mikroorganizmaların besin kaynaklı hastalıkların en yaygın nedeni olduğunu hatırlatan Akren, şunları söyledi:

“Bakterilerin besinlere bulaşabilmeleri için kesinlikle bir aracıya ihtiyaçları vardır. Bu ortacılar çoklukla beşerler ve hayvanlardır. Besinlerin işlenmesinde kullanılan araç-gereçler (kesme tahtaları, dilimleyici, karıştırıcı ve öğütücüler gibi), işletme suyu, ortam havası, toz, toprak, çiğ besinler, uygun olmayan şartlarda bekletilen çöpler, haşereler, kemirgenler ve beşerler değerli çapraz bulaşma kaynaklarıdır.”

BESİN GÜVENLİĞİ SAĞLANMALI

Biyolojik bulaşanları engellemek için besin güvenliğini sağlamaya yönelik Dünya Sıhhat Örgütü’nün de önerdiği 5 unsurun çok kıymetli olduğunu söyleyen Akren, “Temizlik, pişmiş besinlerle çiğ besinlerin ayrılması, uygun pişirme, besinlerin uygun sıcaklıklarda saklanması ve muteber ham unsur ve su kullanılması’’ prensiplerini hatırlattı.

DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN DURUMLAR

Uzm. Dyt. Akren, besin zehirlenmesinden korunmak için yapılması gerekenleri ve dikkat edilmesi gereken ögeleri şöyle sıraladı:

 “Kırılma riskleri nedeniyle zarurî olmadıkça hazırlama ve üretim kademelerinde cam gereç kullanımı tercih edilmemelidir.

Ambalajlanmış eserlerin tercih edilmesi, taş, toprak ve saman üzere fizikî bulaşanları önlemek açısından değerlidir.

 Sebze, meyve ve yumurta satın alırken, görünür formda toz, toprak, saman, hayvan dışkısı kalıntılarının olmamasına dikkat edilmelidir.

Yiyecek üretimiyle uğraşan bireyler, ferdî hijyen kurallarına uymalıdır.

Açıkta satılan besinlerin alınmaması, taş, toprak ve saman üzere fizikî bulaşanları önlemek açısından değerlidir.

 Uygun olmayan süre-sıcaklık uygulamalarına dikkat edilmelidir.

Ekipmanlara bulaş olması (bıçak, kesme tahtası ve kurulama bezi vb.) engellenmelidir. 

Tüketime hazır besinlerin çiğ besinlerle temas etmemesine ihtimam gösterilmelidir.

Güvenilir olmayan hammadde kullanımından sakınılmalıdır.”

‘Sıcak havalarda besin zehirlenmesi vefata neden olabilir’ yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Erzincan Vilayet Sıhhat Müdürlüğünden yapılan açıklamada viral hepatitlerin tüm dünyada yaygın olarak görülen, önemli bir halk sıhhati sorunu olduğunu tabir edilerek şu bildiri paylaşıldı: 

“Hepatitler, kronik karaciğer hastalığı, siroz ve karaciğer kanserine yol açabilen, tüm dünyada yaygın olarak görülen ve ülke iktisadını yakından ilgilendiren değerli bir halk sıhhati meselesidir. Dünya Sıhhat Örgütü 2030 yılında tüm dünyada hepatitlerin elimine edilmesini hedeflemektedir. Dünya genelinde hastalığın büyük oranda geç periyotta belirti vermesi ve hastaların büyük kısmı hastalıklarının farkında olmamaları nedeniyle hepatite dikkat çekmek gayesiyle 28 Temmuz tarihi ‘’Dünya Hepatit Günü’’ olarak belirlenmiştir.

Sağlık Bakanlığı tarafından hazırlanan Türkiye Viral Hepatit Tedbire ve Denetim Programı (2018-2023) tüm sıhhat kurum ve kuruluşları ile program paydaşlarına duyurulmuştur. Bu çerçevede uygulanacak stratejiler;

Viral hepatitler konusunda farkındalığın artırılması, viral hepatit sürveyansının güçlendirilmesi, anneden bebeğe geçişin azaltılması, tedaviye erişimin artırılması. İnançlı kan eserleri sağlanması, damar içi unsur kullananlarda viral hepatit bulaşının önlenmesi, sıhhat hizmeti bağlı hepatitlerin önlenmesidir.
Türkiye Viral Hepatit Tedbire ve Denetim Programı çerçevesindebaşta risk altındaki şahıslar olmak üzere tüm toplumun farkındalığın arttırılması, bulaşmanın önlenmesi, hastalığın erken tespiti ve tedavisi ile siroz ve kanser gelişiminin önlenmesine yönelik faaliyetler planlanmakta ve yürütülmektedir.
Hepatit, en kolay manasıyla karaciğerin iltihabıdır.

EN SIK MEVTE YOL AÇAN ENFEKSİYON HASTALIKLARINDAN BİRİ

Hepatitler, tüberkülozdan sonra en sık mevte yol açan enfeksiyon hastalığı olup pek çok nedene bağlı olarak gelişebilmektedir. Viral hepatitlere ise başta Hepatit A, B, C, D ve E virüsleri olmak üzere farklı virüs tipleri sebep olmaktadır. Hepatit B ve Hepatit C virüsleri uzun vadede kronik karaciğer hastalığı, siroz yahut karaciğer kanserine yol açabildiği için başka bir değere sahiptir.

Hepatit A; Hepatit A virüs ile kirlenmiş (kontamine) su ve besinlerle salgınlara yol açabilen, makûs hijyenik kaidelerde çarçabuk bulaşabilen bir hastalıktır. Çocukluk çağlarında hafif belirtilerle geçirilen Hepatit A enfeksiyonu, ileri yaşlarda daha ağır seyretmekte ve şiddetli karaciğer hastalığı ile ölümlere yol açabilmektedir. Ülkemizde hijyen kurallarına ve paklık kaidelerine ahenk, pak su kaynaklarına ulaşımın artışı, sosyoekonomik kaidelerle ilgili öteki göstergelerin uygunlaşması ve 2012 yılı sonu itibariyle başlayan hepatit A aşı uygulamaları sonucunda ülkemizde hastalık görülme sıklığı yıldan yıla düşüşler göstermektedir. Hala ülkemizde çocuklara 18. ve 24. aylarda, risk kümesindeki şahıslara de en az 6 ay orta ile 2 doz halinde sıhhat kuruluşlarımızda fiyatsız hepatit A aşısı uygulanmaktadı

TIRAŞ BIÇAĞI, DİŞ FIRÇASI, DÖVME İĞNESİYLE BULAŞABİLİR

Hepatit B ve hepatit C; Denetim edilmemiş kan ve kan eserlerinin transfüzyonuyla, sterilize edilmemiş cerrahi materyallerin kullanıldığı tıbbi ya da diş müdahaleleriyle, kullanılmış enjektör paylaşımıyla, tıraş bıçağı, diş fırçası üzere eşyaların paylaşımıyla, sterilize edilmemiş araçlarla dövme, akupunktur ya da beden takılarının uygulanmasıyla, hepatit B ve C taşıyıcılarının aile içi temasıyla, anneden bebeğe doğumda ve sonrasında, inançlı olmayan cinsel bağla bulaşabilir.

Hepatit C virüsü bulaşma yolları, Hepatit B virüsü bulaşma yolları ile misal olmakla birlikte temel yayılma yolu enfekte kan ve kan eserleri ile direkt temastır. Fakat enfekte kan ile temas etmiş öbür beden sıvıları da bulaşma açısından kaynak olabilir.

Hepatit B hastalığından korunmanın en tesirli yolu aşılanmadır. Ülkemizde Hepatit B aşısı 1998 yılı itibariyle rutin çocukluk çağı aşı takvimine eklenmiştir. Bağışıklama hizmetleri yürüttüğümüz en kıymetli ve tesirli kollayıcı sıhhat hizmetlerinden birisi olup, Genişletilmiş Bağışıklama Programı çerçevesinde Hepatit B aşılamaları yüksek öncelikli stratejilerimizdendir.

YENİ İLAÇLARLA TEDAVİDE YÜZDE 95’IN ÜZERİNDE 

Hepatit C virüsüne karşı aşı şimdi bulunmamaktadır lakin kullanılmaya başlayan yeni ilaçlarla tedavide yüzde 95’in üzerinde güzelleşme sağlanmaktadır. Bu tedavi de vatandaşlarımıza genel sıhhat sigortası çerçevesinde fiyatsız sağlanmaktadır.
Aşı dışında hepatitlerden korunmanın en tesirli yolu, bulaş yoluna ait muhafaza tedbirlerinin alınmasıdır.

Hepatit D virüsü, hepatit B virus (HBV) enfeksiyonu olan şahıslarda hastalığa yol açar. HBV’nin yokluğunda enfeksiyon yapamaz. Ancak hafif seyreden HBV enfeksiyonunu daha ağır ve süratli seyreden bir hastalığa dönüştürebilir. HDV kan ve kan eserleri temasıyla, kas içi yahut damar içi enjeksiyonlarla, deri ve mukoza yoluyla ve cinsel yolla bulaşabilir.
Hepatit E virüsü (HEV) fekal-oral (dışkı ile temas) yol ile bulaşır, yırtıcı ve evcil hayvanlarda bulunur ve akut enfeksiyona yol açar. Gebelikte geçirildiğinde hepatit E hastalığı daha önemli seyreder. Bilhassa hamilelerde son 3 aylık devirde düşük, erken doğum, önemli karaciğer yetmezliği ile vefat riskinin artmasına sebep olabilir. Hepatit E virüsünün spesifik bir tedavisi ve aşısı yoktur.”

Hepatite karşı “Bilgilenin, aşılanın, korunun!” yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Erzincan Vilayet Sıhhat Müdürlüğünden yapılan açıklamada viral hepatitlerin tüm dünyada yaygın olarak görülen, önemli bir halk sıhhati sorunu olduğunu tabir edilerek şu ileti paylaşıldı: 

“Hepatitler, kronik karaciğer hastalığı, siroz ve karaciğer kanserine yol açabilen, tüm dünyada yaygın olarak görülen ve ülke iktisadını yakından ilgilendiren kıymetli bir halk sıhhati problemidir. Dünya Sıhhat Örgütü 2030 yılında tüm dünyada hepatitlerin elimine edilmesini hedeflemektedir. Dünya genelinde hastalığın büyük oranda geç devirde belirti vermesi ve hastaların büyük kısmı hastalıklarının farkında olmamaları nedeniyle hepatite dikkat çekmek emeliyle 28 Temmuz tarihi ‘’Dünya Hepatit Günü’’ olarak belirlenmiştir.

Sağlık Bakanlığı tarafından hazırlanan Türkiye Viral Hepatit Tedbire ve Denetim Programı (2018-2023) tüm sıhhat kurum ve kuruluşları ile program paydaşlarına duyurulmuştur. Bu çerçevede uygulanacak stratejiler;

Viral hepatitler konusunda farkındalığın artırılması, viral hepatit sürveyansının güçlendirilmesi, anneden bebeğe geçişin azaltılması, tedaviye erişimin artırılması. İnançlı kan eserleri sağlanması, damar içi husus kullananlarda viral hepatit bulaşının önlenmesi, sıhhat hizmeti bağlı hepatitlerin önlenmesidir.
Türkiye Viral Hepatit Tedbire ve Denetim Programı çerçevesindebaşta risk altındaki bireyler olmak üzere tüm toplumun farkındalığın arttırılması, bulaşmanın önlenmesi, hastalığın erken tespiti ve tedavisi ile siroz ve kanser gelişiminin önlenmesine yönelik faaliyetler planlanmakta ve yürütülmektedir.
Hepatit, en kolay manasıyla karaciğerin iltihabıdır.

EN SIK VEFATA YOL AÇAN ENFEKSİYON HASTALIKLARINDAN BİRİ

Hepatitler, tüberkülozdan sonra en sık vefata yol açan enfeksiyon hastalığı olup pek çok nedene bağlı olarak gelişebilmektedir. Viral hepatitlere ise başta Hepatit A, B, C, D ve E virüsleri olmak üzere farklı virüs tipleri sebep olmaktadır. Hepatit B ve Hepatit C virüsleri uzun vadede kronik karaciğer hastalığı, siroz yahut karaciğer kanserine yol açabildiği için başka bir ehemmiyete sahiptir.

Hepatit A; Hepatit A virüs ile kirlenmiş (kontamine) su ve besinlerle salgınlara yol açabilen, makus hijyenik kurallarda çarçabuk bulaşabilen bir hastalıktır. Çocukluk çağlarında hafif belirtilerle geçirilen Hepatit A enfeksiyonu, ileri yaşlarda daha ağır seyretmekte ve şiddetli karaciğer hastalığı ile ölümlere yol açabilmektedir. Ülkemizde hijyen kurallarına ve paklık kaidelerine ahenk, pak su kaynaklarına ulaşımın artışı, sosyoekonomik koşullarla ilgili başka göstergelerin uygunlaşması ve 2012 yılı sonu itibariyle başlayan hepatit A aşı uygulamaları sonucunda ülkemizde hastalık görülme sıklığı yıldan yıla düşüşler göstermektedir. Hala ülkemizde çocuklara 18. ve 24. aylarda, risk kümesindeki şahıslara de en az 6 ay orta ile 2 doz halinde sıhhat kuruluşlarımızda fiyatsız hepatit A aşısı uygulanmaktadı

TIRAŞ BIÇAĞI, DİŞ FIRÇASI, DÖVME İĞNESİYLE BULAŞABİLİR

Hepatit B ve hepatit C; Denetim edilmemiş kan ve kan eserlerinin transfüzyonuyla, sterilize edilmemiş cerrahi materyallerin kullanıldığı tıbbi ya da diş müdahaleleriyle, kullanılmış enjektör paylaşımıyla, tıraş bıçağı, diş fırçası üzere eşyaların paylaşımıyla, sterilize edilmemiş araçlarla dövme, akupunktur ya da beden takılarının uygulanmasıyla, hepatit B ve C taşıyıcılarının aile içi temasıyla, anneden bebeğe doğumda ve sonrasında, inançlı olmayan cinsel münasebetle bulaşabilir.

Hepatit C virüsü bulaşma yolları, Hepatit B virüsü bulaşma yolları ile misal olmakla birlikte temel yayılma yolu enfekte kan ve kan eserleri ile direkt temastır. Lakin enfekte kan ile temas etmiş öbür beden sıvıları da bulaşma açısından kaynak olabilir.

Hepatit B hastalığından korunmanın en tesirli yolu aşılanmadır. Ülkemizde Hepatit B aşısı 1998 yılı itibariyle rutin çocukluk çağı aşı takvimine eklenmiştir. Bağışıklama hizmetleri yürüttüğümüz en kıymetli ve tesirli hami sıhhat hizmetlerinden birisi olup, Genişletilmiş Bağışıklama Programı çerçevesinde Hepatit B aşılamaları yüksek öncelikli stratejilerimizdendir.

YENİ İLAÇLARLA TEDAVİDE YÜZDE 95’IN ÜZERİNDE 

Hepatit C virüsüne karşı aşı şimdi bulunmamaktadır fakat kullanılmaya başlayan yeni ilaçlarla tedavide yüzde 95’in üzerinde güzelleşme sağlanmaktadır. Bu tedavi de vatandaşlarımıza genel sıhhat sigortası çerçevesinde fiyatsız sağlanmaktadır.
Aşı dışında hepatitlerden korunmanın en tesirli yolu, bulaş yoluna ait muhafaza tedbirlerinin alınmasıdır.

Hepatit D virüsü, hepatit B virus (HBV) enfeksiyonu olan şahıslarda hastalığa yol açar. HBV’nin yokluğunda enfeksiyon yapamaz. Ancak hafif seyreden HBV enfeksiyonunu daha ağır ve süratli seyreden bir hastalığa dönüştürebilir. HDV kan ve kan eserleri temasıyla, kas içi yahut damar içi enjeksiyonlarla, deri ve mukoza yoluyla ve cinsel yolla bulaşabilir.
Hepatit E virüsü (HEV) fekal-oral (dışkı ile temas) yol ile bulaşır, yırtıcı ve evcil hayvanlarda bulunur ve akut enfeksiyona yol açar. Gebelikte geçirildiğinde hepatit E hastalığı daha önemli seyreder. Bilhassa hamilelerde son 3 aylık periyotta düşük, erken doğum, önemli karaciğer yetmezliği ile mevt riskinin artmasına sebep olabilir. Hepatit E virüsünün spesifik bir tedavisi ve aşısı yoktur.”

Hepatite karşı “Bilgilenin, aşılanın, korunun!” yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Muhtemelen bu hastalık birinci bulaştığı beşere korunmasız olarak enfekte yarasa dışkısıyla temas edilmesi yahut yarasaların yaşadığı ortamlardaki havanın solunması ile bulaşmıştır. Virüsün konak hayvandan beşere birinci bulaşmasından sonra enfeksiyon bireyden bireye temasla yayılır. Bu birkaç yolla olabilir. Mesela enfekte bireylerin beden sıvılarının damlacıklarıyla direkt temas ya da enfekte kan yahut dokularla kirlenmiş materyaller ve öteki objelerle temasla olabilir. Virüsün beşerler ortasında yayılması kapalı ortamlarda ve direkt temasla meydana gelir. Nadiren cinsel yolla bulaş da mümkündür. Marburg virüsü hava yoluyla bulaşmaz” diye konuştu.

HASTALIĞIN 5. GÜNÜNDE DÖKÜNTÜLER GÖRÜLEBİLİR

Marburg virüsünün 5 ila 10 günlük kuluçka mühletinden sonra belirti gösterdiğine dikkati çeken Dr. Öğr. Üyesi Ay, şöyle devam etti:

“Hasta bir şahısta bulgular ortaya çıkana kadar hastalık bulaşıcı değildir. 5-10 günlük kuluçka mühletinden sonra başlangıç semptomları ansızın başlar ve ateş, titreme, baş ağrısı, kas ağrısı halindedir. Bulguların başlamasından sonra 5. gün civarında gövdede döküntüler ortaya çıkabilir. Mide bulantısı, kusma, göğüs ağrısı, boğaz ağrısı ve ishal görülebilir. Bulgular gitgide şiddetlenerek sarılık, pankreas iltihabı, önemli kilo kaybı, hezeyanlar, karaciğer yetmezliği, yaygın kanamalar görülmeye başlanır. Vefat oranları geçmiş salgınlarda yüzde 24 ile yüzde 88 ortasında değişmiştir. Hastalığın seyri esnasında ve güzelleştikten sonra yapılan kan testleriyle teşhis konur. Ölen hastalarda kan ve doku örneklerinde geriye dönük olarak Marburg Kanamalı Ateşi teşhisi konulabilir.

VİRÜSÜN AŞISI YAHUT ÖZEL TEDAVİSİ BULUNMUYOR

Dr. Öğr. Üyesi Ay, hastalığın tedavisi ve korunma metotlarını şu biçimde açıkladı:

“Marburg virüsünün şu anda onaylı bir aşısı yahut özel tedavisi yoktur. Hastanede dayanak tedavisi uygulanmalıdır. Uygulama hastanın kaybettiği kan ve pıhtılaşma faktörlerinin yerine konulması, kan basıncı ve oksijen durumunun takibi, sıvı istikrarının düzeltilmesi ve rastgele bir ek enfeksiyonun tedavisini kapsar. Uganda ve Orta Afrika’nın başka kısımlarını kapsayan endemik bölgeleri ziyaret eden yolcular için enfeksiyona maruziyet riski yüksektir.

Hastalıktan tek korunma yolu Orta Afrika’da hasta primatlar ve meyve yarasalarından uzak durmaktır. Marburg Kanamalı Ateşi çok ender görülen bir hastalıktır. Fakat görüldüğünde öteki insanlara, bilhassa de hastanın bakımıyla ilgilenen aile üyelerine ve sıhhat çalışanına bulaşma potansiyeli yüksektir. Hastalığın görüldüğü bölgelere seyahat edecekler kesinlikle canlı ya da meyyit meyve yarasaları, primatlar ve bunların çıkartılarıyla temastan kaçınmalı, yabanî hayvan eti yememeli, hasta olduğu düşünülen beşerlerle yakın temastan kaçınmalı, elleri sık sık su ve sabunla yıkamalı yahut alkol bazlı el dezenfektanlarıyla temizlemelidir.” 

Dünyayı tehdit eden Marburg virüsü: Yaygın kanama görülebilir! yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.