Financial Times gazetesi tarafından elde edilen bilgilere göre, İran ile Rusya arasında Aralık 2025’te Moskova’da anlaşma imzalandı.

Anlaşma kapsamında, Rusya’nın İran’a üç yıl içinde 500 adet “Verba” taşınabilir fırlatma ünitesi ile 2 bin 500 adet “9M336” tipi füze teslim etmesi öngörülüyor.

Yaklaşık 500 milyon avro değerindeki anlaşma kapsamında füzelerin İran’a, 2027–2029 yılları arasında üç ayrı aşama halinde teslim edilmesi planlanıyor.

Öte yandan bazı kaynaklar, bazı sistemlerin İran’a planlanan takvimden önce teslim edilmiş olabileceğini belirtti.

İsrail ve ABD’nin Haziran 2025’te İran’a düzenlediği saldırılar ve 12 gün süren savaşın ardından Tahran yönetiminin, Temmuz 2025’te bu savunma sistemlerini Rusya’dan resmen talep ettiği iddia edildi.

İran’ın bu saldırıların ardından stratejik tesislerini korumak amacıyla savunma kapasitesini artırmak için bu talepte bulunduğu kaydedildi.

“Verba”, Rusya’nın en modern hava savunma sistemlerinden birisi olarak biliniyor. Bu sistem seyir füzeleri ve alçak irtifada uçan insansız hava araçlarına (İHA) karşı etkili şekilde kullanılabiliyor.

Orta Doğu’da dengeleri değiştirecek anlaşma iddiası yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Ukrayna Hava Kuvvetleri 24 Şubat 2022’den bu yana sahip olduğu hava araçlarının yarısını kaybetti. F-16’ların bağışlanması, yalnızca Ukrayna’nın kaybettiği hava kabiliyetlerini geri kazandırmayacak, tıpkı vakitte Rusya’nın giderek büyüyen hava üstünlüğünü de baskılama misyonu görecek. Fakat Ukrayna, kaç tane uçak alacak? Bu uçaklar ne vakit teslim edilecek?

KAÇ F-16 VERİLECEK?

Ukraynalı pilotların eğitimine başlanması için yeşil ışık verilse de kaç tane uçağın verileceği konusunda belirsizlik devam ediyor. Danimarka’nın açıklamasına nazaran 6’sı yeni yıla girerken, 8’i 2024’te ve kalan 5’i de 2025’te olmak üzere toplam 19 uçağın verileceğini söyledi. Hollanda’da ise net bir sayı yok. Hollanda’nın F-16 filosunun 42 uçaktan oluştuğu biliniyor. Hava kuvvetlerini F-35’lerle güçlendiren Hollanda’nın tüm F-16’larını bağışlaması durumunda Ukrayna toplam 61 kadar jet uçağını almış olacak. Natürel önümüzdeki haftalarda öbür ülkelerin de kendi envanterlerini Ukrayna’ya açması kelam konusu olabilir. 

ASIL SORUN EĞİTİM

Avrupa ve ABD’deki kullanılmayan F-16 sayısı önemli boyutlarda olsa da Ukrayna’nın elini bağlayan en büyük sorun eğitim. Bugüne kadar bağışlanan zırhlı araçlar, savaş uçaklarına kıyasla kullanımı çok daha kolay olmasına karşın bugüne kadar Sovyet teçhizatları kullanmış Ukrayna askerlerini oldukça zorladılar. Batılı uzmanlar, Ukrayna’nın yaz başında başlattığı taarruzun istenilen sonuçları vermemesinin münasebetlerinden biri olarak bu araçların kullanımındaki eğitimlerin yetersiz olmasını gösteriyor. 

Savaş uçakları ise farklı bir problem. ABD Hava Kuvvetleri Avrupa ve Afrika kumandanı General James B. Hecker, F-16’ların en âlâ ihtimalle 2024’te geleceğini lakin bu araçlar üzerinde uzmanlaşmanın uzun yıllar süreceğini argüman etti. Ukrayna, eğitim için 32 pilotunu ayırdı. Lakin ABD’li yetkililere nazaran bunların yalnızca 8’i eğitim alabilecek kadar İngilizce biliyor. Kalanı lisan kurslarına gönderildi. ABD Savunma Müellifleri Kümesi dijital toplantısında konuşan Hecker, eğitim alacak pilotların tecrübesiz olduğunu ve savaş boyunca çatışmalara katılmadıklarının altını çizdi. Hecker’a nazaran pilotların F-16 üzerinde uzmanlaşması 4-5 yılı bile bulabilir. 

UKRAYNA NE KAZANACAK?

F-16’ların hizmete girmesi durumunda Ukrayna, şu anda sahip olmadığı çeşitli kabiliyetler edinecek. Danimarka ve Hollanda’nın vereceği F-16’ların F-16AM Block 20 tipi olduğu belirtildi. Bu durumda Ukrayna’nın, elindeki Mig-29 ve Su-27’lerden daha gelişmiş araçlara sahip olacağı söylenebilir. ABD’li Kumandan Hecker’a nazaran bunlarla eşil edecek AMRAAMS tipi it dalaşı roketlerinin Rus Hava Kuvvetleri’ni en azından biraz baskılayabilir. 

Yine de Hem Hecker hem de ABD Genelkurmay Lideri Mark Milley, F-16’ların savaşın gidişatını değiştireceğini düşünmüyor. Ukrayna kısa müddette çok fazla kabiliyet edinmeye çalışıyor. Bunların süratli bir halde sonuç vermeyeceği haziranda başlayan taarruzla ortaya çıktı. F-16’lar, Ukrayna’nın mevcut hava araçlarından üstün olsalar da en çağdaş teknolojilere sahip değiller. Bu uçakların daha çağdaş Rus hava araçlarını Rusya sonları içinde kovalama imkanı yok. Bu nedenle ABD’nin uçak vermekte biraz daha utangaç olduğu gözlemlenebilir. Ukrayna’nın kazanması için bir teçhizatın verilmesi değerli lakin bu teçhizattan çok verilmesi daha değerli. Hem insan kayıplarının hem de teçhizat kayıplarının çok olduğu bu yıpratma savaşında en değerli faktör nicelik. 

Eğer Ukrayna beklenenden erken bir biçimde F-16’ları alana sürerse bundan iki sonuç çıkarabileceğiz. Ya Ukrayna, bu pilotları eğitimsiz bir biçimde vazifeye yollamış olacak ya da ABD’nin eğitim programlarına bugün açıklanmasından çok evvel başladığı anlaşılacak. İki türlü de anlaşıldığı kadarıyla F-16’ları 2024’ten evvel alanda göremeyeceğiz.

Sonunda F-16’lar geliyor… Ukrayna’nın yazgısını değiştirecek mi? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Ukrayna Hava Kuvvetleri 24 Şubat 2022’den bu yana sahip olduğu hava araçlarının yarısını kaybetti. F-16’ların bağışlanması, yalnızca Ukrayna’nın kaybettiği hava kabiliyetlerini geri kazandırmayacak, birebir vakitte Rusya’nın giderek büyüyen hava üstünlüğünü de baskılama vazifesi görecek. Fakat Ukrayna, kaç tane uçak alacak? Bu uçaklar ne vakit teslim edilecek?

KAÇ F-16 VERİLECEK?

Ukraynalı pilotların eğitimine başlanması için yeşil ışık verilse de kaç tane uçağın verileceği konusunda belirsizlik devam ediyor. Danimarka’nın açıklamasına nazaran 6’sı yeni yıla girerken, 8’i 2024’te ve kalan 5’i de 2025’te olmak üzere toplam 19 uçağın verileceğini söyledi. Hollanda’da ise net bir sayı yok. Hollanda’nın F-16 filosunun 42 uçaktan oluştuğu biliniyor. Hava Kuvvetlerini F-35’lerle güçlendiren Hollanda’nın tüm F-16’larını bağışlaması durumunda Ukrayna toplam 61 kadar jet uçağını almış olacak. Natürel önümüzdeki haftalarda öbür ülkelerin de kendi envanterlerini Ukrayna’ya açması kelam konusu olabilir.

ASIL SORUN EĞİTİM

Avrupa ve ABD’deki kullanılmayan F-16 sayısı önemli boyutlarda olsa da Ukrayna’nın elini bağlayan en büyük sorun eğitim. Bugüne kadar bağışlanan zırhlı araçlar, savaş uçaklarına kıyasla kullanımı çok daha kolay olmasına karşın bugüne kadar Sovyet teçhizatları kullanmış Ukrayna askerlerini oldukça zorladılar. Batılı uzmanlar, Ukrayna’nın yaz başında başlattığı taarruzun istenilen sonuçları vermemesinin münasebetlerinden biri olarak bu araçların kullanımındaki eğitimlerin yetersiz olmasını gösteriyor.

Savaş uçakları ise apayrı bir problem. ABD Hava Kuvvetleri Avrupa ve Afrika kumandanı General James B. Hecker, F-16’ların en uygun ihtimalle 2024’te geleceğini lakin bu araçlar üzerinde uzmanlaşmanın uzun yıllar süreceğini argüman etti. Ukrayna, eğitim için 32 pilotunu ayırdı. Fakat ABD’li yetkililere nazaran bunların yalnızca 8’i eğitim alabilecek kadar İngilizce biliyor. Kalanı lisan kurslarına gönderildi. ABD Savunma Müellifleri Kümesi dijital toplantısında konuşan Hecker, eğitim alacak pilotların tecrübesiz olduğunu ve savaş boyunca çatışmalara katılmadıklarının altını çizdi. Hecker’a nazaran pilotların F-16 üzerinde uzmanlaşması 4-5 yılı bile bulabilir.

UKRAYNA NE KAZANACAK?

F-16’ların hizmete girmesi durumunda Ukrayna, şu anda sahip olmadığı çeşitli kabiliyetler edinecek. Danimarka ve Hollanda’nın vereceği F-16’ların F-16AM Block 20 tipi olduğu belirtildi. Bu durumda Ukrayna’nın, elindeki Mig-29 ve Su-27’lerden daha gelişmiş araçlara sahip olacağı söylenebilir. ABD’li Kumandan Hecker’a nazaran bunlarla eşil edecek AMRAAMS tipi it dalaşı roketlerinin Rus Hava Kuvvetleri’ni en azından biraz baskılayabilir.

Yine de Hem Hecker, hem de ABD Genelkurmay Lideri Mark Milley, F-16’ların savaşın gidişatını değiştireceğini düşünmüyor. Ukrayna kısa müddette çok fazla kabiliyet edinmeye çalışıyor. Bunların süratli bir biçimde sonuç vermeyeceği Haziran’da başlayan taarruzla ortaya çıktı. F-16’lar, Ukrayna’nın mevcut hava araçlarından üstün olsalar da en çağdaş teknolojilere sahip değiller. Bu uçakların daha çağdaş Rus hava araçlarını Rusya sonları içinde kovalama imkanı yok. Bu nedenle ABD’nin uçak vermekte biraz daha utangaç olduğu gözlemlenebilir. Ukrayna’nın kazanması için bir teçhizatın verilmesi değerli lakin bu teçhizattan çok verilmesi daha kıymetli. Hem insan kayıplarının hem de teçhizat kayıplarının çok olduğu bu yıpratma savaşında en değerli faktör nicelik.

Eğer Ukrayna beklenenden erken bir biçimde F-16’ları alana sürerse bundan iki sonuç çıkarabileceğiz. Ya Ukrayna, bu pilotları eğitimsiz bir biçimde vazifeye yollamış olacak ya da ABD’nin eğitim programlarına bugün açıklanmasından çok evvel başladığı anlaşılacak. İki türlü de anlaşıldığı kadarıyla F-16’ları 2024’ten evvel alanda göremeyeceğiz.

Sonunda F-16’lar geliyor… Ukrayna’nın bahtını değiştirecek mi? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Gelecek Partisi Genel Lideri Ahmet Davutoğlu, siyaset faizinin arttırılmasına eleştirerek, toplumsal hesabından şu açıklamayı yaptı:

“Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası siyaset faiz oranlarını yüzde 8,5’tan 650 baz puan artışla yüzde 15’e çıkardı. Artık soru sormak bize yanıt vermek ve hesap vermek Sayın Erdoğan’a düşer. Sayın Erdoğan yıllardır ‘nas ortada iken sana bana ne oluyor’ diyerek dini kavramlarımızı kendi akılsız siyasetlerine alet etmişti. Sayın Erdoğan nas ortada pekala siz neredesiniz? Eminim bu karardan sonra bir süre Sayın Erdoğan ortalıklarda gözükmeyecek. Bu kararın sonuçları olumsuz olursa direkt iktisat idaresine yüklenecek. Merkez Bankası liderini değiştirecek. Motamot Naci Ağbal’a yaptığı üzere.

‘DİNİ KAVRAMLARI İSTİSMAR ETTİNİZ’

Nas dendiğinde Müslümanın yüreği titrerdi evvelce. Artık beşerler nas dendiğinde ekonomik felaketin sebebi olarak gördükleri acı bir tebessümle kullandıkları kavram geliyor. Bunun sorumlusu sizsiniz. Sizin nas kavramı başta olmak üzere dini kavramlarımızı istismar etmeniz karşısında sessiz kalan din adamları, ilim adamları bunun sorumlusu.

‘TÜRK LİRASI BİR SAAT İÇİNDE KIYMET KAYBETTİ’

Vatandaş bir tüketici kredisi almaya kalktığında, bir şirket ticari kredi almaya kalktığında sanki faiz oranları kaç? Mevduat faiz oranları yüzde 45, ticaret kredisi takriben yüzde 50. Bir aldatmaca içinde yaşıyorsunuz. Düşük faiz diyerek, nas diyerek kendinize yakın şirketlere selektif kredi uygulamasıyla yıllarca servet transferi yaptınız. Zengini daha güçlü yoksulu daha yoksul yaptınız. Kur Muhafazalı Mevduat’la açık bir formda tefeciliği kurumsallaştırdınız. Bu siyasette beklenen olmadı. Ne bekleniyordu? Kur istikrara kavuşacaktı. Bir saat içerisinde Türk lirası yüzde 3 paha kaybetti. Bunun da sorumlusu sizsiniz. Gün nasıl da hakikat anlamak, dini kavramları tekrar ihya etmek lakin birebir vakitte akılcı iktisat siyasetler uygulama günüdür. Evreniz doluyor Sayın Erdoğan. Sanmayın ki son seçim vakti sizin bu politikalarınız ibra etmiştir. Son seçim sonuçlarına güvenerek akılsız politikalarınıza devam etmeyin. En kıymetlisi nas başta olmak üzere dini kavramlarımızdan elinizi çekin artık.”

Nass ortada, Erdoğan nerede? pic.twitter.com/DMtjT3hNHz

— Ahmet Davutoğlu (@Ahmet_Davutoglu) June 22, 2023

Davutoğlu’ndan Erdoğan’a ‘nas’ eleştirisi: Sonuçları olumsuz olursa lideri değiştirecek! yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.