VÜCUDUNUN ÜÇTE TEĞE YAKIN KISMI YANDI

Alevlerin bir anda parlamasıyla çocuğun bedeninin üçte teğe yakın kısmında yanık oluştu.

Komşularının yardıma koştuğu çocuk, Manisa Kent Hastanesine kaldırıldı, müdahalenin akabinde İzmir’deki Sıhhat Bilimleri Üniversitesi (SBÜ) Dr. Behçet Uz Çocuk Hastalıkları ve Cerrahisi Hastanesi’ne sevk edildi.

DERİ NAKLİ YAPILDI

SBÜ İzmir Tıp Fakültesi Çocuk Cerrahisi Ana Bilim Kolu Lideri Prof. Dr. Akgün Oral tarafından muayene edilen çocuk için acil deri nakli yapılmasına karar verildi.

Oral’ın başkanlığındaki ameliyat grubu, İ.Y’nin bedeninde yanan kısımların yerine bedeninin sağlam yerlerinden aldıkları derileri nakletti.

Bir müddet ağır bakımda tedavi gören çocuğun tedavisi yanık merkezinde sürüyor.

“VÜCUT DERİSİNİN NEREDEYSE ÜÇTE BİRİ ÇIKARILDI”

Prof. Dr. Oral, birebir devirde, misal halde yaralanmış 7 yaşında bir çocuğun da hastanelerine getirildiğini ve bu çocuğu da ameliyat ettiklerini söyledi.

İ.Y’nin daha ağır formda yaralandığını ve ameliyatının 7 saat sürdüğünü kaydeden Oral, “Vücut derisinin neredeyse üçte biri çıkarıldı ve bedenin diğer yerlerinden greft dediğimiz deri modülleri alınıp bu yanık saha üzerine uygulanarak nakil ameliyatı yapıldı” dedi.

Aileleri de uyaran Oral, şunları söyledi:

“Aynı anda bir çocuk yanık merkezinde, misal görüntüler izleyerek yaralanan iki çocuğun yatırılması tesadüfle izah edilebilecek bir durum değildir. Toplumsal bir farkındalığın oluşturulması lazım. İşte bu noktada anne babaların devreye girmesi lazım. Hepimiz çocuklarımızın eline boş vakitlerinde cep telefonunu alıp görüntüleri izlemelerine müsaade ediyoruz lakin ne çeşit görüntüler izlediklerini takip etmemiz gerekiyor. Zira çocuklar bu seyrettikleri görüntülerin, önemli halde tesiri altında kalıyorlar ve anne babalarının haberi olmadan maalesef tıpkı şeyleri denemeye çalışıyorlar.”

Görüntüden etkilenerek kolonyayla kendini yakmıştı: 9 yaşındaki çocuk ameliyat edildi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

VÜCUDUNUN ÜÇTE TEĞE YAKIN KISMI YANDI

Alevlerin bir anda parlamasıyla çocuğun bedeninin üçte teğe yakın kısmında yanık oluştu.

Komşularının yardıma koştuğu çocuk, Manisa Kent Hastanesine kaldırıldı, müdahalenin akabinde İzmir’deki Sıhhat Bilimleri Üniversitesi (SBÜ) Dr. Behçet Uz Çocuk Hastalıkları ve Cerrahisi Hastanesi’ne sevk edildi.

DERİ NAKLİ YAPILDI

SBÜ İzmir Tıp Fakültesi Çocuk Cerrahisi Ana Bilim Kolu Lideri Prof. Dr. Akgün Oral tarafından muayene edilen çocuk için acil deri nakli yapılmasına karar verildi.

Oral’ın başkanlığındaki ameliyat grubu, İ.Y’nin bedeninde yanan kısımların yerine bedeninin sağlam yerlerinden aldıkları derileri nakletti.

Bir müddet ağır bakımda tedavi gören çocuğun tedavisi yanık merkezinde sürüyor.

“VÜCUT DERİSİNİN NEREDEYSE ÜÇTE BİRİ ÇIKARILDI”

Prof. Dr. Oral, tıpkı periyotta, emsal biçimde yaralanmış 7 yaşında bir çocuğun da hastanelerine getirildiğini ve bu çocuğu da ameliyat ettiklerini söyledi.

İ.Y’nin daha ağır halde yaralandığını ve ameliyatının 7 saat sürdüğünü kaydeden Oral, “Vücut derisinin neredeyse üçte biri çıkarıldı ve bedenin öteki yerlerinden greft dediğimiz deri kesimleri alınıp bu yanık saha üzerine uygulanarak nakil ameliyatı yapıldı” dedi.

Aileleri de uyaran Oral, şunları söyledi:

“Aynı anda bir çocuk yanık merkezinde, emsal görüntüler izleyerek yaralanan iki çocuğun yatırılması tesadüfle izah edilebilecek bir durum değildir. Toplumsal bir farkındalığın oluşturulması lazım. İşte bu noktada anne babaların devreye girmesi lazım. Hepimiz çocuklarımızın eline boş vakitlerinde cep telefonunu alıp görüntüleri izlemelerine müsaade ediyoruz ancak ne tıp görüntüler izlediklerini takip etmemiz gerekiyor. Zira çocuklar bu seyrettikleri görüntülerin, önemli formda tesiri altında kalıyorlar ve anne babalarının haberi olmadan maalesef tıpkı şeyleri denemeye çalışıyorlar.”

Görüntüden etkilenerek kolonyayla kendini yakmıştı: 9 yaşındaki çocuk ameliyat edildi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Temmuz ayında öğlenden sonra Fransa’nın güneyindeki Ardèche geçidinde kano yaparken ve meraklı bakışları üzerime çekerken, tüm gücüyle parlayan bir güneş de bize eşlik ediyor.

300 metre uzunluğundaki kireçtaşı yamaçlardan seken güneşin yakıcı ışınlarını hiç bu türlü hissetmemiştim. Su yüzeyinden seken ışınlar öylesine parlak ki, kısacık bir müddet bakmanız halinde bile gözünüzden bir ışık katmanı bırakıyor.

Hiçbir şeyi bahta bırakmaya niyetim yok. Bu nedenle kıyafetlerimi Sahra Çölü’nde keşfe çıkan bir kaşiften esinlenerek seçiyorum.

Yanımdaki erkek arkadaşımın kıyafetime yorumu, ‘”inanılmaz” oluyor ve bu bir iltifat değil.

Kollarımı, ellerimi ve vücudumu SPF muhafazalı bir kıyafetle büsbütün kapattım. Başıma ise gözlerimi açıkta bırakacak bir balıkçı şapkası geçirdim.

Son rötuşları ise yüksek muhafazalı güneş kremi ile yapıyorum ki bu da dışarıda kalan derime diş macunu beyazı bir manzara veriyor. Bu kombini bir güneş gözlüğü ile de tamamlıyorum.

Sevgilim her 10 dakikada bir bana, genişçe bir bebeği andırdığımı hatırlatmaktan büyük keyif alıyor.

Gösteriş merakım her ne kadar hudut tanımasa da, güneş kaynaklı yaşlanmayı hayatıma sokmama konusunda kararlıyım. Pekala aldığım bu çok tedbirlerin saklı kimi faydaları da olabilir mi? Sağlıklı bir cilde sahip olma konusundaki saplantımla, bilmeden bir deha üzere düşünmüş olabilir miyim? Anlaşılan o ki, bu iki sorunun da yanıtı evet.

Son yapılan araştırmalar, cildimizin sırf ömür şeklimizin bir yansımasını göstermediğini tıpkı vakitte sıhhat durumumuz hakkında da ipuçları verdiğini gösteriyor.

Cildimiz yani bedenimizdeki en büyük organımız, fiziki sıhhatimizin bir kesimi.

Bu yeni bir gerçeği gözümüzün önüne koyuyor; cildimizdeki kırışıklıklar, kuruluk ve güneş lekeleri, yaşlanma belirtisi olabildiği üzere, yaşlanma sebebi de olabiliyor.

1958 yılında başlayan araştırma

1958 yılında ABD’de hayata geçirilen bir proje, kadavralar üzerinde yapılan fizyolojik araştırmaların üzerine şahısların hala hayattayken incelenmesi fikri ile hayata geçirildi.

Araştırma evvel binlerce erkeği ve sonrasında da bayanı, on yıllarca takip etti ve sıhhatlerinin nasıl değiştiğini gözlemledi. Bunun genleri ve etrafları üzerine tesiri incelendi.

Araştırmanın 20’nci yılında bilim insanları değerli keşifler yapmaya başladı. Duygusal manada daha istikrarsız olan erkeklerin, kalp hastalıkları yaşama riskinin fazla olduğu anlaşıldı. Sorun çözme becerilerimizin de yaşla birlikte azalımının çok hudutlu olduğu keşfedildi.

En değerli bulgulardan biri ise, fizikî imajın, fizikî sıhhatle büyük bir benzerlik gösterdiğinin doğrulanması oldu. 1982 yılına gelindiğinde, araştırmanın 20 yıl evvelki başlangıç tarihinde yaşlarından daha büyük görünen erkeklerin, daha büyük oranda hayatını kaybettiği keşfedildi. Yakın vakitte yapılan bu savı destekleyen araştırmalar, olduğundan 10 yaş fazla gösteren bireylerin yüzde 99’unun sıhhat sorunları olduğunu ortaya koyuyor.

Anlaşıldı ki, bir kişinin cilt sıhhati, kemik yoğunluğundan, nörodejeneratif hastalıklara ve kardiyovasküler hastalıklara kadar temassız olduğu intibası veren faktörleri öngörmeyi mümkün kılıyor.

Ancak ispatlar üst üste dizildikçe bu öykü beklenmedik bir yere evriliyor. Cildimiz yıllar içinde aldığımız hasarların yaşayan bir göstergesi mi yoksa her şey bundan daha mı karmaşık? Bu sonuçlar, sağlıklı olanları daha sağlıklı olmaya teşvik ederken, sıhhatsiz olanları daha berbata mi çeker?

Yeni bir doğum günü mü?

Kişinin yaşını ölçmenin iki temel yolu var; biri kişinin dünyanın dönüşü ile temaslı olan gerçek yaşı. Oburu ise biyolojik yaşı.

Kronolojik yaşımızın, yıllar ilerledikçe görünüşümüze tesir edeceği kabul edilmiş bir gerçek. Yaş ilerledikçe deri incelir, ton farkları oluşur, elastikliği azalır, pigment ve kolajen üretiminden sorumlu hücreler ölmeye başlar.

Ancak cildimize asıl hasarı veren yaşadığımız etraf. Kısa dalga mor ötesi ışık (UVB) DNA’ya ziyan verebiliyor ve güneş yanması, mutasyonlar ve deri kanserine yol açabiliyor. Lakin Dünya yüzeyine ulaşan güneş ışınlarının yüzde 95’i uzun dalga uzunluğuna sahip UVA’dır ve bu ışınlar deri altına nüfus edebilir ve kolajen proteinlerini parçalayarak, hücrelerin melanin üretmesine yol açabilir.

Yapılan incelemeler, güneş tesiri ile yaşlanan cildin, birbirine geçmiş elastin ve kolajen liflerle daha kalın göründüğünü gösterdi. Bu gözle görünür formda sistemsiz tonlar ve derin kırışıklıklar manasına geliyor. Bu durum açık ciltlerde de geçerli.

UV ışınların, gözle görünür cilt değişimlerinin yüzde 80’inin nedeni olarak görülüyor. Şayet hayatınızın tamamını perdeleri kapalı bir yerde geçirirseniz, cildinizdeki değişimi 80 yaşına kadar görmeyebilirsiniz.

Kritik olan şey, derinin bu değişikliklerin yanında birebir vakitte kimyasal dönüşüm de yaşıyor olması. Genel sıhhatimize bu kadar tesir eden şey bu kimyasal dönüşüm olabilir.

Toksik bir kimyasal kokteyl

2000 yılında İtalya Bologna Üniversitesi’nden bilim insanları organizmaların büyük kısmının gerilime karşı verdikleri yansıyı inceledi ve yaşlanma hakkında yeni bir niyet biçimi önerdi.

Genç ve sağlıklı bir bireyde, bağışıklık sistemi rutin olarak harekete geçiyor ve nizamı koruyacak atakları yapıyor. Enfeksiyonları bastırıyor, hasarı kapatıyor. Fakat yaşlandıkça ve sıhhatimiz bozuldukça bedenin verdiği iltihap üzere reaksiyonlar kritik bir seviyeyi aşabilir. Bağışıklık sistemi buna karşı çok çalışmak suretiyle güçlü kimyasalları bedene salarken sağlıklı hücreleri de yok edebilir ve DNA’mızın mutasyon geçirmesine yol açabilir. Bundan sonra yaşanana ciltte meydana gelen iltihaplanmanın yaşlandırıcı tesiri (inflammaging) evresi deniyor.

Deri işte burada devreye giriyor. Son araştırmalar, kırışıklıklar ve deri hastalıklarının bu iltihap sisteminin bir modülü olduğunu gösteriyor. Bu da bir kimyasal kokteylin, iltihaba karşı bedene yayılarak hasarın artması ile sonuçlanıyor. San Fransisco Üniversitesi’nden araştırmacı Mao-Qiang Man, güneş ışınlarıyla yaşlanan derinin de tıpkı vakitle yaşlanan deride olduğu üzere yüksek seviyede iltihaplanma belirtileri gösterdiği karşılaştırmasını yapıyor.

Japonya’daki Jichi Tıp Fakültesi’nden Tuba Musarrat Ansary de bedene gayret emelli salınan kimyasalların kolajen ve elastin proteinini azalttığını, bunun da daha fazla deri incelmesi, kırışıklık ve elastikiyet sonucu doğurduğunu anlatıyor. Ansary, “Bu kimyasallar derinin koruyuculuğunu azaltıyor, su kaybını artırıyor ve gerilim etkeni olan hususlara karşı hassasiyet yaratıyor” diyor.

Yaşlanmış hücreler de, ister doğal ister güneş ışınları ile olsun, kendi kimyasallarını yayarak bu döngüye katılıyor.

Ancak bu daha başlangı. Bedendeki en büyük organ olan derinin bu adeta hastalıklı durumunun tesiri öbür bölgelere yayılıyor. Bu kimyasallar kana karışıyor ve öteki dokulara da ziyan veriyor. Bu iltihaplanma dalgası, hiç ilgili olmadığı düşünülen kalp ve hatta beyne kadar hasar verebiliyor.

Sonuç ise yaşlanmanın hızlanması ve ilgili bozuklukların bir kısmının yahut hepsinin görülmesi oluyor. Yapılan araştırmalar, derinin hastalıklı ve yaşlanmış olması ile kalp, Tip 2 diyabet, Alzheimer, Parkinson’s üzere hastalıkları ilişkilendiriyor.

Sigara, fazla alkol, çok yemek ve hareket eksikliğinin yarattığı riskleri biliyorduk. Lakin cildin durumu, bu manada üzerinde durulmayan bir bahisti. Neyseki deriyi daha canlı hale getirebilmek için yapabilecekleriniz var.

Getty Images

Nemlendirme meselesi

İlk olarak yapılacak olan şey, deriyi korumak. Bu yeni teoriye nazaran, fiziki sıhhat için güneşten uzak durmak gerekiyor. Giy, sür ve tak olarak bilinen ve Avustralya’da 1981’de kamu sıhhati için sunulan protokole yakın vakit evvel iki ekleme daha yapıldı. Son protokol, tişört giyilmesi, güneş kremi sürülmesi, şapka takılması, güneş gözlüğü ve gölgede kalmaktan oluşuyor.

Eğer hastalık ihtimalinin artması kâfi bir sebep olarak görülmüyorsa iki sebep daha söyleyebiliriz. Cildin güneş ışınlarından korunmasıyla, derideki yaşlılık belirtilerinin ortaya çıkması da geciktiriliyor. 4,5 yıl boyunca her gün, geniş emelli SPF15 güneş kremi kullanan şahıslarda bu müddet içinde, araştırma başladığı tarihtekinden daha ileri bir deri yaşlanması görülmedi.

Dermatologlar yeniden de güneş kremlerindeki UVA muhafaza düzeyi ölçüsüne bakılması tavsiyesini veriyor. Bunlar kutularda UV-PF yahut PPD olarak belirtiliyor.

Her ne kadar güneş kremi güç bir yol olmasa da derinin korunmasını sağlayacak çok daha kolay bir yol var. Bu da derinin nemli tutulması. Bunun derideki iltihaplanmayı azalttığı konusunda direkt ispatlar bulunuyor.

İnsan derisindeki nemlilik oranı 40’ncı yaşta tepe yapıyor ve sonrasında düşüşe geçiyor. Bu bir sorun zira susuz kalan deri, dış dünyaya karşı daha savunmasız hale geliyor.

Kozmetik reklamları ne söylerse söylesin, deriyi nemli tutmak güç değil. Üstelik bu mahallî nemlendiricilerle sağlanabiliyor.

Birçok nemlendiricide olan hyaluronik asit, petrolatum ve gliserin cildin nem kaybını ve varsa iltihaplarını azaltıyor.

Su içmenin de deriyi nemlendirmeyi tesiri olabilir ancak bu noktadaki ispatlar şimdi kâfi değil.

Tüm bunları söyledikten sonra, hiç kusura bakmayın lakin 50 müdafaa güneş kremimi, güneş gözlüklerimi, şemsiyemi ve beni şapşal gösteren şapkamı takacağım. Zira bahçeyle uğraşmam gerekiyor.

Cilt sıhhati ve yaşlanmaya bağlı hastalıklar ortasında nasıl bir ilgi var? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Temmuz ayında öğlenden sonra Fransa’nın güneyindeki Ardèche geçidinde kano yaparken ve meraklı bakışları üzerime çekerken, tüm gücüyle parlayan bir güneş de bize eşlik ediyor.

300 metre uzunluğundaki kireçtaşı yamaçlardan seken güneşin yakıcı ışınlarını hiç bu türlü hissetmemiştim. Su yüzeyinden seken ışınlar öylesine parlak ki, kısacık bir mühlet bakmanız halinde bile gözünüzden bir ışık katmanı bırakıyor.

Hiçbir şeyi bahta bırakmaya niyetim yok. Bu nedenle kıyafetlerimi Sahra Çölü’nde keşfe çıkan bir kaşiften esinlenerek seçiyorum.

Yanımdaki erkek arkadaşımın kıyafetime yorumu, ‘”inanılmaz” oluyor ve bu bir iltifat değil.

Kollarımı, ellerimi ve vücudumu SPF muhafazalı bir kıyafetle büsbütün kapattım. Başıma ise gözlerimi açıkta bırakacak bir balıkçı şapkası geçirdim.

Son rötuşları ise yüksek muhafazalı güneş kremi ile yapıyorum ki bu da dışarıda kalan derime diş macunu beyazı bir imaj veriyor. Bu kombini bir güneş gözlüğü ile de tamamlıyorum.

Sevgilim her 10 dakikada bir bana, genişçe bir bebeği andırdığımı hatırlatmaktan büyük keyif alıyor.

Gösteriş merakım her ne kadar hudut tanımasa da, güneş kaynaklı yaşlanmayı hayatıma sokmama konusunda kararlıyım. Pekala aldığım bu çok tedbirlerin bâtın kimi faydaları da olabilir mi? Sağlıklı bir cilde sahip olma konusundaki saplantımla, bilmeden bir deha üzere düşünmüş olabilir miyim? Anlaşılan o ki, bu iki sorunun da karşılığı evet.

Son yapılan araştırmalar, cildimizin sırf ömür stilimizin bir yansımasını göstermediğini tıpkı vakitte sıhhat durumumuz hakkında da ipuçları verdiğini gösteriyor.

Cildimiz yani bedenimizdeki en büyük organımız, fiziki sıhhatimizin bir kesimi.

Bu yeni bir gerçeği gözümüzün önüne koyuyor; cildimizdeki kırışıklıklar, kuruluk ve güneş lekeleri, yaşlanma belirtisi olabildiği üzere, yaşlanma sebebi de olabiliyor.

1958 yılında başlayan araştırma

1958 yılında ABD’de hayata geçirilen bir proje, kadavralar üzerinde yapılan fizyolojik araştırmaların üzerine şahısların hala hayattayken incelenmesi fikri ile hayata geçirildi.

Araştırma evvel binlerce erkeği ve sonrasında da bayanı, on yıllarca takip etti ve sıhhatlerinin nasıl değiştiğini gözlemledi. Bunun genleri ve etrafları üzerine tesiri incelendi.

Araştırmanın 20’nci yılında bilim insanları değerli keşifler yapmaya başladı. Duygusal manada daha istikrarsız olan erkeklerin, kalp hastalıkları yaşama riskinin fazla olduğu anlaşıldı. Sorun çözme becerilerimizin de yaşla birlikte azalımının çok hudutlu olduğu keşfedildi.

En değerli bulgulardan biri ise, fizikî manzaranın, fizikî sıhhatle büyük bir benzerlik gösterdiğinin doğrulanması oldu. 1982 yılına gelindiğinde, araştırmanın 20 yıl evvelki başlangıç tarihinde yaşlarından daha büyük görünen erkeklerin, daha büyük oranda hayatını kaybettiği keşfedildi. Yakın vakitte yapılan bu savı destekleyen araştırmalar, olduğundan 10 yaş fazla gösteren bireylerin yüzde 99’unun sıhhat sorunları olduğunu ortaya koyuyor.

Anlaşıldı ki, bir kişinin cilt sıhhati, kemik yoğunluğundan, nörodejeneratif hastalıklara ve kardiyovasküler hastalıklara kadar ilişkisiz olduğu intibası veren faktörleri öngörmeyi mümkün kılıyor.

Ancak deliller üst üste dizildikçe bu öykü beklenmedik bir yere evriliyor. Cildimiz yıllar içinde aldığımız hasarların yaşayan bir göstergesi mi yoksa her şey bundan daha mı karmaşık? Bu sonuçlar, sağlıklı olanları daha sağlıklı olmaya teşvik ederken, sıhhatsiz olanları daha berbata mi çeker?

Yeni bir doğum günü mü?

Kişinin yaşını ölçmenin iki temel yolu var; biri kişinin dünyanın dönüşü ile kontaklı olan gerçek yaşı. Oburu ise biyolojik yaşı.

Kronolojik yaşımızın, yıllar ilerledikçe görünüşümüze tesir edeceği kabul edilmiş bir gerçek. Yaş ilerledikçe deri incelir, ton farkları oluşur, elastikliği azalır, pigment ve kolajen üretiminden sorumlu hücreler ölmeye başlar.

Ancak cildimize asıl hasarı veren yaşadığımız etraf. Kısa dalga mor ötesi ışık (UVB) DNA’ya ziyan verebiliyor ve güneş yanması, mutasyonlar ve deri kanserine yol açabiliyor. Lakin Dünya yüzeyine ulaşan güneş ışınlarının yüzde 95’i uzun dalga uzunluğuna sahip UVA’dır ve bu ışınlar deri altına nüfus edebilir ve kolajen proteinlerini parçalayarak, hücrelerin melanin üretmesine yol açabilir.

Yapılan incelemeler, güneş tesiri ile yaşlanan cildin, birbirine geçmiş elastin ve kolajen liflerle daha kalın göründüğünü gösterdi. Bu gözle görünür biçimde sistemsiz tonlar ve derin kırışıklıklar manasına geliyor. Bu durum açık derilerde de geçerli.

UV ışınların, gözle görünür cilt değişimlerinin yüzde 80’inin nedeni olarak görülüyor. Şayet hayatınızın tamamını perdeleri kapalı bir yerde geçirirseniz, cildinizdeki değişimi 80 yaşına kadar görmeyebilirsiniz.

Kritik olan şey, derinin bu değişikliklerin yanında tıpkı vakitte kimyasal dönüşüm de yaşıyor olması. Genel sıhhatimize bu derece tesir eden şey bu kimyasal dönüşüm olabilir.

Toksik bir kimyasal kokteyl

2000 yılında İtalya Bologna Üniversitesi’nden bilim insanları organizmaların büyük kısmının gerilime karşı verdikleri yansıyı inceledi ve yaşlanma hakkında yeni bir fikir hali önerdi.

Genç ve sağlıklı bir şahısta, bağışıklık sistemi rutin olarak harekete geçiyor ve tertibi koruyacak atılımları yapıyor. Enfeksiyonları bastırıyor, hasarı kapatıyor. Fakat yaşlandıkça ve sıhhatimiz bozuldukça bedenin verdiği iltihap üzere yansılar kritik bir seviyeyi aşabilir. Bağışıklık sistemi buna karşı çok çalışmak suretiyle güçlü kimyasalları bedene salarken sağlıklı hücreleri de yok edebilir ve DNA’mızın mutasyon geçirmesine yol açabilir. Bundan sonra yaşanana ciltte meydana gelen iltihaplanmanın yaşlandırıcı tesiri (inflammaging) evresi deniyor.

Deri işte burada devreye giriyor. Son araştırmalar, kırışıklıklar ve deri hastalıklarının bu iltihap sisteminin bir modülü olduğunu gösteriyor. Bu da bir kimyasal kokteylin, iltihaba karşı bedene yayılarak hasarın artması ile sonuçlanıyor. San Fransisco Üniversitesi’nden araştırmacı Mao-Qiang Man, güneş ışınlarıyla yaşlanan derinin de tıpkı vakitle yaşlanan deride olduğu üzere yüksek seviyede iltihaplanma belirtileri gösterdiği karşılaştırmasını yapıyor.

Japonya’daki Jichi Tıp Fakültesi’nden Tuba Musarrat Ansary de bedene gayret maksatlı salınan kimyasalların kolajen ve elastin proteinini azalttığını, bunun da daha fazla deri incelmesi, kırışıklık ve elastikiyet sonucu doğurduğunu anlatıyor. Ansary, “Bu kimyasallar derinin koruyuculuğunu azaltıyor, su kaybını artırıyor ve gerilim etkeni olan unsurlara karşı hassasiyet yaratıyor” diyor.

Yaşlanmış hücreler de, ister doğal ister güneş ışınları ile olsun, kendi kimyasallarını yayarak bu döngüye katılıyor.

Ancak bu daha başlangı. Bedendeki en büyük organ olan derinin bu adeta hastalıklı durumunun tesiri diğer bölgelere yayılıyor. Bu kimyasallar kana karışıyor ve öteki dokulara da ziyan veriyor. Bu iltihaplanma dalgası, hiç ilgili olmadığı düşünülen kalp ve hatta beyne kadar hasar verebiliyor.

Sonuç ise yaşlanmanın hızlanması ve ilgili bozuklukların bir kısmının yahut hepsinin görülmesi oluyor. Yapılan araştırmalar, derinin hastalıklı ve yaşlanmış olması ile kalp, Tip 2 diyabet, Alzheimer, Parkinson’s üzere hastalıkları ilişkilendiriyor.

Sigara, fazla alkol, çok yemek ve hareket eksikliğinin yarattığı riskleri biliyorduk. Fakat cildin durumu, bu manada üzerinde durulmayan bir husustu. Neyseki deriyi daha canlı hale getirebilmek için yapabilecekleriniz var.

Getty Images

Nemlendirme meselesi

İlk olarak yapılacak olan şey, deriyi korumak. Bu yeni teoriye nazaran, fiziki sıhhat için güneşten uzak durmak gerekiyor. Giy, sür ve tak olarak bilinen ve Avustralya’da 1981’de kamu sıhhati için sunulan protokole yakın vakit evvel iki ekleme daha yapıldı. Son protokol, tişört giyilmesi, güneş kremi sürülmesi, şapka takılması, güneş gözlüğü ve gölgede kalmaktan oluşuyor.

Eğer hastalık ihtimalinin artması kâfi bir sebep olarak görülmüyorsa iki sebep daha söyleyebiliriz. Cildin güneş ışınlarından korunmasıyla, derideki yaşlılık belirtilerinin ortaya çıkması da geciktiriliyor. 4,5 yıl boyunca her gün, geniş gayeli SPF15 güneş kremi kullanan bireylerde bu mühlet içinde, araştırma başladığı tarihtekinden daha ileri bir deri yaşlanması görülmedi.

Dermatologlar yeniden de güneş kremlerindeki UVA müdafaa düzeyi ölçüsüne bakılması tavsiyesini veriyor. Bunlar kutularda UV-PF yahut PPD olarak belirtiliyor.

Her ne kadar güneş kremi sıkıntı bir yol olmasa da derinin korunmasını sağlayacak çok daha kolay bir yol var. Bu da derinin nemli tutulması. Bunun derideki iltihaplanmayı azalttığı konusunda direkt deliller bulunuyor.

İnsan derisindeki nemlilik oranı 40’ncı yaşta tepe yapıyor ve sonrasında düşüşe geçiyor. Bu bir sorun zira susuz kalan deri, dış dünyaya karşı daha savunmasız hale geliyor.

Kozmetik reklamları ne söylerse söylesin, deriyi nemli tutmak güç değil. Üstelik bu lokal nemlendiricilerle sağlanabiliyor.

Birçok nemlendiricide olan hyaluronik asit, petrolatum ve gliserin cildin nem kaybını ve varsa iltihaplarını azaltıyor.

Su içmenin de deriyi nemlendirmeyi tesiri olabilir lakin bu noktadaki deliller şimdi kâfi değil.

Tüm bunları söyledikten sonra, hiç kusura bakmayın fakat 50 müdafaa güneş kremimi, güneş gözlüklerimi, şemsiyemi ve beni şapşal gösteren şapkamı takacağım. Zira bahçeyle uğraşmam gerekiyor.

Cilt sıhhati ve yaşlanmaya bağlı hastalıklar ortasında nasıl bir bağlantı var? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Bu pullu yamalar cildin rastgele bir yerinde görülebilir. Lakin en sık baş derisi, dirsekler, dizler ve sırtta görülür. Sedef hastalığı bulaşıcı değildir, yani beşerden beşere geçmez. Genetik yatkınlığı olan aile bireylerinde daha sık görülebilir.

Sedef hastalığı hem çocuklarda hem de yetişkinlerde görülebilir. Sedef hastalığı bedenin büyük bir kısmını kaplayabilir, kırmızı lekeler vakitle güzelleşebilir ve kişinin hayatı boyunca tekrarlayabilir.

SEDEF HASTALIĞINA NE SEBEP OLUR?

Sedef hastalığının kesin nedeni şimdi bilinmemekle birlikte, bu hastalığın birçok faktörün bir ortaya gelmesi sonucu ortaya çıktığına inanılmaktadır.

Normal ritminde deri hücreleri her 10 ila 30 günde bir yenilenir. Sedef hastalığında ise her 3-4 günde bir yeni hücreler oluşur. Ekseriyetle yenileriyle değiştirilen eski hücreler birikir ve ciltte pullanmaya neden olur. Bağışıklık sistemindeki bir bozukluk cildin gereksiz yere iltihaplanmasına neden olur ve bu da yeni cilt hücrelerinin süratle çoğalmasına yol açar.

Sedef hastalığı birebir ailedeki bireylerde görülebildiği üzere bazen jenerasyon atlayabilir.

Örneğin; bir büyükbaba ve torun etkilenebilir, lakin çocuğun annesi etkilenmeyebilir.

Tüm sedef hastalığı tiplerinin kimi ortak tetikleyicileri vardır. Tekrar sedef hastalığını tetikleyebilecek bu durumlar ortasında; deri kesikleri, sıyrıklar yahut ameliyatlar, duygusal gerilim, strep enfeksiyonları, bipolar bozukluk için lityum, antimalaryal ilaçlar, beta blokerler, hidroksiklorokin yahut antimalaryal ilaçlar üzere tansiyon ilaçları, çok alkol kullanımı ve bilhassa genç erkeklerde sigara kullanımı sayılabilir.

Hastalık bilhassa kış aylarında ve soğuk günlerde daha sık görülür. Sıcak, güneşli ve nemli ortamlarda bulunmak hastalığa yakalanma mümkünlüğünü azaltabilir.

SEDEF HASTALIĞININ BELİRTİLERİ VE TÜRLERİ

Sedef hastalığının belirtileri kişinin tipine nazaran değişir. Sedef hastalığının en yaygın çeşidi olan plak sedef hastalığının en yaygın belirtisi kırmızı lekeler formunda gümüşi pullarla kaplı plaklardır. Bu plaklar kaşıntılı ve ağrılı olabilir. Plaklar bazen çatlayabilir ve kanayabilir. Daha şiddetli hadiselerde plaklar büyüyebilir ve birleşerek cildin çok geniş alanlarını kaplayabilir. El ve ayak tırnaklarında renk değişikliği ve çukurlaşma olabilir. Ayrıyeten tırnaklar parçalanabilir yahut tırnak yatağından ayrılabilir. Baş derisinde pullanma yahut kabuklanma oluşabilir.

Genellikle yetişkinlerde görülen püstüler sedef hastalığı, avuç içi ve ayak tabanlarında kırmızı ve pullu bir görünüme neden olan, içi iltihaplı olmayan beyaz yahut sarı renkli sıvı ile dolu kabarcıklar olan küçük püstüller formundaki püstüler sedef hastalığıdır.

Genellikle çocukluk yahut genç erişkinlik periyodunda başlayan damlacık tipi yahut guttat sedef hastalığıdır. Bu tıp çoklukla gövde ve uzuvlarda küçük, kırmızı lekelere neden olur. Gut sedef hastalığının tetikleyicileri ortasında teneffüs yolu enfeksiyonları, strep boğaz enfeksiyonu, bademcik iltihabı, gerilim, cilt yaralanması ve antimalaryal yahut beta bloker ilaç kullanımı yer alır.

Koltuk altı, kasık, kulak gerisi ve göğüs altı üzere derinin katlandığı yerlerde ortaya çıkan parlak kırmızı lezyonlar formunda görülen bir öteki karşıt sedef hastalığı cinsidir.

Eritrodermik sedef hastalığında ise deride yakıcı bir kızarıklık olduğu ve pulların katmanlar halinde dökülebildiği görülür. Eritrodermik sedef hastalığı şiddetli güneş yanığı, enfeksiyon, birtakım ilaçların kullanımı ve birtakım sedef hastalığı tedavilerinin kesilmesi ile tetiklenebilir. Önemli hastalıklara ve önemli problemlere yol açabileceğinden derhal tedavi edilmesi gerekir.

Ayrıca, sedef hastalığı olan bireylerde romatoid artrit yahut psoriatik artrit ismi verilen bir artrit tipi görülebilir. Bu durumda eklemlerde ağrı ve şişlik meydana gelir.

SEDEF HASTALIĞI TEDAVISI

Sedef hastalığı kronik bir hastalıktır, bu nedenle tedavisi yoktur. Fakat mevcut tedavi usulleri en şiddetli hadiselerde bile semptomları büyük ölçüde azaltmaktadır.

Sedef hastalığı için yaygın tedaviler ortasında steroid kremler, kuru ciltler için nemlendiriciler ve kömür katranı içeren reçeteli kremler yahut merhemler, losyonlarda, kremlerde, köpüklerde, şampuanlarda ve bilhassa sedef hastalığı için yaygın bir tedavi olan banyo solüsyonlarında bulunan D vitamini, retinoid kremler ile baş derisi bulunur.

Daha şiddetli ve ağır sedef hastalığı olaylarında farklı tedavi prosedürleri de kullanılmaktadır. Bunlar ortasında deri hücrelerinin büyümesini yavaşlatmak için deriye ultraviyole ışık verilir.

Sadece ağır hadiselerde kullanılan metotreksat içerikli ilaçlar kemik iliği, karaciğer ve akciğer problemlerine yol açabildiği için bir öbür sistemdir.

Sedef hastalığı hakkında bilmeniz gerekenler: Nedir? Belirtileri nelerdir? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

İMPLANTLAR YILLARDIR HAYATIMIZDA

Chip’te yer alan habere nazaran RFID teknolojisi, metro kartları yahut dokunarak ödeme üzere taranabilir teknolojilerin çalışmasını sağlar. Bu nispeten kolay teknoloji birinci olarak 1970’lerde patentlenirken, beden modifikasyonu gelenekleri ise binlerce yıl öncesine dayanıyor.

Yine de, RFID implantları şimdi tam potansiyellerine ulaşmadı ve Windall, birçok insan için hala ilgi alımlı ufak bir ayrıntı olduklarını söyledi. Lakin bir yere giderken çantanızı yanınızda taşımak istemiyorsanız, hakikat kilit tarzını satın alabilir ve konutunuzun içinde ve dışında tarama yapmak için kullanabileceğiniz, kaybetmeyeceğiniz bir sensör implantı edinebilirsiniz.

Ancak bu çipler sihirli bir formda her misyonu gerçekleştiremiyor. Biohacking ve implant hizmeti Dangerous Things’in kurucusu Amal Graafstra, Engadget’a “Çip implantları Hollywood sinemalarındaki üzere çalışmıyor” dedi ve ekledi: “Çok yakınlarda okuyucu olmadığında etkin, canlı yahut güç dolu bile değiller.”

Bu, RFID implantlarının kullanım kapsamının epeyce sonlu olduğu ve faydalı olması için çoğunlukla kendinizi hack’leyebilmeniz gereken temel bir teknoloji olduğu manasına geliyor. Aracınızı çalıştırmanıza müsaade veren Tesla anahtar kartı implantı üzere kullanıma hazır hudutlu kullanım durumları bulunuyor, lakin çoklukla kullanıcıların belli anahtar yapılandırmaları kendi başlarına kopyalayabilme yeteneğine sahip olmaları gerekiyor. Graafstra, “Transponderi sattığımızda, bir anahtar satıyoruz lakin kilidi satmıyoruz” diyor. Kullanıcının “kilidi” oluşturmak için bir ölçü teknik bilgiye sahip olması gerekiyor.

Bu çiplerden birini bedeninize yerleştirmeden evvel, gerekli teknik bilgiye sahip olmadığınızda kullanamayacağınız bir çiple karşılaşabileceğinizi belirtmek yararlı olacaktır. Windall, “Ameliyat olmadan evvel araştırmanızı yapın ve mümkün olduğunca ne istediğinizden emin olun” diyor. Yeniden de Windall’ın kendisinde, derinin altında tutması zararsız olan birtakım etkin olmayan çipler bulunuyor.

Şirketler artık RFID implantlarını da güvenlik aracı olarak kullanmanın yollarını arıyor. Erişim kimlik bilgilerinin çalınmaya açık olmasını gerektirdiğinden ötürü, RFID teknolojisiyle bağlı doğal bir güvenlik açığı bulunuyor. Fakat bu kimlik bilgilerine bir implant olarak sahip olmak, en azından birisinin erişim kartınızı yahut bilgilerinizi çantanızdan kolay kolay çalmasını mahzurlar.

Windall, “Birinin gelip kimlik bilgilerinizi siz bilmeden tarayabilme bahtı, muhtemelen o kadar yüksek değil” diyor ve devam ediyor: “Yankesiciler elinizi alamaz, en azından bir pala kullanmıyorlarsa…”

RFID implantları, tıbbi aygıt olmadıkları için ek bir onay (örneğin ABD’de FDA onayı) gerektirmeyebilir. Lakin bu implantlar genel olarak inançlı görünseler de dikkate alınması gereken risk faktörleri olduğunun unutulmaması gerekiyor.

Deri altı implantlarla anahtar kullanma mecburiliği bitiyor yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

İMPLANTLAR YILLARDIR HAYATIMIZDA

Chip’te yer alan habere nazaran RFID teknolojisi, metro kartları yahut dokunarak ödeme üzere taranabilir teknolojilerin çalışmasını sağlar. Bu nispeten kolay teknoloji birinci olarak 1970’lerde patentlenirken, beden modifikasyonu gelenekleri ise binlerce yıl öncesine dayanıyor.

Yine de, RFID implantları şimdi tam potansiyellerine ulaşmadı ve Windall, birçok insan için hala ilgi cazip ufak bir ayrıntı olduklarını söyledi. Lakin bir yere giderken çantanızı yanınızda taşımak istemiyorsanız, hakikat kilit tarzını satın alabilir ve konutunuzun içinde ve dışında tarama yapmak için kullanabileceğiniz, kaybetmeyeceğiniz bir sensör implantı edinebilirsiniz.

Ancak bu çipler sihirli bir formda her vazifesi gerçekleştiremiyor. Biohacking ve implant hizmeti Dangerous Things’in kurucusu Amal Graafstra, Engadget’a “Çip implantları Hollywood sinemalarındaki üzere çalışmıyor” dedi ve ekledi: “Çok yakınlarda okuyucu olmadığında faal, canlı yahut güç dolu bile değiller.”

Bu, RFID implantlarının kullanım kapsamının epeyce sonlu olduğu ve faydalı olması için çoğunlukla kendinizi hack’leyebilmeniz gereken temel bir teknoloji olduğu manasına geliyor. Aracınızı çalıştırmanıza müsaade veren Tesla anahtar kartı implantı üzere kullanıma hazır sonlu kullanım durumları bulunuyor, lakin ekseriyetle kullanıcıların makul anahtar yapılandırmaları kendi başlarına kopyalayabilme yeteneğine sahip olmaları gerekiyor. Graafstra, “Transponderi sattığımızda, bir anahtar satıyoruz lakin kilidi satmıyoruz” diyor. Kullanıcının “kilidi” oluşturmak için bir ölçü teknik bilgiye sahip olması gerekiyor.

Bu çiplerden birini bedeninize yerleştirmeden evvel, gerekli teknik bilgiye sahip olmadığınızda kullanamayacağınız bir çiple karşılaşabileceğinizi belirtmek yararlı olacaktır. Windall, “Ameliyat olmadan evvel araştırmanızı yapın ve mümkün olduğunca ne istediğinizden emin olun” diyor. Yeniden de Windall’ın kendisinde, derinin altında tutması zararsız olan kimi faal olmayan çipler bulunuyor.

Şirketler artık RFID implantlarını da güvenlik aracı olarak kullanmanın yollarını arıyor. Erişim kimlik bilgilerinin çalınmaya açık olmasını gerektirdiğinden ötürü, RFID teknolojisiyle bağlantılı doğal bir güvenlik açığı bulunuyor. Lakin bu kimlik bilgilerine bir implant olarak sahip olmak, en azından birisinin erişim kartınızı yahut bilgilerinizi çantanızdan kolaylıkla çalmasını pürüzler.

Windall, “Birinin gelip kimlik bilgilerinizi siz bilmeden tarayabilme talihi, muhtemelen o kadar yüksek değil” diyor ve devam ediyor: “Yankesiciler elinizi alamaz, en azından bir pala kullanmıyorlarsa…”

RFID implantları, tıbbi aygıt olmadıkları için ek bir onay (örneğin ABD’de FDA onayı) gerektirmeyebilir. Lakin bu implantlar genel olarak inançlı görünseler de dikkate alınması gereken risk faktörleri olduğunun unutulmaması gerekiyor.

Deri altı implantlarla anahtar kullanma mecburiliği bitiyor yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

BENLERİN DEĞİŞİMİ EN DEĞERLİ UYARICI

Prof. Dr. Fatih Doğan şöyle devam etti; “Malign Melanom tipi ise bedenin rastgele bir yerinde, genelde alacalı renkleri olan, etrafı sistemsiz, kenarları kabarık, büyüklüğü 6-8 mm’den büyük olan ve değişim gösteren lezyonlardan gelişebilir. Bu deri tümörü sağlam deride oluşan yeni renkli benler formunda gelişebildiği üzere bazen doğuştan olan benlerden de gelişebilir. Bedendeki benlerin değişim göstermesi (büyümesi, renginin değişmesi ya da orta ara kanaması) en kıymetli uyarıcı işaretlerdendir. Bu formlarda değişim gösteren ve uzun müddettir güzelleşmeyen yaralar geciktirilmeden doktor denetiminden geçirilmelidir.”

ERKEN TEŞHİS İLE TAM TEDAVİ MÜMKÜN OLABİLİR

Deri kanserlerinin en sık görülen 3 tipinde de güneşin deri hücrelerine verdiği zararın deri kanseri gelişimine sebep olabildiği düşünülmektedir diye belirten Prof. Dr. Fatih Doğan, “Bazal hücreli kanserler, güneşin ziyanlı tesiriyle teğe bir bağlıdır. Son yıllarda bazal hücreli deri kanseri gelişimi sıklığı artış göstermektedir. Bundan ozon katmanının incelmesi ile güneşin UV ışınlarına daha fazla maruz kalma sorumlu tutulmaktadır. Güzelleşmeyen yanık yaraları, daima akıntı olan fistül uçları, tütün kullanımı, enfiye kullanımı, maraş otu kullanımı, iyonize radyasyona maruz kalma, birtakım deri hastalıkları bu tip kanser gelişimini artırabilir ” dedi.

Prof. Dr. Fatih Doğan risk taşıyan şahısları şöyle sıraladı;

Açık derili şahıslar

Kolay çillenenler

Çok sayıda beni olanlar

Benlerin boyut ve halinde değişiklik olanlar

Ailesinde deri kanseri bulunanlar deri kanserleri açısından daha çok risk taşımaktadırlar.

DERİ KANSERLERİ TEDAVİ EDİLEBİLİR Mİ?

Deri kanserlerinin tedavi edilebilir kanserler olduğunu belirten Prof. Dr. Doğan, “Özellikle erken teşhis deri kanserlerinde tam tedavi sağlar. Ne yazık ki tedavisi geciktirilen tümörlerde tümörün yayılım suratı ve büyüme suratı katlanarak artmaktadır. Buda tedavi imkanını zorlaştırabilmektedir. Bedenimizde oluşan her türlü yara önemsenmeli ve görünüşünde değişiklik olan, kanayan ve güzelleşmeyen yaralar tabip denetiminden geçirilmelidir. Bu formda deri kanserleri erken tespit edilebilir. Erken tespit edilen deri kanserleri tam olarak tedavi edilebilir. Deri kanserlerinin tedavi formları kanserin tipine nazaran değişiklik gösterebilir. Lakin tüm deri tümörlerinin tedavisinde cerrahi usuller altın standart sistemlerdir. Bilhassa melanoma olmayan deri kanserlerinde tümörsüz cerrahi sondan yaranın büsbütün alınması ve bölgenin temizlenmesi tedavi için kafidir. Lakin bazen yaygın tümörü olan hastalarda, cerrahi tedavinin mümkün olmadığı hadiselerde kemoterapi ilaçları ve/veya radyoterapi verilmesi gerekebilir” dedi.

Güzelleşmeyen yaralar deri kanseri belirtisi olabilir yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

CİLT KANSERİ NEDİR?

Dünyada görülme sıklığı her geçen gün artan cilt kanserinin her yaş kümesini tehdit edebileceğini vurgulayan Uzm. Dr. Alakbarov, “Özellikle uzun mühlet güneş ışınlarına maruz kalmak bu kanserin kıymetli nedenlerinden birini oluşturur. Cilt kanserleri tüm dünyada olduğu üzere ülkemizin de içinde yer aldığı iklim neslinde en yaygın görülen kanser çeşididir.

Cilt kanseri, deriyi oluşturan birtakım hücrelerin denetimsiz büyümesi sonrası oluşmaktadır. Hem en sık görülen hem de her yıl tertipli olarak artan kanser cinsleri ortasında yer alan cilt kanseri, hayati riske yol açan melanom ve melanom dışı olmak üzere ikiye ayrılmakta ve tedavi protokolleri buna nazaran uygulanmaktadır. En sık görülen çeşidi ise melanom olmayan kümede yer alan bazal hücreli karsinomadır” diye konuştu.

Güneş ışınlarının deriden D vitamini sentezi üzere sıhhatimize olumlu katkıları olsa da deri hücrelerinde DNA hasarına neden olabildiğini belirten Uzm Dr. Hasan Alakbarov, “Bu hasarlanmalar hayatımız boyunca deri hücrelerimizde birikir ve vakitle hücrelerin hayat şifresinde kalıcı bozulmalar oluşturur” dedi.

“EN KIYMETLİ NEDEN ZİYANLI GÜNEŞ IŞINLARI”

Cilt kanserlerine neden olan faktörlerin en kıymetlisinin ultraviyole yani güneş ışınları olduğunun altını çizen Uzm. Dr. Alakbarov, öteki faktörleri ise şu biçimde sıraladı:

“Özellikle çocukluk periyodunda haşlanma olarak isimlendirilen güneş yanıkları ve yıllar içerisinde daima alınan kümülatif güneş ışınları,

Açık deri, renkli göz ya da çilli bir cilde sahip olmak,

Yüzde yahut bedende çok fazla ben olması,

Solaryuma girmek,

Aile hikayesinde cilt kanserinin bulunması ile birlikte Albino ya da Vertiligo üzere kimi genetik hastalıklara sahip olmak,

Güneş altında çok fazla vakit geçirmek,

Yaşanılan coğrafyada kronik arsenik üzere kimyasallara maruz kalmak,

Baca temizleyicileri ve kuaförlük üzere mesleklerde kimyasallara maruziyet.”

“GÜNEŞ IŞINLARI KIYAFETLERDEN DE GEÇEBİLİR”

Güneş ışınlarından korunmanın yollarından bahseden Uzm. Dr. Alakbarov, “Giysiler ve şapka ile güneşin derimizle temasını azaltmalıyız. Kumaşın cinsi bile korunmada tesirli olur. Örneğin, polyester ve yün, pamuklu kumaşlara nazaran UV ışınlarını daha çok emer. Kumaşın UV ışını emen kimyasallarla yıkanması korunmayı artırır. Ultraviyole ışınlarının kumaşlardan da geçebildiğini biliyoruz. Çok ince ve açık renkli kumaşlardan bu geçiş daha ağır olurken, koyu renkli kumaşlardan geçiş daha azdır. Bu nedenle çok ince ve açık renkli eserler güneşin şiddetinin fazla olduğu devirlerde tercih edilmemelidir” biçiminde konuştu.

“SIK DOKUNMUŞ GİYSİLER TERCİH EDİLMELİ”

Kumaşların gözenekli olmasının da UV ışınlarının geçirgenliğini artıran bir durum olduğunu lisana getiren Uzm. Dr. Alakbarov, “Sık dokunmuş kumaşların UV ışınları geçirgenliği daha düşüktür ve daha yüksek muhafaza sağlar. Kumaşın nemli olması da UV ışınlarının geçirgenliğini artırır. Kumaşlar ıslaksa, liflerin şişmesine neden olur ve doku yapısı kuru durumuna nazaran daha gevşek lifli hale gelir. Yazın sık dokunmuş ultraviyole geçirgenliği düşük kumaşlardan yapılmış kıyafetler tercih edilmeli ve nemlenme, terleme, ıslanma hallerinde vakit kaybetmeden değiştirilmelidir. Ultraviyole filtreli kumaşlardan üretilen kıyafet ve şapkalar bedeni, yüzü ve bilhassa başı güneş çarpmasından müdafaada epeyce kullanışlı ürünlerdir” sözlerini kullandı.

Özellikle çocukların birinci 3 yaşta direkt güneş maruziyetinden korunması gerektiğini vurgulayan Uzm. Dr. Alakbarov, “Bu çeşit kıyafetler park üzere, plaj üzere açık alan aktiviteleri sırasında güçlü esirgeyici özellikleri sayesinde çocukları daha itimatla korumaktadır” dedi.

“4 SAATTE BİR GÜNEŞ KREMİNİZİ TEKRAR SÜRÜN”

Cilt kanseri görülme sıklığının artma sebeplerinden birinin de güneş kremi kullanımıyla ilgili yanlış bilgiler olduğunu söz eden Uzm Dr. Alakbarov, “Nasılsa güneş kollayıcı kullanıyorum diye rahatça hareket eden bireyler, güneş altında daha çok vakit geçirmektedir. Lakin güneş koruyucuların aktiflik mühleti en fazla 4 saat olmaktadır. Bu sebeple 30 faktör üzeri müdafaaya sahip kremlerin 4 saatte bir yenilenmesi gerekmektedir” açıklamasında bulundu.

“AÇIK CİLTLİLER DAHA FAZLA RİSK ALTINDA”

Cilt kanserinde risk altında olan şahıslara dikkat çeken Uzm. Dr. Alakbarov, şu bilgileri paylaştı: “Güneşli iklim jenerasyonunda yer alan ülkelerde bilhassa global ısınmanın da artışıyla deri kanseri riski yüksek olmakla birlikte, açık derili ve güneş hassasiyeti bulunan şahıslar daha fazla risk taşırlar. Beyaz derili, açık renk gözlü, kızıl saçlı bireyler, esmer derili bireylere nazaran daha fazla risk altındadır. Deri tipi ayırt etmeksizin çocukluğunda ağır güneş yanıkları geçirenler, ailesinde deri kanseri hikayesi olanlar, organ nakli geçirmiş hastalar, uzun mühlet korunmasız güneş altında vakit geçirenler ve geçirmiş olanlar, uzun müddetli güneşlenenler ve solaryuma girenler deri kanseri riski altındadırlar.

Tüm bu riskli kümelerin kanserden korunmasında güneşten korunma anahtar rol oynar. Mevcut benlerde süratli büyüme olması, yeni ben çıkışı, bende kızarıklık, kaşıntı ya da kanama olması halinde vakit kaybetmeden dermatoloji doktoruna danışılmalıdır. Tekrar bilhassa yeni çıkıp süratli büyüyen, kanama gösteren yahut göstermeyen, yara ya da kabarıklıklara da deri kanseri açısından tarama yapılması gerekir.”

Güneş ışınlarına dikkat! Cilt kanserini tetikleyebilir! yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

İklim uzmanları “öldürücü” sıcakların kapıda olduğunu söylerken, Meteoroloji Genel Müdürlüğü de 19-23 Temmuz’un sıcaklığın tepe yapacağı tarih olduğunu aktarıyor.

Açıklamada görüşlerine yer verilen Dr. Öğr. Üyesi Derya Can, çok derece ağır güneş ışınlarına (UV) maruz kalmanın deri yanığı, yaşlanma, egzama, kurdeşen, deri kanserleri, katarakt, deri immun direncinin düşmesi ve uçuk enfeksiyonunun aktive olması üzere olumsuz tesirlerinin olduğunu belirtti.

Saat 11.00-15.00 ortası dışarı çıkılmaması konusunda ikazda bulunan Can, çocukluk yaştan itibaren fotokorunma eğitiminin oluşturulması gerektiğini tabir etti.

GÖLGEDEYKEN BİLE MARUZ KALINIYOR

Can, güneşin ziyanlı tesirlerinden korunma metotlarını anlatarak sıcaklıktan nasıl korunması gerektiğine dikkati çekti. Ormanda bile fiziki olarak gökyüzünün yüzde 50’si kapalı ise UV’den korunmanın fakat 2 kat artacağını aktararak, “Yani plaj şemsiyesinin koruyuculuğu lakin şapka kadardır. Gölgedeyken bile güneş ışığının ziyanlı tesirlerine maruz kaldığınızı unutmayın” değerlendirmesinde bulundu.

En düzgün koruyucunun kıyafetler olduğunu belirten Can, yazın mümkün olduğunca beden yüzeyinin çoğunluğunu kapatan yüksek yakalı, uzun kollu giysiler, kenarı 10 santimetreden büyük şapkalar ve güneş gözlüğü tercih edilmesi gerektiği belirtti.

Can, “Sıkı ve kalın dokumalı, az gözenekli, koyu renkli, pamuklu polyester karışımı ve ipek kumaşa sahip, geniş, teri emen giysilerin UV müdafaası yüksektir. Yaz aylarında bu özelliklere sahip kıyafetler tercih etmeliyiz. Pamuklu giysinin yıkanması sonrası koruyuculuğu iki kat artar. Bilhassa altı aydan küçük bebek ve çocuklara UV absorbe eden kumaşlardan dikilmiş tulum üslubunda mayolar tercih edilmeli” tabirlerini kullandı.

“GÜNEŞTEN ESİRGEYİCİ KREMLER KULLANILMALI”

Güneşten hami kremlerin kullanılmasının sıcaklıklardan korunmada kıymetli bir etken olduğuna dikkati çeken Can, şunları kaydetti:

“İdeal bir güneş kollayıcı kozmetik açıdan uygun renk, koku ve kıvamda olmalı, deriden basitçe emilmeli, alerjik ve toksik olmamalı, ışığa, suya, tere, buharlaşmaya ve sürtünmeye güçlü olmalı. En az SPF30 olmalı. Hiçbir güneş hami krem yüzde 100 ışığa ve suya dirençli değildir ve tam bir UVA-UVB blokajı sağlamaz. Bu nedenle güneşten hami kremler güneşe çıkmadan yarım saat evvel sürülmeli ve yüzmüyorsak en az iki saatte bir, yüzüyorsak saatte bir tekrar edilmeli. Bir el ayası büyüklüğündeki deri alanının faal bir formda korunması için, işaret parmak ucu büyüklüğündeki krem ölçüsü kafidir.

Eğer az ölçüde ve uzun aralıklarla güneş kollayıcı sürüp, güneşten korunduğunuzu zannederek yazın öğle saatlerinde uzun müddet, güneşe açık bir alanda kalırsanız deri kanseri ve güneş yanığı riskini azaltmak yerine tam bilakis arttırmış olursunuz. UV’nin deri kanseri oluşturma dozu, deri yanığı meydana getirme dozundan çok daha düşüktür. Yani bir bireyde güneş yanığı olmaması güneş ışınlarının ona ziyan vermediği manasına gelmez. Altı aydan küçük bebeklerde güneş kollayıcı kremler tercih edilmemeli, altı aydan büyük çocuklarda ise kimyasal değil fizikî hami güneş koruyucular kullanılmalı.”

Kavurucu sıcaklar kapıda: Güneş ışınlarından korunmak için formüller yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.