Yeni karara göre, Diyanet İşleri Başkanlığı, Milli İstihbarat Teşkilatı, Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği, Türkiye Varlık Fonu yönetimi, TRT Yönetim Kurulu, Savunma Sanayii Başkanlığı ve Siber Güvenlik Başkanlığı gibi kritik kadrolara yapılan üst düzey atamalar doğrudan Cumhurbaşkanı kararıyla gerçekleştirilecek.

Düzenleme, ilgili Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin adı ve kapsamını genişletirken, ekli cetvellerdeki pozisyonlara atama yetkisini netleştirdi. Bazı üst düzey görevler için görev süreleri de belirlenirken, yetki devri gibi usullere ilişkin esaslar da yeniden düzenlendi.

Bu adım, kamu yönetiminde üst karar alma süreçlerinin merkezileştirilmesine yönelik önemli bir değişiklik olarak değerlendiriliyor.

Kritik görevlerde son söz Cumhurbaşkanı’nın olacak yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Resmi Gazete’de yer alan karara göre, AYM, 2018 tarihli 703 sayılı Anayasa’da Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin (KHK) iptal istemini karara bağladı.

Yüksek Mahkeme, 703 sayılı KHK’de yer alan rektörlerin Cumhurbaşkanı tarafından atanmasına ilişkin düzenlemeyi, Anayasa’ya aykırı bularak iptal etti.

Dava konusu kuralın önceki halinde, rektörlerin devlet üniversitelerine atamasında, YÖK’ün aday gösterdiği kişiler arasından seçilerek, Cumhurbaşkanı tarafından atanacağının düzenlendiği aktarılan kararda, vakıf üniversitelerine ise mütevelli heyetinin YÖK’e teklifi ve YÖK’ün olumlu görüş vermesi üzerine Cumhurbaşkanı tarafından atanacağının düzenlendiği ifade edildi.

Kararda, 703 sayılı KHK ile yapılan düzenleme sonrası, YÖK’ün rektör atama sürecinde, devlet üniversiteleri yönünden aday gösterme, vakıf üniversiteleri yönünden mütevelli heyetinin teklifine olumlu görüş verme şeklindeki rolüne son verilmek suretiyle rektör atama usulünün değiştirildiği, ayrıca atanma şartları, görev süresi gibi rektör atanmasına ilişkin hükümlerin madde metninden çıkarıldığı hatırlatıldı.

Yüksek Mahkemece 12 ay sonra yürürlüğe girmesi kararlaştırılan iptal kararına ilişkin gerekçede, “Kural, kamu hizmetlerine girme hakkına ilişkin düzenleme içerdiğinden Anayasa’nın mülga 91. maddesi uyarınca KHK ile düzenlenemeyecek yasak alanda kalmaktadır. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın mülga 91. maddesine aykırıdır, iptali gerekir.” ifadeleri yer aldı.

YÖK üyelerinin atanmasına ilişkin iptal

AYM, 2547 Sayılı Kanun’un 6. Maddesi’nin (b) fıkrasının (5) numaralı bendinin, 703 saylı KHK ile değiştirilmesine ilişkin düzenlemeyi de iptal etti. Yüksek Mahkeme düzenlemedeki, “21 üyeden oluşan YÖK’ün 7 üyesinin, Üniversitelerarası Kurul (ÜAK) tarafından belirlenmesinin ardından Cumhurbaşkanı onayı ile görev başlayacağı”na ilişkin düzenlemenin, “… Cumhurbaşkanı tarafından atanması” şeklindeki değiştirilmesini Anayasa’ya aykırı buldu.

ÜAK’ın, YÖK’e üye seçen bir kuruluş olduğu aktarılan kararda, yapılan değişiklikle ÜAK tarafından seçilen üyelerin doğrudan üye sıfatını kazanamadıkları, nihai olarak bu sıfatı kazanmalarının Cumhurbaşkanı’nın takdirine bağlı kılındığı belirtildi.

Bu düzenlemenin, Cumhurbaşkanının yürütme yetkisine ilişkin olduğuna işaret edilen kararda, “Kuralın 6771 sayılı Kanun ile Anayasa’da yapılan değişikliklerle ilgisinin olduğu söylenemez. Bu itibarla kural, 7142 sayılı Kanun’un 1. maddesinin (1) numaralı fıkrasında belirtilen Anayasa’da yapılan değişikliklere uyum sağlamak amacı taşımadığından Anayasa’nın mülga 91. maddesi uyarınca verilen KHK çıkarma yetkisinin amaç ve kapsamı içinde değerlendirilmemektedir. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın mülga 91. maddesine aykırıdır, iptali gerekir.” ifadeleri yer aldı.

AYM, Cumhurbaşkanının rektör atamasını anayasaya aykırı buldu yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.