TOYGUN sisteminin Bayraktar KIZILELMA’ya entegrasyonu, gömülü EOTS teknolojisinin dünyada ilk kez bir insansız savaş uçağında uygulanması örneği olarak öne çıktı.

Sistemin gövde içine gizlenmesi, KIZILELMA’nın düşük radar izi kabiliyeti açısından kritik önem taşıyor. TOYGUN EOTS, uçağın düşük görünürlük avantajını koruyarak gelişmiş hedefleme yapmasına imkan sağlıyor.

Hassas hedefleme ve keşif kabiliyeti

Hassas hedefleme ile keşif ve gözetleme görevleri için tasarlanan TOYGUN sistemi, modern muharebe sahasının ihtiyaçlarına yönelik ileri teknolojik özelliklerle donatıldı.

Bayraktar KIZILELMA’nın, entegre edilen yeni sistemlerle birlikte uçuş testlerine devam ettiği kaydedildi.

Daha önce de ilkere imza attı

Bayraktar KIZILELMA, 29 Kasım 2025’te Merzifon’dan kalkış yaptı ve Sinop’a intikal etti. Sinop hava sahasında uçan jet motorlu Banshee hava hedefi, dahili AESA Radarı MURAD ile tespit edildi.

Ardından görüş ötesi hava hava füzesi GÖKDOĞAN ateşlendi ve hedef tam isabetle vuruldu. Bayraktar KIZILELMA, bu kabiliyeti operasyonel senaryoda başarıyla sergileyen dünyadaki ilk insansız savaş uçağı olarak kayıtlara geçti.

ABD’den benzer hamle

9 Aralık 2025’te ABD merkezli Boeing ve Boeing Avustralya tarafından geliştirilen MQ-28 Ghost Bat İnsansız Savaş Uçağı’nın da görüş ötesi hava hava füzesiyle bir hava hedefini vurduğu açıklandı. Füze atışına ilişkin görüntüler paylaşıldı ancak vurulan hedefe dair görüntü yer almadı.

Ghost Bat’in kendi radarı bulunmadığı, hedefe ilişkin iz bilgisini E-7A Wedgetail uçağından aldığı aktarıldı.

24 Şubat 2026’da ise ABD’li Anduril şirketi tarafından geliştirilen YFQ-44 Fury adlı insansız savaş uçağının harp başlıksız bir görüş ötesi hava hava füzesi taşıdığı duyuruldu.

Uçağın ilerleyen süreçte bir hava hedefini vurmasın da planlanıyor.

Dahili sistemlerle uçuşlar sürüyor

Türkiye gazetesinin haberine göre, 29 Kasım 2025’ten bu yana Bayraktar KIZILELMA, farklı dahili sistemlerle uçuşlarını sürdürüyor.

ASELSAN TOYGUN Dahili Elektro-Optik Sensör Sistemi ile uçuş yapıldı. ASELSAN KARAT Dahili Kızılötesi İz Takip Sistemi ile uçuş gerçekleştirildi. ASELSAN FEWS Dahili Elektronik Harp Kendini Koruma Sistemi ile de uçuş icra edildi.

Aynı zamanda modern hava muharebesinin temel unsurlarından biri olan CAP (Combat Air Patrol – Hava Devriyesi) görevi de denendi.

Bayraktar KIZILELMA prototipleri, filo otonomisi yazılımları eşliğinde belirlenen rotada devriye uçuşu gerçekleştirdi. Böylece hava savunma görevlerinin milli insansız savaş uçağı tarafından filo halinde yapılabilirliği doğrulandı.

Savaş uçaklarının belirli bölgeleri korumak amacıyla icra ettiği devriye ve önleme görevleri, gelecekte Bayraktar KIZILELMA filoları tarafından otonom olarak gerçekleştirilebilecek.

Test süreci boyunca insansız savaş uçaklarının otonom sistemleri ve birlikte harekat süreçleri yakından takip edildi.

Baykar’ın tamamen kendi kaynaklarıyla geliştirdiği Bayraktar KIZILELMA, sahip olduğu akıllı filo otonomisi altyapısı sayesinde gelecekte çoklu platformlarla koordineli harekat yapabilme kabiliyetini geliştirmeye devam edecek.

Savunmada dengeleri değiştiren adım: KIZILELMA’dan dünyada bir ilk yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Financial Times gazetesi tarafından elde edilen bilgilere göre, İran ile Rusya arasında Aralık 2025’te Moskova’da anlaşma imzalandı.

Anlaşma kapsamında, Rusya’nın İran’a üç yıl içinde 500 adet “Verba” taşınabilir fırlatma ünitesi ile 2 bin 500 adet “9M336” tipi füze teslim etmesi öngörülüyor.

Yaklaşık 500 milyon avro değerindeki anlaşma kapsamında füzelerin İran’a, 2027–2029 yılları arasında üç ayrı aşama halinde teslim edilmesi planlanıyor.

Öte yandan bazı kaynaklar, bazı sistemlerin İran’a planlanan takvimden önce teslim edilmiş olabileceğini belirtti.

İsrail ve ABD’nin Haziran 2025’te İran’a düzenlediği saldırılar ve 12 gün süren savaşın ardından Tahran yönetiminin, Temmuz 2025’te bu savunma sistemlerini Rusya’dan resmen talep ettiği iddia edildi.

İran’ın bu saldırıların ardından stratejik tesislerini korumak amacıyla savunma kapasitesini artırmak için bu talepte bulunduğu kaydedildi.

“Verba”, Rusya’nın en modern hava savunma sistemlerinden birisi olarak biliniyor. Bu sistem seyir füzeleri ve alçak irtifada uçan insansız hava araçlarına (İHA) karşı etkili şekilde kullanılabiliyor.

Orta Doğu’da dengeleri değiştirecek anlaşma iddiası yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Bayraktar, “TB-3’ten sesten yaklaşık 4 kat hızlı ve 100 bin feet’e çıkan mühimmat fırlatılıyor. Bu teknoloji dünyada sadece bizde var.” sözleriyle ROKETSAN imzalı bu stratejik silahın önemini vurguladı.

İHA-122’nin teknik özellikleri

ROKETSAN ve Baykar iş birliğinin ürünü olan İHA-122, süpersonik hızlarda hedefini vurabiliyor. Yüksek hızına rağmen keskin manevra kabiliyeti sayesinde gelişmiş hava savunma sistemlerinden kaçabiliyor.
Metre altı hassasiyete sahip güdüm kiti, düşük maliyet ve seri üretim imkânı, mühimmatı sahada büyük bir çarpan etkisine dönüştürüyor. Türkiye bu teknolojiyle “görüş hattının ötesinde” operasyon kabiliyetine sahip tek ülke konumunda.

Dünyada çok az ülkenin sahip olduğu bir yetenek

İHA-122, literatürde “havadan atılan balistik füze” olarak tanımlanıyor. Bu kabiliyete sahip ülke sayısı oldukça sınırlı. Ancak bunu insansız hava araçlarından gerçekleştirebilen tek ülke Türkiye.
Süpersonik hızları sayesinde düşman hava savunma sistemleri füzeyi çoğu zaman fark edemiyor. Fark edildiğinde ise çoğu durumda müdahale için çok geç oluyor.

Sahadaki dengeyi değiştiren silah

Rusya-Ukrayna ve İsrail-İran savaşlarında görüldüğü üzere modern muharebe sahasının en kritik sorunlarından biri düşük maliyetli ama etkili mühimmat ihtiyacı. Gelişmiş füzeler pahalı ve stokları sınırlı. Türkiye, İHA-230 ve İHA-122 ile düşük maliyetli, yüksek etkinliğe sahip mühimmat üretme kapasitesine ulaşmış durumda.

Bu füzeler yalnızca hava savunma sistemlerini değil, kritik üs ve komuta merkezlerini de hedef alabiliyor. Uygun koşullarda düşman donanma unsurlarına karşı da kullanılabiliyor. Mart 2025’te TB-3’ten ateşlenen bir İHA-122’nin deniz üstü hedefi 50 kilometreden başarıyla vurması bu kabiliyeti doğruladı.

Daha uzun menzil için yeni çalışmalar

ROKETSAN, İHA-122’nin ardından İHA-300 üzerinde de çalışıyor. Özel bir yakıt ve itki sistemi kullanılan bu mühimmatın menzilinin 500 kilometrenin üzerine çıkacağı belirtiliyor. Bu da Türkiye’nin havadan fırlatılan süpersonik füze alanındaki stratejik gücünü daha da ileriye taşıyacak.

(TRT HABER)

Türkiye’nin sahada dengeleri değiştiren yeni süpersonik füzesi: İHA-122 yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

”Mal sahipleri fırsatçı olarak görülmemeli”

Gayrimenkul sahiplerinin fırsatçı olarak görülmesinin de doğru olmadığını ifade eden Özelmacıklı, “Bazı malikler başka bir yerde kirada oturuyor ve oturmadıkları taşınmazı kiraya veriyor. Bazıları ise aldığı konut kirası ile geçimini sağlamaya çalışıyor. Bu açısında baktığımızda ev sahiplerini fırsatçı olarak nitelendirmenin doğru olmadığını düşünüyorum. Bakın ülkemizdeki 25 milyon 329 bin 833 hane halkı bulunuyor. Mülkiyet durumuna göre dağılımına bakıldığında, yüzde 60,7’sinin oturduğu konutun sahibi olan, yüzde 27,6’sının kiracı olan hane halklarından oluşuyor. Bu kapsamda ülkemizde yaklaşık 7 milyon kiracı bulunuyor. Düzenleme sadece kiracı yönü ile yapılmamalı. Gelir vergisi düzenlemesi başta olmak üzere bazı muafiyetler bu durumda mal sahiplerine sağlanmalı” şeklinde konuştu.

”Taşınmazlarını kiraya vermekten kaçınabilirler”

Özelmacıklı, “Sektörde dengeleri bozacak düzenlemeler gayrimenkul sahipleri ile kiracılar arasında yaşanan sıkıntıları daha da artırır. Hatta mal sahipleri evleri uzun süreli değil, son dönemlerde sayısı çok yüksek oranda artan günlük kiralık şeklinde değerlendirebilir. 2 milyon 368 bini geçen gayrimenkul sermaye iradı faal mükellef sayısı önemli oranda düşüş gösterebilir. Kiracılardan tahliye taahhütnamesini zorunlu tutan, ek şartlar, döviz bazlı kira isteyen malikler artabilir. Düşük kira nedeniyle piyasada satılmaya çalışılan konut sayısı artış gösterebilir. Sadece İstanbul’da yeni binalarda kira fiyatları metrekarede 150 TL seviyesinin üstüne çıktı. Çünkü boşalan ev kira artışına getirilebilecek düzenleme nedeniyle çok daha yüksek fiyattan pazara sunuluyor. Ayrıca mal sahibi kontrolü olmayan ilanların da önemli derecede olumsuz etkisi var. Eski ve yeni kiracı arasındaki farklar birçok yerde 4 katı geçti” dedi.

İşyeri kiralarında TÜFE düzenlemesi devam ediyor

Ticari gayrimenkullerde bu derece anlaşmazlıklar olmadığını ve burada TÜFE’nin son on iki aylık ortalamasının dikkate alındığını ifade eden Özelmacıklı, “Açıklanan Nisan ayı TÜFE ortalamasına göre işyeri kiralarında artış üst sınırı bu ay yüzde 67,20 olarak gerçekleşti. Kentsel dönüşüm, üniversitelerin açılacak olması, evlenme, deprem riski, günlük ve eşyalı kiralama gibi nedenler ile talep artışına bağlı olarak fiyatlar artmaya devam edecek” dedi.

Yap-kirala-devret

Özellikle daha uzun sürecek konut edindirmede projelerinde ziyade sadece kiralamaya yönelik konut arzına acil ihtiyaç olduğunu ifade eden Özelmacıklı, “Bu kapsamda arsası devletten, yap-kirala-devret modeli ile, özel sektörün sadece kiralama yapmasına yönelik arsa tahsisleri yapılabilir. Bir daire içinde birden fazla bağımsız bölüm oluşturulmasına izinler verilebilir. Doldur boşalt yöntemi ile özellikle kentsel dönüşümde de kullanılabilecek kiralık konutlar yapılabilir” ifadelerini kullandı.

Mustafa Hakan Özelmacıklı: Kiraların sınırlamasının uzatılmasının dengeleri bozabilir yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.