Ölümsüz bir ağaç üzere

Wed, 07 Jun 2023 12:12:09 +0000

“Türkiye büyük bir palavra ortamında yaşıyor. Buna imkan veren, toplumun cehalet mirasıdır” diyordu. En kıymetli problemimiz olarak gördüğü cehalet üzerine bıkıp usanmadan yazan Kuban, “Umutsuzluk Yakışmaz” isimli kitabında şunları söylüyordu: “Cehalet, kuşkusuz öğretimsizlikten kaynaklanır. Öğretimsizlik öğretilecek bir şey olmamasından değil bilginin var olmamasından, ya da varlığının ziyanlı görülmesinden kaynaklanır. Hayatın her an öğrenilecek bir şey sunduğu bir dünyada öğretecek bir şey bulmayanlar ya aptallar ya da önyargılılardır. Hiçbir insan o kadar aptal olamayacağına nazaran, bilgiyi dışlama coğrafik ya da tarihi, beyinde damar tıkanmasına benzeri toplumsal aklın tıkanmasıdır.”

CEHALET YAYGINLAŞIYOR

Kuban’ın “Umutsuzluk Yakışmaz” isimli kitabı, yanı başımda duran, okumaktan bıkmadığım kitaplardan. Bu kitabında ülkemizin problemlerini siyasetten sanata, eğitimden şehirciliğe, Cumhuriyetten Osmanlı’ya kadar geniş yelpazede ele alıyor Kuban. Ona nazaran cehalet, dış kışkırtmalarla güçlenerek, medya ve reklamın yardımıyla toplumu uyutarak ya da afyonlayarak, yaygınlaşıyor; gelişmiş toplumlar, herkesin bildiği düzeneklerle kendilerinden daha cahilleri sömürüyor. Sömürü gelişme olarak sunuluyor. Cehalet toplumları, ahlaki ve kurumsal olarak, çürütüyor. Ardında sanat, bilim, teknoloji ve öğretim ağırlaşması gereğince olmayan her toplum tehlike altında ve köleliğe adım adım ilerliyor.

21. yüzyılda kurtuluşun, tüketim aracı olan teknoloji yolu ile değil, bilimsel niyetin egemenliği sonucu olacağını söyleyen Kuban, daha adil bir dünya için insanları çabaya çağırdı. Ona nazaran çağdaş olmak, özgür düşünmeyle, özgür öğrenmeyle örtüşen bir davranıştı. Özgür niyet, kültür ömrümüze rastgele politik baskı olmadan yerleşmeliydi:

“Yaşama inanç getirecek bilim ve tabiat sevgisidir, memnunluk onun çiçeklenmesidir, uygarlık da bunların tümü.”

NEOKAPİTALİZMİN PALAVRALARI…

Kuban, bilimsel gelişmenin sağladığı teknoloji ile dünyanın refahı ortasında bir istikrar kurulamadığını gözler önüne serdi. Kapitalizmin palavralarını, bilimsel metotlara dayanarak, dünyada nasıl egemenlik kurduğunu çarpıcı örneklerle anlattı:

“Neokapitalizm’in en ismi davranışı, para uğruna ölümcül tehlikeleri bile insanlardan saklamak için uydurduğu palavralardır. Bunlar insanı alçaltan ve kabul edilemeyecek ahlaksız davranışlardır. Namuslu beşerler gelişmelerin objektif yorumunu öteki insanlara yanlışsız olarak yansıtmak zorundadır. Namuslu bilim adamı üzere, namuslu müellif da yarın başımıza taş yağacaksa, günlük güneşlik olacak diyemez.”

Cehaletle gayret başkanı, büyük bir optimist ve düşün insanıydı, Doğan Kuban. Bilge ve aydın kimliğiyle, gayret azmiyle örnek bir insan oldu. Geleceği gördü, “Umutsuzluk yakışmaz” dedi; cahilliğin kötülüklerinden, kölelikten ve yoksulluktan kurtulmanın, karanlıktan aydınlığa çıkmanın yolunu şöyle gösterdi:

“Her vakit ölümsüz bir ağaç üzere, tekrar başlayacak gücümüz olacak!”

Ölümsüz bir ağaç üzere yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Cehalet arşivleri - Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik

Ölümsüz bir ağaç üzere