Çin Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Guo Jiakun, Cuma günü Pekin’de düzenlediği basın toplantısında, Washington’ın “Tayvan’a silah satışını durdurması ve Çin-ABD ilişkilerinin istikrarlı gelişimini, ayrıca Tayvan Boğazı’ndaki barış ve istikrarı korumak için somut adımlar atması gerektiğini” söyledi.

Çin lideri Şi Jinping ile Trump arasında bu hafta gerçekleşecek zirve büyük önem taşıyor ve her iki taraftan da üst düzey ticaret yetkilileri yapılacak görüşmelerde zirvenin çerçevesini belirlemeye hazırlanıyor. Dünyanın en büyük iki ekonomisinin gündeminde gümrük vergileri, fentanil ve Tayvan gibi hassas konular yer alacak.

ABD’nin Tayvan’a silah satışı, adayı gerekirse güç kullanarak kendi kontrolü altına alması gereken bir bölge olarak gören Pekin’i kızdırırken Taipei ise bu tutumu kesinlikle reddediyor. New York Times daha önce Trump yönetiminin, ABD başkanının gezisinin başarılı geçmesini sağlamak için Tayvan’a silah satışını geciktirdiğini bildirmişti.

Reuters ayrıca, Trump’ın imzalaması için 14 milyar dolarlık bir anlaşmanın hazır olduğunu bildirdi. Haber kuruluşunun satış görüşmelerine yakın kaynaklara dayandırdığı habere göre, Tayvan’a yapılan en büyük anlaşmalardan biri olacak bu teklif, gelişmiş füze savunma sistemlerini de içeriyor.

Şi, Şubat ayındaki telefon görüşmesinde ABD başkanına Tayvan meselesinin Çin için ne kadar hassas olduğunu vurgulamış, Pekin’in adanın ulusundan ayrılmasına asla izin vermeyeceğini ve ABD’nin Taipei’ye silah satışlarını “son derece dikkatli” bir şekilde ele alması gerektiği konusunda uyarmıştı.

Çin: ABD, Tayvan’a silah satışını durdurmalı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

CBC News’ün haberine göre Carney, başkent Ottawa’da gazetecilere yaptığı açıklamada, Çin’le son dönemde gerçekleştirilen düzenlemelerin serbest ticaret anlaşması olmadığını dile getirdi.

“Son birkaç yılda ortaya çıkan bazı sorunları gidermeye çalıştık. Elektrikli araçlar, tarım ve balıkçılık ürünleri gibi kalemlerde meseleleri düzeltmeye yönelik adımlar attık.” diyen Carney, Kanada’nın Çin’le serbest ticaret anlaşması yapma niyetinin bulunmadığını belirtti.

Carney, taraflardan birinin Çin gibi “piyasa dışı” bir ülkeyle serbest ticaret anlaşması müzakerelerine başlaması halinde diğer ortakları önceden bilgilendirmesini şart koşan Kanada-ABD-Meksika Anlaşması’na (CUSMA) bağlı olduklarını yineledi.

16 Ocak’taki Pekin ziyareti

Çin ile gerilimli bir dönemin ardından 16 Ocak’ta Pekin’i ziyaret eden Carney, iki ülkenin yeni stratejik ortaklık kurma yönünde ilerlediğini söylemişti.

Bu kapsamda Kanada, 2024’te Çin’den ithal elektrikli araçlara getirdiği yüzde 100 ek gümrük vergisini kaldıracağını açıklamış, Çin de buna karşılık, Kanada’dan ithal kolza yağı, küspesi ve tohumlarına getirdiği ek yüzde 100 gümrük vergisini mart itibarıyla yüzde 15 dolaylarına çekeceğini bildirmişti.

ABD Başkanı Trump ise 24 Ocak’ta Carney için “Vali Carney” ifadesini kullanarak, Çin ile anlaşma yapması halinde Kanada’dan ithal edilen mallara yüzde 100 gümrük vergisi uygulanacağını duyurmuştu.

Davos’ta Trump politikalarına eleştiri

Carney, Davos’taki konuşmasında da isim vermeden Trump’ın politikalarına sert eleştiriler yöneltmiş ve “Büyük ülkeler ekonomiyi silah olarak kullanıyor” ifadesini kullanmıştı.

Carney’yi Davos’un yıldızı yapan konuşmasından bazı bölümler şöyle:

“ABD öncülüğündeki küresel sistem önceden ticaret, güvenlik ve ekonomi alanında kamusal yarar sağladı. Ancak bu artık sonlandı. Açık konuşayım. Bir geçiş döneminde değiliz, bir kopuşun tam ortasındayız. Son dönemde büyük güçler ekonomik entegrasyonu birer silah olarak kullanmaya başladı. Gümrük vergilerini bir kaldıraç, finansal altyapıyı bir baskı unsuru, tedarik zincirlerini ise istismar edilecek zafiyetler olarak gördüler.”

Trump’ın tehdidi sonrası Carney’den Çin konusunda geri adım yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Huawei ve TikTok gibi devlere uygulanan yaptırımlar bu gerilimin en görünür örnekleri olurken, Başkan Donald Trump’ın Çin bağlantılı bir firmanın stratejik bir savunma şirketi varlıklarını satın almasını engellemesi, sürecin somut bir göstergesi olarak öne çıktı.

Trump yönetimi, ABD merkezli fotonik şirketi HieFo Corp’un New Jersey merkezli savunma ve havacılık firması Emcore’un varlıklarını satın almasını yasakladı. Beyaz Saray’ın yayımladığı emirle HieFo, Emcore varlıklarını elden çıkarmak üzere 180 gün süreyle kısıtlandı. Kararın gerekçesi olarak ulusal güvenlik endişeleri ve şirketin Çinli kontrol bağlantıları gösterildi.

Yabancı Yatırımlar Komitesi (CFIUS) tarafından yürütülen inceleme sonucunda, anlaşmanın ulusal güvenlik riski taşıdığı tespit edildi. HaberTürk’ten Cem Özenen’in haberine göre HieFo’nun Çin vatandaşı Genzao Zhang ve eski Emcore üst düzey satış yöneticisi Harry Moore tarafından ortaklaşa kurulmuş olması, ABD’nin müdahalesini güçlendiren faktörler arasında yer aldı.

Uzmanlar, bu tür müdahalelerin yalnızca Çin’e teknoloji transferini sınırlamakla kalmayıp, küresel tedarik zincirlerini ve çip sektöründeki iş modellerini de etkilediğine dikkat çekiyor. 2025 boyunca benzer yasaklar çip ve savunma alanında uygulanmaya devam ederken, ABD yönetimi ulusal güvenlik gerekçesiyle yabancı bağlantılı anlaşmaları sıkı şekilde denetlemeyi sürdürüyor.

Çin bağlantılı satın alma Trump’ın kararıyla iptal edildi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Çin Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamada, ABD’nin, Maduro ve eşini güç kullanarak ülkeden kaçırmasından derin endişe duyulduğu belirtildi.

ABD’nin eyleminin, uluslararası hukuk, uluslararası ilişkilerin temel normları ve Birleşmiş Milletler (BM) Şartının amaç ve ilkelerinin açık ihlali olduğu vurgulanan açıklamada, şunlar kaydedildi:

“ABD’yi, Devlet Başkanı Nicolas Maduro ve eşinin kişisel güvenliğini güvenceye almaya, onları derhal serbest bırakmaya ve Venezuela hükümetini devirme girişimine son vererek sorunları diyalog ve müzakere yoluyla çözmeye çağırıyoruz.”

Bakanlık, dün yaptığı açıklamada da ABD’nin egemen bir ülkeye ve onun devlet başkanına güç kullanımını kınadığını bildirmişti.

Olay

Venezuela’nın başkenti Caracas’ta dün yerel saatle 02.00 civarında patlama ve uçak sesleri duyulmuştu.

Venezuela yönetimi, patlamaların ardından ABD’yi ülkenin çeşitli bölgelerinde sivil ve askeri tesislere saldırı düzenlemekle suçlamıştı.

ABD Başkanı Donald Trump, Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro’ya karşı büyük çaplı bir saldırı düzenlendiğini, Maduro ile eşinin ülke dışına çıkarıldığını duyurmuştu.

ABD Adalet Bakanı Pam Bondi de Maduro ve eşi Cilia Flores hakkında ABD’de suç duyurusunda bulunulduğunu, Maduro’ya “uyuşturucu terörizmi, kokain kaçakçılığı, ABD’ye karşı makineli tüfek ve yıkıcı cihazlara sahip olma” suçlamalarının yöneltildiğini açıklamıştı.

Venezuela yönetimi, ABD’nin kınanması için uluslararası topluma çağrıda bulunmuş, bazı ülkeler saldırıyı eleştirirken, açıklamalarıyla ABD’ye destek verenler de olmuştu.

Çin: ABD, Maduro’yu derhal serbest bırakmalı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Yerel basındaki haberlere göre, Maduro, Venezuela’nın başkenti Caracas’a düzenlenen saldırılardan yaklaşık 12 saat önce Çin heyetiyle görüştü.

Başkentteki Miraflores Sarayı’nda Çin’in özel temsilcisi Çiu Şiaoçi başkanlığındaki Çin heyetiyle yapılan görüşmede iki ülke arasındaki işbirliği ele alındı.

Görüşmeye, Venezuela Devlet Başkan Yardımcısı Delcy Rodriguez, Dışişleri Bakanı Yvan Gil ve Çin’in Caracas Büyükelçisi Lan Hu da katıldı.

Toplantıda, Venezuela ve Çin arasında imzalanan 600’den fazla ikili anlaşma gözden geçirildi, enerji, ticaret ve altyapı gibi alanlarda iki ülke arasında devam eden yakın işbirliği değerlendirildi.

Görüşme, ülkeye düzenlenen ABD saldırıları öncesi Maduro’nun son resmi diplomatik görüşmesi oldu.

Venezuela’nın başkenti Caracas’ta patlama sesleri duyulmuştu.

Venezuela hükümetinden yapılan açıklamada, saldırılardan ABD sorumlu tutulmuş ve Devlet Başkanı Nicolas Maduro’nun, ülke genelinde “dış müdahaleden kaynaklanan olağanüstü durum” ilan eden kararnameyi imzaladığı belirtilmişti.

ABD Başkanı Donald Trump, Venezuela’da geniş çaplı saldırılar düzenlendiğini ve Maduro ile eşinin yakalanarak ülke dışına çıkarıldığını açıklamıştı.

Maduro, son görüşmesini Çin heyeti ile yaptı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Xinhua’nın haberine göre, Çin Devlet Başkanı Şi, iki ülkeye 2. Dünya Savaşı’ndaki zaferin sonuçlarını birlikte savunma çağrısı yaptı.

Çin ile Japonya arasında Tayvan nedeniyle diplomatik gerilim yaşandığı bir dönemde yapılan görüşmede Şi, Tayvan’ın Çin’e iadesinin savaş sonrası uluslararası düzenin önemli bir parçası olduğunu belirtti.

Görüşmenin, Japonya Başbakanı Takaiçi Sanae’in Tayvan sorununa askeri müdahale ihtimalini ima eden sözlerinin Çin ile ABD müttefiki olan bu ülke arasında gerilime yol açtığı bir döneme denk gelmesi dikkati çekti.

Başbakan Takaiçi’nin 7 Kasım’da Japon Parlamentosu Diet’teki oturumda Tayvan Boğazı’na yönelik müdahaleyi “ülkesinin varlığını tehdit eden durum” olarak göreceğine ve askeri güç kullanabileceğine ilişkin sözleri, bölgeyi topraklarının parçası gören Çin’in tepkisine yol açmıştı.

Takaiçi’nin sözleriyle ilk kez bir Japon Başbakanı, Tayvan’ın işgali halinde Japonya’nın askeri şekilde dahil olacağına ilişkin açık beyanda bulunarak ülkenin bu konuda benimsediği “stratejik belirsizlik” politikasından farklı tavır sergilemişti.

Japon Başbakan, tepkiler üzerine Tayvan’a ilişkin sözlerinin varsayımsal olduğunu, gelecekte bu tür yorumlardan kaçınacağını belirtmiş ancak sözlerini geri almayı reddetmişti.

Pekin yönetimi, Japonya’nın Pekin Büyükelçisi Kenji Kanasugi’yi, konuyla ilgili Çin Dışişleri Bakanlığına çağırarak protesto notası vermişti.

Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi telefonda görüştü yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Beyaz Saray’dan yapılan açıklamada, “ABD’nin ekonomik gücü ve ulusal güvenliğini koruyan büyük bir zafer” şeklinde nitelendirilen, Trump ve Şi’nin mutabık kaldığı ticari ve ekonomik anlaşmanın detaylarına yer verildi.

Açıklamada, Çin’in nadir ve kritik minerallerin ihracatındaki kısıtlamaları kaldıracağı ve ABD’nin “çıkarına uygun olarak” nadir toprak elementlerinden galyum, germanyum, antimon ve grafitin ihracatı için geçerli lisansı sağlayacağı ifade edildi.

ABD’nin fentanil ile mücadelesinde işbirliği yapmayı kabul eden Çin’in, fentanil üretiminde kullanılan kimyasalların Kuzey Amerika’ya ihracatını durduracağı ve belirli diğer kimyasalların dünya genelinde ihracatını sıkı kontrol edeceği belirtildi.

Açıklamada, Çin’in 4 Mart’tan bu yana Washington’ın tarifelerine karşı ABD’nin buğday, mısır, pamuk, sorgum, soya fasulyesi gibi tarım ürünleri dahil çeşitli ürünlerine uygulamaya başladığı tarifeleri kaldıracağı ve bu ülkenin tarım ürünlerinin Çin piyasasına girişine izin vereceği aktarıldı.

Çin’in ABD firmalarına uyguladığı tarifeler dışında ABD’ye karşı diğer tedbirlerinin de kaldırılması ya da askıya alınması yönünde anlaşmaya varıldığı kaydedilen açıklamada, Pekin’in otomobillerde kullanılan önemli yarı iletkenlerin ülkeye girişini sürdüreceği bilgisine yer verildi.

Açıklamada, Çin’in ABD’den ithalata yönelik piyasa bazlı tarifelerden muafiyet sürecinin süresini uzatacağı ve bu muafiyetlerin 31 Aralık 2026’ya kadar geçerli olacağı ifade edildi.

Ayrıca Çin’in, yarı iletken tedarik zincirindeki ABD’li firmaları “hedef alan çeşitli soruşturmalara” son vereceği belirtildi.

Çin’in yükümlülüklerinin yanı sıra bu anlaşma çerçevesinde ABD’nin, fentanille mücadele kapsamında Çin’den ithalata uygulanan tarifeleri 10 Kasım’dan itibaren geçerli olmak üzere, kümülatif oranın yüzde 10’unu kaldırarak düşüreceği duyuruldu.

Öte yandan, ABD’nin Çin’den ithalata yönelik tarifeleri 10 Kasım 2026’ya kadar askıya aldığı belirtilen açıklamada, Çin’in denizcilik, lojistik ve gemicilik sektörlerini hedef alan 301. madde soruşturması kapsamında uygulanan önlemlerin de bir yıl boyunca askıya alınacağını ifade edildi.

Çin, tarifelerin ertelenmesi karşılığında ABD’ye ne vadetti? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Bessent, ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in Güney Kore’de yaptığı görüşme sonrasında Financial Times’a değerlendirmelerde bulundu.

İki liderin bir “denge” noktasına ulaştığını ifade eden Bessent, ancak Çin’in kritik mineralleri baskı aracı olarak kullanmaya devam edemeyeceğini söyledi.

Bessent, Çin’in nadir toprak elementleri ihracatını durdurma tehdidinde bulunarak “hata yaptığını” savunarak, ABD’nin de dengeleyici önlemler aldığını ve iki yıl içinde alternatif tedarik kaynaklarını güvence altına alacağını bildirdi.

Geçen hafta Çinli yetkililerle Malezya’da yapılan müzakerelerin liderlerin görüşmesine zemin hazırladığını aktaran Bessent, “Tüm koşullar sabit kalmak kaydıyla, bir dengeye ulaştık ve önümüzdeki 12 ay boyunca bu denge içinde hareket edebiliriz.” diye konuştu.

Bessent, görüşmede iki tarafın da bahar aylarından beri süregelen çalkantılı durum yerine, ilerleme kaydetmeye odaklı bir ortamda bulunmaktan memnun olduğunu vurguladı.

TikTok için izinler çözüldü

Görüşmede uzlaşılan konulara değinen Bessent, Çin’in, nadir toprak mineralleri düzenlemesini ertelemeyi, büyük miktarda ABD soya fasulyesi satın almayı ve Amerikalı yatırımcıların TikTok’un ABD’deki operasyonlarında kontrol sahibi olmasına izin vermeyi kabul ettiğini belirtti.

Bessent, TikTok’a ilişkin, “İzinler konusunda her şey çözüldü, yakında bir işlem göreceğiz.” dedi.

ABD’nin de buna karşılık binlerce Çinli şirketi ticaret kara listesine alacak önlemi ertelediğine değinen Bessent, Şi’nin fentanil üretiminde kullanılan kimyasalların ihracatını kısıtlama sözü üzerine, Trump’ın fentanil sorunu kapsamında getirdiği tarifeleri yüzde 20’den yüzde 10’a düşürmeyi kabul ettiğini hatırlattı.

Bessent, ABD’nin gümrük duvarlarını yükseltmesi sonrasında Çin’in ihracatının başka pazarlara yöneldiğini aktararak, diğer ülkelerin de Çin’e gümrük vergisi uyguladığını veya uygulamayı planladığını belirtti.

ABD ile Çin’in anlaşmayı gelecek hafta imzalayabileceğini söyleyen Bessent, bunun kalıcı olacağına inandığını dile getirdi.

Bessent, “Doğal olarak bazı pürüzler çıkacaktır ama artık çok daha iyi iletişim kanallarına sahibiz.” ifadelerini kullandı.

Bessent: Çin kritik minerallerde hata yaptı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Çin Ticaret Bakanlığı, pazar günü yaptığı açıklamada, ABD’nin son hamlelerine karşılık olarak alınan önlemlerin tamamen savunma amaçlı olduğunu ve gerekliliğini koruduğunu iletti. Bakanlık, ABD’nin baskıcı adımlarında ısrarcı olması halinde, Pekin’in de çıkarlarını savunmak için ek tedbirler alacağını belirtti.

Trump’ın cuma günü açıkladığı %100 ek gümrük tarifeleri ve 1 Kasım’dan itibaren uygulanacak kritik yazılım ihracat kontrolleri, Çin’in misilleme adımlarına karşı alınan önlemler arasında yer aldı.

Çin’in açıklamalarına göre, “Yüksek tarife tehdidi ile ilerlemek sağlıklı bir ilişki kurmanın yolu değil,” ifadesiyle Washington’un politikalarına doğrudan eleştiri getirildi. Çin tarafı, ABD’yi yanlış uygulamalara son vermeye davet etti.

Geçtiğimiz hafta Çin, aralarında nadir toprak elementlerinin de olduğu kritik hammaddelerin ihracatına yönelik kapsamlı kısıtlamalar getirdiğini açıklamıştı. Artık, Çin’den ihraç edilecek belirli nadir toprak elementlerini içeren mallar eser miktarda bile olsa ihracat lisansına tabi olacak. Ayrıca, bu elementlerin işlenmesinde ve mıknatıs imalatında kullanılan özel ekipman ve teknolojiler üzerinde de ciddi kontroller devreye alındı.

Ticaret Bakanlığı, uygulanan ihracat kontrollerinin tam anlamıyla bir ihracat yasağı olmadığının altını çizdi. Düzenlemelere uygun başvuruların onay alabileceği, ayrıca ilgili ülke ve bölgelere önceden bilgilendirme yapıldığı belirtildi. Bakanlıktan ayrıca, bu önlemlerin küresel tedarik zinciri üzerinde büyük bir sarsıntı yaratmayacağı, Çin’in ise sanayi zincirlerinin istikrarı adına diğer ülkelerle iletişim ve diyaloğu sürdürmeye hazır olduğu mesajı verildi.

Ticaret savaşlarında yeni perde: Çin ABD’ye yanıt verdi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Madrid’de dördüncü tur

Cenevre, Londra ve Stockholm’de yapılan üç turun ardından taraflar, dördüncü tur ticaret görüşmelerini İspanya’nın başkentinde gerçekleştiriyor. Görüşmelerin 17 Eylül’e kadar sürmesi bekleniyor.

TikTok ve gümrük vergileri masada

ABD ve Çin heyetleri, özellikle gümrük tarifeleri, ihracat denetimleri ve TikTok’un geleceği başlıkları üzerinde yoğunlaşıyor. Müzakereler, Madrid’deki İspanya Dışişleri Bakanlığı binasında yürütülürken, heyetleri İspanya Dışişleri Bakanı Jose Manuel Albares karşıladı.

ABD ve Çin, gümrük vergileri için Madrid’de masaya oturdu yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.