500 BÜYÜK SANAYİ KURULUŞU LİSTESİNDE YER ALIYOR

Evrensel’in haberine nazaran, Gaziantep’in en süratli büyüyen firmalarından biri de Akınal Dokumacılık. Saim ve Suat Akınal kardeşlere ilişkin olan Akınal Sentetik Dokumacılık ve Koza Polyester isimli her iki şirket de İstanbul Sanayi Odası’nın “500 büyük sanayi kuruluşu” listesinde yer alıyor.

BİR KİŞİ HAYATINI KAYBETTİ

Akınal Sentetik Dokuma’da 8 yılda en az 9 emekçi ellerini, bir personel hayatını kaybetti. Kelam konusu iş yerinde çalışan Ali Zorkuşçu, Üniversal, 8 buçuk yıl çalıştığı Akınal Sentetik’te bu yılın ocak ayında sol elini makinenin tarağına kaptırdı. Eli kurtarılmayarak ampute edilen Ali, “Fabrika değil mezbaha burası” diyerek reaksiyonunu lisana getirdi.

2017 yılında 21 yaşındaki Halil Tapar isimli genç bir personel ise sarıcı denilen makinenin silindiri ortasında sıkışarak hayatını kaybetti.

[Ali Zorkuşçu (solda) – Halil Tapar hayatını kaybetti (sağda)]

REKLAM PES DEDİRTTİ

Akınal Dokuma’nın bulunduğu Gaziantep (OSB) girişinde billboardlarda yer alan reklam ise pes dedirtiyor. Reklam panosunda “El cerrahisi 7/24 yanınızdayız” yazıyor.

Dokuz personelin elini kaybettiği fabrikanın girişine konulan reklam panosu ‘pes’ dedirtti yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

500 BÜYÜK SANAYİ KURULUŞU LİSTESİNDE YER ALIYOR

Evrensel’in haberine nazaran, Gaziantep’in en süratli büyüyen firmalarından biri de Akınal Dokuma. Saim ve Suat Akınal kardeşlere ilişkin olan Akınal Sentetik Dokumacılık ve Koza Polyester isimli her iki şirket de İstanbul Sanayi Odası’nın “500 büyük sanayi kuruluşu” listesinde yer alıyor.

BİR KİŞİ HAYATINI KAYBETTİ

Akınal Sentetik Dokuma’da 8 yılda en az 9 emekçi ellerini, bir emekçi hayatını kaybetti. Kelam konusu iş yerinde çalışan Ali Zorkuşçu, Üniversal, 8 buçuk yıl çalıştığı Akınal Sentetik’te bu yılın ocak ayında sol elini makinenin tarağına kaptırdı. Eli kurtarılmayarak ampute edilen Ali, “Fabrika değil mezbaha burası” diyerek reaksiyonunu lisana getirdi.

2017 yılında 21 yaşındaki Halil Tapar isimli genç bir personel ise sarıcı denilen makinenin silindiri ortasında sıkışarak hayatını kaybetti.

[Ali Zorkuşçu (solda) – Halil Tapar hayatını kaybetti (sağda)]

REKLAM PES DEDİRTTİ

Akınal Dokuma’nın bulunduğu Gaziantep (OSB) girişinde billboardlarda yer alan reklam ise pes dedirtiyor. Reklam panosunda “El cerrahisi 7/24 yanınızdayız” yazıyor.

Dokuz personelin elini kaybettiği fabrikanın girişine konulan reklam panosu ‘pes’ dedirtti yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

“HAYATTA KALABİLENLER OLARAK BUNLARI ENGELLEMELİYİZ, ÖLMEMELİ KİMSE”

Daha sonra kelam alan Dr. Aydın Arı da süreci anlatarak, “2016 Ocak ayında ‘Bu suça ortak olmayacağı’mızı deklare ettiğimiz barış bildirisinin akabinde 1 Eylül’den itibaren Barış Akademisyenleri KHKlerle işlerinden atılmaya başladılar. Dokuz Eylül Üniversitesi’nde bizler Haziran 2017’de açığa alınarak vazifelerimizden uzaklaştırıldık. 8 Temmuz 2018’de 701 sayılı KHK ile kamu misyonundan çıkarıldık. Altına imza attığım bildirinin politik, tüzel ve uygar sonuçlarından daha feci ve can yakıcı olan, atıldığımız günün akşamı Çorlu’da meydana gelen tren kazasında 25 kişinin ölmüş olmasıdır, 7si çocuk. Bu temmuzda 15. duruşma oldu ve şimdi hiçbir sorumlu belirlenmedi. Bu memlekette her gün onlarca kişi önlenebilir sebeplerle ölüyor: çocuklar, bayanlar, personeller, LGBTİ+lar, göçmenler, serseri kurşunlara maksat olanlar, durulması zarurî yerlerde durmayan motorlu taşıtlara maksat olanlar, yetersiz beslenmeden, yoksulluktan, gereksiz savaşlarda… Yerküre ölüyor. Hayatta kalabilenler olarak bunları engellemeliyiz, ölmemeli kimse” dedi.

“ÖZGÜR BİR ÜNİVERSİTE İÇİN UĞRAŞ EDECEĞİZ”

“Topluma ve kurumlara en sert tenkitleri yöneltme misyonuma geri dönüyorum” diyen Arı, “Diğer arkadaşlarım da dönecek. Hakları ihlal edilenlerin, adaletsizliğe uğrayanların, eşitsizliklerin ezdiklerinin yanında olmaya devam edeceğiz. Bilimcinin kıymetli misyonlarından birinin bu olduğunu düşünenlerdenim. Bildiğini açık seçik tabir etmenin misyon olduğunu bilenlerdenim. Üniversitenin özgür ve özerk bir kurum olabilmesi için elimizden geleni yapacağız. Öteki arkadaşlarım da dönecek. Birlikte yapacağız. Her ne kadar şimdiden isimleri unutulmuş olsa da üniversiteden atılmamızda çabası olanlara, cürüm ortağı olanlara hesap soracağız. Onların dileği hilafına bilimin ve fikrin özgür olduğu bir üniversite için gayret edeceğiz” sözlerini kullandı.

“TÜRKİYE’YE BARIŞ, AKADEMİYE ÖZGÜRLÜK”

Barış Akademisyenleri ve KHK’lıların vazifelerine döneceğini tabir eden Dr. Arı, “Davaları süren, üniversiteden uzak bırakılan barış akademisyeni ya da KHK’li dostlarım işlerine dönene kadar, onlar için de onlar ismine da, elimden geleni yapacağım. Ferdi hayatlarımızda sıkıntı vakitlerimizde bizimle birlikte olan, dayanışma gösteren tüm dostlara müteşekkirim. İzmir’de omuz başımızda saf tutan hoş beşerler, hak, emek ve dayanışma örgütleri, uygun ki varsınız. Eğitim Sen ve KESK bu süreçte gerçek bir dayanışma örneği gösterdi, örgütlü olmanın manasını bir kere daha öğretti. Kısımda, fakültede ve Dokuz Eylül’de yanımızda duran dostlar, cansınız. Daha da uğraşacak olan avukatlarımıza teşekkürü söz edecek sözleri bulmak sıkıntı, artık sizlerin huzurunda selamlıyorum. Sevgili eşim Hasret benden daha direngen çıktı, bu süreci atlatmanın mimarı odur. 6 yılın cefasını tahminen de en çok hoş kızım Ayşe çekti, umuyorum beni anlamıştır. Türkiye’ye barış, akademiye özgürlük!” biçiminde konuştu.

Barış Akademisyeni Aydın Arı Dokuz Eylülü Üniversitesi’ne geri döndü yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

“Erkeğin üstünlüğü” fikrine dayanan ve “babanın yönetimi” manasına da gelen “ataerkil” kavramı, bayan ve erkek ortasındaki cinsiyet eşitsizliğini yapılandıran politik, toplumsal ve ekonomik sistemlere gömülü bu münasebetler, inançlar ve pahalar sistemi olarak karşımıza çıkıyor. Bu görüş, “doğanın ilkelerine” dayandırılsa da aslında bu türlü bir destek yok! Primatlar dünyasında bile bu, yok denecek kadar ender bir fenomen. New Mexico Üniversitesi’nden antropolog Melissa Emery Thompson’ın gözlemlediği üzere primatlarda kuşaklar ortası aile bağları babalar tarafından değil, anneler aracılığıyla organize ediliyor.

Biyologların, en yakın genetik primat akrabalarımızdan bonobo maymunlarında, çeşidin erkekleri daha iri olmasına karşın anaerkilliğin hâkim olduğunu keşfetmesinden beri de insanlardaki ataerkilliğin tek başına doğal prensiplerle açıklanamayacağı kabul ediliyor.

ÇATALHÖYÜK’TEKİ İZLER

Bilim insanları, “dünyanın en eski şehri” olarak da tanımlanan 9 bin yıllık geçmişe sahip Çatalhöyük’te, tüm arkeolojik kalıntıların işaret ettiği cinsiyet eşitliğine dikkat çekiyor.

Ancak Çatalhöyük’te bu ömür şekli sonsuza kadar devam etmedi ve binlerce yıl içinde toplumsal hiyerarşi kalıpları, çağdaş Avrupa, Asya ve Orta Doğu’yu kapsayan bu geniş bölgeye yavaş yavaş sızdı.

BÜYÜK SORU: NEDEN?

Antropologlar ve filozoflar, tarıma geçişin, erkekler ve bayanlar ortasındaki güç istikrarındaki “eşik noktası” olup olamayacağını irdeliyor. Çiftçiliğin doğuşuyla erkekler, bayanın özgürlüğünü de kısıtlamaya başlıyordu. Bununla ilgili sorun, bayanların her vakit tarım personelliği yapmaya mahkûm edilmesi olarak karşımıza çıkıyor. Antik Yunan ve Roma’dan kalan kalıntılarda, mısır biçen bayan tasvirleri ve çobanlık yapan genç bayanlara ait öyküler var. Birleşmiş Milletler dataları, bugün bile bayanların dünyanın ziraî işgücünün neredeyse yarısını oluşturduğunu gösteriyor. Dünyanın dört bir yanındaki işçi/çiftçi sınıfı bayanlar ve köleleştirilmiş bayanlar, her vakit ağır işlerde çalışıyor.

ABD’li tarihçi Gerda Lerner’in de belgelediği üzere bayanların liderlik dünyasından yavaşça kaybolup, anneliğe ve konut işleri için konuta itildiğini gösteriyor.

MODERN KÖLE BAYANLAR: ZORLA EVLENDİRME

Ataerkil evliliklerde bayanların sömürülmesi devam ediyor. Bunun en uç versiyonu olan “zorla evlendirme”, Memleketler arası Çalışma Örgütü tarafından birinci defa 2017’de “modern köleliğin bir biçimi” olarak belirlendirildi. Son kestirimler, dünya çapında 22 milyon insanın zorla evlendirildiğini gösteriyor. Ataerkil devletler, kuşaklar boyunca cinsiyetçi sisteminin olağan, hatta doğal görünmesine yol açarken bu toplumsal normlar, “kadınların şefkatli ve besleyici olduğu ve erkeklerin doğuştan şiddet yanlısı ve savaşa uygun olduğu” fikri de dahil olmak üzere günümüzün toplumsal cinsiyet kalıp yargıları haline geliyordu.

ERKEKLER İÇİN DE MAKUS

İnsanları toplumsal cinsiyet rollerine hapseden ataerkillik, bugün yalnızca bayanları değil birçok erkeği de dezavantajlı duruma düşürüyor. Zira ataerkilliğin ana motivasyonu, aileden fazla sırf en zirvedekilere, yani toplumun seçkinlerine hizmet etmek olarak karşımıza çıkıyor. Bugün dünyanın dört bir yanında vuku bulan toplumsal cinsiyet eşitliği hareketleri, insanların yüzyıllardır ataerkil toplumlarda yaşamakta olduğu toplumsal tansiyonun belirtileri olarak karşımıza çıkıyor. Kimilerinin gözünü korkutsa da tabiatımızda ataerkilliğe karşı çabaya mani olacak hiçbir şey yok. Beşerler tarafından oluşturulan bir toplum, tekrar beşerler tarafından yine oluşturulabilir, tıpkı Çatalhöyük’te olduğu üzere cinsiyet eşitliği tekrar tesis edilebilir.

Kaynaklar

https://www.unwomen.org/en/news/in-focus/commission-on-the-status-of-women-2012/facts-and-figures

https://www.bbc.com/future/article/20230525-how-did-patriarchy-actually-begin

https://www.sciencedirect.com/topics/social-sciences/patriarchy

Dokuz bin yıl evvel bayan erkek eşitti yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

“Erkeğin üstünlüğü” fikrine dayanan ve “babanın yönetimi” manasına da gelen “ataerkil” kavramı, bayan ve erkek ortasındaki cinsiyet eşitsizliğini yapılandıran politik, toplumsal ve ekonomik sistemlere gömülü bu ilgiler, inançlar ve pahalar sistemi olarak karşımıza çıkıyor. Bu görüş, “doğanın ilkelerine” dayandırılsa da aslında bu türlü bir destek yok! Primatlar dünyasında bile bu, yok denecek kadar az bir fenomen. New Mexico Üniversitesi’nden antropolog Melissa Emery Thompson’ın gözlemlediği üzere primatlarda kuşaklar ortası aile bağlantıları babalar tarafından değil, anneler aracılığıyla organize ediliyor.

Biyologların, en yakın genetik primat akrabalarımızdan bonobo maymunlarında, cinsin erkekleri daha iri olmasına karşın anaerkilliğin hâkim olduğunu keşfetmesinden beri de insanlardaki ataerkilliğin tek başına doğal prensiplerle açıklanamayacağı kabul ediliyor.

ÇATALHÖYÜK’TEKİ İZLER

Bilim insanları, “dünyanın en eski şehri” olarak da tanımlanan 9 bin yıllık geçmişe sahip Çatalhöyük’te, tüm arkeolojik kalıntıların işaret ettiği cinsiyet eşitliğine dikkat çekiyor.

Ancak Çatalhöyük’te bu hayat stili sonsuza kadar devam etmedi ve binlerce yıl içinde toplumsal hiyerarşi kalıpları, çağdaş Avrupa, Asya ve Orta Doğu’yu kapsayan bu geniş bölgeye yavaş yavaş sızdı.

BÜYÜK SORU: NEDEN?

Antropologlar ve filozoflar, tarıma geçişin, erkekler ve bayanlar ortasındaki güç istikrarındaki “eşik noktası” olup olamayacağını irdeliyor. Çiftçiliğin doğuşuyla erkekler, bayanın özgürlüğünü de kısıtlamaya başlıyordu. Bununla ilgili sorun, bayanların her vakit tarım personelliği yapmaya mahkûm edilmesi olarak karşımıza çıkıyor. Antik Yunan ve Roma’dan kalan kalıntılarda, mısır biçen bayan tasvirleri ve çobanlık yapan genç bayanlara ait kıssalar var. Birleşmiş Milletler dataları, bugün bile bayanların dünyanın ziraî işgücünün neredeyse yarısını oluşturduğunu gösteriyor. Dünyanın dört bir yanındaki işçi/çiftçi sınıfı bayanlar ve köleleştirilmiş bayanlar, her vakit ağır işlerde çalışıyor.

ABD’li tarihçi Gerda Lerner’in de belgelediği üzere bayanların liderlik dünyasından yavaşça kaybolup, anneliğe ve konut işleri için meskene itildiğini gösteriyor.

MODERN KÖLE BAYANLAR: ZORLA EVLENDİRME

Ataerkil evliliklerde bayanların sömürülmesi devam ediyor. Bunun en uç versiyonu olan “zorla evlendirme”, Memleketler arası Çalışma Örgütü tarafından birinci defa 2017’de “modern köleliğin bir biçimi” olarak belirlendirildi. Son iddialar, dünya çapında 22 milyon insanın zorla evlendirildiğini gösteriyor. Ataerkil devletler, jenerasyonlar boyunca cinsiyetçi sisteminin olağan, hatta doğal görünmesine yol açarken bu toplumsal normlar, “kadınların şefkatli ve besleyici olduğu ve erkeklerin doğuştan şiddet yanlısı ve savaşa uygun olduğu” fikri de dahil olmak üzere günümüzün toplumsal cinsiyet kalıp yargıları haline geliyordu.

ERKEKLER İÇİN DE BERBAT

İnsanları toplumsal cinsiyet rollerine hapseden ataerkillik, bugün yalnızca bayanları değil birçok erkeği de dezavantajlı duruma düşürüyor. Zira ataerkilliğin ana motivasyonu, aileden fazla sırf en zirvedekilere, yani toplumun seçkinlerine hizmet etmek olarak karşımıza çıkıyor. Bugün dünyanın dört bir yanında vuku bulan toplumsal cinsiyet eşitliği hareketleri, insanların yüzyıllardır ataerkil toplumlarda yaşamakta olduğu toplumsal tansiyonun belirtileri olarak karşımıza çıkıyor. Kimilerinin gözünü korkutsa da tabiatımızda ataerkilliğe karşı gayrete pürüz olacak hiçbir şey yok. Beşerler tarafından oluşturulan bir toplum, tekrar beşerler tarafından tekrar oluşturulabilir, tıpkı Çatalhöyük’te olduğu üzere cinsiyet eşitliği tekrar tesis edilebilir.

Kaynaklar

https://www.unwomen.org/en/news/in-focus/commission-on-the-status-of-women-2012/facts-and-figures

https://www.bbc.com/future/article/20230525-how-did-patriarchy-actually-begin

https://www.sciencedirect.com/topics/social-sciences/patriarchy

Dokuz bin yıl evvel bayan erkek eşitti yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.