Çin, mahkemenin kararının ardından, Washington yönetimine tek taraflı tarifleri iptal etme çağrısında bulundu.

Çin Ticaret Bakanlığından yapılan açıklamada, Çin’in tek taraflı tarifelerin tüm biçimlerine karşı olduğunu, ticaret savaşlarında kazananın olmayacağını, korumacılığın çare olmadığını sürekli yinelediği belirtildi.

ABD’nin karşılıklı tarifeler, fentanil tarifeleri ve diğer tek taraflı tarife gibi tedbirlerinin yalnızca uluslararası ekonomi ve ticaret kurallarını değil ulusal yasalarını da ihlal ettiğine dikkat çekilen açıklamada, bunun hiçbir tarafın çıkarına olmadığı ifade edildi.

Açıklamada, ABD yönetimine ticaret ortaklarına uyguladığı tek taraflı tarife tedbirlerini iptal etme çağrısı yapıldı.

Washington’ın ek tarifeleri sürdürebilmek için ticaret soruşturmaları gibi alternatif tedbirleri değerlendirdiğinin gözlendiği aktarılan açıklamada, Çin’in bunu yakından takip edeceği ve çıkarlarını savunacağı vurgulandı.

Çin’den ABD’ye tek taraflı tarifeleri iptal etme çağrısı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Xinhua’nın haberine göre, Çin’in Tokyo Büyükelçisi Vu Cianghao, Japonya Dışişleri Bakan Yardımcısı Funakoşi Takehiro’nun bu konuda ilettiği protestoyu ve yasağın geri çekilmesi talebini reddettiklerini belirtti.

Söz konusu tedbirin, Çin’in ulusal güvenliği ve çıkarlarını korumayı, silahların yayılmasının önlenmesine yönelik ve diğer uluslararası yükümlülüklere uymayı amaçladığını ifade eden Büyükelçi Vu, yasağın tamamen meşru, makul ve hukuki olduğunu savundu.

Vu, Çin’in bu konudaki tutumunu açıkça ortaya koyduğunu ve tedbirin belirlenen adımlar doğrultusunda uygulanacağını kaydetti.

Çin Ticaret Bakanlığı, 6 Ocak’ta askeri ve sivil ikili kullanıma sahip ürünlerin, Japonya’ya ihracatının yasaklandığını bildirmişti.

Söz konusu ürünlerin, Japonya’daki askeri son kullanıcılara ve ülkenin askeri kabiliyetlerini geliştirmesine katkı sağlayan tüm son kullanıcılara satışının yasaklandığı belirtilmişti.

Çin-Japonya arasında gerilim artıyor

İhracat yasağı kararı, Pekin ile Tokyo arasında Tayvan üzerinden yaşanan diplomatik gerilimin ardından geldi. Japonya Başbakanı Takaiçi Sanae’nin, Çin ile egemenlik ihtilafı bulunan Tayvan’a yönelik olası bir askeri müdahaleyi Japonya’nın güvenliğine tehdit olarak değerlendireceklerine dair sözleri, Pekin’in sert tepkisine yol açmıştı.

Takaiçi, 7 Kasım 2025’te Japon Parlamentosu Diet’te yaptığı konuşmada, Tayvan Boğazı’nda yaşanabilecek bir krizde Japonya’nın askeri güç kullanabileceğini dile getirmiş, bu açıklama Çin tarafından ülkenin “tek Çin” politikasına aykırı olarak değerlendirilmişti.

Söz konusu açıklamalarla birlikte, bir Japonya Başbakanı ilk kez Tayvan’a olası bir müdahalede askeri angajmana açık kapı bırakarak, ülkenin uzun süredir izlediği “stratejik belirsizlik” yaklaşımından farklı bir tutum sergilemişti.

Tepkiler üzerine açıklamalarının varsayımsal olduğunu söyleyen Takaiçi, gelecekte bu tür ifadelerden kaçınacağını belirtmiş ancak sözlerini geri çekmemişti. Bunun ardından Pekin yönetimi, Japonya’nın Pekin Büyükelçisi Kenji Kanasugi’yi Dışişleri Bakanlığına çağırarak protesto notası vermiş, kriz seyahat uyarılarından uçuş iptallerine, ticari ve kültürel kısıtlamalardan siyasi ve askeri polemiklere kadar geniş bir alana yayılmıştı.

Çin’den Japonya’ya yanıt: İhracat yasağı geri çekilmeyecek yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Açıklamada, Çin’in teknoloji transferi, fikri mülkiyet ve inovasyona ilişkin eylem, politika ve uygulamalarına yönelik yürütülen soruşturma kapsamında tanınan muafiyet süresinin uzatıldığı belirtildi.

Daha önce, 178 muafiyetin süresinin 29 Kasım 2025’te sona ermesinin planlandığına işaret edilen açıklamada, bu tarihin 10 Kasım 2026’ya uzatıldığı kaydedildi.

Açıklamada, muafiyet süresinin uzatımının, Beyaz Saray tarafından 1 Kasım’da duyurulan, ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping arasında varılan ticaret ve ekonomi anlaşmasını takiben geldiği vurgulandı.

Varılan anlaşma kapsamında, olası bir muafiyet uzatılmasına ilişkin kamuoyundan görüşler alındığı aktarılan açıklamada, Başkan’ın talimatı doğrultusunda, USTR’nin süre uzatımına gittiği ifade edildi.

ABD, Çin’den ithal edilen 178 ürüne gümrük vergisi muafiyetini uzattı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Çin Uluslararası Ticaret Temsilcisi Li Çınggang, Kuala Lumpur’da düzenlediği basın toplantısında, iki ülke heyetlerinin görüşmeler sonucunda tarifeler konusunda “ön mutabakata” vardıklarını ve çerçeve anlaşmanın her iki ülkenin iç onay süreçlerine sunulacağını belirtti.

ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer ise yaptığı açıklamada, tarafların dün gece ve bu sabah süren yoğun görüşmelerin ardından, iki ülke liderlerinin değerlendirmesine sunulacak bir çerçeve anlaşma üzerinde uzlaştıklarını söyledi.

Greer, toplantılarda 10 Kasım’da süresi dolacak olan geçici tarife uzlaşmasının yenilenmesi ile nadir toprak elementleri konularının da ele alındığını belirterek, yapıcı bir müzakere süreci yürüttüklerini ve liderlerin verimli bir görüşme gerçekleştirebileceği aşamaya geldiklerini belirtti.

5. TUR MALEZYA OLDU

Trump–Şi görüşmesine hazırlık niteliğinde Çin Başbakan Yardımcısı Hı Lifıng ile ABD Hazine Bakanı Scott Bessent başkanlığındaki heyetler, 25–26 Ekim tarihlerinde Malezya’nın başkenti Kuala Lumpur’da bir araya geldi. Bu görüşme, iki ülke arasındaki ticaret gerilimini çözmeye yönelik müzakerelerin beşinci turunu oluşturdu.

Taraflar daha önce Mayıs’ta Cenevre’de, Haziran’da Londra’da, Temmuz’da Stockholm’de ve Eylül’de Madrid’de bir araya gelmişti. Malezya’daki toplantı, aynı zamanda ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in 30 Ekim’de Güney Kore’de düzenlenecek Asya Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi öncesinde yapacakları görüşmeye hazırlık niteliği taşıyor.

ABD ile Çin arasındaki ilişkiler, son aylarda ABD’nin gümrük tarifelerini artırması ve teknoloji alanında getirdiği kısıtlamalar ile Pekin’in küresel tedarik zincirinde kritik rol oynayan nadir toprak elementlerine yönelik denetimleri sıkılaştırması nedeniyle giderek gerilmiş durumda.

Trump ile Şi’nin buluşması, bu anlaşmazlıkların nasıl çözüleceğine bağlı olarak iki ülke ilişkilerinin geleceği açısından kritik bir dönüm noktası olarak görülüyor.

Trump–Şi zirvesi öncesi ABD ve Çin’den kısmi uzlaşı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Çin, ABD gemilerine özel liman ücreti getirdi

Çin yönetimi, ABD’ye ait, ABD tarafından işletilen, inşa edilen veya ABD bayrağı taşıyan gemilerden özel ücretler alınacağını duyurdu. Buna karşın Çin yapımı gemiler bu vergilerden muaf tutulacak. Devlet televizyonu CCTV’nin aktardığına göre, Çin’de inşa edilen gemiler ve yalnızca bakım veya tamir amacıyla boş olarak limanlara giren gemiler ücret uygulamasından hariç tutulacak.

Yeni uygulama yılda bir kez başlayacak

Yeni düzenlemeye göre Çin, liman ücretlerini bir geminin yıl içerisindeki ilk beş seferinde veya tek bir seferde giriş yaptığı ilk limanda tahsil edecek. Her yıl 17 Nisan’da başlayacak faturalama dönemiyle birlikte, şirketler yıllık bazda ödeme yapacak.

ABD de benzer adımı attı

ABD yönetimi, benzer bir uygulamayı yıl başında duyurmuştu. Eski Başkan Donald Trump, Çin’in küresel denizcilik ve gemi inşa sektöründeki hakimiyetini kırmak ve Amerikan gemi sanayisini güçlendirmek amacıyla Çin bağlantılı gemilere benzer ücretler getirileceğini açıklamıştı.

Bu adımın temelinde, Biden yönetimi döneminde yürütülen bir soruşturma yer alıyor. Söz konusu rapor, Çin’in “adil olmayan ticaret uygulamalarıyla” küresel denizcilik sektöründe üstünlük sağladığını ortaya koymuştu. ABD, kendi liman ücretlerini 14 Ekim itibarıyla toplamaya başladı.

Analistlere göre Çin’in dev taşımacılık şirketi COSCO, 2026 yılına kadar uygulamanın getireceği 3,2 milyar dolarlık toplam maliyetin neredeyse yarısını üstlenecek.

ABD ve Çin’den deniz taşımacılığında karşılıklı vergi hamlesi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Çin Ticaret Bakanlığından yapılan açıklamada, nadir toprak elementleri içindeki ağır ve orta ağır metallerin askeri uygulamalarda kullanıldığı hatırlatılarak, “Çin hükümetinin nadir toprak elementleri ve bağlantılı ürünlerin ihracatını kontrolü, yasalara ve düzenlemelere uygun meşru bir tedbirdir.” ifadesi kullanıldı.

Küresel durumun çalkantılı olduğuna, silahlı çatışmaların zaman zaman ortaya çıktığına işaret edilen açıklamada, Çin’in sorumlu bir ülke olarak, dünya barışını ve bölgesel istikrarı korumak ve silahların yayılmasının önlenmesi gibi uluslararası yükümlülüklerini yerine getirmek üzere söz konusu malzemelerin ihracatına yönelik tedbirler aldığı belirtildi.

Açıklamada, söz konusu tedbirlerin “ihracat yasağı” değil “ihracat kontrolü” olduğunun altı çizilerek, sivil amaçlı kullanıma yönelik taleplerin onay süreçlerinde gerekli destek ve kolaylığın sağlanacağı vurgulandı.

Trump’ın, söz konusu tedbirlere yönelik eleştirilerinin, “tipik bir çifte standart örneği” olarak nitelendiği açıklamada, Washington yönetiminin uzun zamandır ulusal güvenlik kavramını genelleştirerek ihracat kontrollerini istismar ettiği, yargı yetkisini sınır aşırı kullanarak aralarında yarı iletkenler ve çiplerin olduğu çok sayıda ürünün ihracatını yasakladığı kaydedildi.

Açıklamada, ABD’nin ihracat kontrol listesinin 3 binden fazla ürünü kapsadığına, Çin’inkinin ise 900’ün biraz üzerinde olduğuna dikkati çekilerek, “ABD’nin uyguladığı tedbirler, işletmelerin meşru haklarını ve çıkarlarını zedelemiş, küresel tedarik zincirinin güvenliğini ve istikrarını bozarak uluslararası ekonomik ve ticari düzeni derinden etkilemiştir.” ifadelerine yer verildi.

“Tarife savaşı istemiyoruz ama bundan da korkmuyoruz”

Başkan Trump’ın, Çin’in tutumunda ısrar etmesi halinde, bu ülkeye yüzde 100 ek gümrük tarifesi getirileceği, ayrıca tüm kritik yazılımların ihracatının durdurulacağını duyurmasına ilişkin ise açıklamada, “Çin’i sürekli yüksek tarifelerle tehdit etmek doğru yaklaşım değil. Tarife savaşı istemiyoruz ama bundan da korkmuyoruz.” denildi.

ABD’nin eylül ayında Madrid’de yapılan tarife müzakerelerinin son turunun üzerinden geçen 20 günlük sürede Çin’e yönelik çok sayıda kısıtlayıcı tedbiri yürürlüğe soktuğuna işaret edilen açıklamada, bu dönemde yeni Çinli şirketleri ihracat kontrolü listesine eklediği, şirketlere yeni denetim zorunluluklarıyla müdahale edildiği, Çin’in deniz, lojistik ve gemi inşaatı sektörlerine yönelik, ulusal güvenlik gerekçesiyle soruşturmalar başlatıldığı kaydedildi.

Açıklamada, tüm bu adımların Çin’in çıkarlarına zarar verdiği ve ikili ekonomik ve ticari işbirliği atmosferini olumsuz etkilediği vurgulandı.

Nadir toprak elementleri

Çin Ticaret Bakanlığı, 9 Eylül’de nadir toprak elementleri ve üretim teknolojilerinin ihracatına yönelik yeni kısıtlamalar açıklamıştı.

Bu kapsamda nadir toprak elementlerini çıkarma, eritme, ayırma işlemleri, mıknatıs malzemelerinin imalatı ile bu elementlerin ikincil kaynak olarak kullanımı ve geri dönüşümüyle bağlantılı teknolojilerin ihracatı kısıtlanırken işlendikleri tesislerde montaj hatlarının kurulması, tamir, hata giderme, bakım ve güncelleme işlemlerine ilişkin teknolojilerin transferine de kontrol uygulanacağı bildirilmişti.

Ayrıca, Çin’de üretilen nadir toprak elementlerini ihraç eden yabancı şirketlerin, sivil ve askeri ikili kullanıma sahip ürünlerin ihracatı için Ticaret Bakanlığından lisans alması zorunlu tutulmuştu.

İhracat kontrolü uygulanan kritik mineraller listesine yenileri eklenmiş, batarya imalatında kullanılan malzemeler ile süper sert metaller içeren bazı ürünlere de ihracat kısıtlaması getirilmişti.

APEC Zirvesi’nde yapılacak görüşme öncesine denk geldi

Kararın, ABD ile Çin arasında devam eden tarife müzakerelerinin sürdüğü ve iki ülke liderlerinin bu ayın sonunda Güney Kore’de düzenlenecek Asya Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi kapsamında yüz yüze görüşmeye hazırlandığı dönemde alınması dikkati çekmişti.

Çin, ABD’nin çip sektörü başta olmak üzere teknoloji alanında uyguladığı kısıtlamalara karşılık, küresel arzın büyük bölümünü karşıladığı nadir toprak elementlerine daha önce de kısıtlama ve kontroller getirmişti.

ABD’nin önceki Başkanı Joe Biden’ın Aralık 2024’te çip sektörüne getirdiği ihracat kısıtlamalarına galyum, germanyum ve antimon ihracatını kısıtlayarak karşılık veren Çin, yeniden göreve gelen Başkan Donald Trump’ın şubat ayındaki ilk tarife artışına karşılık tungsten, tellür, bizmut, molibden ve indiyum ihracatını kontrol altına almıştı.

Pekin yönetimi, Trump’ın nisanda duyurduğu “karşılıklı tarifeler” kapsamındaki tarife artışına karşı samaryum, gadolinyum, terbiyum, disprosyum, lütesyum, skandiyum, itriyum ve alaşımlarının olduğu 7 kategorideki nadir toprak elementini ihracat kontrol listesine eklemişti.

Çin, küresel üretimin yaklaşık yüzde 69’unu karşılıyor

ABD Jeolojik Araştırmalar Kurumunun (USGS) verilerine göre 2024’te dünya genelinde nadir toprak elementi üretimi 390 bin tona ulaştı, bunun 270 bin tonu Çin’de üretildi.

17 tür metal oksitten oluşan nadir toprak elementlerinin yaklaşık yüzde 69’unu üreten, işleme kapasitesi küresel pazarın yüzde 85’ine ulaşan Çin, ABD’nin teknoloji kısıtlamaları ve tarife hamlelerine bu alandaki ihracat kontrolleriyle karşılık vererek küresel pazardaki hakimiyetini ekonomik koza çevirme niyetini ortaya koyuyor.

Trump’ın tepkisi

ABD Başkanı Trump, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Çin’in nadir toprak elementleri konusunda attığı adımları eleştirmişti.

Pekin yönetiminin çok sayıda ülkeye, nadir toprak elementleri üretiminin her unsuruna ihracat kontrolü uygulama niyetini bildiren mektuplar gönderdiğini belirten Trump, böyle bir tutumun dünya piyasasını tıkayacağı ve çok sayıda sanayi kolunda küresel üretime zarar vereceği uyarısında bulunmuştu.

Çin’in tutumunu “sinsi” ve “düşmanca” diye niteleyen Trump, “Çin’in dünyayı esir almasına asla izin veremeyiz.” ifadesini kullanmıştı.

ABD Başkanı, bu tutuma karşılık 1 Kasım’dan itibaren Çin’e yüzde 100 ek gümrük tarifesi uygulayacaklarını, ayrıca tüm kritik yazılımların ihracatını durduracaklarını bildirmişti.

Çin’den ABD’ye nadir elementler resti yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Trump’ın Gazze planına bir tepki de Çin’den yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Çin, ABD Başkanı Donald Trump’ın Çin’den ithal tüm ürünlere yüzde 10 ilave gümrük vergisi getirme kararına karşı, bu ülkeden ithal bazı ürünlere ek gümrük vergisi getireceğini duyurdu.

Çin Maliye Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, ABD’den, aralarında ham petrol, tarım ekipmanları, yüksek emisyonlu taşıtlar ve kamyonetlerin olduğu ürünlere yüzde 10, kömür ve doğalgaz ithalatına yüzde 15 ek gümrük vergisi getirileceği kaydedildi. Bakanlık, ek vergilerin 10 Şubat’tan itibaren yürürlüğe gireceğini bildirdi.

ABD’nin ek gümrük vergilerine Çin’den ilk misilleme yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Satışın, Çin‘in egemenliğini ve güvenlik çıkarlarını tehdit ettiği vurgulanan açıklamada, Çin‘in bunu kınadığı ve Washington yönetimini diplomatik kanallardan protesto ettiği belirtildi.

Satışın, ABD liderinin “Tayvan’ın bağımsızlığını desteklememe” taahhüdüyle çeliştiği, Tayvan’ın bağımsızlığını savunan ayrılıkçı güçlere yanlış sinyal verdiğine işaret edilen açıklamada, ABD’ye, Tayvan‘ı silahlandırmaya son verme ve Tayvan Boğazı’nda barış ve istikrara zarar verecek hareketlerden kaçınma çağrısı yapıldı.

Açıklamada, Tayvan sorununun Çin‘in “temel çıkarlarının merkezi” ve iki ülke ilişkilerinde “aşılmaması gereken ilk kırmızı çizgi” olduğu vurgulanarak, “Bağımsızlığa destek için Tayvan’ı silahlandırmak ateşle oynamak gibidir, o ateş ABD’yi de yakar. Çin’i bastırmak için Tayvan sorununu kullanmak başarısızlığa mahkumdur.” ifadelerine yer verildi.

ABD’den iki ayrı satışa onay

ABD Başkanı Joe Biden, dün Tayvan‘a 571 milyon dolarlık askeri malzeme, hizmet ve eğitim sağlanması için Savunma Bakanlığına onay vermişti.

Ayrıca, Savunma Bakanlığı, 20 Aralık’ta da 300 taktik telsiz sistemi ve 16 silah montesinin 295 milyon dolara satışına onay verildiğini bildirmişti.

Çin‘in topraklarının parçası olduğunu savunduğu Tayvan, Çin Halk Cumhuriyeti’nin kurulduğu 1949’dan bu yana fiili bağımsızlığa sahip bulunuyor. Çin ana karası ile Tayvan arasında iç savaşın ardından ortaya çıkan ayrılık hala devam ediyor.

Pekin, “tek Çin” ilkesini vurgulayarak kendisini tanıyan ülkelerin Tayvan ile resmi ilişki kurmasına ve Tayvan’a silah satmasına karşı çıkıyor.

Son yıllarda Tayvan üzerindeki askeri baskıyı artıran Çin, Ada’nın ana karayla yeniden birleşmesi için gerekirse güç kullanımını dışlamayacağını vurguluyor.

Çin’den ABD’ye Tayvan tepkisi! yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

“Tarih, askeri yöntemlerin kalıcı barışı getirmeyeceğini ve tüm çatışmaların son tahlilde müzakere masasında sona ereceğini defalarca kanıtlamıştır; bir kez daha çatışmanın taraflarına siyasi irade göstererek bir an evvel barış görüşmelerini başlatmaları, birbirleriyle ortada buluşmaları, çatışmaları durdurmaları ve ateşkesi sağlamaları çağrısında bulunuyoruz.”

Çin’in Ukrayna-Rusya savaşı konusundaki tutumunun tutarlı olduğunu söyleyen Geng, tüm ülkelerin egemenliğine, toprak bütünlüğüne ve BM ilkelerine saygı gösterilmesi gerektiğini savundu. Çatışmaların ancak müzakere masasında çözülebileceğini vurgulayan Geng, taraflara siyasi irade göstererek barış görüşmelerine başlamaları çağrısında bulundu. Çin’in barışın sağlanması için yapıcı rolünü sürdürmeye hazır olduğunu ekledi.

Çin’den Ukrayna-Rusya savaşına ilişkin açıklama yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.