Riyad’daki dev savunma fuarında büyük rekabet

Beş gün süren etkinlikte ABD, Çin, Güney Kore ve Türkiye’den üreticiler hem finansal hem de stratejik öneme sahip anlaşmalar için sahadaydı. Çin; J-10CE ve J-35A savaş uçaklarının modellerini, Wing Loong ve Rainbow serisi insansız hava araçlarını sergiledi.

Analizde, Çin’in askeri insansız hava aracı pazarında ilerleme kaydettiği ancak savaş uçakları için Orta Doğu’da siyasi engellerle karşı karşıya olduğu belirtildi.

Çin bu yıl hava gösterisi yapmadı

South China Morning Post’un haberine göre Çin, bu yıl etkinlikte hava gösterisi gerçekleştirmedi. Oysa 2024’teki World Defence Show’da 4.5 nesil J-10 savaş uçaklarıyla uçuş yapmış, kısa süre önce de Singapur Havacılık Fuarı’nda gösteri düzenlemişti. Riyad’daki fuarda ise dikkat çeken ülkelerden biri Türkiye oldu.

Türkiye KAAN ile vitrine çıktı

Türkiye, beşinci nesil savaş uçağı KAAN modeliyle fuarda güçlü bir vitrin sundu. 20,3 metre uzunluğa, 13,4 metre kanat açıklığına ve Mach 1.8 azami hıza sahip olan KAAN’ın 2024’te ilk uçuşunu gerçekleştirdiği hatırlatıldı. Uçak, iki insansız savaş uçağı modeliyle birlikte sergilendi.

Haberde, Türkiye’nin savunma alanında önemli bir dönüşüm yaşadığına dikkat çekilerek, yüksek ithalat bağımlılığından çıkarak dünyanın 11. büyük silah ihracatçısı konumuna yükseldiği ve bölgesel bir güç haline geldiği vurgulandı.

Güney Kore ve ABD de sahadaydı

Güney Kore 4.5 nesil KF-21 savaş uçağını tanıttı. Uçağın 2.900 kilometre menzile, Mach 1.82 azami hıza ve 7.620 kilogram faydalı yük kapasitesine sahip olduğu, ilerleyen süreçte beşinci ve altıncı nesil kabiliyetlere evrilebilecek şekilde tasarlandığı aktarıldı.

Öte yandan Lockheed Martin, F-35’in tam boy maketini sergiledi. ABD Başkanı Donald Trump’ın Riyad’ın F-35 alımına onay alabileceğini ima etmesinin ardından bu adımın dikkat çektiği belirtildi.

Uzmanlar: Savaş uçağı tercihi siyasi bir karar

Uzman görüşlerine de yer verilen haberde, Çin savaş uçaklarının Batılı rakiplerine kıyasla daha düşük maliyetli olduğu ancak savaş uçağı alımının yüksek siyasi anlam taşıyan stratejik bir karar olduğu ifade edildi. Bu nedenle ABD müttefiki ülkelerin Batı sistemlerini tercih etmeye devam edebileceği kaydedildi.

South China Morning Post’un analizine göre Çin, Orta Doğu’da özellikle Wing Loong ve CH-4 insansız hava araçlarıyla güçlü bir konum elde etmiş durumda. Ancak savaş uçağı pazarında Türkiye ve Güney Kore’nin yükselişi, Pekin’in bölgedeki avantajını gölgede bırakmış görünüyor. (Akşam)

KAAN etkisi: Türkiye, Çin’i gölgede bıraktı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Hindistan Rusya’dan petrol alımında Çin’i geride bıraktı! yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Hindistan Rusya’dan petrol alımında Çin’i geride bıraktı! yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Cleverly’nin 5 yıl sonra Çin’i ziyaret eden birinci Dışişleri Bakanı olduğu aktarılan açıklamada, İngiliz Bakan’ın, Çinli mevkidaşı Vang Yi ve Çin Devlet Lideri Yardımcısı Han Cıng bir ortaya geleceği kaydedildi.

Açıklamada, Çin’in, en büyük karbon üreticisi ve sürdürülebilir güç yatırımcısı olduğu hatırlatılarak “İklim değişikliği üzere problemler Çin olmadan çözülemez. Çin’in seçimleri, bu global sıkıntıyla kolektif bir formda başa çıkma konusunda kritik kıymet taşıyor” tabirleri kullanıldı.

Cleverly’nin, ikili görüşmelerinde, Rusya-Ukrayna savaşına yaklaşımı ve Güney Çin Denizi’ndeki gerginliğe tesirini örnek göstererek Çin’in global güvenlik açısından sorumlu davranmasının değerini, Sincan Uygur Özerk Bölgesi ve Tibet’te yaşayanlara yönelik Pekin’in yükümlülüklerini lisana getireceği belirtilen açıklamada, İngiliz Bakan’ın, Hong Kong’un otonomisine yönelik kaygıları de aktaracağı tabir edildi.

Açıklamada görüşlerine yer verilen Cleverly, “Çin ile bağlarımızı çeşitli hususlarda sürdürmemiz kıymetli. İklim değişikliğinden salgınların önlenmesine, ekonomik istikrarsızlıklardan nükleer silahların yayılmasına kadar birçok kıymetli global sorun Çin olmadan çözülemez” değerlendirmesinde bulundu.

Çin’in tarihi, büyüklüğü ve global ehemmiyetinin göz arkası edilemeyeceğini belirten Cleverly, şunları kaydetti:

“Ancak bu, global sahnede bir sorumluluğu da beraberinde getiriyor. Bu sorumluluk, Çin’in milletlerarası taahhüt ve yükümlülüklerini yerine getirmesi manasına geliyor”

İngiltere’den Çin itirafı: Global problemler… yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Cleverly’nin 5 yıl sonra Çin’i ziyaret eden birinci Dışişleri Bakanı olduğu aktarılan açıklamada, İngiliz Bakan’ın, Çinli mevkidaşı Vang Yi ve Çin Devlet Lideri Yardımcısı Han Cıng bir ortaya geleceği kaydedildi.

Açıklamada, Çin’in, en büyük karbon üreticisi ve sürdürülebilir güç yatırımcısı olduğu hatırlatılarak “İklim değişikliği üzere meseleler Çin olmadan çözülemez. Çin’in seçimleri, bu global problemle kolektif bir halde başa çıkma konusunda kritik kıymet taşıyor” sözleri kullanıldı.

Cleverly’nin, ikili görüşmelerinde, Rusya-Ukrayna savaşına yaklaşımı ve Güney Çin Denizi’ndeki gerginliğe tesirini örnek göstererek Çin’in global güvenlik açısından sorumlu davranmasının kıymetini, Sincan Uygur Özerk Bölgesi ve Tibet’te yaşayanlara yönelik Pekin’in yükümlülüklerini lisana getireceği belirtilen açıklamada, İngiliz Bakan’ın, Hong Kong’un otonomisine yönelik tasaları de aktaracağı tabir edildi.

Açıklamada görüşlerine yer verilen Cleverly, “Çin ile ilgilerimizi çeşitli hususlarda sürdürmemiz kıymetli. İklim değişikliğinden salgınların önlenmesine, ekonomik istikrarsızlıklardan nükleer silahların yayılmasına kadar birçok kıymetli global sorun Çin olmadan çözülemez” değerlendirmesinde bulundu.

Çin’in tarihi, büyüklüğü ve global değerinin göz arkası edilemeyeceğini belirten Cleverly, şunları kaydetti:

“Ancak bu, global sahnede bir sorumluluğu da beraberinde getiriyor. Bu sorumluluk, Çin’in memleketler arası taahhüt ve yükümlülüklerini yerine getirmesi manasına geliyor”

İngiltere’den Çin itirafı: Global sıkıntılar… yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Şubat ayında bir Çin kıyı güvenlik gemisinin benzeri bir ikmal misyonunda bulunan Filipin kıyı güvenlik gemisine askeri sınıf bir lazer doğrultmasının akabinde bağlantılar zati gerilmişti. Çin ve Filipinler ortasındaki bu çeşit gerginlikler rutin üzere gözükse de, son olay ABD’nin müdahil olmasıyla dikkat çekti.

ABD “yardıma hazır”

ABD Savunma Bakanı Lloyd Austin, olayın akabinde, Güney Çin Denizi’nde taarruza uğramaları halinde Filipin gemilerini savunma kelamı verdi. ABD Hint-Pasifik filosu kumandanı Amiral Samuel Paparo da Çin’in, Manila’nın İkinci Thomas Sığlığı’ndaki birliklere ikmal yapma eforlarına müdahale etmesi halinde ABD’nin yardıma hazır olduğunu söyledi.

Washington’ın Filipinler ile hali hazırda yenilenmiş ve genişletilmiş bir karşılıklı savunma mutabakatı mevcut.

Manila, Çin’in reaksiyonuna karşın, kıyı güvenlik ve hatta kimi spekülasyonlara nazaran ABD varlıkları tarafından eşlik edilen birliklerini tekrar ikmal etmek için yakında tekrar birebir hareketi deneyeceğini söyledi.

Ayrıca, Manila bu yıl içinde ABD ile birincisi İkinci Thomas Sığlığı’na odaklanabilecek ortak devriyeler planlıyor.

Karaya oturtulan ABD üretimi savaş gemisi

Filipin donanmasına ilişkin ABD imali savaş gemisi BRP Sierra Madre, 1999 yılında Çin’in sulardaki ilerleyişini denetim etmek maksadıyla kasıtlı olarak resifte karaya oturtulmuştu.

Ocak 2013’te Filipinler, Çin’in Güney Çin Denizi’ndeki hak tezlerine karşı BM Deniz Hukuku Sözleşmesi’nin (UNCLOS) uyuşmazlık tahlil sistemi kapsamında şikayette bulundu. 12 Temmuz 2016 tarihinde milletlerarası tahkim heyeti, öteki konuların yanı sıra, Spratly Adaları’ndaki İkinci Thomas Sığlığı’nın Filipinler’in kıta sahanlığının bir kesimi ve münhasır ekonomik bölgesi içinde olduğuna karar verdi. Çin Lahey’in kararını reddetti ve buna uymayacağına dair kelam verdi.

Filipinler’den gemiyi kaldırmasını talep eden Pekin, eylemlerinin “yasal ve profesyonel” olduğunu savunuyor. Çin ayrıyeten, ABD’nin Güney Çin Denizi’ndeki uyuşmazlığı körüklediğini ve diplomatik tahliller yerine bölge ülkeleri ortasında çatışma çıkarmaya çalıştığını söylüyor.

Çin Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Wang Wenbin pazartesi günü düzenlediği olağan basın toplantısında, ABD’nin birtakım ülkelerin öbür ülkelerin deniz haklarını ihlal etmesini teşvik ettiğini ve desteklediğini ve bölgedeki ülkeler ortasında uyuşmazlık çıkardığını, bunun da ABD’yi “bölgesel tertibin bozucusu ve sabotajcısı” haline getirdiğini söyledi.

“Çin’i kuşatma planlarının bir parçası”

Güney Çin Denizi’ndeki gerginliği Harici’ye pahalandıran Emekli Tuğamiral Dr. Alaettin Sevim, “ABD’nin Çin’in doğudan deniz duvarıyla kuşatılması istikametindeki çalışmaları sürüyor” yorumunu yaptı.

“ABD, şu anda Bering Boğazı’ndan Yeni Zelanda’ya kadar uzanan ve Çin’i doğudan deniz tarafından kuşatan bir sınır inşa ediyor” diyen Sevim şöyle devam etti:

“Bu jenerasyonda ülkeler ortası tartışmalı olan bölgeler var. Güney Çin Denizi’ndeki Spratly Adaları etrafı bilhassa. Bu bölgede yalnızca Filipinler değil, Vietnam ve Tayvan da hak argüman ediyor. Daha evvel Filipinler’le Çin ortasındaki sıkıntıda BM Deniz Hukuku Mahkemesi Çin’in aleyhine bir karar vermişti. Çin de bunu tanımadığını bildirmişti. Pekin, bunların ikili görüşmelerle belirlenmesi gerektiğini savunmuştu. Münasebetiyle bu bölgede deniz egemenlik alanları üzerinden tartışma devam edecek.”

Hindistan’ı ikna edemediler

Amerika’nın ise burada yapmaya çalıştığı şeyin, “ördüğü duvarın sağlam olduğunu kanıtlamak ve duvarın gerisindeki güçleri artırmak” olduğunu söyleyen Sevim, bölgedeki ABD, Japonya ve Avustralya ortasındaki tatbikatı işaret etti. Ayrıyeten ABD’nin Filipinler’deki askeri üslerini artırdığını hatırlatan Sevim, bunları ABD ve Batı’nın Çin’i “doğudan kuşatma” planlarının bir kesimi olarak kıymetlendirdi.

Bu gayretleri AUKUS ve QUAD üzerinden okyanuslara da uzatmaya çalışacaklarını belirten E. Tuğamiral Sevim, Hindistan’ın buna şu ana kadar karşılık vermediğini ve hasebiyle şimdi Hint Okyanusu’nda Batı’nın bu denetimi sağlayamadığını tabir etti.

Öte yandan bu uğraşların silahlı bir çatışmaya döneceğini düşünmediğini söyleyen Sevim, yeniden de gerginliğin süreceğini belirtti.

E. Tuğamiral Alaettin Sevim: ABD, doğudan deniz duvarıyla Çin’i kuşatmaya çalışıyor yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Şubat ayında bir Çin kıyı güvenlik gemisinin misal bir ikmal misyonunda bulunan Filipin kıyı güvenlik gemisine askeri sınıf bir lazer doğrultmasının akabinde bağlantılar esasen gerilmişti. Çin ve Filipinler ortasındaki bu tıp gerginlikler rutin üzere gözükse de, son olay ABD’nin müdahil olmasıyla dikkat çekti.

ABD “yardıma hazır”

ABD Savunma Bakanı Lloyd Austin, olayın akabinde, Güney Çin Denizi’nde hücuma uğramaları halinde Filipin gemilerini savunma kelamı verdi. ABD Hint-Pasifik filosu kumandanı Amiral Samuel Paparo da Çin’in, Manila’nın İkinci Thomas Sığlığı’ndaki birliklere ikmal yapma uğraşlarına müdahale etmesi halinde ABD’nin yardıma hazır olduğunu söyledi.

Washington’ın Filipinler ile hali hazırda yenilenmiş ve genişletilmiş bir karşılıklı savunma muahedesi mevcut.

Manila, Çin’in reaksiyonuna karşın, kıyı güvenlik ve hatta kimi spekülasyonlara nazaran ABD varlıkları tarafından eşlik edilen birliklerini yine ikmal etmek için yakında tekrar birebir hareketi deneyeceğini söyledi.

Ayrıca, Manila bu yıl içinde ABD ile birincisi İkinci Thomas Sığlığı’na odaklanabilecek ortak devriyeler planlıyor.

Karaya oturtulan ABD üretimi savaş gemisi

Filipin donanmasına ilişkin ABD imali savaş gemisi BRP Sierra Madre, 1999 yılında Çin’in sulardaki ilerleyişini denetim etmek maksadıyla kasıtlı olarak resifte karaya oturtulmuştu.

Ocak 2013’te Filipinler, Çin’in Güney Çin Denizi’ndeki hak argümanlarına karşı BM Deniz Hukuku Sözleşmesi’nin (UNCLOS) uyuşmazlık tahlil sistemi kapsamında şikayette bulundu. 12 Temmuz 2016 tarihinde milletlerarası tahkim heyeti, öteki konuların yanı sıra, Spratly Adaları’ndaki İkinci Thomas Sığlığı’nın Filipinler’in kıta sahanlığının bir kesimi ve münhasır ekonomik bölgesi içinde olduğuna karar verdi. Çin Lahey’in kararını reddetti ve buna uymayacağına dair kelam verdi.

Filipinler’den gemiyi kaldırmasını talep eden Pekin, eylemlerinin “yasal ve profesyonel” olduğunu savunuyor. Çin ayrıyeten, ABD’nin Güney Çin Denizi’ndeki uyuşmazlığı körüklediğini ve diplomatik tahliller yerine bölge ülkeleri ortasında çatışma çıkarmaya çalıştığını söylüyor.

Çin Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Wang Wenbin pazartesi günü düzenlediği olağan basın toplantısında, ABD’nin kimi ülkelerin başka ülkelerin deniz haklarını ihlal etmesini teşvik ettiğini ve desteklediğini ve bölgedeki ülkeler ortasında uyuşmazlık çıkardığını, bunun da ABD’yi “bölgesel sistemin bozucusu ve sabotajcısı” haline getirdiğini söyledi.

“Çin’i kuşatma planlarının bir parçası”

Güney Çin Denizi’ndeki gerginliği Harici’ye kıymetlendiren Emekli Tuğamiral Dr. Alaettin Sevim, “ABD’nin Çin’in doğudan deniz duvarıyla kuşatılması tarafındaki çalışmaları sürüyor” yorumunu yaptı.

“ABD, şu anda Bering Boğazı’ndan Yeni Zelanda’ya kadar uzanan ve Çin’i doğudan deniz tarafından kuşatan bir sınır inşa ediyor” diyen Sevim şöyle devam etti:

“Bu nesilde ülkeler ortası tartışmalı olan bölgeler var. Güney Çin Denizi’ndeki Spratly Adaları etrafı bilhassa. Bu bölgede yalnızca Filipinler değil, Vietnam ve Tayvan da hak tez ediyor. Daha evvel Filipinler’le Çin ortasındaki sorunda BM Deniz Hukuku Mahkemesi Çin’in aleyhine bir karar vermişti. Çin de bunu tanımadığını bildirmişti. Pekin, bunların ikili görüşmelerle belirlenmesi gerektiğini savunmuştu. Münasebetiyle bu bölgede deniz egemenlik alanları üzerinden tartışma devam edecek.”

Hindistan’ı ikna edemediler

Amerika’nın ise burada yapmaya çalıştığı şeyin, “ördüğü duvarın sağlam olduğunu kanıtlamak ve duvarın ardındaki güçleri artırmak” olduğunu söyleyen Sevim, bölgedeki ABD, Japonya ve Avustralya ortasındaki tatbikatı işaret etti. Ayrıyeten ABD’nin Filipinler’deki askeri üslerini artırdığını hatırlatan Sevim, bunları ABD ve Batı’nın Çin’i “doğudan kuşatma” planlarının bir modülü olarak kıymetlendirdi.

Bu eforları AUKUS ve QUAD üzerinden okyanuslara da uzatmaya çalışacaklarını belirten E. Tuğamiral Sevim, Hindistan’ın buna şu ana kadar karşılık vermediğini ve hasebiyle şimdi Hint Okyanusu’nda Batı’nın bu denetimi sağlayamadığını tabir etti.

Öte yandan bu gayretlerin silahlı bir çatışmaya döneceğini düşünmediğini söyleyen Sevim, yeniden de gerginliğin süreceğini belirtti.

E. Tuğamiral Alaettin Sevim: ABD, doğudan deniz duvarıyla Çin’i kuşatmaya çalışıyor yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Cumartesi günü geç saatlerde New York’a varan Lai’yi, ABD’nin Tayvan’daki “defakto temsilciliği” niteliğindeki Amerikan Enstitüsünün Washington Ofisi Yöneticisi Ingrid Larson ile New York’taki Taipei İktisat ve Kültür Ofisi temsilcisi Hsiao Bi-khim karşıladı.

Lai, ABD’de yaşayan Tayvanlılarla özel yemekte bir ortaya geldi ve orada Tayvan’ın bağımsızlığını savunan bir konuşma yaptı.

Lai’nin ayrıyeten çarşamba günü Taipei’ye dönerken San Francisco’da bir “mola” daha vermesi bekleniyor.

Pekin: Tek Çin unsurunu ve Çin’in egemenliğini ihlal ediyor

Lai’nin Taipei’den tarifeli bir uçakla New York’a inmesinden kısa bir mühlet sonra Çin Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, “Tayvan bağımsızlık yanlılarının ABD’ye yapacakları her türlü ziyarete karşı çıkıldığı” belirtildi.

Lai’nin “Tayvan’ın bağımsızlığı fikrine inatla bağlı bir ayrılıkçı” olarak nitelendirildiği açıklamada, “Çin, Tayvan’ın bağımsızlığını savunan ayrılıkçıların her ne isim altında ve her ne münasebetle olursa olsun ABD’yi ziyaret etmesine karşıdır” tabirine yer verildi.

Tayvan sıkıntısının Çin’in temel çıkarlarının merkezi ve aşılmaması gereken “kırmızı çizgisi” olduğu vurgulanan açıklamada, “ABD’yi tek Çin prensibine bağlı kalmaya ve başkanlarını ‘Tayvan’ın bağımsızlığını desteklememe’ taahhüdünü uygulamaya çağırıyoruz” sözü kullanıldı.

Açıklamada olayın, “Tayvan Boğazı’nda süregelen tansiyonların Tayvan otoritelerinin bağımsızlık için ABD’nin dayanağını sağlama gayretlerinden ve Washington’ın Tayvan sıkıntısını Çin’i çevrelemek hedefiyle kullanma eğiliminde olmasından kaynaklandığını bir defa daha ortaya koyduğu” görüşü paylaşıldı. Çin’in gelişmeleri yakından takip ettiği ve ulusal egemenliğini ve toprak bütünlüğünü savunmak için “kararlı ve güçlü önlemler alacağı” söz edildi.

Seçim kampanyası

Tayvan’daki Amerikan Enstitüsü’nün Lideri Laura Rosenberger, X’te (Twitter) yaptığı açıklamada Lai’yi çarşamba günü konuta dönüş yolunda San Francisco’da karşılayacağını söyledi.

Aynı vakitte ayrılıkçı Demokratik İlerleme Partisi’nin (DPP) 2024 Tayvan bölge önderi seçimleri için aday olan Lai adadaki seçmenlerini ve ABD’deki destekçilerini “Çin’in Yine Birleşmesi”ne karşı “Tayvan’ın bağımsızlığı”, “demokrasiye karşı otoriterlik” anlatıları üzerinden ikna etmeye çalışıyor.

Öte yandan Lai’nin ziyaretleri Pekin ve Washington’un bağları geliştirmeye çalıştığı bir periyoda denk geldi.

Buna Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi’nin ABD’ye yapacağı ve bu yıl içinde ABD Lideri Joe Biden ile Çin Devlet Başjanı Xi Jinping ortasında bir görüşmenin önünü açabilecek bir ziyaret ihtimali de dahil.

Tayvan Dışişleri Bakanlığı, bu ayın başında Lai’nin Tayvan başkanı Tsai Ing-wen’in temsilcisi olarak Güney Amerika ülkesi Paraguay’ın yeni seçilen Devlet Lideri Santiago Pena’nın 15 Ağustos’taki yemin merasimine katılacağı, seyahati öncesi ve sonrasında ABD’nin New York ve San Francisco kentlerine “geçiş ziyaretlerinde” bulunacağını açıklamıştı.

Paraguay, Tayvan’ı resmi olarak tanıyan az sayıdaki ülke ortasında yer alıyor.

Tayvan başkanı Tsai Ing-wen de nisan ayı başında Orta Amerika ülkeleri Guatemala ve Belize ziyaretleri öncesi ve sonrasında ABD’ye “transit ziyaretlerde” bulunmuş, ABD Temsilciler Meclisi Lideri Kevin McCarthy ile görüşmüştü.

Çin ordusu, ziyarete reaksiyon olarak Ada etrafında 3 gün süren askeri tatbikat düzenlemişti.

Pekin, “Tek Çin” prensibi bağlamında Tayvan’ın dünya ülkeleriyle müstakil diplomatik bağlantılar kurmasına karşı çıkıyor ve bu görüşmeleri “iç işlerine müdahale” olarak kıymetlendiriyor.

Prof. Dr. Hasan Ünal: Tayvan üzerinden Çin’e karşı vekalet savaşı

Tayvanlı önderin ziyaretini ve ABD’nin Tayvan siyasetini pahalandıran Prof. Dr. Hasan Ünal, Washington idaresinin Çin’e karşı Tayvan üzerinden bir vekalet savaşı yürüttüğünü söyledi.

Özellikle Biden tekrar seçilirse Tayvan üzerinden ABD’nin Çin’e karşı pozisyonunu güçlendirmeye ve vekalet savaşını hızlandırmaya çalışacağını kaydeden Ünal, Amerikan dış siyasetinde radikal bir değişiklik olmazsa gidişatı bu türlü gördüğünü tabir etti.

‘Amerikan silah endüstrisi açısından ülkü senaryo’

“Amerikan silah endüstrisi açısından baktığımızda da ülkü senaryo bu” yorumunu yapan Prof. Ünal, “Ukrayna’da silah sanayine yapılan yatırımı düşünün, birebir halde Çin’e karşı bir çabaya girişildiğinde bunun boyutlarını düşünün. Ek olarak ABD, Asya-Pasifik’teki müttefiklerini de bu türlü bir durumda silahlandıracaktır, ki silahlandırmaya başladı da. Münasebetiyle Pentagon bütçesi de bu türlü bir durumda artırılacaktır” diye devam etti.

‘Amerikan iktisadını ve toplumunu olumsuz etkiler’

Bunun ABD derin devleti için mükemmel bir senaryo olduğunu kaydeden Ünal, öbür yandan bu senaryoda ısrarcı olurlarsa bunun Amerika’nın elinde patlayacağını da vurguladı: “Belli bölümler bundan nemalansa da, bu senaryo Amerikan iktisadını temelde berbat etkileyecektir. Ülkenin temel masrafları için bütçe yok, fakat silah için bütçe var. Bu durum natürel ki ülkedeki meseleleri daha da derinleştirecektir, toplumsal, toplumsal ve ekonomik çözülmeyi hızlandıracaktır.”

Ancak Ukrayna’da ABD’nin beklentileri çökerse, o vakit Çin’le bu türlü bir gayrete girişmenin Amerika açısından sıkıntı olacağını da kelamlarına ekledi.

Prof. Ünal öteki yandan Tayvan’daki bağımsızlık yanlısı kümelere da dikkat çekti ve bu kümelerin da “yeniden birleşmeye” karşı ellerindeki son kozu onamak için ABD’yi bu ziyaretlere zorlamış olabileceği yorumunu yaptı.

Prof. Dr. Barış Doster: Washington’ın Çin’i çevreleme stratejisinin bir parçası

Lai’nin ziyaretinin daha geniş kapsamlı ABD siyasetleri çerçevesinde okunması gerektiğini belirten Prof. Dr. Barış Doster şunları söyledi:

“Öncelikle Tayvan’daki siyasetçinin bu ziyareti, ABD’nin Çin’i kışkırtma ve Çin’i yakın etrafından çevreleme-kuşatma stratejisinden, bu kapsamda AUKUS ve QUAD üzere örgütlenmelerle Çin’in yakın etrafındaki ülkeleri bu stratejiye dahil etme planlarından bağımsız ele alınamaz. Eski ABD Temsilciler Lideri Pelosi’nin Tayvan ziyareti de bunun öncü adımlarından biriydi. Aşikâr ki ABD’nin bu stil atakları devam edecek.”

İkinci olarak iktisadi ögelere vurgu yapan Doster, ABD’nin Çin’le giriştiği ekonomik yarışta geri kaldığını, hasebiyle Pekin’i ekonomik olarak engelleyemeyeceğinin farkında olan Washington’ın elinde geriye bu şekil tansiyonları artırmaktan ve Çin’i kuşatacak halde askeri yığınağını tahkim etmekten öteki koz kalmadığını tabir etti.

‘ABD’nin Çin’e verdiği kelamlara ve ikili mutabakatlara aykırı’

Bu hareketlerin ABD’nin Çin ile yaptığı mutabakatlara ve verdiği kelamlara de muhalif olduğunu belirten Doster, bu kışkırtmaların devam edeceğini lakin ABD’nin bunun üstünde Çin’le direkt bir çatışmayı ve askeri tansiyonu göze alma niyeti olmadığını söyledi.

ABD idaresi Çin’i diplomatik olarak tanıma sürecinde ‘Tek Çin’ unsurunu benimsemişti. 1979’da bunu yazılı olarak da beyan etti. 1972’de Çin ile ABD ortasında birinci görüşmede ABD, “Tayvan ve Çin’i tek modül olarak kabul ediyorum” demişti. 1979 yılına geldiğimizde ise taraflar birbirlerini karşılıklı olarak tanıdılar. 1979’da ABD, ‘Artık Çin’in temsilcisi olarak Tayvan’daki hükümeti değil bilakis Çin Komünist Partisi’nin kurduğu Çin Halk Cumhuriyeti’ni tanıyorum” dedi. Tayvan’ın Çin anakarasına dahil olduğunu yani tek Çin prensibini kabul etti. 1979’da bunu yazılı olarak da beyan eden ABD, “Tek Çin prensibine hürmet duyuyoruz ve Tayvan ile ilgilerimizi ekonomik, kültürel ve resmi olmayan seviyede devam ettireceğiz” dedi.

Ancak o vakitten beri, bu ilkeyi delen pek çok aksiyonda bulunan ABD, Tayvan’a sistematik olarak silah gönderdi, adadaki birliklerinin sayısını 4 katına çıkardı, Pentagon Tayvan’a takviye için özel bütçe ayırdı ve Washington Tayvan ile bir ticaret mutabakatı imzaladı. Diplomatik olarak da ihlalleri devam ettiren ABD, eski Temsilciler Meclisi Pelosi’nin adaya yaptığı ziyaretin yanı sıra, Tayvan başkanını de ülkede ağırladı.

‘Tayvanlı siyasetçinin ziyareti ABD’nin Çin’i çevreleme stratejisinin bir parçası’ yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Cumartesi günü geç saatlerde New York’a varan Lai’yi, ABD’nin Tayvan’daki “defakto temsilciliği” niteliğindeki Amerikan Enstitüsünün Washington Ofisi Yöneticisi Ingrid Larson ile New York’taki Taipei İktisat ve Kültür Ofisi temsilcisi Hsiao Bi-khim karşıladı.

Lai, ABD’de yaşayan Tayvanlılarla özel yemekte bir ortaya geldi ve orada Tayvan’ın bağımsızlığını savunan bir konuşma yaptı.

Lai’nin ayrıyeten çarşamba günü Taipei’ye dönerken San Francisco’da bir “mola” daha vermesi bekleniyor.

Pekin: Tek Çin prensibini ve Çin’in egemenliğini ihlal ediyor

Lai’nin Taipei’den tarifeli bir uçakla New York’a inmesinden kısa bir müddet sonra Çin Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, “Tayvan bağımsızlık yanlılarının ABD’ye yapacakları her türlü ziyarete karşı çıkıldığı” belirtildi.

Lai’nin “Tayvan’ın bağımsızlığı fikrine inatla bağlı bir ayrılıkçı” olarak nitelendirildiği açıklamada, “Çin, Tayvan’ın bağımsızlığını savunan ayrılıkçıların her ne isim altında ve her ne münasebetle olursa olsun ABD’yi ziyaret etmesine karşıdır” sözüne yer verildi.

Tayvan probleminin Çin’in temel çıkarlarının merkezi ve aşılmaması gereken “kırmızı çizgisi” olduğu vurgulanan açıklamada, “ABD’yi tek Çin unsuruna bağlı kalmaya ve önderlerini ‘Tayvan’ın bağımsızlığını desteklememe’ taahhüdünü uygulamaya çağırıyoruz” tabiri kullanıldı.

Açıklamada olayın, “Tayvan Boğazı’nda süregelen tansiyonların Tayvan otoritelerinin bağımsızlık için ABD’nin dayanağını sağlama gayretlerinden ve Washington’ın Tayvan meselesini Çin’i çevrelemek hedefiyle kullanma eğiliminde olmasından kaynaklandığını bir kere daha ortaya koyduğu” görüşü paylaşıldı. Çin’in gelişmeleri yakından takip ettiği ve ulusal egemenliğini ve toprak bütünlüğünü savunmak için “kararlı ve güçlü önlemler alacağı” söz edildi.

Seçim kampanyası

Tayvan’daki Amerikan Enstitüsü’nün Lideri Laura Rosenberger, X’te (Twitter) yaptığı açıklamada Lai’yi çarşamba günü konuta dönüş yolunda San Francisco’da karşılayacağını söyledi.

Aynı vakitte ayrılıkçı Demokratik İlerleme Partisi’nin (DPP) 2024 Tayvan bölge önderi seçimleri için aday olan Lai adadaki seçmenlerini ve ABD’deki destekçilerini “Çin’in Tekrar Birleşmesi”ne karşı “Tayvan’ın bağımsızlığı”, “demokrasiye karşı otoriterlik” anlatıları üzerinden ikna etmeye çalışıyor.

Öte yandan Lai’nin ziyaretleri Pekin ve Washington’un bağları geliştirmeye çalıştığı bir periyoda denk geldi.

Buna Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi’nin ABD’ye yapacağı ve bu yıl içinde ABD Lideri Joe Biden ile Çin Devlet Başjanı Xi Jinping ortasında bir görüşmenin önünü açabilecek bir ziyaret ihtimali de dahil.

Tayvan Dışişleri Bakanlığı, bu ayın başında Lai’nin Tayvan başkanı Tsai Ing-wen’in temsilcisi olarak Güney Amerika ülkesi Paraguay’ın yeni seçilen Devlet Lideri Santiago Pena’nın 15 Ağustos’taki yemin merasimine katılacağı, seyahati öncesi ve sonrasında ABD’nin New York ve San Francisco kentlerine “geçiş ziyaretlerinde” bulunacağını açıklamıştı.

Paraguay, Tayvan’ı resmi olarak tanıyan az sayıdaki ülke ortasında yer alıyor.

Tayvan başkanı Tsai Ing-wen de nisan ayı başında Orta Amerika ülkeleri Guatemala ve Belize ziyaretleri öncesi ve sonrasında ABD’ye “transit ziyaretlerde” bulunmuş, ABD Temsilciler Meclisi Lideri Kevin McCarthy ile görüşmüştü.

Çin ordusu, ziyarete reaksiyon olarak Ada etrafında 3 gün süren askeri tatbikat düzenlemişti.

Pekin, “Tek Çin” prensibi bağlamında Tayvan’ın dünya ülkeleriyle müstakil diplomatik bağlar kurmasına karşı çıkıyor ve bu görüşmeleri “iç işlerine müdahale” olarak kıymetlendiriyor.

Prof. Dr. Hasan Ünal: Tayvan üzerinden Çin’e karşı vekalet savaşı

Tayvanlı başkanın ziyaretini ve ABD’nin Tayvan siyasetini kıymetlendiren Prof. Dr. Hasan Ünal, Washington idaresinin Çin’e karşı Tayvan üzerinden bir vekalet savaşı yürüttüğünü söyledi.

Özellikle Biden tekrar seçilirse Tayvan üzerinden ABD’nin Çin’e karşı pozisyonunu güçlendirmeye ve vekalet savaşını hızlandırmaya çalışacağını kaydeden Ünal, Amerikan dış siyasetinde radikal bir değişiklik olmazsa gidişatı bu türlü gördüğünü söz etti.

‘Amerikan silah endüstrisi açısından ülkü senaryo’

“Amerikan silah endüstrisi açısından baktığımızda da ülkü senaryo bu” yorumunu yapan Prof. Ünal, “Ukrayna’da silah sanayine yapılan yatırımı düşünün, tıpkı formda Çin’e karşı bir uğraşa girişildiğinde bunun boyutlarını düşünün. Ek olarak ABD, Asya-Pasifik’teki müttefiklerini de bu türlü bir durumda silahlandıracaktır, ki silahlandırmaya başladı da. Hasebiyle Pentagon bütçesi de bu türlü bir durumda artırılacaktır” diye devam etti.

‘Amerikan iktisadını ve toplumunu olumsuz etkiler’

Bunun ABD derin devleti için mükemmel bir senaryo olduğunu kaydeden Ünal, öbür yandan bu senaryoda ısrarcı olurlarsa bunun Amerika’nın elinde patlayacağını da vurguladı: “Belli bölümler bundan nemalansa da, bu senaryo Amerikan iktisadını temelde berbat etkileyecektir. Ülkenin temel masrafları için bütçe yok, lakin silah için bütçe var. Bu durum alışılmış ki ülkedeki sıkıntıları daha da derinleştirecektir, toplumsal, toplumsal ve ekonomik çözülmeyi hızlandıracaktır.”

Ancak Ukrayna’da ABD’nin beklentileri çökerse, o vakit Çin’le bu türlü bir gayrete girişmenin Amerika açısından sıkıntı olacağını da kelamlarına ekledi.

Prof. Ünal öbür yandan Tayvan’daki bağımsızlık yanlısı kümelere da dikkat çekti ve bu kümelerin da “yeniden birleşmeye” karşı ellerindeki son kozu onamak için ABD’yi bu ziyaretlere zorlamış olabileceği yorumunu yaptı.

Prof. Dr. Barış Doster: Washington’ın Çin’i çevreleme stratejisinin bir parçası

Lai’nin ziyaretinin daha geniş kapsamlı ABD siyasetleri çerçevesinde okunması gerektiğini belirten Prof. Dr. Barış Doster şunları söyledi:

“Öncelikle Tayvan’daki siyasetçinin bu ziyareti, ABD’nin Çin’i kışkırtma ve Çin’i yakın etrafından çevreleme-kuşatma stratejisinden, bu kapsamda AUKUS ve QUAD üzere örgütlenmelerle Çin’in yakın etrafındaki ülkeleri bu stratejiye dahil etme planlarından bağımsız ele alınamaz. Eski ABD Temsilciler Lideri Pelosi’nin Tayvan ziyareti de bunun öncü adımlarından biriydi. Belirli ki ABD’nin bu üslup atılımları devam edecek.”

İkinci olarak iktisadi ögelere vurgu yapan Doster, ABD’nin Çin’le giriştiği ekonomik yarışta geri kaldığını, münasebetiyle Pekin’i ekonomik olarak engelleyemeyeceğinin farkında olan Washington’ın elinde geriye bu şekil tansiyonları artırmaktan ve Çin’i kuşatacak biçimde askeri yığınağını tahkim etmekten öbür koz kalmadığını tabir etti.

‘ABD’nin Çin’e verdiği kelamlara ve ikili mutabakatlara aykırı’

Bu aksiyonların ABD’nin Çin ile yaptığı mutabakatlara ve verdiği kelamlara de alışılmamış olduğunu belirten Doster, bu kışkırtmaların devam edeceğini lakin ABD’nin bunun üstünde Çin’le direkt bir çatışmayı ve askeri tansiyonu göze alma niyeti olmadığını söyledi.

ABD idaresi Çin’i diplomatik olarak tanıma sürecinde ‘Tek Çin’ prensibini benimsemişti. 1979’da bunu yazılı olarak da beyan etti. 1972’de Çin ile ABD ortasında birinci görüşmede ABD, “Tayvan ve Çin’i tek modül olarak kabul ediyorum” demişti. 1979 yılına geldiğimizde ise taraflar birbirlerini karşılıklı olarak tanıdılar. 1979’da ABD, ‘Artık Çin’in temsilcisi olarak Tayvan’daki hükümeti değil tersine Çin Komünist Partisi’nin kurduğu Çin Halk Cumhuriyeti’ni tanıyorum” dedi. Tayvan’ın Çin anakarasına dahil olduğunu yani tek Çin unsurunu kabul etti. 1979’da bunu yazılı olarak da beyan eden ABD, “Tek Çin unsuruna hürmet duyuyoruz ve Tayvan ile bağlarımızı ekonomik, kültürel ve resmi olmayan seviyede devam ettireceğiz” dedi.

Ancak o vakitten beri, bu ilkeyi delen pek çok aksiyonda bulunan ABD, Tayvan’a sistematik olarak silah gönderdi, adadaki birliklerinin sayısını 4 katına çıkardı, Pentagon Tayvan’a dayanak için özel bütçe ayırdı ve Washington Tayvan ile bir ticaret mutabakatı imzaladı. Diplomatik olarak da ihlalleri devam ettiren ABD, eski Temsilciler Meclisi Pelosi’nin adaya yaptığı ziyaretin yanı sıra, Tayvan önderini de ülkede ağırladı.

‘Tayvanlı siyasetçinin ziyareti ABD’nin Çin’i çevreleme stratejisinin bir parçası’ yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

İhbar üzerine konuta gelen sıhhat grupları, Cin’in hayatını kaybettiğini belirledi.

Polis takımlarının incelemelerinin akabinde Cin’in cenazesi İsimli Tıp Kurumu morguna kaldırıldı.

Bu ortada, Cin’in Beylikdüzü Gürpınar Polis Merkezi Amirliği’nde misyonlu olduğu öğrenildi.

Olaya ait polis takımlarının çalışmaları sürüyor.

Esenyurt’ta gece bekçisi konutunda meyyit bulundu yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.