Prof. Dr. Nacaroğlu, yazın atopik dermatit diye belirtilen egzamalı çocukların cildinin daha hassas hale geldiğini belirterek “Bu nedenle içinde bulunduğumuz sıcak ve nemli havalarda cilt bakımına daha fazla ihtimam göstermemiz gerekir. Yaz periyodunda alerjik çocuklarda cilt bakımı için dikkat edilmesi gereken kıymetli konuların başında güneşten korunma, kıyafet seçimi, sıvı alımı, havuz kullanımı, duş ve banyo kullanımı gelir” diye konuştu.

GÜNEŞTEN KORUNMALI, BOL SIVI ALINMALI

Güneşin, alerjik tepkileri tetikleyebildiğini ve cildi tahriş edebildiğine değinen Prof. Dr. Nacaroğlu, şöyle devam etti:

“Güneş ışınlarının en güçlü olduğu ve dik açıyla geldiği 10:00 ile 16:00 saatleri ortasında güneş maruziyetinden korunmak gerekir. Yeniden ek olarak öbür saatlerde güneşin ziyanlı UV ışınlarından korumak için geniş kenarlı şapka, güneş gözlüğü, hami kıyafetler kullanılması ve dışarıda geçirilen vakitlerde yüksek müdafaa faktörlü, suya sağlam güneş esirgeyici krem kullanmak gerekir. Yazın çocuklar daha fazla terler ve sıvı kaybı yaşar. Artan sıvı kaybı sonrası cilt daha fazla kurur bu durumda egzamaları artırabilir. Ayrıyeten sıcak yaz günlerinde terlemeyi önlemek birçok vakit mümkün olmayabilir ve bunun sonucu olarak oluşan nem de alerjik cilt tepkilerini artırabilir. Bu nedenle sıcak yaz günlerinde çocuklarımızın bedenlerinin nem istikrarını korumak için kâfi su içmesini sağlamak gereklidir.”

DETERJAN YERİNE SABUN TOZU KULLANILABİLİR

Prof. Dr. Nacaroğlu, kıyafet seçiminin de egzama şikayetlerini artırabileceğine dikkati çekerek “Terleme, sıcak ortamlar, tüylü-kürklü-yünlü kumaşlarla temas, cilde yapışan giysiler, naylon içerikli giysiler egzama şikayetlerini arttırabilir. Bu nedenle yaz aylarında hafif, gevşek, pamuklu ve bol, nefes alabilen giysiler tercih edilmelidir. Giysiler yıkandıktan sonra yeterli durulanmalıdır. Bazen kullanılan deterjan ve yumuşatıcılar egzama şikayetleri arttırabilir. Yumuşatıcı kullanılmaması ve deterjan yerine sabun tozu kullanılması tercih edilebilir” tabirlerini kullandı.

HAVUZ VE BANYODAN SONRA NEMLENDİRME ŞART

Yaz devrinin vazgeçilmezi havuz ve banyo kullanımına ait ise Prof. Dr. Nacaroğlu, şu tavsiyelerde bulundu:

“Özellikle egzamalı olgularda havuz kullanımı sonrası egzama bulgularında artış gözükebilir. Klor birebir vakitte, hassas bireylerde; ciltte kaşıntı, kızarıklık üzere belirtilerin yanı sıra gözlerde yanma, batma, sulanma üzere yakınmaların ortaya çıkmasına da neden olabilir. Bu nedenle havuz kullanımı sonrası kurumaya ve klora bağlı şikayet artışı olmaması için yüzme sonrası duş alınması ve sonrasında beden şimdi nemliyken çocuklara uygun nemlendiricilerle ağır nemlendirme uygulanması kıymetlidir. Sıcak havalarda terledikten sonra da sistemli olarak kısa müddetli ılık duş yahut banyo yapmalarını sağlamak, ciltteki teri ve alerjenleri temizleyerek egzama şikayetlerini azaltacağı unutulmamalıdır. Fakat banyo sırasında çok sıcak su kullanılmaması, sert tahriş edici eserler kullanılmaması kıymetlidir. Temizleyici olarak egzamalı çocuklara uygun şampuanların tercih edilmesinde fayda vardır. Banyo sonrası şimdi beden nemliyken kısa müddet içinde egzamalı çocuklara uygun nemlendiricilerle nemlendirme uygulanması kıymetlidir. Tekrar ek olarak cildi çok kuru çocuklar için banyo yağları banyo suyuna katılarak kullanılabilir. Son olarak cilt alerjileri ve egzama bulguları her çocukta farklılık gösterebilir, bu nedenle çocuğunuzun alerjik reaksiyonlarına nazaran cilt bakımınızı hekiminizin tekliflerine nazaran ayarlamak gerektiği unutulmamalıdır.”

Çocuğunuzun egzaması varsa yaz aylarında bunlara dikkat! yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Egzama, cildin inflamatuar bir durumu olarak tanımlanabilir. Cilt yüzeyinde kızarıklık, kabarcıklar, pullanma ve şiddetli kaşıntıya neden olabilir. Çeşitli faktörlerden kaynaklanabilir ve genetik yatkınlık da tesirli olabilir. Egzama, farklı tipleri olan bir hastalıktır ve her yaşta ortaya çıkabilir.

EGZAMA TÜRLERİ

1. Atopik Dermatit: Ekseriyetle bebeklik devrinde başlar ve cilt kuruluğu, kızarıklık, kaşıntı üzere belirtilerle kendini gösterir. Genetik yatkınlık değerli bir faktördür.

2. Kontakt Dermatit: Cildin muhakkak bir unsur ile temas etmesi sonucu ortaya çıkar. İrritanlar yahut alerjenler bu tıbbın nedenleri ortasında yer alır.

3. Seboreik Dermatit: Cilt yüzeyinde yağlı, sarı pullar ve kızarıklık oluşturur. Saçlı deri, yüz ve göğüs bölgelerinde görülür.

EGZAMA TEDAVİSİ

Egzama tedavisi, belirtilerin şiddetine, tipine ve hastanın yaşına nazaran değişiklik gösterebilir. İşte egzama tedavisinde kullanılan formüller:

Topikal Kremler ve Losyonlar: Steroid içerikli yahut steroid dışı topikal ilaçlar, cildin inflamasyonunu hafifletmeye ve kaşıntıyı azaltmaya yardımcı olabilir.

Nemlendiriciler: Cilt kuruluğunu önlemek için nizamlı olarak nemlendirici kullanmak değerlidir.

Antihistaminikler: Kaşıntıyı hafifletmek ve uykuyu düzenlemek için reçete edilebilir.

UV Işınları Tedavisi: Hekim nezaretinde uygulanan fototerapi, makul egzama cinslerinde tesirli olabilir.

İmmünosüpresif İlaçlar: Şiddetli egzama hadiselerinde bağışıklık sistemini baskılayan ilaçlar kullanılabilir.

EGZAMAYI DENETİM ALTINA ALMAK İÇİN ÖNERİLER

Cilt Paklığı: Hassas cilt paklığına ihtimam göstermek, tahrişi önlemeye yardımcı olabilir.

Giyim Seçimi: Pamuklu ve yumuşak kumaşlardan yapılmış giysiler giymek, cilt tahrişini azaltabilir.

Kaşıntı Denetimi: Tırnakları kısa tutmak ve kaşımayı önlemek için tedbirler almak gerekir.

Egzama, cilt sıhhatini etkileyen ve ömür kalitesini düşüren bir rahatsızlık olabilir. Uygun tedavi ve tedbirlerle egzamanın belirtileri denetim altına alınabilir. Cilt sıhhatinin korunması için hekiminizle irtibatta kalmak ve ferdî bakım rutinlerine dikkat etmek değerlidir.

Cilt sıhhati sorunu: Egzama ve tedavi formülleri yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Temmuz ayında öğlenden sonra Fransa’nın güneyindeki Ardèche geçidinde kano yaparken ve meraklı bakışları üzerime çekerken, tüm gücüyle parlayan bir güneş de bize eşlik ediyor.

300 metre uzunluğundaki kireçtaşı yamaçlardan seken güneşin yakıcı ışınlarını hiç bu türlü hissetmemiştim. Su yüzeyinden seken ışınlar öylesine parlak ki, kısacık bir müddet bakmanız halinde bile gözünüzden bir ışık katmanı bırakıyor.

Hiçbir şeyi bahta bırakmaya niyetim yok. Bu nedenle kıyafetlerimi Sahra Çölü’nde keşfe çıkan bir kaşiften esinlenerek seçiyorum.

Yanımdaki erkek arkadaşımın kıyafetime yorumu, ‘”inanılmaz” oluyor ve bu bir iltifat değil.

Kollarımı, ellerimi ve vücudumu SPF muhafazalı bir kıyafetle büsbütün kapattım. Başıma ise gözlerimi açıkta bırakacak bir balıkçı şapkası geçirdim.

Son rötuşları ise yüksek muhafazalı güneş kremi ile yapıyorum ki bu da dışarıda kalan derime diş macunu beyazı bir manzara veriyor. Bu kombini bir güneş gözlüğü ile de tamamlıyorum.

Sevgilim her 10 dakikada bir bana, genişçe bir bebeği andırdığımı hatırlatmaktan büyük keyif alıyor.

Gösteriş merakım her ne kadar hudut tanımasa da, güneş kaynaklı yaşlanmayı hayatıma sokmama konusunda kararlıyım. Pekala aldığım bu çok tedbirlerin saklı kimi faydaları da olabilir mi? Sağlıklı bir cilde sahip olma konusundaki saplantımla, bilmeden bir deha üzere düşünmüş olabilir miyim? Anlaşılan o ki, bu iki sorunun da yanıtı evet.

Son yapılan araştırmalar, cildimizin sırf ömür şeklimizin bir yansımasını göstermediğini tıpkı vakitte sıhhat durumumuz hakkında da ipuçları verdiğini gösteriyor.

Cildimiz yani bedenimizdeki en büyük organımız, fiziki sıhhatimizin bir kesimi.

Bu yeni bir gerçeği gözümüzün önüne koyuyor; cildimizdeki kırışıklıklar, kuruluk ve güneş lekeleri, yaşlanma belirtisi olabildiği üzere, yaşlanma sebebi de olabiliyor.

1958 yılında başlayan araştırma

1958 yılında ABD’de hayata geçirilen bir proje, kadavralar üzerinde yapılan fizyolojik araştırmaların üzerine şahısların hala hayattayken incelenmesi fikri ile hayata geçirildi.

Araştırma evvel binlerce erkeği ve sonrasında da bayanı, on yıllarca takip etti ve sıhhatlerinin nasıl değiştiğini gözlemledi. Bunun genleri ve etrafları üzerine tesiri incelendi.

Araştırmanın 20’nci yılında bilim insanları değerli keşifler yapmaya başladı. Duygusal manada daha istikrarsız olan erkeklerin, kalp hastalıkları yaşama riskinin fazla olduğu anlaşıldı. Sorun çözme becerilerimizin de yaşla birlikte azalımının çok hudutlu olduğu keşfedildi.

En değerli bulgulardan biri ise, fizikî imajın, fizikî sıhhatle büyük bir benzerlik gösterdiğinin doğrulanması oldu. 1982 yılına gelindiğinde, araştırmanın 20 yıl evvelki başlangıç tarihinde yaşlarından daha büyük görünen erkeklerin, daha büyük oranda hayatını kaybettiği keşfedildi. Yakın vakitte yapılan bu savı destekleyen araştırmalar, olduğundan 10 yaş fazla gösteren bireylerin yüzde 99’unun sıhhat sorunları olduğunu ortaya koyuyor.

Anlaşıldı ki, bir kişinin cilt sıhhati, kemik yoğunluğundan, nörodejeneratif hastalıklara ve kardiyovasküler hastalıklara kadar temassız olduğu intibası veren faktörleri öngörmeyi mümkün kılıyor.

Ancak ispatlar üst üste dizildikçe bu öykü beklenmedik bir yere evriliyor. Cildimiz yıllar içinde aldığımız hasarların yaşayan bir göstergesi mi yoksa her şey bundan daha mı karmaşık? Bu sonuçlar, sağlıklı olanları daha sağlıklı olmaya teşvik ederken, sıhhatsiz olanları daha berbata mi çeker?

Yeni bir doğum günü mü?

Kişinin yaşını ölçmenin iki temel yolu var; biri kişinin dünyanın dönüşü ile temaslı olan gerçek yaşı. Oburu ise biyolojik yaşı.

Kronolojik yaşımızın, yıllar ilerledikçe görünüşümüze tesir edeceği kabul edilmiş bir gerçek. Yaş ilerledikçe deri incelir, ton farkları oluşur, elastikliği azalır, pigment ve kolajen üretiminden sorumlu hücreler ölmeye başlar.

Ancak cildimize asıl hasarı veren yaşadığımız etraf. Kısa dalga mor ötesi ışık (UVB) DNA’ya ziyan verebiliyor ve güneş yanması, mutasyonlar ve deri kanserine yol açabiliyor. Lakin Dünya yüzeyine ulaşan güneş ışınlarının yüzde 95’i uzun dalga uzunluğuna sahip UVA’dır ve bu ışınlar deri altına nüfus edebilir ve kolajen proteinlerini parçalayarak, hücrelerin melanin üretmesine yol açabilir.

Yapılan incelemeler, güneş tesiri ile yaşlanan cildin, birbirine geçmiş elastin ve kolajen liflerle daha kalın göründüğünü gösterdi. Bu gözle görünür formda sistemsiz tonlar ve derin kırışıklıklar manasına geliyor. Bu durum açık ciltlerde de geçerli.

UV ışınların, gözle görünür cilt değişimlerinin yüzde 80’inin nedeni olarak görülüyor. Şayet hayatınızın tamamını perdeleri kapalı bir yerde geçirirseniz, cildinizdeki değişimi 80 yaşına kadar görmeyebilirsiniz.

Kritik olan şey, derinin bu değişikliklerin yanında birebir vakitte kimyasal dönüşüm de yaşıyor olması. Genel sıhhatimize bu kadar tesir eden şey bu kimyasal dönüşüm olabilir.

Toksik bir kimyasal kokteyl

2000 yılında İtalya Bologna Üniversitesi’nden bilim insanları organizmaların büyük kısmının gerilime karşı verdikleri yansıyı inceledi ve yaşlanma hakkında yeni bir niyet biçimi önerdi.

Genç ve sağlıklı bir bireyde, bağışıklık sistemi rutin olarak harekete geçiyor ve nizamı koruyacak atakları yapıyor. Enfeksiyonları bastırıyor, hasarı kapatıyor. Fakat yaşlandıkça ve sıhhatimiz bozuldukça bedenin verdiği iltihap üzere reaksiyonlar kritik bir seviyeyi aşabilir. Bağışıklık sistemi buna karşı çok çalışmak suretiyle güçlü kimyasalları bedene salarken sağlıklı hücreleri de yok edebilir ve DNA’mızın mutasyon geçirmesine yol açabilir. Bundan sonra yaşanana ciltte meydana gelen iltihaplanmanın yaşlandırıcı tesiri (inflammaging) evresi deniyor.

Deri işte burada devreye giriyor. Son araştırmalar, kırışıklıklar ve deri hastalıklarının bu iltihap sisteminin bir modülü olduğunu gösteriyor. Bu da bir kimyasal kokteylin, iltihaba karşı bedene yayılarak hasarın artması ile sonuçlanıyor. San Fransisco Üniversitesi’nden araştırmacı Mao-Qiang Man, güneş ışınlarıyla yaşlanan derinin de tıpkı vakitle yaşlanan deride olduğu üzere yüksek seviyede iltihaplanma belirtileri gösterdiği karşılaştırmasını yapıyor.

Japonya’daki Jichi Tıp Fakültesi’nden Tuba Musarrat Ansary de bedene gayret emelli salınan kimyasalların kolajen ve elastin proteinini azalttığını, bunun da daha fazla deri incelmesi, kırışıklık ve elastikiyet sonucu doğurduğunu anlatıyor. Ansary, “Bu kimyasallar derinin koruyuculuğunu azaltıyor, su kaybını artırıyor ve gerilim etkeni olan hususlara karşı hassasiyet yaratıyor” diyor.

Yaşlanmış hücreler de, ister doğal ister güneş ışınları ile olsun, kendi kimyasallarını yayarak bu döngüye katılıyor.

Ancak bu daha başlangı. Bedendeki en büyük organ olan derinin bu adeta hastalıklı durumunun tesiri öbür bölgelere yayılıyor. Bu kimyasallar kana karışıyor ve öteki dokulara da ziyan veriyor. Bu iltihaplanma dalgası, hiç ilgili olmadığı düşünülen kalp ve hatta beyne kadar hasar verebiliyor.

Sonuç ise yaşlanmanın hızlanması ve ilgili bozuklukların bir kısmının yahut hepsinin görülmesi oluyor. Yapılan araştırmalar, derinin hastalıklı ve yaşlanmış olması ile kalp, Tip 2 diyabet, Alzheimer, Parkinson’s üzere hastalıkları ilişkilendiriyor.

Sigara, fazla alkol, çok yemek ve hareket eksikliğinin yarattığı riskleri biliyorduk. Lakin cildin durumu, bu manada üzerinde durulmayan bir bahisti. Neyseki deriyi daha canlı hale getirebilmek için yapabilecekleriniz var.

Getty Images

Nemlendirme meselesi

İlk olarak yapılacak olan şey, deriyi korumak. Bu yeni teoriye nazaran, fiziki sıhhat için güneşten uzak durmak gerekiyor. Giy, sür ve tak olarak bilinen ve Avustralya’da 1981’de kamu sıhhati için sunulan protokole yakın vakit evvel iki ekleme daha yapıldı. Son protokol, tişört giyilmesi, güneş kremi sürülmesi, şapka takılması, güneş gözlüğü ve gölgede kalmaktan oluşuyor.

Eğer hastalık ihtimalinin artması kâfi bir sebep olarak görülmüyorsa iki sebep daha söyleyebiliriz. Cildin güneş ışınlarından korunmasıyla, derideki yaşlılık belirtilerinin ortaya çıkması da geciktiriliyor. 4,5 yıl boyunca her gün, geniş emelli SPF15 güneş kremi kullanan şahıslarda bu müddet içinde, araştırma başladığı tarihtekinden daha ileri bir deri yaşlanması görülmedi.

Dermatologlar yeniden de güneş kremlerindeki UVA muhafaza düzeyi ölçüsüne bakılması tavsiyesini veriyor. Bunlar kutularda UV-PF yahut PPD olarak belirtiliyor.

Her ne kadar güneş kremi güç bir yol olmasa da derinin korunmasını sağlayacak çok daha kolay bir yol var. Bu da derinin nemli tutulması. Bunun derideki iltihaplanmayı azalttığı konusunda direkt ispatlar bulunuyor.

İnsan derisindeki nemlilik oranı 40’ncı yaşta tepe yapıyor ve sonrasında düşüşe geçiyor. Bu bir sorun zira susuz kalan deri, dış dünyaya karşı daha savunmasız hale geliyor.

Kozmetik reklamları ne söylerse söylesin, deriyi nemli tutmak güç değil. Üstelik bu mahallî nemlendiricilerle sağlanabiliyor.

Birçok nemlendiricide olan hyaluronik asit, petrolatum ve gliserin cildin nem kaybını ve varsa iltihaplarını azaltıyor.

Su içmenin de deriyi nemlendirmeyi tesiri olabilir ancak bu noktadaki ispatlar şimdi kâfi değil.

Tüm bunları söyledikten sonra, hiç kusura bakmayın lakin 50 müdafaa güneş kremimi, güneş gözlüklerimi, şemsiyemi ve beni şapşal gösteren şapkamı takacağım. Zira bahçeyle uğraşmam gerekiyor.

Cilt sıhhati ve yaşlanmaya bağlı hastalıklar ortasında nasıl bir ilgi var? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Temmuz ayında öğlenden sonra Fransa’nın güneyindeki Ardèche geçidinde kano yaparken ve meraklı bakışları üzerime çekerken, tüm gücüyle parlayan bir güneş de bize eşlik ediyor.

300 metre uzunluğundaki kireçtaşı yamaçlardan seken güneşin yakıcı ışınlarını hiç bu türlü hissetmemiştim. Su yüzeyinden seken ışınlar öylesine parlak ki, kısacık bir mühlet bakmanız halinde bile gözünüzden bir ışık katmanı bırakıyor.

Hiçbir şeyi bahta bırakmaya niyetim yok. Bu nedenle kıyafetlerimi Sahra Çölü’nde keşfe çıkan bir kaşiften esinlenerek seçiyorum.

Yanımdaki erkek arkadaşımın kıyafetime yorumu, ‘”inanılmaz” oluyor ve bu bir iltifat değil.

Kollarımı, ellerimi ve vücudumu SPF muhafazalı bir kıyafetle büsbütün kapattım. Başıma ise gözlerimi açıkta bırakacak bir balıkçı şapkası geçirdim.

Son rötuşları ise yüksek muhafazalı güneş kremi ile yapıyorum ki bu da dışarıda kalan derime diş macunu beyazı bir imaj veriyor. Bu kombini bir güneş gözlüğü ile de tamamlıyorum.

Sevgilim her 10 dakikada bir bana, genişçe bir bebeği andırdığımı hatırlatmaktan büyük keyif alıyor.

Gösteriş merakım her ne kadar hudut tanımasa da, güneş kaynaklı yaşlanmayı hayatıma sokmama konusunda kararlıyım. Pekala aldığım bu çok tedbirlerin bâtın kimi faydaları da olabilir mi? Sağlıklı bir cilde sahip olma konusundaki saplantımla, bilmeden bir deha üzere düşünmüş olabilir miyim? Anlaşılan o ki, bu iki sorunun da karşılığı evet.

Son yapılan araştırmalar, cildimizin sırf ömür stilimizin bir yansımasını göstermediğini tıpkı vakitte sıhhat durumumuz hakkında da ipuçları verdiğini gösteriyor.

Cildimiz yani bedenimizdeki en büyük organımız, fiziki sıhhatimizin bir kesimi.

Bu yeni bir gerçeği gözümüzün önüne koyuyor; cildimizdeki kırışıklıklar, kuruluk ve güneş lekeleri, yaşlanma belirtisi olabildiği üzere, yaşlanma sebebi de olabiliyor.

1958 yılında başlayan araştırma

1958 yılında ABD’de hayata geçirilen bir proje, kadavralar üzerinde yapılan fizyolojik araştırmaların üzerine şahısların hala hayattayken incelenmesi fikri ile hayata geçirildi.

Araştırma evvel binlerce erkeği ve sonrasında da bayanı, on yıllarca takip etti ve sıhhatlerinin nasıl değiştiğini gözlemledi. Bunun genleri ve etrafları üzerine tesiri incelendi.

Araştırmanın 20’nci yılında bilim insanları değerli keşifler yapmaya başladı. Duygusal manada daha istikrarsız olan erkeklerin, kalp hastalıkları yaşama riskinin fazla olduğu anlaşıldı. Sorun çözme becerilerimizin de yaşla birlikte azalımının çok hudutlu olduğu keşfedildi.

En değerli bulgulardan biri ise, fizikî manzaranın, fizikî sıhhatle büyük bir benzerlik gösterdiğinin doğrulanması oldu. 1982 yılına gelindiğinde, araştırmanın 20 yıl evvelki başlangıç tarihinde yaşlarından daha büyük görünen erkeklerin, daha büyük oranda hayatını kaybettiği keşfedildi. Yakın vakitte yapılan bu savı destekleyen araştırmalar, olduğundan 10 yaş fazla gösteren bireylerin yüzde 99’unun sıhhat sorunları olduğunu ortaya koyuyor.

Anlaşıldı ki, bir kişinin cilt sıhhati, kemik yoğunluğundan, nörodejeneratif hastalıklara ve kardiyovasküler hastalıklara kadar ilişkisiz olduğu intibası veren faktörleri öngörmeyi mümkün kılıyor.

Ancak deliller üst üste dizildikçe bu öykü beklenmedik bir yere evriliyor. Cildimiz yıllar içinde aldığımız hasarların yaşayan bir göstergesi mi yoksa her şey bundan daha mı karmaşık? Bu sonuçlar, sağlıklı olanları daha sağlıklı olmaya teşvik ederken, sıhhatsiz olanları daha berbata mi çeker?

Yeni bir doğum günü mü?

Kişinin yaşını ölçmenin iki temel yolu var; biri kişinin dünyanın dönüşü ile kontaklı olan gerçek yaşı. Oburu ise biyolojik yaşı.

Kronolojik yaşımızın, yıllar ilerledikçe görünüşümüze tesir edeceği kabul edilmiş bir gerçek. Yaş ilerledikçe deri incelir, ton farkları oluşur, elastikliği azalır, pigment ve kolajen üretiminden sorumlu hücreler ölmeye başlar.

Ancak cildimize asıl hasarı veren yaşadığımız etraf. Kısa dalga mor ötesi ışık (UVB) DNA’ya ziyan verebiliyor ve güneş yanması, mutasyonlar ve deri kanserine yol açabiliyor. Lakin Dünya yüzeyine ulaşan güneş ışınlarının yüzde 95’i uzun dalga uzunluğuna sahip UVA’dır ve bu ışınlar deri altına nüfus edebilir ve kolajen proteinlerini parçalayarak, hücrelerin melanin üretmesine yol açabilir.

Yapılan incelemeler, güneş tesiri ile yaşlanan cildin, birbirine geçmiş elastin ve kolajen liflerle daha kalın göründüğünü gösterdi. Bu gözle görünür biçimde sistemsiz tonlar ve derin kırışıklıklar manasına geliyor. Bu durum açık derilerde de geçerli.

UV ışınların, gözle görünür cilt değişimlerinin yüzde 80’inin nedeni olarak görülüyor. Şayet hayatınızın tamamını perdeleri kapalı bir yerde geçirirseniz, cildinizdeki değişimi 80 yaşına kadar görmeyebilirsiniz.

Kritik olan şey, derinin bu değişikliklerin yanında tıpkı vakitte kimyasal dönüşüm de yaşıyor olması. Genel sıhhatimize bu derece tesir eden şey bu kimyasal dönüşüm olabilir.

Toksik bir kimyasal kokteyl

2000 yılında İtalya Bologna Üniversitesi’nden bilim insanları organizmaların büyük kısmının gerilime karşı verdikleri yansıyı inceledi ve yaşlanma hakkında yeni bir fikir hali önerdi.

Genç ve sağlıklı bir şahısta, bağışıklık sistemi rutin olarak harekete geçiyor ve tertibi koruyacak atılımları yapıyor. Enfeksiyonları bastırıyor, hasarı kapatıyor. Fakat yaşlandıkça ve sıhhatimiz bozuldukça bedenin verdiği iltihap üzere yansılar kritik bir seviyeyi aşabilir. Bağışıklık sistemi buna karşı çok çalışmak suretiyle güçlü kimyasalları bedene salarken sağlıklı hücreleri de yok edebilir ve DNA’mızın mutasyon geçirmesine yol açabilir. Bundan sonra yaşanana ciltte meydana gelen iltihaplanmanın yaşlandırıcı tesiri (inflammaging) evresi deniyor.

Deri işte burada devreye giriyor. Son araştırmalar, kırışıklıklar ve deri hastalıklarının bu iltihap sisteminin bir modülü olduğunu gösteriyor. Bu da bir kimyasal kokteylin, iltihaba karşı bedene yayılarak hasarın artması ile sonuçlanıyor. San Fransisco Üniversitesi’nden araştırmacı Mao-Qiang Man, güneş ışınlarıyla yaşlanan derinin de tıpkı vakitle yaşlanan deride olduğu üzere yüksek seviyede iltihaplanma belirtileri gösterdiği karşılaştırmasını yapıyor.

Japonya’daki Jichi Tıp Fakültesi’nden Tuba Musarrat Ansary de bedene gayret maksatlı salınan kimyasalların kolajen ve elastin proteinini azalttığını, bunun da daha fazla deri incelmesi, kırışıklık ve elastikiyet sonucu doğurduğunu anlatıyor. Ansary, “Bu kimyasallar derinin koruyuculuğunu azaltıyor, su kaybını artırıyor ve gerilim etkeni olan unsurlara karşı hassasiyet yaratıyor” diyor.

Yaşlanmış hücreler de, ister doğal ister güneş ışınları ile olsun, kendi kimyasallarını yayarak bu döngüye katılıyor.

Ancak bu daha başlangı. Bedendeki en büyük organ olan derinin bu adeta hastalıklı durumunun tesiri diğer bölgelere yayılıyor. Bu kimyasallar kana karışıyor ve öteki dokulara da ziyan veriyor. Bu iltihaplanma dalgası, hiç ilgili olmadığı düşünülen kalp ve hatta beyne kadar hasar verebiliyor.

Sonuç ise yaşlanmanın hızlanması ve ilgili bozuklukların bir kısmının yahut hepsinin görülmesi oluyor. Yapılan araştırmalar, derinin hastalıklı ve yaşlanmış olması ile kalp, Tip 2 diyabet, Alzheimer, Parkinson’s üzere hastalıkları ilişkilendiriyor.

Sigara, fazla alkol, çok yemek ve hareket eksikliğinin yarattığı riskleri biliyorduk. Fakat cildin durumu, bu manada üzerinde durulmayan bir husustu. Neyseki deriyi daha canlı hale getirebilmek için yapabilecekleriniz var.

Getty Images

Nemlendirme meselesi

İlk olarak yapılacak olan şey, deriyi korumak. Bu yeni teoriye nazaran, fiziki sıhhat için güneşten uzak durmak gerekiyor. Giy, sür ve tak olarak bilinen ve Avustralya’da 1981’de kamu sıhhati için sunulan protokole yakın vakit evvel iki ekleme daha yapıldı. Son protokol, tişört giyilmesi, güneş kremi sürülmesi, şapka takılması, güneş gözlüğü ve gölgede kalmaktan oluşuyor.

Eğer hastalık ihtimalinin artması kâfi bir sebep olarak görülmüyorsa iki sebep daha söyleyebiliriz. Cildin güneş ışınlarından korunmasıyla, derideki yaşlılık belirtilerinin ortaya çıkması da geciktiriliyor. 4,5 yıl boyunca her gün, geniş gayeli SPF15 güneş kremi kullanan bireylerde bu mühlet içinde, araştırma başladığı tarihtekinden daha ileri bir deri yaşlanması görülmedi.

Dermatologlar yeniden de güneş kremlerindeki UVA müdafaa düzeyi ölçüsüne bakılması tavsiyesini veriyor. Bunlar kutularda UV-PF yahut PPD olarak belirtiliyor.

Her ne kadar güneş kremi sıkıntı bir yol olmasa da derinin korunmasını sağlayacak çok daha kolay bir yol var. Bu da derinin nemli tutulması. Bunun derideki iltihaplanmayı azalttığı konusunda direkt deliller bulunuyor.

İnsan derisindeki nemlilik oranı 40’ncı yaşta tepe yapıyor ve sonrasında düşüşe geçiyor. Bu bir sorun zira susuz kalan deri, dış dünyaya karşı daha savunmasız hale geliyor.

Kozmetik reklamları ne söylerse söylesin, deriyi nemli tutmak güç değil. Üstelik bu lokal nemlendiricilerle sağlanabiliyor.

Birçok nemlendiricide olan hyaluronik asit, petrolatum ve gliserin cildin nem kaybını ve varsa iltihaplarını azaltıyor.

Su içmenin de deriyi nemlendirmeyi tesiri olabilir lakin bu noktadaki deliller şimdi kâfi değil.

Tüm bunları söyledikten sonra, hiç kusura bakmayın fakat 50 müdafaa güneş kremimi, güneş gözlüklerimi, şemsiyemi ve beni şapşal gösteren şapkamı takacağım. Zira bahçeyle uğraşmam gerekiyor.

Cilt sıhhati ve yaşlanmaya bağlı hastalıklar ortasında nasıl bir bağlantı var? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Bu pullu yamalar cildin rastgele bir yerinde görülebilir. Lakin en sık baş derisi, dirsekler, dizler ve sırtta görülür. Sedef hastalığı bulaşıcı değildir, yani beşerden beşere geçmez. Genetik yatkınlığı olan aile bireylerinde daha sık görülebilir.

Sedef hastalığı hem çocuklarda hem de yetişkinlerde görülebilir. Sedef hastalığı bedenin büyük bir kısmını kaplayabilir, kırmızı lekeler vakitle güzelleşebilir ve kişinin hayatı boyunca tekrarlayabilir.

SEDEF HASTALIĞINA NE SEBEP OLUR?

Sedef hastalığının kesin nedeni şimdi bilinmemekle birlikte, bu hastalığın birçok faktörün bir ortaya gelmesi sonucu ortaya çıktığına inanılmaktadır.

Normal ritminde deri hücreleri her 10 ila 30 günde bir yenilenir. Sedef hastalığında ise her 3-4 günde bir yeni hücreler oluşur. Ekseriyetle yenileriyle değiştirilen eski hücreler birikir ve ciltte pullanmaya neden olur. Bağışıklık sistemindeki bir bozukluk cildin gereksiz yere iltihaplanmasına neden olur ve bu da yeni cilt hücrelerinin süratle çoğalmasına yol açar.

Sedef hastalığı birebir ailedeki bireylerde görülebildiği üzere bazen jenerasyon atlayabilir.

Örneğin; bir büyükbaba ve torun etkilenebilir, lakin çocuğun annesi etkilenmeyebilir.

Tüm sedef hastalığı tiplerinin kimi ortak tetikleyicileri vardır. Tekrar sedef hastalığını tetikleyebilecek bu durumlar ortasında; deri kesikleri, sıyrıklar yahut ameliyatlar, duygusal gerilim, strep enfeksiyonları, bipolar bozukluk için lityum, antimalaryal ilaçlar, beta blokerler, hidroksiklorokin yahut antimalaryal ilaçlar üzere tansiyon ilaçları, çok alkol kullanımı ve bilhassa genç erkeklerde sigara kullanımı sayılabilir.

Hastalık bilhassa kış aylarında ve soğuk günlerde daha sık görülür. Sıcak, güneşli ve nemli ortamlarda bulunmak hastalığa yakalanma mümkünlüğünü azaltabilir.

SEDEF HASTALIĞININ BELİRTİLERİ VE TÜRLERİ

Sedef hastalığının belirtileri kişinin tipine nazaran değişir. Sedef hastalığının en yaygın çeşidi olan plak sedef hastalığının en yaygın belirtisi kırmızı lekeler formunda gümüşi pullarla kaplı plaklardır. Bu plaklar kaşıntılı ve ağrılı olabilir. Plaklar bazen çatlayabilir ve kanayabilir. Daha şiddetli hadiselerde plaklar büyüyebilir ve birleşerek cildin çok geniş alanlarını kaplayabilir. El ve ayak tırnaklarında renk değişikliği ve çukurlaşma olabilir. Ayrıyeten tırnaklar parçalanabilir yahut tırnak yatağından ayrılabilir. Baş derisinde pullanma yahut kabuklanma oluşabilir.

Genellikle yetişkinlerde görülen püstüler sedef hastalığı, avuç içi ve ayak tabanlarında kırmızı ve pullu bir görünüme neden olan, içi iltihaplı olmayan beyaz yahut sarı renkli sıvı ile dolu kabarcıklar olan küçük püstüller formundaki püstüler sedef hastalığıdır.

Genellikle çocukluk yahut genç erişkinlik periyodunda başlayan damlacık tipi yahut guttat sedef hastalığıdır. Bu tıp çoklukla gövde ve uzuvlarda küçük, kırmızı lekelere neden olur. Gut sedef hastalığının tetikleyicileri ortasında teneffüs yolu enfeksiyonları, strep boğaz enfeksiyonu, bademcik iltihabı, gerilim, cilt yaralanması ve antimalaryal yahut beta bloker ilaç kullanımı yer alır.

Koltuk altı, kasık, kulak gerisi ve göğüs altı üzere derinin katlandığı yerlerde ortaya çıkan parlak kırmızı lezyonlar formunda görülen bir öteki karşıt sedef hastalığı cinsidir.

Eritrodermik sedef hastalığında ise deride yakıcı bir kızarıklık olduğu ve pulların katmanlar halinde dökülebildiği görülür. Eritrodermik sedef hastalığı şiddetli güneş yanığı, enfeksiyon, birtakım ilaçların kullanımı ve birtakım sedef hastalığı tedavilerinin kesilmesi ile tetiklenebilir. Önemli hastalıklara ve önemli problemlere yol açabileceğinden derhal tedavi edilmesi gerekir.

Ayrıca, sedef hastalığı olan bireylerde romatoid artrit yahut psoriatik artrit ismi verilen bir artrit tipi görülebilir. Bu durumda eklemlerde ağrı ve şişlik meydana gelir.

SEDEF HASTALIĞI TEDAVISI

Sedef hastalığı kronik bir hastalıktır, bu nedenle tedavisi yoktur. Fakat mevcut tedavi usulleri en şiddetli hadiselerde bile semptomları büyük ölçüde azaltmaktadır.

Sedef hastalığı için yaygın tedaviler ortasında steroid kremler, kuru ciltler için nemlendiriciler ve kömür katranı içeren reçeteli kremler yahut merhemler, losyonlarda, kremlerde, köpüklerde, şampuanlarda ve bilhassa sedef hastalığı için yaygın bir tedavi olan banyo solüsyonlarında bulunan D vitamini, retinoid kremler ile baş derisi bulunur.

Daha şiddetli ve ağır sedef hastalığı olaylarında farklı tedavi prosedürleri de kullanılmaktadır. Bunlar ortasında deri hücrelerinin büyümesini yavaşlatmak için deriye ultraviyole ışık verilir.

Sadece ağır hadiselerde kullanılan metotreksat içerikli ilaçlar kemik iliği, karaciğer ve akciğer problemlerine yol açabildiği için bir öbür sistemdir.

Sedef hastalığı hakkında bilmeniz gerekenler: Nedir? Belirtileri nelerdir? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

“CİLT 6 AYDA BOZULABİLİR”

“Korunmak yalnızca kozmetiklerle olmuyor” diyen Oğuz, şöyle devam etti:

“Cilde ziyan veren şeyler var. Bunların başında sigara geliyor. Gözeneklerin tıkanmasına ve kırışıklıkların artmasına sebep oluyor. Bir oburu ise karbonhidratlar. Çok sık atıştırmak cilde epey ziyanlık. Cilde sadece bir şeyler sürerek korumak yerine beslenmeye de dikkat etmek gerekiyor. Cilt her şeye daha çabuk yanıt veriyor. Kalp ya da karaciğer tahminen 40-50 yılda reaksiyon veriyor lakin ciltte altı ayda bozulma oluyor.”

BU ÜÇ HUSUSA DİKKAT!

Oğuz, cilt için ziyanlı olabilecek üç hususa dikkat çekti:

“Sigara, şeker ve güneş. Bu üçünün birikici tesirleri var. Bütün bedene olduğu üzere cilde de ziyanları var. Tüketilmemesi gereken ve kesinlikle alınması gereken besinler var. Ben bilhassa protein ve değerli yağları öneriyorum. Cilde E vitamini kremini sürmektense E vitaminini doğal yoldan almak daha yararlı. Örneğin, zeytinyağı, hindistan cevizi, fındık, badem üzere eserler kesinlikle tüketilmeli.”

ÇOK SAYIDA ESERE GEREK VAR MI?

Cilt şikayetleri bulunanların fazla eser kullanmaya yöneldiğini belirten Oğuz, “Korunmak için cildinizi tanımanız lazım. Cilt şikayeti olan birinin şikayetini arttırmayacak eserleri bulması için istişaresi gerekiyor. Danışanlarım bazen bir torba eser ile gelip her yolu denediklerini tekrar de şikayetlerinden kurtulamadıklarını söylüyor. Ben de onlara ‘Aslında hiçbir şey yapmamışsın’ diyorum” sözlerini kullandı. 

Uzman Dermatolog Dr. Metin oğuz uyardı: Cildini seviyorsan bu 3 şeyi yapma! yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

“CİLT 6 AYDA BOZULABİLİR”

“Korunmak yalnızca kozmetiklerle olmuyor” diyen Oğuz, şöyle devam etti:

“Cilde ziyan veren şeyler var. Bunların başında sigara geliyor. Gözeneklerin tıkanmasına ve kırışıklıkların artmasına sebep oluyor. Bir başkası ise karbonhidratlar. Çok sık atıştırmak cilde epeyce ziyanlık. Cilde sırf bir şeyler sürerek korumak yerine beslenmeye de dikkat etmek gerekiyor. Cilt her şeye daha çabuk yanıt veriyor. Kalp ya da karaciğer tahminen 40-50 yılda reaksiyon veriyor lakin ciltte altı ayda bozulma oluyor.”

BU ÜÇ UNSURA DİKKAT!

Oğuz, cilt için ziyanlı olabilecek üç unsura dikkat çekti:

“Sigara, şeker ve güneş. Bu üçünün birikici tesirleri var. Bütün bedene olduğu üzere cilde de ziyanları var. Tüketilmemesi gereken ve kesinlikle alınması gereken besinler var. Ben bilhassa protein ve değerli yağları öneriyorum. Cilde E vitamini kremini sürmektense E vitaminini doğal yoldan almak daha yararlı. Örneğin, zeytinyağı, hindistan cevizi, fındık, badem üzere eserler kesinlikle tüketilmeli.”

ÇOK SAYIDA ESERE GEREK VAR MI?

Cilt şikayetleri bulunanların fazla eser kullanmaya yöneldiğini belirten Oğuz, “Korunmak için cildinizi tanımanız lazım. Cilt şikayeti olan birinin şikayetini arttırmayacak eserleri bulması için istişaresi gerekiyor. Danışanlarım bazen bir torba eser ile gelip her yolu denediklerini yeniden de şikayetlerinden kurtulamadıklarını söylüyor. Ben de onlara ‘Aslında hiçbir şey yapmamışsın’ diyorum” tabirlerini kullandı.

Uzman Dermatolog Dr. Metin oğuz uyardı: Cildini seviyorsan bu 3 şeyi yapma! yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Cilt bakımı için gerekli ve gereksiz olan eserleri Dermatolog Dr. Metin Oğuz tek tek anlattı.

Endüstrinin kasıtlı biçimde fazla sayıda eser dayattığını belirten Oğuz, “Amaç daha çok satmak. ellerinden gelse yüzün sağ tarafına farklı sol tarafına farklı eser satacaklar. Çok fazla eser kullanmak ziyanlı. Cildin rahatsızlıklarını kozmetik ile tedavi etmeye çalışıyorlar. Kozmetik evvel ziyan vermesin, tedavi kozmetik ile yapılmaz. Cildi nemlendiren ve çatlamayı, bakteriyi engelleyen eserler kafidir. Hiçbir kozmetik ilaç kadar etkili olamaz, olsa çabucak ilaç kategorisine alınır” diye konuştu. 

Bir cilt sorunu mevcut olmadığı sürece işlevsel eserlerin kullanılabileceğine vurgu yapan Oğuz, şu tabirleri kullandı:

 “Yaz aylarında nemlendiricili güneş kremi kullanılabilir. Olağan bir cilt için iki başka eseri üst üste sürmeye gerek yok. Şayet cildinizde özel bir hassasiyet yoksa, güneşte çok fazla kaldığınız bir işiniz yoksa ya da tatilde değilseniz nemlendiricili güneş kremleri kullanılabilir. Hem maddi açıdan hem de cildi yormamak açısından bu yeterli olur. Pandemiden sonra bilhassa eller çok yıkandığı için kimi cilt rahatsızlıklarının ortaya çıktığını gördük. Egzama, kuruma, alerjiye sebep oldu.”

Erken yaşlarda kullanılan kozmetik eserlerinin zararlarına dikkat çeken Oğuz, “Kişinin kendi muhtaçlığını belirlemesi lazım. Cilt tipini tanıdıktan sonra uygun eserler kullanılabilir. Hastalıktan ve yaşlılıktan korunmaya çalışılıyor. Vitaminler, kolajenler kullanılıyor. 18 yaşında anti-aging kremler, C vitaminleri kullanılmamalı” dedi. 

Uzman Dermatolog Dr. Metin Oğuz cilt bakımı hakkında merak edilenleri anlattı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Cilt bakımı için gerekli ve gereksiz olan eserleri Dermatolog Dr. Metin Oğuz tek tek anlattı.

Endüstrinin kasıtlı biçimde fazla sayıda eser dayattığını belirten Oğuz, “Amaç daha çok satmak. ellerinden gelse yüzün sağ tarafına farklı sol tarafına farklı eser satacaklar. Çok fazla eser kullanmak ziyanlı. Cildin rahatsızlıklarını kozmetik ile tedavi etmeye çalışıyorlar. Kozmetik evvel ziyan vermesin, tedavi kozmetik ile yapılmaz. Cildi nemlendiren ve çatlamayı, bakteriyi engelleyen eserler kafidir. Hiçbir kozmetik ilaç kadar etkili olamaz, olsa çabucak ilaç kategorisine alınır” diye konuştu. 

Bir cilt sorunu mevcut olmadığı sürece işlevsel eserlerin kullanılabileceğine vurgu yapan Oğuz, şu tabirleri kullandı:

 “Yaz aylarında nemlendiricili güneş kremi kullanılabilir. Olağan bir cilt için iki başka eseri üst üste sürmeye gerek yok. Şayet cildinizde özel bir hassasiyet yoksa, güneşte çok fazla kaldığınız bir işiniz yoksa ya da tatilde değilseniz nemlendiricili güneş kremleri kullanılabilir. Hem maddi açıdan hem de cildi yormamak açısından bu âlâ olur. Pandemiden sonra bilhassa eller çok yıkandığı için kimi cilt rahatsızlıklarının ortaya çıktığını gördük. Egzama, kuruma, alerjiye sebep oldu.”

Erken yaşlarda kullanılan kozmetik eserlerinin zararlarına dikkat çeken Oğuz, “Kişinin kendi gereksinimini belirlemesi lazım. Cilt tipini tanıdıktan sonra uygun eserler kullanılabilir. Hastalıktan ve yaşlılıktan korunmaya çalışılıyor. Vitaminler, kolajenler kullanılıyor. 18 yaşında anti-aging kremler, C vitaminleri kullanılmamalı” dedi. 

Uzman Dermatolog Dr. Metin oğuz cilt bakımı hakkında merak edilenleri anlattı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

CİDDİ SONUÇLAR DOĞURABİLİYOR

Güneş yanıklarının tesirinin günlerce sürebilen ve dikkate alınması gereken değerli bir durum olduğunu belirten Dr. Enis Elmas, “Bu stil yanıklar, UV ışınlarının tesiriyle ciltte ikinci dereceye kadar olabilen bir yanıklardır. Güneş yanığı, hafif kızarıklık ve cilde dokununca ortaya çıkan hassasiyete bağlı hafif acı halinde kendini hissettirir. Öbür yandan güneş yanığı ikinci derece yanık düzeyine ulaştığında cildin üst kısmı şişerek kabarır ve su toplar. Bu durumda önemli bir acı hissi duyulur ve ciltte birtakım deformasyonlar oluşabilir. Ayrıyeten su toplayan yerlerdeki meyyit derinin soyulması bedeni enfeksiyonlara açık hale getirebilir. Kelam konusu belirtilere baş ağrısı, ateş, bulantı, yorgunluk hissi ve görüşte bulanıklık da ekleniyorsa hastanın vakit kaybetmeden bir sıhhat kuruluşuna başvurması önerilir” diye konuştu.

TEDAVİ BELİRTİLERE YÖNELİK YAPILIYOR

Tedavide merdiven altı eserlere yahut kulaktan dolma bilgilere prestij edilmemesi gerektiğini kaydeden Dr. Enis Elmas, “Güneş yanığı tedavisinde gaye, bireyin ağrı, ciltteki şişlik ve oluşturduğu rahatsızlıkları azaltmaya yöneliktir” diyerek bu süreçte cildin daha fazla güneş ışığına maruz bırakılmamasını ve düzgünleşme periyodunda cildin güneşten kesinlikle korunması gerektiğini söyledi.

AÇIK CİLTLİLER DAHA DİKKATLİ OLMALI

Özellikle çocuklarla açık ciltli ve hassas cilt yapısına sahip bireylerin güneş yanıklarına karşı çok daha dikkatli olması gerektiğini vurgulayan Dr. Enis Elmas, güneşten korunmak için yapılabilecekleri ise şöyle sıraladı:

“Güneş ışınlarının en şiddetli olduğu öğle saatlerinde (11.00-16.00 arası) güneşe çıkmamaya ihtimam gösterin.
Dışarı çıkmak zorundaysanız gölge yerlerde olmaya uğraş edin.
Şemsiye ve şapka kullanın, açık renk pamuklu giysiler giyinin.
Güneşten koruyan eserleri bilerek kullanmaya çalışın. Yüz, omuz, ense ve boyun üzere güneş ışınlarından daha ağır etkilenen bölgeleriniz için esirgeyici eserler kullanın.
Satın alacağınız esirgeyici eserlerin faktörünü belirlerken cilt tipinizi göz önünde bulundurun, gerekirse uzman bir tabibe danışın.
Koruyucu eserleri güneşe çıkmadan yarım saat evvel cildinize uygulayın. Kâfi ölçüde ve kalınlıkta sürerek cildinize eşit ölçüde yedirin.
Havuz yahut denize girdiğinizde, havlu ile kurulandığınızda yahut terlediğinizde güneş koruyucunuzu gün boyunca cildinize tekrar uygulayın.”

Deniz kum güneşin tehlikeli yanı: Güneş yanığı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.