Trump ve Mamdani, Beyaz Saray’da basına kapalı yaptıkları görüşmenin ardından Oval Ofis’te basın mensuplarının sorularını cevapladı.

Mamdani ile “çok üretken bir toplantı” yaptıklarını belirten Trump, “Ortak noktamız, sevdiğimiz bu şehrin çok iyi işler yapmasını istememiz. Belediye Başkanı’nı tebrik etmek istedim. İlk ön seçimlerden başlayarak çok güçlü, çok zeki insanlara karşı inanılmaz bir yarış yürüttü.” dedi.

Trump, görüşmede, Mamdani ile konut, konut inşası, gıda, fiyatlar ve petrol fiyatlarının düşmesi gibi çok güçlü ortak noktalar hakkında konuştuklarını dile getirdi.

New Yorklulara “Gerçekten harika bir belediye başkanınız olacak.” diyen Trump, “Ne kadar başarılı olursa o kadar mutlu olurum. Herkesin hayalini gerçekleştirmesine, güçlü ve çok güvenli bir New York’a sahip olmasına yardımcı olacağız.” ifadelerini kullandı.

BAŞKAN İLE GEÇİRDİĞİM ZAMANDAN VE SOHBETTEN MEMNUN KALDIM

Mamdani de Trump ile yaptığı görüşmeden memnun olduğunu belirterek, ABD’nin en pahalı şehrinde yaşam mücadelesi veren 8,5 milyon New Yorkluya uygun fiyatlı konut sağlama dahil, New York’un ihtiyaçlarına odaklanan verimli bir görüşme yaptıklarını söyledi.

Mamdani, “Kiralardan, market alışverişlerinden, kamu hizmetlerinden bahsettik. İnsanların evlerinden atılmalarının farklı yollarından bahsettik. Başkan’la geçirdiğim zamandan ve sohbetten memnun kaldım. Siparişler için uygun fiyatlı konut sağlamak üzere birlikte çalışmayı dört gözle bekliyorum.” diye konuştu.

Trump, komünist dediği Mamdani ile görüştü yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Yeni Türk devletinin varlığı, 24 Temmuz 1923’te imzalanan Lozan Antlaşması ile tescillendi.

İkinci dönem Türkiye Büyük Millet Meclisinin toplanmasından 2 ay sonra 13 Ekim 1923’te Ankara, Türkiye’nin hükümet merkezi oldu. Artık mevcut rejimin isminin de bütün açıklığı ile konulması, yeni devletin başkanının seçilmesi gerekiyordu.

O güne kadar devlet başkanlığı görevini, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı olarak Mustafa Kemal Paşa yürüttü. Diğer taraftan bazı yabancı ülkeler de Lozan Antlaşması’nın onayı için Türkiye’deki yeni devlet rejiminin daha açık şekilde belirlenmesini istiyordu.

27 Ekim 1923’te İcra Vekilleri Heyetinin istifası ve Meclisin güvenini kazanacak bir kabine listesinin oluşturulamaması da soruna acil bir çözüm gerektirdi.

“Yarın Cumhuriyet ilan edeceğiz”

Mustafa Kemal Paşa, 28 Ekim 1923 akşamına kadar hükümetin kurulamaması üzerine Çankaya Köşkü’nde arkadaşları için Latife Hanım’a bir sofra hazırlattı.

İsmet Paşa, Ali Fuat Paşa, Halit Paşa, Kemalettin Sami Bey’in de yer aldığı akşam yemeğinde yaşananları Mustafa Kemal Paşa, Nutuk’ta şöyle anlattı:

“Gece olmuştu… Çankaya’ya gitmek üzere Meclis binasından ayrılırken, koridorlarda beni beklemekte olan Kemalettin Sami ve Halit Paşa’lara rastladım. Ali Fuat Paşa, Ankara’dan hareket ederken bunların Ankara’ya geldiklerini o günkü gazetede ‘Bir Uğurlama ve Bir Karşılama’ başlığı altında okumuştum. Daha kendileriyle görüşmemiştim. Benimle konuşmak üzere geç vakte kadar orada beklediklerini anlayınca, akşam yemeğine gelmelerini, Milli Savunma Bakanı Kazım Paşa vasıtasıyla kendilerine bildirdim. İsmet Paşa ile Kazım Paşa’ya ve Fethi Bey’e de Çankaya’ya benimle birlikte gelmelerini söyledim. Çankaya’ya gittiğim zaman, orada, beni görmek üzere gelmiş bulunan Rize Milletvekili Fuat, Afyonkarahisar Milletvekili Ruşen Eşref Bey’lerle karşılaştım. Onları da yemeğe alıkoydum.

Yemek sırasında: ‘Yarın Cumhuriyet ilan edeceğiz’ dedim. Orada bulunan arkadaşlar, derhal düşünceme katıldılar. Yemeği bıraktık. O dakikadan itibaren, nasıl hareket edileceği konusunda kısa bir program yaparak arkadaşları görevlendirdim. Yaptığım programın ve verdiğim talimatın uygulanışını göreceksiniz.

Efendiler, görüyorsunuz ki Cumhuriyet ilanına karar vermek için Ankara’da bulunan bütün arkadaşlarımı davet ederek onlarla görüşüp tartışmaya asla lüzum ve ihtiyaç görmedim. Çünkü, onların da aslında ve tabii olarak benim gibi düşündüklerinden şüphe etmiyordum. Halbuki o sırada Ankara’da bulunmayan bazı kişiler, yetkileri olmadığı halde, kendilerine haber verilmeden, düşünce ve rızaları alınmadan cumhuriyetin ilan edilmiş olmasını bize gücenme ve bizden ayrılma sebebi saydılar.”

“Türkiye Cumhuriyeti mesut, muvaffak ve muzaffer olacaktır”

Mustafa Kemal Paşa o gece İsmet Paşa ile 1921 Anayasası’nın bazı maddelerini değiştiren kanun tasarısını ülkenin bekası için hazırladı.

“Türkiye devletinin hükümet şekli cumhuriyettir.” hükmünün yer aldığı tasarı üzerinde TBMM’de yapılan konuşmalardan sonra saat 20.30’da oturuma katılan 158 üyenin tamamının oyuyla cumhuriyetin ilanı kabul edildi. Cumhuriyetin ilanı “Yaşasın Cumhuriyet” sesleri ve alkışlarla karşılandı.

Böylece yeni devletin yönetim biçimi bütün açıklığı ile ismini almış oldu. Cumhuriyetin ilanı ile “Egemenlik kayıtsız, şartsız milletindir” ilkesi de artık devlet yönetiminde en belirgin şekliyle yerini buldu.

Ardından cumhurbaşkanlığı seçimine geçildi. Yapılan gizli oylamada 158 milletvekilinin tamamının oyunu alan Gazi Mustafa Kemal Paşa, TBMM tarafından yeni Türk devletinin ilk cumhurbaşkanı seçildi. Bunun üzerine kürsüye gelen Mustafa Kemal Paşa konuşmasını, “Türkiye Cumhuriyeti mesut, muvaffak ve muzaffer olacaktır.” sözüyle bitirdi.

Böylece devletin adı ve rejimiyle ilgili tartışmalara son verildi ve devlet başkanlığı konusu çözüme kavuştu. Hükümetin kurulma şekli yeniden düzenlendi.

Buna göre, cumhurbaşkanı başbakanı atayacak, başbakan da bakanlarını seçip cumhurbaşkanının onayına sunacaktı. Bu uygulamayla, Meclis Hükümeti Sistemi yerine parlamenter rejime geçilmiş oldu.

“Milli bayram” olarak kutlanmaya başlandı

İlk hükümeti kurmakla İsmet İnönü görevlendirilirken, Fethi Okyar da TBMM Başkanlığı’na seçildi.

Türk halkı, 29 Ekim gecesi ve 30 Ekim günü cumhuriyetin ilanını kutladı. 26 Ekim 1924’te yayımlanan kararname ile cumhuriyetin ilanının 101 pare top atışı ve düzenlenecek etkinliklerle kutlanmasına karar verildi.

Karar doğrultusunda 29 Ekim 1924’teki etkinlikler, kutlamaların başlangıcı oldu.

Hariciye Vekaleti, 2 Şubat 1925’te bir kanun teklifiyle 29 Ekim’in bayram olmasını önerdi. Teklif, Meclis Anayasa Komisyonu tarafından incelendi ve 18 Nisan’da karara bağlandı.

TBMM’de teklifin 19 Nisan’da kabul edilmesiyle 29 Ekim, 1925 yılından itibaren “milli bayram” olarak kutlanmaya başlandı.

Türkiye Cumhuriyeti, 2024 yılı itibarıyla 101. yaşını coşkuyla, inançla kutluyor.

Atatürk’ün “en büyük eserim” dediği Türkiye Cumhuriyeti 101. yılını kutluyor yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Görüşmeyi “Hikmet Abi’ye nazaran, Kılıçdaroğlu partiye Deniz Baykal’dan bile daha fazla ziyan veriyordu” diyerek aktaran Altaylı, şöyle devam etti:

“CHP içinde sağa en yakın ve sağdan en fazla hürmet gören siyasetçi olan Hikmet Çetin’e nazaran Kılıçdaroğlu CHP’yi çok fazla sağa çekiyordu ve neredeyse bunun bir ‘proje’ olduğuna inanacaktı. ‘Keşke SHP’yi kapatmasaydık. Keşke Toplumsal Demokrat Halkçı Parti’yi CHP ile birleştirmeseydik. Bugün SHP kalsaydı. Bugün bu türlü bir partiye ne kadar gereksinim olduğunu görüyoruz’ dedi. Siyasetteki yaşayan en büyük deneyim olarak muhtemelen haklı idi.”

‘GENEL LİDERDEN ÖZÜR DİLEDİM’

Çetin gündem olan açıklamaları sonrası Kılıçdaroğlu’ndan özür diledi.

Gazeteci Altan Sancar’a konuşan Çetin “Maksadını aşan bu tabirler nedeniyle genel liderden özür diledim. Kamuoyundan özür diliyorum” dedi.

Hikmet Çetin, “Baykal’dan bile zararlı” dediği CHP başkanı Kılıçdaroğlu’ndan özür diledi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Ankara’da Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile görüşecek olan Sisi, hem ikili bağlar hem de bölgesel gelişmeleri ele alacak.

KAYIPLARA GEÇEN 10 YIL

Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah es-Sisi 2013 yılında İhvancı iktidar Mursi’nin idaresine darbe yaparak iktidara geldi. Bu darbeye Batı ve Arap ülkelerinden bir karşı çıkış olmadı. Erdoğan ise Sisi’ye yönelik “katil, darbeci” üzere sert nitelemelerde bulundu, Arap ülkelerini ve Batı’yı eleştirdi. İki ülke ortasında ilgiler gerildi, diplomatik temsiliyet düzeyi düşürüldü. 2021 yılında AKP iktidarı; 8 yıl savunduğu siyasetin tam zıddını uygulamaya başladı, Mısır’la ilgilerin düzeltilmesi arayışları başladı. Bu süreçte Türkiye’de bulunan İhvanı Müslimin örgütünün faaliyetleri durduruldu. Dışişleri bakanlarının temaslarının akabinde Erdoğan, geçtiğimiz yıl 20 Kasım’da Sisi ile görüştü. İki ülke başkanının onayı ile de diplomatik bağlar tekrar büyükelçilik düzeyine çıkarıldı.

TÜRKİYE NELER YİTİRDİ?

AKP iktidarının ideolojik dış siyaset nedeniyle uyguladığı yanlış Mısır siyaseti sürecinde Türkiye Doğu Akdeniz’deki deniz yetki alanlarına ait önemli zorlanmalar yaşadı. Mısır’la kopuk olan bağlantılar nedeniyle bu ülke ile deniz yetki mutabakatı imzalama imkanı bulamayan Türkiye, bu ülkenin iç karışıklık yaşayan komşusu Libya ile bu yola girdi. Hafter karşısında düşmek üzere olan Trablus hükümeti ile muahede imzalayan Türkiye, mutabakat imzaladığı hükümeti yıkılmaktan kurtarmak için önemli bir maliyet ödedi. Libya konusunda uzun mühlet Mısır’la aykırı düştü.

Doğu Akdeniz’de İsrail ve Mısır denetim bölgelerindeki doğalgazın Avrupa’ya Yunanistan üzerinden ulaştırılmasını içeren lakin kimsenin uygulanacağına inanmadığı proje ile Ankara tehdit edildi, Türkiye aksisi bir platform oluşturuldu.

İlişkilerin büyükelçilik seviyesine çıkarılmasının akabinde deniz yetki alanları, doğalgaz projeleri, Libya, Filistin ve Suriye mevzularında iki ülke ortasında daha gerçekçi görüşmeler yapılması bekleniyor.

Bazı Türk firmaları Mısır’da perakende ve dokumacılık bölümünde faaliyet gösteriyordu. Olağanlaşma bu bahiste da gelişmelerin yolunu açıyor.

Son dakika… Erdoğan’ın ‘darbeci’ dediği Sisi, Türkiye’ye resmi ziyaret gerçekleştirecek yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.