Kararı pahalandıran CHP Manisa Milletvekili ve TBMM Plan ve Bütçe Komitesi Üyesi Ahmet Vehbi Bakırlıoğlu, “Hazine garantili KKM maalesef bütçede büyük bir kara delik haline geldi. Son iki ayda hazineden 55 milyar lira yuttu. Merkez Bankası bankalara vadesi dolan KKM hesaplarını TL mevduata dönüştürme için önlem kararı ne kadar tesirli olacak muhakkak değil. Anlaşılan kur muhafazalı mevduattan yavaş yavaş vazgeçilecek. Biz bir an evvel vazgeçilmesi gerektiğini birinci günden beri söylüyoruz. Zira günlük pansumanlarla iktisat yönetilemez” diye konuştu.

“İKİ AYDA 55 MİLYAR LİRA PARA AKTARILDI”

Seçimde 20,34 lira olan dolar kuru bugün 27 lirayı geçtiğini belirten Ahmet Vehbi Bakırlıoğlu, “Temmuz ayına ait 2023 yılı merkezi idare bütçe sarfiyatları açıklandı. Haziran ayında, 20 milyar 560 milyon lira olan “Hazineden Mevduat ve Katılma Hesaplarının Kur Artışlarına Karşı Korunmasına Ait Giderler” Temmuz ayında 34 milyar 483 milyon liraya yükseldi. Birinci KKM ödemesi olan 2022 Mart ayından bu yana şimdiye kadar KKM için hazineden ödenen en yüksek aylık bedel olduğu belirtiliyor. Buna nazaran seçimden bu yana döviz kur artışından kaynaklı hazineden son iki ayda 55 milyar lira para aktarıldığı görülüyor” tabirlerini kullandı.

“ZENGİNİ MUHAFAZA SİSTEMİ”

“2022 yılında; Acıklıdan 92,4 milyar, Merkez Bankasından ise 72,8 milyar olmak üzere toplam 165 milyar lira KKM hesapları için dayanak verildiği gerçeği bize bu çarpık sistemin bütçe için nasıl bir kara delik oluşturduğu gösteriyor” diye devam eden Bakırlıoğlu, “Üç ay evvel yani dolar kuru 19,76 lira olduğunda, yüzde 25 faizle 1 milyon liralık KKM hesabı açtıran bir kişi üç aylık vade sonunda 58 bin lira faiz alması gerekirken, süper KKM sistemi sayesinde 370 bin lira faiz geliri elde ediyor. Devletin kasasından 312 bin lira fazladan para çıkmış oluyor. Zengini muhafaza sistemi haline gelen kur muhafazalı mevduat sistemi yüzünden bundan sonrada döviz kurundaki her artış, devlet bütçesine daha fazla ek maliyet getirecektir” dedi.

“KKM HESAPLARINDAKİ PARA YÜZDE YEDİ AYDA 140 ARTTI”

Yüksek faizler nedeniyle KKM sistemine olan ilginin artığını aktaran CHP’li vekil, “Merkze Bankası, BDDK datalarına nazaran yılbaşında 1 trilyon 370 milyar lira olan KKM hesaplarındaki meblağ yüzde 140 artışla Ağustos ayında 3,4 trilyon liraya dayandı. Burada vahim olan, yapılan kanun değişikliği ile KKM’de Hazine takviyesi uygulamasının kaldırıldığı ve Ekim ayından itibaren kur farkının Merkez Bankası tarafından karşılanacağı, böylelikle hazinenin yükü azalmış olacağı tezi. Sonuçta birilerine devletin kasasından para aktarılıyor. Güya Merkez Bankasından çıkacak para bu ülkenin, halkın parası değilmiş üzere davranılmasını anlamak mümkün değil” diye konuştu.

“ZENGİNE VAR, ÇİFTÇİYE YOK”

Girdi maliyetleri nedeniyle tarım eserlerindeki artışa dikkat çeken Ahmet Vehbi Bakırlıoğlu, “2023 birinci yedi ayda milyonlarca çiftçimize ödenen mazot dayanağı toplam meblağı 11 milyar 317 milyon TL, gübre takviyesi 4 milyar 638 milyon TL, yedi ayda yapılan toplam hayvancılık dayanağı 9 milyar 471 milyar TL, KKM’nin Hazine’ye yalnızca temmuz ayı maliyetinin, birinci yedi ayın tarım ve hayvancılık desteklemelerinden daha fazla olduğu görülüyor. Çiftçinin ürettiği eser para etmiyor, mazot 40 liraya dayanmış, traktörün kontağını açmaya korkuyor, vatandaş ise ete, süt ve süt eserlerine pahalılık nedeniyle ulaşamıyor, marketin kapısından geçemiyor. Fasulye pazarda 100 lira olmuş. İşte bunun tek sebebi iktidarın bu iş bilmezliğidir. Her vakit söylediğimiz üzere zenginlere sermaye transferi haline gelen kur muhafazalı mevduat sistemi en kısa vakitte kaldırılmalıdır” sözlerini kullandı.

CHP’li Bakırlıoğlu’ndan KKM isyanı: Kara delik büyüyor yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Döviz kurundaki artış nedeniyle kent hastanelerine ayrılan genel bütçedeki hissenin 2.5 milyardan 1.9 milyar dolara gerilediğine dikkat çeken SES Ankara Şube Lideri Yalçınkaya, “2022 Ekim ile 2023 Haziran ayına nazaran kent hastanesi bütçesindeki kayıp 16.5 milyar TL” tabirlerini kullandı.

(Kubilay Yalçınkaya)

“EN UCUZ EMEK”

Yalçınkaya, “Bütçenin bugün kent hastanelerine nasıl tüm muslukların açılarak akıtıldığını görüyoruz. Kent hastanelerine 2023 bütçesi olarak ayrılan 46.7 milyarlık bütçe ile sıhhat işkolundaki tam çalışanlara her ay için 5 bin 167 TL güzelleştirme yapmak mümkün” dedi. OECD ülkeleri ortasında sıhhat emeğin en ucuz olduğu ülkenin Türkiye olduğunu vurgulayan Yalçınkaya, “Sadece sıhhat bütçesinin yüzde 15.9’u 15 kent hastanesi sahibine akarken 752 bin 602 sıhhat işçisine yüzde 46.8’i ayrılıyor. AKP öncesi işçi harcamalarının bütçedeki hissesi yüzde 70 üstündeydi” sözlerini kullandı.

Kent hastaneleri ödemeleri enflasyon ve döviz nedeniyle ‘kara delik’ yarattı: İşçinin maaşı eridi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Ancak artan kur nedeniyle KKM’Nin bütçeye yükü her geçen gün ağırlaşıyor. Ekonomim muharriri Alaattin Aktaş kurlardaki artış sebebiyle yalnızca haziran ayında bütçeden KKM’ye ödenecek fiyatın 150 milyar liraya ulaşabileceğini yazdı.

Aktaş “Haziranda TL cinsi hesaplar için 70-75 milyar, DTH dönüşümlü hesaplar için 75-80 milyar ortası kur farkı yükü hesaplanıyor. Bir aylık yük 150 milyar lira. Geçen yılın tümündeki kur farkı yükü 182 milyardı” dedi.

Aktaş bugünkü köşesinde KKM’ye ait yaptığı hesaplamayı şöyle aktardı:

“Döviz kurunun ölçülü artışıyla birlikte düşük seviyelere inen, hatta geçen yılın kasım ve bu yılın mart ayında sıfır olan kur muhafazalı mevduat için bütçeden yapılan ödeme haziranla birlikte inanılmaz bir tırmanış gösterecek. Haziran ayında sadece bütçeden yapılması gerekecek kur farkı ödemesi 70-75 milyar liraya ulaşacak üzere. Bu kadarla kalsa âlâ, haziran ayında kur farkı yüzünden Merkez Bankası’na da 75- 80 milyar lira ortasında bir yük bineceği hesaplanıyor.

‘MERKEZ BANKASI’NIN YÜKÜ DE ÇOK AĞIR…’

Merkez Bankası ve BDDK kur muhafazalı mevduata ait adeta bütün dataları kararttığı için hesap yapmak, öngörüde bulunmak hiç kolay değil. Biraz olsa olsa mantığıyla hareket etmek gerekiyor. İşte bu halde yapılan hesaplamalar haziran için böylesine bir kur farkının gündeme gelebileceğini gösteriyor.

Şimdi bir de haziran ayında oluşacak yükü Merkez Bankası cephesinden inceleyelim. Mart ayı ortalaması 1.6 trilyon lira olan KKM’nin yaklaşık yüzde 60’ının döviz cinsinden olduğunu varsayarsak meblağ 960 milyar lira. Bu fiyatın yüzde 80’inin de üç ay vadeli olduğunu varsaysak, haziranda vadesi dolacak meblağ 770 milyar lira.

770 milyar liraya yüzde 17.5’lik kur artışını uyguladığımızda ortaya çıkan aylık yük 135 milyar lira.

Ama unutmayalım; DTH dönüşümlü hesaplar için faiz tavanı ocak ayı sonunda kaldırılmıştı. Mart ayında bankaların DTH dönüşümlü hesaplara ortalama yüzde 30 faiz uyguladığını varsayalım, bu durumda üç aya düşen faiz yüzde 7.5.

‘MERKEZ’İN ÖDEYECEĞİ ÖLÇÜ 77 MİLYAR LİRA’

Yüzde 7.5 faizi 770 milyar liraya uyguladığımızda bulduğumuz fiyat 58 milyar lira. Oluşan toplam kur farkı yükü 135 milyar, bunun 58 milyarı bankalarca ödendiğinde Merkez Bankası’na kalan yük 77 milyar lira. Haziran ayının ‘hasılatı’ işte bu türlü… KKM’den ötürü bütçeden 70-75 milyar lira ortasında, Merkez Bankası’ndan da 75-80 milyar lira ortasında bir para çıkacak. Toplayalım, tam 150 milyar lira. Şahane değil mi!”

Döviz KKM’de kara delik açtı! ‘Haziranda 150 milyar lira kur farkı ödenebilir’ yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Delik tamamlandığında 10.000 metre derinliğinde olacak. Çin Ulusal Petrol Şirketi tarafından yürütülen sondajın 457 gün süremesi bekleniyor.

Bu delik, yeryüzünün çeşitli katmanları olan 10 kıtasal tabakayı keserek ilerleyecek. Tamamlandığında Kretase sistemine kadar ulaşacak ve bu tabakanın içindeki kayalar 140 milyon yıldan daha eski bir tarihe sahip.

YEREL MADEN ARAMA FAALİYETİ BAŞLATACAK

Chip’te ayrıntıları yer alan sondaj projesi, ülkenin yeraltı araştırmalarını genişletme eforlarının bir modülünü oluşturuyor. Çin Devlet Lideri Xi Jinping, 2021 yılında yaptığı bir konuşmada bilim insanlarını derin yeryüzü araştırmaları da dahil olmak üzere farklı alanlarda yeni pürüzleri aşmaya çağırmıştı. Ve bu yılın başlarında Çinli yetkililer, ülkenin güç kaynaklarını ve maden kaynaklarını stratejik olarak geliştirme kelamı verdi. Doğal Kaynaklar Bakanı Wang Guanghua, verdiği bir röportajda, Çin’in arz ezası çekilen minerallere odaklanarak yeni bir lokal maden arama faaliyeti başlatacağını söyledi.

Bu durum projenin neden ülkenin en büyük petrol ve gaz üretim alanı olan Xinjiang bölgesinde yapıldığını açıklıyor. Çin birebir vakitte çelik üretiminde yaygın olarak kullanılan dünyanın en büyük demir cevheri rezervlerinden kimilerine sahip. Bu durum, Çin’in sondaj teknolojisini test ederken ülke için diğer bir güç fırsatı sunabilir.

Dünyanın dört bir yanındaki ülkeler maden arama çalışmalarına giderek daha fazla odaklanıyor. Yeraltının derinliklerinde bulunan ender mineraller ve öbür elementler, yeni pak teknolojiler için büyük değer taşıyor. Bu mineraller çoklukla elektrikli araçlar için piller, güç depolama sistemleri ve rüzgar türbinleri için kullanılır. Pak güç talebinin artmasıyla birlikte, ülkeler ve işletmeler bu minarellere daima gereksinim duyacak.

DÜNYAYA AÇILAN EN DERİN DELİK: KOLA DELİĞİ

Açılan bu delik insan üretimi en derin delik olmayacak. En derin delik, 20 yıllık sondajın akabinde 1989’da 12.262 metreye ulaşan Rusya’daki Kola Muhteşem Derin Sondaj Deliği idi.

Çin Dünyanın içine yanlışsız 10 kilometre derinlikte bir delik açıyor yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Depremin akabinde başlatılan soruşturmada 4’ü tutuklu, 9 kişi hakkında, İzmir 5’inci Ağır Ceza Mahkemesi’nde, ‘bilinçli taksirle birden fazla kişinin vefatına ve yaralanmasına neden olmak’ hatasından 20 yıla kadar mahpus cezası istemiyle dava açıldı.

Yargılama sırasında 2 sanık daha tahliye edildi. Sanık avukatlarının şikayetiyle açılan soruşturmanın akabinde, ‘bilinçli taksirle 6 kişinin vefatına ve 2 kişinin yaralanmasına neden olma’ suçlamasıyla haklarında iddianame hazırlanan İstek Beyefendi Apartmanı’ndaki diş tabibi polikliniği sahipleri Arda Hacarlıoğlu ve Onur Yedikara ile daire sahipleri Selma ve Nadir Ensari’nin evrakları da mevcut davayla birleştirildi ve sanık sayısı 13’e yükseldi.

SANIK SAYISI 15’E YÜKSELDİ

Öte yandan o devir Bayraklı Belediyesi fen işleri müdür vekili sıfatıyla imzası bulunan Gamze E. (52) ve Bornova Belediyesi eski İmar Müdürü Mehmet Ali U. (69) hakkında ‘görevi berbata kullanma’ kabahatinden İzmir 13’üncü Asliye Ceza Mahkemesi’nde dava açıldı. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 23’üncü Ceza Dairesi, oy birliğiyle her iki belgenin birleştirilmesine karar verdi. Böylece İstek Beyefendi Apartmanı davasında sanık sayısı 15’e yükseldi.

SANIKLARA KELAM VERİLDİ

Sanıkların yargılanmalarına bugün 5’inci Ağır Ceza Mahkemesi’nde devam edildi. Duruşmada tutuklu sanıklar mimar A.S.B. ve yapı müteahhidi H.H.Ö., Ses ve İmaj Bilişim Sistemi (SEGBİS) aracılığıyla katıldı. Birtakım tutuksuz sanıklar, taraf avukatları ve müştekiler de salonda hazır bulundu. Duruşmada avukatların talepleri alındıktan sonra sanıklara kelam verildi.

‘DOSYADA EVRAK VE PROJE AÇISINDAN EKSİK YOKTUR’

Bornova Belediyesi eski İmar Müdürü sanık Mehmet Ali U. savunmasında, eksper raporlarında kendisiyle ilgili yanlışlıklar olduğunu argüman etti. Binanın yıkılmasıyla ilgili statik hesaplardan ve belediyede onaylayan bireylerin sorumlu olduklarından bahsedildiğini aktaran Mehmet Ali U., “Dosyada evrak ve proje açısından eksik yoktur. Bu esasen kayıtlarda mevcut. Eksik olmayan projeye imar müdürü ruhsat vermek zorundadır. Evrak ve proje açısından uzman, diplomalı şahıslarca sunulan projelere ruhsat verilir. İmar müdürü evrakların tam olduğuna karar verir” dedi.

‘ÇATLAK BİNAYA MANTOLAMA YAPMIŞLAR’

Tutuklu sanık yapı müteahhidi H.H.Ö. de yürüttüğü hiçbir projede eksik işe başlamadığını, Rızabey Apartmanı’nın da 34’üncü binası olduğunu belirtti. Binanın yıkılmasında sorumluluğunun olmadığını öne süren H.H.Ö., “Binada bir sürü tadilat var. Hayatımız inşaatta geçti. ‘İlkokul mezunu’ diyorlar lakin biz inşaatın içinden geldik. Bir sürü insanı daire sahibi yaptık. Bina içinde her şeyi yapmışlar, dokunulmadık yeri kalmamış. Epoksi yapılmış. Üstüne bir de mantolama yapılmış. Bu binadan benim mesul tutulmamam lazım. Üzerinden 30 sene geçmiş. 1976’dan beri yaptığımız binalar yıkılmadı da bu mu yıkıldı? Binayı eksiksiz bir biçimde yaptım. Binayı ‘boşaltın’ demişler lakin yapmamışlar. Çatlak binaya mantolama yapmışlar. 3 yıla yakındır buradayım. Tahliyemi ve beraatimi istiyorum” tabirlerini kullandı.

‘BU İŞİN SORUMLULUĞUNU ALMADIM’

Tutuklu sanık mimar A.S.B. ise binanın üretiminde ismi geçen mimarlık şirketine ortak olmadığını, ayrıyeten bina inşasında da sorumluluğunun bulunmadığını belirtip, “Ben mimarlık firmasından istifa ettikten sonra inşaat devam ediyor. Bu projeyle ilgili 1 lira almadım. Bu işin sorumluluğunu almadım. Bina delik deşik edilmiş. Yıkılması yahut güçlendirilmesi tavsiye edilmiş. Konut sahiplerinin birden fazla binanın farkındaymış ve binayı terk etmiş. Bu binada olan üzücü olayla ilgili hiç hatam yok. Burada günah keçisi ben olmamalıyım. 2,5 yıldır cezaevindeyim. Dayanacak durumda değilim. Tahliyemi ve beraatimi istiyorum” dedi.

İDDİALARIN AKABİNDE DURUŞMAYA ORTA VERİLDİ

Duruşmada kelam alan bir müşteki (mağdur) avukatı, sanık 2 belediye görevlisinden sarsıntının olduğu tarihte Bayraklı Belediyesi Fen İşleri Müdür Vekili olan Gamze E.’nin ‘mahkeme tarafından korunduğu’, ‘suç vasfı değiştiği halde ek savunmasının alınmadığı’, ‘2 sanığa birebir halde muamele yapılmadığı’ tarafında argümanda bulundu.

Bunun üzerine mahkeme lideri duruşmaya bir mühlet orta verdi. Daha sonra devam eden duruşmada mahkeme lideri, müşteki avukatının sanığın mahkeme heyeti tarafından korunduğu tezini kabul etmediklerini belirterek, tarafsızlık tarafından kuşku oluştuğu için ‘reddi heyet talebi’ olarak belgenin kıymetlendirilmek üzere bir üst mahkeme olan İzmir 6. Ağır Ceza Mahkemesi’ne göndermesine ve sanıkların tutukluluğunun devamına karar verdi.

36 Şahsa Mezar Olmuştu: “Bina Delik Deşik Edilmiş” yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.