DEPRESYON: İÇSEL ZORLUKLAR VE UMUTSUZLUK

Depresyon, dünya genelinde en yaygın görülen ruhsal rahatsızlıklardan biridir. İş gücü kaybına, aile içi problemlere ve intihar riskine neden olabilen bu hastalık, ağır hüzün, ümitsizlik hissi ve güç kaybı üzere belirtilerle kendini gösterebilir.

ANKSIYETE BOZUKLUKLARI: DAİMA KORKU VE KORKU

Anksiyete bozuklukları, çok ve denetim edilemeyen dert yahut dehşet hislerinin bariz olduğu durumlardır. Toplumsal fobiler, panik ataklar, obsesif kompulsif bozukluk ve travma sonrası gerilim bozukluğu üzere çeşitli tipleri bulunur. Bu bozukluklar, günlük hayatı etkileyebilir ve hayat kalitesini düşürebilir.

BIPOLAR BOZUKLUK: DUYGUSAL DALGALANMALAR VE MANI EPIZODLARI

Bipolar bozukluk, mani (aşırı güç ve coşku) ve depresyon (enerji eksikliği, umutsuzluk) epizodlarının sık sık tekrar ettiği bir rahatsızlıktır. Bu bozukluk, duygusal dengeyi sağlamada zahmet yaşayan bireylerde görülebilir.

ŞIZOFRENI: GERÇEKLIKTEN KOPMA VE ZIHINSEL BOZUKLUKLAR

Şizofreni, gerçeklikten kopma, zihinsel bozukluklar, halüsinasyonlar ve sanrılar üzere belirtilerle tanımlanan bir hastalıktır. Bireylerin niyet, davranış ve hislerini etkileyebilir.

YEME BOZUKLUKLARI: BESLENME VE VÜCUT ALGISI SORUNLARI

Anoreksiya nervoza (yetersiz beslenme ve çok kilo kaybı), bulimiya nervoza (aşırı yeme ve akabinde kendini temizleme davranışları) üzere yeme bozuklukları, beslenme alışkanlıkları ve vücut algısı sıkıntılarına neden olabilir.

Sağlık uzmanları, bu hastalıkların teşhis edilmesi ve tedavi edilmesinin hayati değer taşıdığını vurguluyor. Farkındalık yaratmak, destigmatizasyon ve erken müdahale ile ruhsal sıhhatin korunması ve güzelleştirilmesi hedefleniyor. Unutmamalıyız ki, ruhsal sıhhat, genel sıhhatimizin ayrılmaz bir kesimidir ve profesyonel yardım almak her vakit bir adım evvel olabilir.

Dünyada sık görülen ruhsal hastalıklar: Depresyon, anksiyete ve daha fazlası yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

DEPRESYON: İÇSEL ZORLUKLAR VE UMUTSUZLUK

Depresyon, dünya genelinde en yaygın görülen ruhsal rahatsızlıklardan biridir. İş gücü kaybına, aile içi problemlere ve intihar riskine neden olabilen bu hastalık, ağır keder, ümitsizlik hissi ve güç kaybı üzere belirtilerle kendini gösterebilir.

ANKSIYETE BOZUKLUKLARI: DAİMA TASA VE KORKU

Anksiyete bozuklukları, çok ve denetim edilemeyen telaş yahut kaygı hislerinin besbelli olduğu durumlardır. Toplumsal fobiler, panik ataklar, obsesif kompulsif bozukluk ve travma sonrası gerilim bozukluğu üzere çeşitli cinsleri bulunur. Bu bozukluklar, günlük hayatı etkileyebilir ve ömür kalitesini düşürebilir.

BIPOLAR BOZUKLUK: DUYGUSAL DALGALANMALAR VE MANI EPIZODLARI

Bipolar bozukluk, mani (aşırı güç ve coşku) ve depresyon (enerji eksikliği, umutsuzluk) epizodlarının sık sık tekrar ettiği bir rahatsızlıktır. Bu bozukluk, duygusal dengeyi sağlamada zahmet yaşayan şahıslarda görülebilir.

ŞIZOFRENI: GERÇEKLIKTEN KOPMA VE ZIHINSEL BOZUKLUKLAR

Şizofreni, gerçeklikten kopma, zihinsel bozukluklar, halüsinasyonlar ve sanrılar üzere belirtilerle tanımlanan bir hastalıktır. Bireylerin fikir, davranış ve hislerini etkileyebilir.

YEME BOZUKLUKLARI: BESLENME VE VÜCUT ALGISI SORUNLARI

Anoreksiya nervoza (yetersiz beslenme ve çok kilo kaybı), bulimiya nervoza (aşırı yeme ve akabinde kendini temizleme davranışları) üzere yeme bozuklukları, beslenme alışkanlıkları ve vücut algısı problemlerine neden olabilir.

Sağlık uzmanları, bu hastalıkların teşhis edilmesi ve tedavi edilmesinin hayati değer taşıdığını vurguluyor. Farkındalık yaratmak, destigmatizasyon ve erken müdahale ile ruhsal sıhhatin korunması ve güzelleştirilmesi hedefleniyor. Unutmamalıyız ki, ruhsal sıhhat, genel sıhhatimizin ayrılmaz bir kesimidir ve profesyonel yardım almak her vakit bir adım evvel olabilir.

Dünyada sık görülen ruhsal hastalıklar: Depresyon, anksiyete ve daha fazlası yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Bu da bireylerde boşluk hissi oluşturabilir. Ayrıyeten yaz mevsimi beşerler için daha hareketli bir mevsimdir. Bu hareketlilik dışarıda gerçekleşen toplumsal aktivitelerden, giyilen rengarenk kıyafetlere kadar kendini gösterir. Yaz mevsiminin hareketliliği bazen bireylerde bir yük oluşturabilir. Hareketli ortama ahenk sağlamak için bireylerin kendilerini zorlaması bazen muvaffakiyetle sonuçlanmayabilir.

Uz. Dr. Yalçın Kahya, yaz mevsiminde görülen depresyonla başa çıkmak için tekliflerde bulundu.

YAZ DEPRESYONUNDA ‘SOSYAL MEDYA’ ETKİSİ

Yaz aylarında bireylerde depresyon görülme sürecinde toplumsal medyanın tesiri değerlidir. Toplumsal medyada yapılan tatil paylaşımları kişinin kendi hayatı dışında, oburlarının olağanüstü bir hayatı olduğuna dair gerçekçi olmayan bir algıya neden olabilir. Toplumsal medyanın öbür bir tesiri de vücut imajı üzerinedir. Yaza girerken yapılan diyetler ve spora yönelmek medyanın dayattığı ülkü bedene sahip olmak için kâfi olmayabilir. Bu da vücut algısını makus tarafa çekebilir.

YAZ DEPRESYONUNUN BELİRTİLERİ

Günün büyük bir kısmında depresif his durumu

İsteksizlik

Düşük enerji

Konsantre olma güçlüğü

Umutsuzluk, değersizlik kanıları

Sinirlilik

Huzursuzluk, kaygı

İştahta değişiklikler

Uyku düzensizliği

Tekrarlayan mevt, intihar düşünceleri

Rutin oluşturmak büyük kıymet taşıyor

YAZ DEPRESYONUNA KARŞI NELER YAPILMALI?

Yaz mevsiminde depresyonla başa çıkma stratejilerini keşfetmek epeyce kıymetlidir. Tetikleyicileri belirlemek birinci sırada gelir. Yüksek hava sıcaklığı ve nem, tatil muhtaçlığı ve getirdiği gerilim, vücut algısında kötüleşme tetikleyiciler ortasındadır. “Yaz mevsimi memnun olunması gereken bir dönemdir” halindeki inançlar da süreci daha güç atlatmaya sebep olabilir. Depresyondan korunmak ve başa çıkmak için bir rutin oluşturmak hayli kıymetlidir. Rutini takvime ve planlayıcıya yazmak, küçük notlar almak, hatırlatıcı alarm kurmak sürdürülebilirliği kolaylaştırır. Hislere yer açmak, hislerin ve beden reaksiyonlarının farkındalığını artırmak için meditasyon uygulamalarından yararlanılabilir. Bedeller ve hareketler listesi oluşturmak kıymet odaklı davranışlar açısından yönlendirici olabilir.

Uyku hijyeni ve yeme sistemi de sürecin idaresi için epeyce değerlidir. Toplumsal medyayı sınırlamak, uyku hijyeni ve duygusal yeme atakları açısından kollayıcı olabilir. Sıcak ve nem tesiriyle sakin kalmak güç olabilir. Sıcak ve nemin yarattığı beden su kaybına yönelik günde en az 2.5-3 lt su tüketimi ve cildi canlı tutabilmek için güneş kremi kullanmak yarar sağlayabilir.

Kişiler yaz mevsiminde depresyon için risk faktörlerine sahipse, depresyon belirtileri varsa ve bu belirtiler kişinin günlük fonksiyonelliğini etkiliyorsa yardım almak gereklidir. Psikiyatrik takviye sürecinde şahısların belirti şiddetine nazaran ferdî bir tedavi planı hazırlanır. İlaç tedavisi ve psikoterapi tedavi seçenekleri ortasındadır. Depresyon yaz periyodunda de görülen tedavisi mümkün olan bir psikiyatrik bozukluk, bir halk sıhhati meselesidir. Risk faktörlerinin belirlenmesi ve hastalıktan korunma ismine yapılacak müdahaleler hastalığın tedavisi kadar değerlidir.

Uzmanlar uyarıyor! Toplumsal medyada tatil paylaşımları depresyona neden olabilir yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Memnun, “Gündelik hayatın içerisinde bireyler kendilerini moralsiz, mutsuz, karamsar yahut üzgün hissedebilmektedir. Ancak depresyon üzgün hissetmekten daha farklı süreçleri içerisinde barındırmaktadır” dedi.

“SÜREKLİ AHENGE VE YORGUN HİSSETME”

Memnun, konuşmasını şöyle sürdürdü:

“Hayat içerisinde yaşanan birtakım süreçler üzüntüyü meydana getirebilmektedir. Sonuçta hayatın bize her dakika keyifli olmakla ilgili bir vaadi yoktur. Depresyonun belirtilerini incelemek bu süreçte ıstırap ile ortalarındaki farkı anlamaya yardımcı olacaktır. Depresyon belirtileri ortasında daima üzgün hissetmek, günlük aktivitelerde ilgi ve zevk kaybı, bireyin çok yeme muhtaçlığı ya da iştahsızlık, uyku ile ilgili sorunlar, daima ahenge, uyumada zorluk çekmek, daima yorgun hissetmek, konuşmada ve hareketlerde yavaşlık, bedelsiz ve hatalı hissetmek, konsantrasyon kaybı, karar vermede zorluk ve intihar eğilimleri görülebilmektedir.”

“6 AY MÜDDETLE DEVAM EDİYOR OLMASI GEREKİR”

Depresyon tanısı konulabilmesi için semptomların en az 6 ay müddet ile devam ediyor olması gerektiğini söyleyen Uzm. Klinik Psikolog Dilek Mutlu, şöyle devam etti:

“Depresyon bireylerde her yaşta görülebilmektedir. Gündelik hayatta morali bozulan birey olumlu bir durum oluştuğunda kendini güzel hissedebilir lakin depresyon tarifli birey, olaylar karşısında kendini daha âlâ hissetmez. Depresyon ve üzüntüyü birbirine karıştırmayın. Münasebetiyle belirtildiği üzere gündelik yaşanan, hayatın içerisinde olağan durumlara karşı gösterilen ümitsizlik hallerini depresyon olarak tanımlamak yanılgılı bir yaklaşım olabilir.”

Uzmanlar uyarıyor… ‘Depresyon ve üzüntüyü birbirine karıştırmayın’ yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Kaplan, depresyon tedavisi ile; kişiyi hayata döndürerek, onun fonksiyonelliğini arttırmanın ve hasebiyle toplumun fonksiyonelliğini arttırmanın imkanlı olduğunu belirtti.

“Bu durumda depresif şikayetlerin devam etmesine sebep olabilir. Hasebiyle bu ikisi birbirini besler ve kişi bu döngüden çıkmakta zorlanır” diye konuşan Dr. Kaplan, depresyonda olan hastalara bu süreçte değerli kararlar almamalarını ve fazla sorumluluk yüklenmemelerini önerdiklerini söyledi.

TEDAVİSİ OLAN BİR HASTALIKTIR

Depresyon tanısı konmasında; kişinin evvelce keyif aldığı şeylerden artık keyif alamaması, değersizlik, mutsuzluk, karamsarlık hissinin ağırlaşması, kilo kaybı, uyku tertibinde bozulma, sabah ve gece uyanmaları, uykuya dalmakta zorlanma çocuklarda öfkenin artması, üzere belirtilerin dikkate alındığını söz eden Dr. Bahar Kaplan “Kişinin bu ruh hali 2 haftadan uzun bir müddet devam ederse bir psikiyatri uzmanına başvurmalıdır. Depresyon, tedavisi olan bir hastalık olduğundan süreç içinde kişi bir uzman yardım almalıdır” halinde konuştu.

RİSK FAKTÖRLERİ

Psikiyatrik hastalıkların biyo-psiko- toplumsal etkenlere bağlı olduğunu belirten Dr. Kaplan, “Her hastalıkta bu etkenlerin oranları değişebilir. Genetik faktörler depresyonda tesirli olabilir, ailede depresyon varlığı, yaşanan ağır kayıplar, kişinin hayatındaki değişimler, bağlarındaki sorunlar, iş kaybı, alkol yahut husus kullanımı, boşanma, berbat ve travmatik çocukluk geçirme, daha evvelden depresyon geçirme, birtakım ilaçlar, hormonal değişiklikler ve kimi hastalıklar depresyon için en önemli risk faktörleridir” tabirlerini kullandı.

DEPRESYONUN TÜRLERİ

Tanı kriterlerine nazaran depresyonun düzeyi belirlendiğini anlatan Kaplan, depresyon çeşitlerine ait şunları aktardı:

“Melankolik depresyon; biyolojik temeli ve fizikî tesirleri daha fazla olan (kilo kaybı gibi) bir cinstir. Atipik depresyonda ise; bireyde kilo artışı, uyku artışı görülür, etraf kaideleri güzel olduğunda kişi kendini biraz âlâ hissetse de yalnız kaldığında yine berbat hissetmeye başlar. Birtakım psikotik durumlar da depresyona eşlik edebilir.”

Depresyonun melankolik, atipik yahut psikotik olmasının depresyon teşhisinin konmasında tesirli olduğunu belirten Dr. Kaplan, “Saydığımız bu ögelere bakarak depresyonu; hafif, orta ve ağır olarak sınıflandırırız. Bu da tedavi tekniğini belirlememizi sağlar. Kişin yaşı, gebelik durumu, ek hastalıklar, toplumsal durumu da tedavi halini belirlemedeki öteki etkenlerdir” dedi.

Depresyonun süreksiz bir his durumu değil, tedavisi olan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Psikiyatri Uzmanı Dr. Kaplan, “Depresyonun düzeyine ve tipine nazaran psikoterapi sistemi ve medikal tedaviler belirlenir, tedavi süreci 6 ay, 1 yıl ortasında sürebilmekle birlikte ek faktörlere bağlı olarak daha uzun süren tedaviler de olabilmektedir” diye anlattı.

Depresyon tedavisi olan bir hastalık yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Çalışma kapsamında seçilen şahısların 70 ila 73 yaşlarında ve sağlıklı olduğu belirtildi.

Katılımcılar, her yıl yüz yüze ve 6 ayda bir telefon görüşmesiyle değerlendirildi.

Araştırma kapsamında yapılan birinci ölçümde, iştirakçilerin yüzde 48’inin koku alma duyusunun olağan ve yüzde 28’inin koku alma duyusunda azalma olduğu, yüzde 24’ünün de değerli ölçüde koku kaybıyla karşılaştığı tespit edildi.

Katılımcıların yaklaşık yüzde 25’inin izleme periyodunda kıymetli depresyon belirtileri geliştirdiği gözlendi.

Araştırmacılar, azalmış yahut değerli ölçüde koku kaybı yaşayanlarda, depresif belirtiler geliştirme riskinin arttığını belirledi.

KOKU BİLHASSA YAŞLILAR İÇİN BİR İKAZ İŞARETİ

Çalışmayı yürüten gruptan Johns Hopkins Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri ve Davranış Bilimleri Doçent Vidya Kamath, yaptığı açıklamada, zayıf bir koku alma duyusunun, mevt riski dahil Alzheimer ve Parkinson üzere nörodejeneratif hastalıkların erken ihtar işareti olduğunu tekraren gördüklerini belirtti.

Koku alma duyusunu kaybetmenin, zehirli gaz algılamak ve yemekten keyif almak üzere sıhhatimizin ve davranışlarımızın birçok tarafını etkilediğini vurgulayan Kamath, “Koku, etrafımızdaki dünyayla ilgi kurmanın değerli bir yoludur. Bu çalışma, kokunun yaşlılar için bir ihtar işareti olabileceğini gösteriyor.” sözünü kullandı.

Araştırma, “The Journals of Gerontology” mecmuasında yayımlandı.

Araştırma: Azalan koku duyusu yaşlılarda depresyon riskini artırabilir yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Uzm. Dr. Ayfer Özdemir, “Yaz mevsimi, güneş ışığının artması, sıcaklığın yükselmesi ve tabiatın canlanması ile birlikte insanların güç düzeyini, memnunluk hormonu olarak bilinen serotonin salgısını ve bağışıklık sistemini güçlendirir. Ayrıyeten yaz aylarında beşerler daha fazla toplumsal aktiviteye katılır, tatil yapar, spor yapar ve dinlenir. Bu faktörler de ruhsal sıhhati olumlu istikamette tesirler. Lakin bazen yaz mevsimi beklenenden daha geç gelir yahut çok kısa sürer. Bu durumda beşerler güneş ışığından, sıcaklıktan ve tabiattan gereğince faydalanamaz. Bu da melatonin hormonunun artmasına, serotonin hormonunun azalmasına ve bağışıklık sisteminin zayıflamasına neden olur. Melatonin hormonu uyku sistemini sağlar, lakin fazla salgılandığında depresyon ve yorgunluk üzere belirtilere yol açar. Serotonin hormonu ise ruh halini düzenler, fakat azaldığında anksiyete ve gerilim üzere meselelere neden olur” tabirlerini kullandı.

Yazın geç gelmesinin ruhsal tesirlerinden korunmak için uzmanlar şu tekliflerde bulunuyor:

“Güneş ışığından mümkün olduğunca faydalanmak için gündüz saatlerinde dışarı çıkmak, pencere ve perdeleri açmak, güneş gözlüğü kullanmamak. Sıcaklık düşük olsa bile yaz kıyafetleri giymek, renkli ve canlı renkler tercih etmek, yaz aksesuarları kullanmak. Tabiat ile irtibat kurmak için parklara, bahçelere, ormanlara gitmek, bitki yetiştirmek, hayvanlarla ilgilenmek. Toplumsal bağlantıları güçlendirmek için arkadaşlarla, aileyle vakit geçirmek, yeni beşerlerle tanışmak, on-line platformlarda sohbet etmek. Tatil planları yapmak, seyahat etmek yahut konutta kalmak fark etmez, kendine vakit ayırmak, hobilerle ilgilenmek, eğlenmek. Spor yapmak, idman yapmak, yürüyüş yapmak, bisiklete binmek üzere fizikî aktivitelerle bedeni hareket ettirmek, terlemek. Sağlıklı beslenmek, bol su içmek, meyve ve zerzevat tüketmek, fast food ve şekerli yiyeceklerden kaçınmak. Uyku tertibine dikkat etmek, kâfi ve kaliteli uyumak, uyumadan evvel elektronik aygıtları kapatmak, karanlık ve sessiz bir ortamda uyumak. Ruhsal meseleler devam ederse yahut şiddetlenirse profesyonel yardım almak, bir psikolog yahut psikiyatrist ile görüşmek.”

‘Yazın geç gelmesi depresyon ve yorgunluğa neden oluyor’ yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.