Vatandaşlık maaşı 2026’da hayata geçirilecek

Dar gelirli kesimlere yönelik geliştirilen yeni destek mekanizmasının 2026 yılında uygulamaya alınması planlanıyor. GETAD, hanelerin gelir durumuna göre belirlenen bir eşik seviyenin altındaki farkın devlet tarafından karşılanmasını esas alacak.

Destek tutarı nasıl belirlenecek?

Yeni modelde bir eşik gelir tanımlanacak. Bu tutarın asgari ücret ya da farklı bir referans rakam üzerinden belirlenmesi gündemde. Hane gelirinin bu eşik seviyenin altında kalması durumunda, aradaki fark nakdi destek olarak ailelere ödenecek.

Pilot uygulama haziranda başlıyor

“Vatandaşlık maaşı” olarak bilinen sistemin, önümüzdeki haziran ayında pilot illerde başlatılması, ardından kademeli olarak ülke geneline yaygınlaştırılması öngörülüyor. Düzenlemeye ilişkin yasal altyapının oluşturulması amacıyla, önümüzdeki aylarda TBMM’ye bir kanun teklifi sunulması bekleniyor. Teklifle birlikte sistemin tüm detaylarının netleşmesi hedefleniyor.

Kimler yararlanabilecek?

Uygulamanın temel amacı, gelir seviyesi düşük ve gerçekten ihtiyaç sahibi Türk vatandaşlarına düzenli destek sağlamak. Bu kapsamda, haneler için yıllık bir gelir sınırı belirlenecek. Yoksulluk sınırı ya da asgari ücret baz alınarak tespit edilecek bu sınırın altında geliri bulunan ailelere, gelirleri ile belirlenen asgari geçim düzeyi arasındaki fark kadar aylık ödeme yapılacak.

Emekliler de kapsama alınacak

Yeni sistemden emeklilerin de faydalanması planlanıyor. Artan yaşlı nüfusun ihtiyaçları doğrultusunda, emeklilerin gelirlerini destekleyici düzenlemelerin GETAD kapsamında ele alınacağı belirtiliyor. Yaşlı vatandaşların ihtiyaç durumuna göre farklı destek kalemlerinin devreye alınması da değerlendiriliyor.

Pilot iller henüz açıklanmadı

TBMM Genel Kurulu’nda konuya ilişkin açıklamalarda bulunan Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi’nin pilot uygulamasının bu yıl birkaç ilde başlatılacağını, 2027 yılında ise tüm Türkiye’ye yaygınlaştırılmasının hedeflendiğini söyledi.

Yılmaz, sistemin eşik gelirin altında kalan aileleri destekleyeceğini ancak istihdamdan uzaklaştırıcı bir etki yaratmayacak şekilde kurgulandığını vurgulayarak, bu modelle sosyal yardım alanında yapısal bir reformun hayata geçirileceğini ifade etti. (Sabah)

Vatandaşlık maaşı geliyor! İşte merak edilenler yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

NE ZAMAN ÖLDÜRÜLDÜ?

Sözcü’de yer alan habere göre, ölüm haberini ilk olarak sabah saatlerinde İran Devlet Televizyonu açıkladı. Devrim Muhafızları Ordusundan gelen açıklamaya dayanan haberde Hamas Siyasi Büro Başkanı İsmail Haniye’nin İran’ın başkenti Tahran’da kaldığı konutuna 02.00 sularında düzenlenen saldırı sonucu yaşamını yitirdiği paylaşıldı. Saldırıda güdümlü füze kullanıldığı ve Haniye ile beraberindeki korumasının da yaşamını yitirdiği ifade edildi.

HAMAS AÇIKLAMA YAPTI MI?

* AFP haber ajansına göre, Hamas’ın üst düzey yetkilisi Musa Ebu Marzuk, yaptığı açıklamada, “Lider İsmail Haniye’nin öldürülmesi korkakça bir eylemdir ve cevapsız kalmayacaktır” dedi.

* Hamas’ın silahlı kanadı Kassam Tugayları, suikastın “savaşı yeni boyutlara taşıyacağını” ve büyük yansımaları olacağını söyledi.

* İran Ulusal Güvenlik Konseyi ise üst düzey Devrim Muhafızları komutanları ile suikasti soruşturmak üzere toplandı. Sonuçların yakında açıklanacağı belirtildi.

* Devrim Muhafızları, Haniye’nin Tahran’da öldürülmesine “sert ve acı bir karşılık verileceğini” açıkladı. Açıklamada, “İran ve direniş cephesi bu suça karşılık verecektir” denildi.

HANİYE NEREDE KALIYORDU?

İran Devrim Muhafızları’nın güvenlik kontrolleri doğrultusunda Haniye, Tahran’ın kuzeyinde Gaziler Evi olarak adlandırılan bir lojmanda kalıyordu. Ayrıca Haniye İran’a ayak bastığı andan itibaren hava savunma sistemi denetiminden, törene katılanların güvenliğine kadar tüm süreçler Devrim Muhafızları’nın sorumluluğundaydı.

SALDIRIYA İLİŞKİN İDDİALAR VE SENARYOLAR HANGİLERİ?

İran basınından yansıyan iddiaların en güçlüsü Haniye’nin saldırının Tahran’ın kuzeyindeki, Devrim Muhafızları’nın Gaziler Evi olarak isimlendirilen lojmanında dinlendiği sırada gerçekleştirildiği yönünde. En çarpıcı iddia ise aynı misafirhanede fakat farklı bir katta İslami Cihat’ın önemli bir isminin daha konaklıyor olması. Bu iddiaya ilişkin ise 5 senaryo var:

Senaryo 1; Saldırıda resmi olarak sadece Haniye ve korumasının yaşamını yitirdiği açıklandıktan sonra diğer ölen ya da yaralanan kişi sayısına ilişkin hiçbir açıklama yapılmadı. İran basını da bu konuda son derece temkinli değerlendirmeler yaparken rakam vermekten kaçınıyor.

Senaryo 2; Haniye ile aynı lojmanda fakat farklı katta kalan İslami Cihat’ın üst düzey bir yetkilisinin burnu bile kanamadan saldırıdan kurtulduğu iddia ediliyor. İslami Cihat’tan bu konuya ilişkin henüz bir açıklama yok ancak kamuoyu endişeli bekleyişini sürdürüyor.

Senaryo 3; Hamas yetkilileri genellikle Tahran’daki siyasi temsilcilik binalarında kalıyor. Haniye’nin savaş gazileri için özel bir konutta (Gaziler Evi) kalmayı tercih etmesi, Devrim Muhafızları’nın kendisini koruma görevini ortadan kaldırıyor. Çünkü iddialara göre bu konutta kalanlar Devrim Muhafızları tarafından değil Şehitler Vakfı tarafından korunuyor. İran analistleri bu durumun güvenlik zafiyeti yaratabileceği görüşünde.

Senaryo 4; Tüm üst düzey yetkililere uygulandığı gibi Haniye’nin de konaklama detayları büyük bir gizlilikle korunuyordu. Kurallara rağmen Haniye’nin ne zaman binaya girdiğini ya da odasına ne zaman girdiğini bilerek suikastın gerçekleştirildiği aşikar. Çünkü saldırı nokta atışı gerçekleştirilen bir suikast ve bu da içeriden bir istihbarat kaçağı olduğu yönündeki iddiaları güçlendiriyor.

Senaryo 5; Saldırı gerçekleştikten sonra ilk olarak ortaya atılan iddia Quadrocopter olarak adlandırılan 4 kollu bir drone sisteminin suikastı gerçekleştirdiği yönündeydi. Quadrocopterler suikast ve casusluk için geliştirilen yeni nesil insansız hava aracı olarak biliniyor. Saatte 60 km hızla giden İHA, 40 saat havada kalabilme yeteneğine de sahip. Ancak bir süre sonra drone yerine güdümlü füzeyle suikastın gerçekleştirildiğine ilişkin haberler yayılmaya başladı. Spike olarak da adlandırılan güdümlü füzeler omuzda da taşınabildiği için versiyonu Mini Spike olarak tanımlanıyor. “Fire and Forget” yani “Ateşle ve Unut” stratejisiyle hedefe tam isabet olasılığı en yüksek güdümlü silahlardan olan füze hedefe 2-4 km mesafeden ateşlenebiliyor.

HANİYE NEDEN İRAN’DAYDI?

İsmail Haniye dün Tahran’da İran’ın yeni cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın yemin törenine katıldı. Son görüntüleri yemin töreninde kayda geçen anlara ilişkindi.

İSRAİL’DEN AÇIKLAMA GELDİ Mİ?

İsrail ordusu, Hamas lideri İsmail Haniye’ye yönelik Tahran’da düzenlenen saldırıyla ilgili yorum yapmaktan kaçınırken İsrail Başbakanlık Ofisinin, kabine üyelerinden Haniye’ye Tahran’da düzenlenen suikasta dair değerlendirme yapmamalarını istediği belirtildi.

Ancak İsrail’in aşırı sağcı Miras Bakanı Amichay Eliyahu kuralı bozdu ve Haniye’nin suikast sonucu öldürülmesini memnuniyetle karşıladığını sosyal medya hesabından şu sözlerle duyurdu:

– Haniye’nin ölümü dünyayı daha güzel hale getirecek. Artık hayali barış anlaşmaları yok.

HAMAS’IN ÖLDÜRÜLEN LİDERİ HANİYE KİMDİ?

* İran’da öldürülen Hamas lideri İsmail Haniye, Avrupa Birliği (AB) ve ABD tarafından terör örgütü olarak kabul edilen Hamas’ın uluslararası ilişkilerinde ön plana çıkan yüzüydü.

* Sert söylemlerine rağmen diplomatlar tarafından Hamas’ın diğer üyelerine kıyasla daha ılımlı bulunan Haniye’nin üç oğlu İsrail’in 7 Ekim sonrası Gazze’de düzenlediği bir hava saldırısında öldürülmüştü.

* Haniye, 1963 yılında Gazze Şeridi’ndeki mülteci kampı El Şati’de, İsrail kurulurken Aşkelon’dan kaçmak zorunda kalan bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi.

* Gazze İslam Üniversitesi’nde öğrenim gören Haniye, öğrencilik yıllarında aktivistti. O dönemde Müslüman Kardeşler’in bir üyesi olan Haniye, 1987’de İsrail işgaline karşı 1993’e kadar süren ilk Filistin intifadasının patlak vermesinin ardından kurulan Hamas’a katıldı.

* Bu dönemde İsrail tarafından birkaç kez tutuklandı, ardından altı aylığına Lübnan’ın güneyine sürüldü.

HANİYE GEÇMİŞTE HANGİ SALDIRILARIN HEDEFİ OLDU? 

* Haniye, 2003 yılında Hamas’ın kurucusu Şeyh Ahmed Yasin’le birlikte bir suikast girişiminden kılpayı kurtuldu. Her ikisi de İsrail’in bombalı saldırı düzenlediği evden sağ olarak çıktı. Ancak Ahmed Yasin bir yıl sonra öldürüldü.

* Aralık 2005’te yapılan ve 25 Ocak 2006’da tekrarlanan Filistin Yasama Konseyi seçimlerinde Hamas lideri Halid Meşal’in Şam’da sürgünde bulunmasından dolayı listenin en başında yer aldı.

* Hamas’ın 132 sandalyeden 74’ünü aldığı seçimler sonucunda Haniye, 16 Şubat 2006’da Hamas’ın başbakan adayı olarak açıklandı. 19 Şubat’ta, Filistin başkanı Mahmud Abbas tarafından başbakanlığa atandı. Ekim 2006’da Gazze’de El Fetih ile Hamas üyelerinin çarpışmaları sırasında konvoyuna düzenlenen saldırıdan kurtuldu. Mayıs 2007’de İsrail’in evine karşı düzenlediği füze saldırısını atlattı.

* Haziran 2007’de Gazze Şeridi’ndeki Hamas ile El Fetih arasındaki çatışmaların zirveye çıkması üzerine, Filistin devlet başkanı Mahmud Abbas tarafından görevinden alındı.

SUİKAST HİZBULLAH KOMUTANI ŞÜKÜR’ÜN ÖLDÜRÜLMESİYLE BAĞLANTILI MI?

New York Times suikastın duyurulmasının ardından bir analiz kaleme aldı. Analizde şu detaylara yer verildi:

“Haniye, İsrail’in Hizbullah komutanlarından Fuat Şükür’ü öldürmek için Beyrut’un bir banliyösünü vurmasından 24 saat bile geçmeden öldürüldü. Banliyö, İsrail’in ilhak ettiği Golan Tepeleri’ne yapılan bir saldırıda 12 çocuğun öldürülmesine misilleme olarak vuruldu. İsrail saldırıdan Hizbullah’ı sorumlu tutuyor.

İran’daki suikastın ardından hem Hamas, hem de Hizbullah üst düzey isimleri öldürüldüğü için İsrail’e misilleme yapabilir. İran da bu suikast kendi toprağında düzenlendiği için İsrail’e karşılık verebilir.

Saldırılardan önce İsrail ve Hamas’ın 10 aydır devam eden Gazze’deki savaşta geçici ateşkese yaklaştığı konuşuluyordu. Müzakerelerde ateşkese henüz ulaşamazken, Gazze’deki insani kriz her gün derinleşmeye devam ediyor.

Haniye; Mısır, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri arabuluculuğunda yapılan İsrail-Hamas görüşmelerinde Hamas tarafının müzakerecilerinden biriydi. Müzakereler Hamas’ın 7 Ekim’de esir aldığı İsraillilerin serbest bırakılması ve kalıcı ateşkes için yapılıyordu.”

NİYE TAHRAN?

“Haniye, Hamas’ın siyasi bürosunu 2017’den bu yana Gazze dışından, Katar’dan yönetiyordu. Katar’la resmi olmayan ilişkileri bulunan İsrail, Hamas liderlerine bu ülkede hiç saldırmadı.

Öte yandan başkentinde yabancı bir liderin öldürülmesi, İran için çok ciddi bir güvenlik zafiyeti olarak kayıtlara geçecek. Haniye, salı günü öldürülmeden saatler önce İran’ın dini lideri Ali Hamaney ile görüşmüştü. Suikast, İran’ın liderlerinin güvenliği ve İsrail’in onları hedef alma kabiliyeti hakkında da soru işaretleri yaratacak.”

İRAN-İSRAİL HATTINDA ÜSTÜ KAPALI SAVAŞ

“İsrail son yıllarda İran’da birkaç tane üst düzey isme suikast düzenledi. Bu, Tahran’da endişe yarattı ve güvenlik reformuna sebep oldu. İran ve İsrail, yıllardır vekil güçler ve suikastlarla üstü kapalı bir savaş savaşıyor. Nisan ayında İran, İsrail’in Suriye’deki İranlı komutanları vurmasının ardından İsrail’e yüzlerce füze gönderdi.

Geçen haftanın sonunda yetkililer, İsrail ve Hamas arasında aylardır devam eden ve bazı başlıklarda bir türlü uzlaşı sağlanamayan müzakerelerde ilerleme kaydedildiğini belirtmişti. Haniye’nin öldürülmesi ise bu konudaki belirsizliği bir kez daha pekiştirecek.

Arabulucu olarak müzakerelerde önemli rol oynayan Katar, Haniye’nin öldürülmesini kınarken “çirkin bir suç ve tehlikeli bir tırmanış” olarak niteledi. Dışişleri ise “suikastın ve İsrail’in aralıksız olarak sivilleri hedef almasının bölgeyi kaosa sürüklediğini” ifade etti.

ABD Savunma Bakanı Lloyd Austin, “Tansiyonun düşürülmesine ve sorunların diplomatik yollarla çözülmesine yardımcı olmak için elimizden geleni yapacağız” diye konuştu.”

10 soru 10 cevap: İşte Haniye suikastına ilişkin merak edilenler yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Rodos’a tatil için giden 59 Alman, 8 Türk, 4 Avusturya, 2 Bulgaristan, 3 İrlanda, 1 İtalyan, 4 Hollanda, 5 Polonya, 5 Rus, 3 İsviçre ve 1 Ukrayna vatandaşı olmak üzere 95 turist, Rodos’tan kalkan feribot ile Marmaris Cruise Limanı’na getirildi.

Turistlerin, limanda kendilerini karşılayan acentelerin ayarladıkları otobüsler ile evvel otellere gönderileceği, daha sonra da uçaklar ile ülkelerine dönecekleri öğrenildi.

Yaşadıkları kaygıyı anlatan turistler Almanya’dan Rodos’a tatile geldiklerini ve kaldıkları otelin yangından etkilendiğini belirterek, yolların kapandığını ve ülkelerine döneceklerini söylediler.

Rodos’tan tahliye edilenler Marmaris’e getirildi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Tunç’un açıklaması şöyle:

“31 Temmuz 2023 tarihi prestijiyle Covid-19 müsaadesinde bulunan mahkumlardan kontrollü hürlüğe ayrılmalarına 5 yıl yahut daha az müddet kalanlar, tekrar cezaevine dönmeyecek ve kalan müddetlerini kontrollü hürlük altında infaz edecektir.

31 Temmuz 2023 tarihi prestijiyle kapalı ceza infaz kurumunda bulunan ve cezasının belli bir mühletini bu kurumlarda geçiren mahkumlar ise yeterli halli olmak koşuluyla 3 yıl daha erken açık ceza infaz kurumuna ayrılabilecektir.”

Covid-19 müsaadesiyle tahliye edilenler cezaevine dönmeyecek yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Türkiye Noterler Birliği Lideri Emine Çağlayan, temmuzdan itibaren taşınmaz satış sözleşmelerinin 4 Temmuz’dan itibaren Noterler tarafından da yapılabileceğini duyurmuştu.

“Nöbetçi noter uygulamamız sayesinde hafta sonunda da taşınmaz alım-satımı yapılabilecek” diyen Tunç ayrıyeten şunları kaydetmişti:

“Tapu dairelerindeki yoğunluğu giderecek, vatandaşlarımızın süreçlerini daha süratli ve daha kısa müddet içerisinde yapmasını sağlayacak, bürokrasiyi azaltacak kıymetli bir düzenlemeyi daha hayata geçiriyoruz. Ülkemize ve aziz milletimize iyi olmasını diliyorum.”

6 BAŞLIKTA MERAK EDİLEN HER ŞEY

İşte 6 başlıkta noterden tapu dönemi hakkında tüm merak edilenler…

NOTERLER NEDEN SÜRECE DAHİL EDİLDİ?

Halk TV’nin aktardığına göre; gayrimenkul alım-satım trafiğinde yaşanan artış bilhassa büyükşehirlerdeki tapu dairelerinde yoğunluğa neden oluyor, kimi periyotlarda randevu alınamıyordu. Tapudaki yoğunluğun azaltılması emeliyle yeni bir uygulama gereksinimi ortaya çıktı ve noterler sisteme dahil edildi.

SADECE KONUT SATIŞI MI GERÇEKLEŞECEK?

Noterlerde yalnızca konut değil, ofis, dükkân, arsa ve tarla üzere ‘tüm taşınmazların’ alım-satım süreci yapılacak.

NEREYE NASIL MÜRACAAT YAPILACAK?

Notere randevusuz gidilmesi mümkün değil. Satış sürecini noterden yapmak isteyenler Türkiye Noterler Birliği’nin ‘e-randevu/başvuru’ uygulamasından e-Devlet kapısını kullanarak müracaat yapacak. Müracaat esnasında, satışı yapılacak taşınmaz seçilecek. 

Türkiye Noterler Birliği Bilgi Sistemi’ne (TNBBS), tarafların bilgileri, taşınmazın emlak vergi kıymeti ile taraflar ortasında belirlenen satış bedeli üzere bilgiler işlenecek ve evrakları yüklenecek. (Yüklenen evrakların asılları, randevu tarihi ve saatinde ibraz edilecek.) Ayrıyeten sürecin yapılacağı noterlik de müracaat evresinde seçilecek.

ALIM-SATIM SÜRECİ NASIL TAMAMLANACAK?

Başvurudan sonra noter, müracaat dokümanı düzenleyecek. Noter, düzenlediği müracaat dokümanını Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü’ne, Tapu ve Kadastro Paylaşım Sistemi (TAKPAS) üzerinden iletecek. Satışı yapılacak taşınmaza ilişkin detaylı tapu kayıt bilgileri ile öbür bilgi ve evrakları de TAKPAS üzerinden sorgulayacak. 

Taşınmaza ait dokümanların eksik olması hâlinde eksiklikler taşınmazın kayıtlı olduğu tapu müdürlüğünden talep edilecek. Noter, eksik evrak ya da taşınmazın satışına pürüz tüzel bir durumun bulunmadığını tespit ettikten sonra mukavele hazırlayacak.

Genel Müdürlük, sürece ilişkin döner sermaye hizmet bedeli ile tapu harcının tahsiline ait e-tahsilat seri numarası üretip notere TAKPAS’tan iletecek. Noter, e-tahsilat seri numarası ve ödeme metodu ile mukavelenin imzalanmasına yönelik randevu tarih ve saatini taraflara kısa bildiriyle bildirecek. Taraflara, randevu tarih ve saatinde noterlikte hazır bulunmazlarsa, 10 gün içinde noterliğe müracaat etmeleri halinde sürecin yapılacağı, aksi takdirde müracaatın iptal edileceği bilgisi de yeniden tıpkı iletiyle iletilecek.

Noter, taşınmazın satışını kısıtlayıcı yahut satışa mani hukuksal bir durumun bulunmadığını tespit ettikten sonra mukaveleyi taraflara imzalatıp Tapu ve Kadastro Bilgi Sistemi’nden (TAKBİS) yevmiye numarası alarak mukaveleyi ve başka dokümanları TAKBİS’e kaydedecek. 

Sözleşmenin TAKBİS’e kaydından sonra tapu müdürlüğünce taşınmazın tapu siciline tescili sağlanacak. Mukavele ile öteki dokümanlar süresiz saklanmak üzere noter tarafından TNBBS’ye kaydedilirken, tıpkı vakitte fiziki olarak da arşivlenecek. Taraflara, kontrat imzalandıktan sonra noter tarafından tapu senedi teslim edilecek.

NOTERE EK FİYAT ÖDENECEK Mİ?

Tapu dairesinde yapılan süreçlerde satış bedelinin yüzde 4’ü kadar tapu harcı ödenirken, noterlerde buna ek bir fiyat daha alınacak. Noter fiyatı taşınmazın pahasına nazaran 500 liradan az ve 4 bin liradan fazla olamayacak. Ayrıyeten bu ölçüler her yıl yine değerleme oranında artacak.

Tapuda yeni periyot başlıyor: İşte noterden gayrimenkul satışı hakkında merak edilenler… yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Rus hükümeti, paralı asker kümesi Wagner’i dağıtıyor görünüyor.

Rusya Savunma Bakanlığı, kümenin ağır silahlarını ve askeri teçhizatını geri alacağını açıkladı.

Bakanlık bu kararı, tahminen 5 bin savaşçıyla Moskova’ya ilerleyen fakat başşehre 200 kilometre kala duran Wagner kumandanı Yevgeni Prigojin’in isyanı sonrası aldı.

Wagner hakkında bilinenleri ve merak edilenleri derledik.

Getty Images Wagner savaşçıları Rostov-on-Don kentini işgal ettiklerinde sevgi şovlarıyla karşılandı

Wagner Kümesi nedir, küme ne kadar büyük?

Wagner Kümesi birinci kere 2014 yılında Ukrayna’nin doğusunda Rusya yanlısı ayrılıkçı güçleri desteklemeye başladığında kamuoyunda gündeme geldi. Kümenin tıpkı yıl Rusya’ya, Kırım’ı ilhak etmesinde yardım ettiği sanılıyor.

Wagner güçleri Afrika ve Orta Doğu’da da faaliyet gösteriyor.

Ukrayna savaşı öncesi Wagner’in, birden fazla geçmişte Rusya’nın seçkin birliklerinde ve özel kuvvetlerinde misyon yapmış yaklaşık 5 bin savaşçısı olduğu düşünülüyordu.

Ancak bu sayı vakitle değerli oranda arttı.

Wagner başkanı Yevgeni Prigojin, Moskova’ya “Adalet Yürüyüşü”nü başlattığını duyurduğunda, 25 bin askere komuta ettiğini söyledi.

Rusya’da paralı askerler teknik olarak yasa dışı olsa da, Wagner 2022’de şirket olarak tescil edildi.

ABD, Ocak 2023’te Wagner’i “ulusötesi hata örgütü” olarak tanımlayacağını açıkladı.

Getty Images Wagner Kümesi’nin yeni karargahı

Wagner, Ukrayna’da neler yaptı?

Wagner, Rusya’nın, Ukrayna’nın doğusundaki Bahmut kentini ele geçirmesinde ağır rol oynadı.

Ukrayna birlikleri, savaşçılarının çok sayıda taarruza gönderildiğini ve bu atakların birçok mevtle sonuçlandığını söylüyor.

Rusya Savunma Bakanlığı başta Wagner Kümesi’nin Ukrayna’da çatışmalarda yer aldığını kabul etmedi. Bu hal, Prigojin’in Rusya’nın askeri başkanlarına yönelik şikayetlerini de beraberinde getirdi.

Prigojin, cephaneden yoksun bırakıldıklarını söyleyerek Wagner birliklerini Bahmut’tan çekme tehdidinde bulundu.

Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinden evvelki haftalarda, Wagner’in Kremlin’in işgal için mazeret olarak göstermesi emeliyle hücumlar düzenlediği düşünülüyor.

Londra’daki Kings College’dan Dr Marina Miron’a nazaran Wagner, Ukrayna’daki nizamlı Rus birliklerini de denetliyordu.

Miron, “Wagner, Kremlin tarafından alanda disiplin uygulamak için kullanıldı” diyor.

Reuters Yevgeny Prigozhin with mercenaries in Ukraine

Wagner faaliyetlerine ne vakit başladı, ismi nereden geliyor?

Yevgeni Prigojin, Wagner’i 2014’te kendisinin kurduğunu tez ediyor.

Prigojin, güçlü bir iş insanı ve karar giymiş bir hatalıydı.

Kurduğu yemek firması Kremlin’e hizmet vermeye başladığı için Prigojin, “Putin’in şefi” lakabını aldı.

BBC’nin 2021’deki bir araştırması, eski Rus ordusu subayı Dmitri Utkin’in Wagner’in kuruluşunda yer almış olabileceğini ortaya çıkardı.

Rus ordusunda Çeçenistan’da savaşan Utkin’in Wagner’in birinci saha kumandanı olduğu ve kümeye eski radyo davet işaretinin ismini verdiği sanılıyor.

Prigojin, 2022’de Rus mahkumları da Wagner’in bünyesine katarak kümenin savaşçılarının sayısını artırdı.

Reuters Yevgeni Prigojin, 11 Kasım 2011’de bir yemekte Vladimir Putin’e servis yapıyor

ABD Ulusal Güvenlik Kurulu’na nazaran Ukrayna’daki Rus birliklerinin yaklaşık yüzde 80’i Wagner kökenli.

Wagner önderi Prigojin, Rus kumandanlarla neden tartıştı?

Prigojin tekraren Rusya Savunma Bakanı Sergey Şoygu ve Genelkurmay Lideri Valery Gerasimov’u beceriksizlikle suçladı.

Rusya Savunma Bakanlığı’nın Wagner’i direkt denetimi altına almasını sağlayacak mukaveleyi imzalamayı reddetti.

23 Haziran’da ise bu sefer üst seviye Rus savunma yetkililerini, Ukrayna’da Wagner birliklerini bombalamakla suçladı.

Bir gün sonra Prigojin’in birlikleri, Rusya’nın güneyindeki Rostov-on-Don kentini ele geçirdi. Wagner birlikleri “askeri liderliği vazifeden alma” gayesiyle Moskova’ya ilerlemeye başladı.

Prigojin, Belarus önderi Aleksandr Lukaşenko’nun arabuluculuğunda Kremlin ile yapılan müzakerelerin akabinde ilerleyişi durdurdu.

Prigojin ayrıyeten kendisine sadık Wagner birlikleriyle birlikte Belarus’a sürgüne gitmeyi kabul etti.

Anlaşma uyarınca öteki Wagner birlikleri de Rusya’da nizamlı orduya katılacak.

İsyana katılanlara yönelik suçlamalar ise düşürüldü.

Reuters

Wagner diğer nerede faaliyet gösteriyor?

Wagner’in paralı askerleri 2015’ten beri Suriye’de, hükümet yanlısı güçlerle yan yana savaşıyor ve petrol alanlarını koruyor.

Grubun Libya’da General Halife Hafter’e sadık güçleri destekleyen birlikleri var.

Orta Afrika Cumhuriyeti de ülkedeki elmas madenlerini korumak için Wagner’i kullanıyor. Kümenin Sudan’daki altın madenlerini de koruduğuna inanılıyor.

Batı Afrika’da Mali hükümeti, Wagner’i, İslamcı militan kümelere karşı kullanıyor.

Son gelişmeler sonrası tüm bu birliklerin komutasını kimin alacağı şimdi aşikâr değil.

Prigojin’in yurt dışındaki operasyonlardan para kazandığı düşünülüyordu.

ABD Hazine Bakanlığı, Prigojin’in, sahip olduğu maden şirketlerini zenginleştirmek için Wagner’i kullandığı görüşünde. Tüm bu şirketlere yaptırım uygulanıyor.

BBC Wagner başkanı Yevgeni Prigojin paralı asker olarak işe almak için gittiği bir hapishanede mahkumların önünden geçiyor (Arşiv)

Wagner birliklerinin işledikleri sav edilen hatalar neler?

Ukraynalı savcılar, Wagner kümesi bünyesindeki üç paralı askerin Nisan 2022’de Rus birlikleriyle birlikte Ukrayna’nın başşehri Kiev yakınlarında sivilleri öldürdüğünü ve azap yaptığını söylüyor.

Alman istihbaratı ise Wagner birliklerinin Mart 2022’de Buça’da sivilleri de katletmiş olabileceği görüşünde.

Birleşmiş Milletler ve Fransa hükümeti, Wagner üyelerini, Orta Afrika Cumhuriyeti’nde sivillere tecavüz etmek ve soygun yapmakla suçladı.

2020’de ise ABD ordusu, Wagner’in paralı askerlerini, Libya’nın başşehri Trablus’a ve etrafına kara mayınları ve öteki patlayıcı aygıtlar yerleştirmekle suçlamıştı.

Wagner: 6 soruda Rus paralı asker kümesi hakkında bilinenler ve merak edilenler yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.